장음표시 사용
101쪽
hunalia reuocatum esset eaque ex re euenisse, Vt nec
secta Irneriana, nec Accursiana, locum aliquem dederit Novellis istis, aut glossematis suis illustrare eas dignata sit: tralatilium vero satisque notum esse: quod, quam peregrini iuris partem non adprobauit glossa, eam Neque agnoueris forum. Porro hoc etiam urgetur, sub appellatione iuris communis, vel Caesarei, in variis Imperii constitutionibus, praesertimque in excelsi C meralis Iudicii ordinatione, passim usurpata, Roma no quidem, seu Iustinianeo iuri, legalem in Germania auctoritatem accommodatam fuisse , at vero tantum abesse, ut appellatione ista atque confirmatione, vel tacita vel expressia, Leoninae etiam constitutiones comprehendi queant, ut illae tum temporis ne quidem cognitae in Germania, nedum Latio donatae, Iurisque communis Corpori adiectae fuerint.WDenique, ut paucis omnia complectamur, Novellas Leonis non modo aduersus Ius Iustinianeum non valere, sed nequidem in casibus, de quibus nil in isto constitutum reperitur, ut Nou. LV. LXXV. LXXXIX. XCII. CII. CIIL ClU. aut in quibus istud explicatur, ut Nou.
XIX. LXXVII. aut suppletur, ut Nou. V. aut ubi correetoriae illae sunt, ut Nou. II. IX. X. XI. XCI. aut melioribus rationibus utuntur, ullius auctoritatis esse, magna etiam ingenia euincere laborant ; in quibus nouissime eminuit ICtorum, dignitate & eruditione, facile princeps, unusque heic, instar omnium nobis
Iaudandus, L. B. de LTNCKER, in exquisiuissimo ad Pandectas Commentario, Tu. de Orig. Iuris
102쪽
s 6 ' DE vsv ET AUCTORITATE g. XXII. gamo m QNmquam vero tam magnifice de studiis no--m istorum stris haud sentimus, ut speremus, dignos fore conse oui , tus nostros, qui tam illustribus profundaque erudita Bis. tione instru ris ingeniis semet opponant, praesertim , quod haec argumentis grauissimis sententiae suae vertistatem tueri videantur: merebimur tamen apud ingenuos & veri studiosos veniam, si modes e , salua
que tant una nominum reuerentia, tentare hanc
etiam pugnam, & manus manibus immiscere aude- . bimus; nulla obtrectandi libidine, sed amore veri tatis, & exercendi iudicii gratia, utque aduersariorum magnitudine nos etiam leuare animum quod aium do distainus. Sunt vero uniuersim duplicis generia tela, quibus denuo nostrum hoc petitur institutum avnum quidem est eorum, quibus omnis in scholis, ubi cetera explicantur iura, utilitas Leoninis sanctionibus abrogatur 3 alterum eo refertur, ut cuncta illis in tribunalibus nostris abiudicetur auctoritas ε cult rique earum, operam se oleumque perditurum eta. persuadeatur. Primo igitur omnium necesse est a me monstrari, constitutiones Leonis non solum generatim ad meliorem Iustinianeae Iurisprudentiae cultum insigniter conducere 3 sed & quasdam illarum ita comparatas esse, ut singularem Romanis legibua adsundere possint lucem : posthaec autem remouenda mihi erunt argumenta, quibus aliqui utuntur, ad eis
103쪽
tem ἱ quo facto, ostendisse tandem ex ipsis caussarum argumentis iuvabit, reuera nonnullas ex his constitutionibus certissimo fori usu comprobatas spectari 3 ceterarum autem plerasque dignas saltem ei se, quae in iudiciis Germanicis similiter recipiantur.
6. XXIII. Principio itaque exploratae veritatis res est, quod De U ex Graeci seu orientalis iuris studio cultuque mul- SE
tum praeclari luminis sibi sceneretur Iurisprudentia iis, Romano. Iustinianea. Constat enim ex illis, quae Iustini supra in Prooemio, speciatimque g. VIII. dicta sunt, non solum prima iusti rectique semina a Graecis accepisse Romanos 3 sed illos etiam reformatae dein- Aeps, ab Hadriano, Constantino M, ac Iustiniano inprimis, artis legitimae subsidiis ac voluminibus, plenissime suisse gauiis. Sane non ex Pisanis Pandectis, aut aliis, fatorum benignitate in Occidente utincunque seruatis codicibus, Libros Basilicorum composuerunt Graeci ; sed habuerunt integriora Digestorum
aliaque iuris Iustinianei volumina,ex prototypo Latino fideliter translata ; e quibus multae nostrorum librorum Iacunae ac mendae repleri aut tolli possunt Hine etiam vetustissimae iuxta ac optimae in totumius interpretationes a Graecis hominibus fuerunt conscriptae, quibus omnes eius partes multifariam il-Iustrarunt, Latinosque ciuilium legum interpretes breuitate ac perspicuitate sua longe superant. Sed haec pluribus exposuerunt celeberrima nomina, vIGL Ius, LBINGLAVIus, FREHERVS, A vGvSTI.Nv ν
104쪽
DR MV is AvCTORITATE. NV S, MERCERUS, CONTIUS, ambo GOTHO FREDI, GOED DEUS, VULT EIus, nuperque ili stris Fridericianae antecessor QvNDLINGIUS. omnium vero optime hoc Iurisprudentiae arcanum intellexisse mihi videtur Cu IACI us; qui, ut de -- Iiquis eius Commentariis nihil in praesenti commemorem, in Obseruationibus suis, quod diuinum pus appellat T HI A Mus, ubique satis testatur, quid
de Graecis sentiendum iit, & quid ipse de his senis
rit; dum admirandam illam iuris scientiam ex Gra eis scriptoribus ac legibus magnam partem hausit.
Auctoritate etiam Βασιλικων, tum temporis adhuc manu scriptorum, aliorumque orientalis iuris librorum , interpretationes suas atque emendationes pa sim confirmare solet I Graecorumque monumentatam crebro ad testimonium citat, ut haud immerito a quibusdam ' videatur dustum : Cularii eruditionem, Graecorum luminibus ad emam, germamam Romanorum ori rudentiam, eafigine temporum inte
mortuam, fuscitasse. g. XXIV.s Harim Quemadmodum autem Nouellae, de quibus di-
quoque No- sputamus, constitutiones, eundem cum Libris σιλ- era Leoππιε κων, primat scilicet editionis, habent auctorem; hic
is,g... ' vero Romani iuris disciplinae principiis plenissimetiam ιυγιι suit imbutus , praetereaque nouae illae leges ad san- ciuilis. istiones Iustinianeas sere perpetuo semet reserunt, id quod
105쪽
quod vel ex earum prooemio, ac prima constitutione, licet intelligere e ita extra omne dubium poesum est, quod, de usu iuris orientalis, ad illustrandum ius ciuile Latinum, univcrsim dicta, speciatim quoque de Novellis Leonis, suo quidem modo, sint accipi e
da I eaque in re consentientes habemus praestantissi-itiae eruditionis Iu reconsultos. Sane enim M. RU RELIVS GALVΑNus, postquam in Praefatione ad
limatissimas, de Vpufructu, Dissertationes, dixisset: Exinterpretuus haud Δbie praeserenae sunt Graeci, N LEO
Imperasor, qui Iustimam Iuri rudentiam in Basilicorum idos deriuaui . Neophilus, Constantinus Nar menopulus, Iutianus Antecessor, ct alii multi s eum bipaulo post Iustimanum vixerint, eae in i a gitidem v be Con minopoluana, in qua adhuc extalant integri Abri veteram Iurisconsiuisorum, ex quibus i commota e pMuerunt cum certas legum inserpretationes hamrire , ιum saniores s purgatiores scripturas obseruare Doluminum Iusiniamcorum, quas nondum scribarum corruperar incuria ; vs Bamicorum praecipue, oe vulgarium codicum costa ις, mavisse demonstrate idem deinceps, Capite XXX. nobilissimi operis, subiungit :
Iandum es Giam, Nouesias Leonis Imperatoris plurimum valere ad in esistendam Dinniani Iurisprudemeiam , cum ad hanc referri soleant, ems aus consimam da, aut corrigenda gratia. Gemina fere GALvAMI traditis sunt,quae habet IANVs v INCENTI Us GRA v I N A, uesa, inquiens, Leonis non Corpus Iuris
M auo . in laudatis iam aliquotias Iuris ciuilis Origes. L. I. comm
106쪽
DE VsV ET AUCTORITATE auxerunt , sed tantum eruditionem, es recepti tkris 1 telgentiam. Con Iimiliter, ad i Iustrandum S intem pretandum quandoque locos obscuros , aeque ac libros Ba σιλικων, prodesse Nouestas Leonis , largitur .H I L L l G E
scribit: Assa communis omnium, siue utriusque generis , tam Post, quam ante Iustinianumito craptarum ueliarum vIIIuas minime es negligenda, quod se e snsignes continent sententias, siue knomas, quIbus tanquam gemmis distincta exornantur. Muoi etiam in i lis tractauIur loci communes, multae graues quaestiones. Quibus addere lubet bigam ICC. Regiomontanorum, ADAMUM RICCIVM, &-THEODORUM PAvLI, quorum ille, in Tractatu Rapsodico, de Labrorum In ris ciuilis quavitiate oe quatitate, MI. y . Haseur, inquit, Nouesiae post Iusinianeae suam uti larem in Ibeo ria, insignesque siententias, atque gnomas continent; ut o F eas, praesertim Leonis Novellas, quae ossimis ra-Dombus multa in Iure Iustinianeo corrigunt, mustum prodesse possD : Hic autem in , de semcssiis Iuras, Tractatu, Parte II. for. XLVII: In sic holis, ait, plane non rideo, cur minor debeat se auctoritas Leonis
Hilosophi, quam Iustiniani. Consentit quoque cele
in Historia Iuris Romano-Iustinianei, Lib. II. Cap. II. s. XVra Ad meliorem, inquiens, interictum Luris Romano- Iusinianei egregie factum Nouel a Leonis. Sed haec omnia paulo post ex ipsis rerum argumentis cot
107쪽
NOVELLARUM LEONIs. Nprobare studebimus. Interim ad cetera, quae obiecta fuerunt, aduertamus animum.
. XXV. Caussantur aliqui: Q Stilo admodum phil B- μὰ --
phico scriptas a Leone esse Novellas , multaque eum NouePirum fiducia philosephlae & ingenii in iure Iustinianeo coria Leonis a rexisse. inibus ego velim responsum, verum equidem esse, quod non leuiter labra sontibus Castaliis Mim. 'proluerit Augustus noster: sed hoc laudi potius eidem duci debet y quam ut in vituperium scribi mereatur ; retiumque Novellis nostris ex hac quidem caussa non detrahitur, sed additur. Vsus enim philosephiae latissime patet, adeoque & ad instruendam legislatoriam prudentiam mirifice iacit. Immo totum ius nostrum ciuile e philosophiae sinu defluxit; nihilque
cillud est, nisi naturalis ratio, ad Romanae reipublicae institutionem relata, Romanisque moribus & litteris explicata ; aut, si mauis, ratio imperans, & at mala sapientia, sententiaeque Philoisphorum in publica iussa conuersae. Atqui in Novellis Leonis maxima ratio, sapientia & moderatio deprehenditur , siquidem a Iustiniano duriuscule sancita, perpetuo eis molliuntur, & ad aequitatis temperamentum reuo. cantur 3 ut Philosophum earum auctorem esse manufestissime deprehendas. Quam ob rem operam non
. Hustra. in Praelect. ad Pand. Tit. de g. Luris, dc in Historia Ciuili, Lib. V. Sere. u. cap. VI. . . . Consule Dn. Socerum nostrum, Io. PH. SLEV GTIUM, senectute ac meritis perquam Aenerabilem Iustitiae Prae.' dem, de Hilosophia Iuris Consulorum ἡ GRAvINAM.- Orat. de IurasPrudentιa.
108쪽
male collocasse censeri debet, quisquis ab hoc Imperatore disposita, cum reliquis iuris ciuilis textibus c Tatius contulerit; praesertim, quod nonnulla ibi tradita sint, quae alibi non facile reperiuntur. Contra Pla- Ionis autem praecepta tantum abest, ut impegerit Leo, Ut potius ex Platonis voto ab eo composita suerit respublica: quandoquidem sub philosophantis ii perio, & imperantis philosophatione, si ab exterorum liostium insultibus discedas, satis felix, florensque fuit ,
certe iure, optimisque legibus, abundauit. Istas vero in expressas conceptisque verbis designatas ubique praese ferre rationes, eo sane conducit, ut in animis ciuiu in tanto maiorem vim ac potestatem exserere po-xuerint. Utque SsEN BACHIO, aliisque praeciari nominis ICtis, non sine caussa visum est, iis casDἰus , prae legibus Iustinianeis, stodum esse Nouellis Leonis, uti ha melioratus utuntur ratιonibus f praesertim quod ilia non alio intuitu, quam quod cr qua enus aeqvi
bonique arIem continent, communem veluti gemium V plausum meruerint e Ita, mea quidem sententia, prae cipua nomotheticae prudentiae pars est, ut leges ciuiales, quantum fieri potest, non solum poenalibus sar ctionibus nominatim definitis; sed & certis rationibus explicate positis, utrisque tamen illis ad publicam utilitatem relatis,munitae sint. Hoc enim pacto, magis emcitur,ut nolint peccare boni virtutis amore , illo a tem, ut nolint peccare mali sormidine poenae. Prodias per j. XX UI..., s taran. Sed age,iam nunc paulo propius in rem praesen resari nequis rem ituit. de conquisito uno alteroque specimine, in
109쪽
3ipsis rerum argumentis, quae de usu Nouellarum Leo nis, diximus, obtinere, monstraturi sumus. Constat in pecuniarum usu duo esse vitia, quorum alterum in exsuperantia positum est, diciturque prodigalitas δalterum in desectione, quae appellatur auaritia. Vistrumque maxime oderum iura nostra : peratque enim illud atque hoc, suimet ipsius pariter, atque aliorum ciuium eum iniuria coniunctum esse solet. Nominatim illis, qui neque tempus, neque finem modumque expensarum seruare possunt, .bonorum suorum administratione & commercio a magistratu intereucendum esse, primum antiquissimis Romanorum m ribus inualuit , deinde XII. Tabularum lege confimmatum est, cuius verba haec sunt: Si furiosus exi- sit, μι prodigus, et rorum gentiliumque in est , premniaque eius, potestas esu. Iunge legem 3. D. in C ratoria. Furiosis S aliis extra minori dandu. Publicae enim rei interest, ne quis re sua priuata male utatur. Ista autem interdictione etiam testamenti factio pro digis ademta intelligitur ; quippe quod hi furiosis plane comparantur 3 neque adeo saniore iudicio, quid de rebus sum post mortem fieri velint, statuturi cre-dnntur, quam eas tractarent, si libera earum administratio ipsis permitteretur. ' Ceterum, etsi prodi-gin constituatur propriis suis actibus 3 ea tamen res cum ex circumstantiis dependeat, factsque non iuris
sit, proinde nulla iuris regula definiri possit 3 ideo M 3 senteno
v s. a. Inst. quo. non es permisi. με re resam. L. II. D. qui
110쪽
s ara solis Psententia ludicis debet accedere, non ut per hanc pro digus fiat, Ied ut talis else sciatur. STRAUCHIUS, de Reg. Iur. Dis. II. u. XIX.
An prodigus . Et haec quidem pro vetustissimis Romanae rei . eo iure,quod publicae institutis merito ita obtinuerunt, quippe e m cist ' qi,od, cui commercium interdictum erat, hoc ipis etiam nefas esset, per aes & libram testari, hoc est,
familiam suam, veo quid aliud mancipare , quod
Vlpianus docet, Lib. Reg. Di. XIX. N XX. At cur non potuit teliari prψdigus iure, quo hodie utimur intestamentis, sine mancipationeὶ An quia bonorum administratio ei interdicta est, & praecipua pars administrationis bonorum videtur factio testamenti. Seci haec ratio propterea claudicat, quia eadem euincitur, minorem qui curatorem accepit, & qui nominatim in L. f. Coae de in Inregr. Re t. Minor. dicitur est e similis ei, cui bonis interdictum est, non pollia facere testamenta , quod tamen falsum esse constat. Sunt qui urgent; hac etiam parte inualidum esse consequentiae filum, ab actibus inter vivos, ad ultimas voluntates ductum, cuius alioquin infirmitatem extra definitam in iure hypothesin notare interpretes sisent ad Tit. IV. de Leg. Fus Can. Tostend. Verum neque isto pacto contra expressas leges negotium hoc expeditur. Tametsi enim in multis aequiparantur prodigus 3clariosus, prout scite explicat IACOF. GOTHOFREDus, in