장음표시 사용
111쪽
tio utriusque consecta non est simplieiter, sed saltem secundum quid, ac fictione legis ciuilis ς quam stricti isimae interpretationis, neque de casu ad casum e tendendam est e, satis constat. Hinc non solum in maleficiis separantur furiosus,& bonis interdictus; ille namque delinquere non potest, cum affectum delinquendi non habeat; hie autem delinquere omnino potest,
cum doli & fraudis capax sit, seu quod idem est, sponte & ex electione agat; sed disserunt quoque in illius generis actibus inter vivos, qui facta obligatoria licita continent. Prodigus enim, cui bonis interdictum est, stipulando sibi adquirit, atque ex fasto etiam
ultro citroque obligatorio certo modo tenetur , adi legem VI. de Verb. Obίθ. & legem LYX. I. . . de Fide-Vtrum vero haec obligatio casu aliquo ciuilis etiamst, an vero semper naturalis tantum, in foro diuiti infirmata, mirifice dissentire videas interpretes, ex quibus compara GOEDDEvM, de Contrab. de Commis .
Stipulas. CV. VII. Cones. X. -
q. XXVIII. Quidquid autem huius sit, communiori certe Do- Dee o rectoriana opinione comprobatum est, totam illam iuris Novesii Lemambigui quaestionem, in primis vero, quod de testa. βλης-mento prodigi citatis Iustiniani legibus simpliciter po- baia 'litum est, interpretationem accipere ex Nouella Leonis XXXIX, qua ita definitur : Risum gestarum e-duis Obseruator ; re si tu ea prodigi mores non conspiriantur, ratum sor si vero a prudenti rerum gestione aberratum esse amaret, id neque approbatione, neque confirmatione dignum habetor. Quae constitutio nat resi
112쪽
terdictum enim bonorum ea de causa introductum est, ne quis, eueriis iacultatibus, in egestatem inciis
dat, sibique pariter ipsi. ac publicae rei damno sit.
Ista vero ratio quum cesset in eo, qui suam suorumis sque conditionem meliorem essicit. & rem utiliter geriti consequens est, ut effectus etiam interdicti cessare debeat, ne quod in fauorem constitutum est, in odium detorqueatur. Ceterum legitimum in tuae lcaussa iuris ciuilis explicatorem suisse Leonem n
D. qui posteriores, fori etiam usu Leoninam interpretationem receptam esse, iudicatarum rerum exemplis firmant. Heraeus, nata ge- nem IVMn der Reestri
113쪽
xissen, und also sol e fine Veror ting fur heine uri re te Disposition gehalien avertam anag, c . So istanch mes ber artes NM TU.inrent tu Rechte rae M. V. R. N. Α qua quidem sententia licet aliena fuisse videam Collegia nostra Ienensia , apud RiCHTE
RUM, P. L. Dec. XLIII.'Dn. Baron. LTNCXERU Μ, P.LDec. LIV. accessisse tamen eidem hoc casu memi
ni , quo & manifesta morum ad frugem compositorum 'erant indicia, & coram ipso iudice, qui bonis interdixerat testatori, prudenter consecta fuit ultima eius
g. XXX. Sed ad aliud exemplum legitimae iuris ciuilis in- VIus beo
terpretationis, ex Nouellis L Nis repetendae, aggre-Metico - pra-
diamur. Vetus, & magni momenti quaestio est, an ' poena crimini falsi, hoc est, fraudulentae veritatis im-LXXVII δε mutationi vel suppressioni, factae in detrimentum al- poena p. terius, statuta, ad extremum Vsque supplicium possit extendi Z Placuerat capitalis poena Legi Corneliae de Falsis, ut docet Lex I. s s. Coae eod. tD. deporistatio vero Senatusconsultis, post Legem Corneliam factis. CoNsTANTIN vs M. in L. a. Coae Theodos ad Leg. Cornel. de Arso, quam, traiectis quidem verbis, repetit Iustinianus, in L. 22. Cod. .et Leg. Comet. de Fa A, mixturam quandam fecit, utraque poena admissa, pro modo admissi; capitalem scilicet, etiam in liberis hominibus, si id exigat magnitudo delicti. At enim , quoniam Verba haec generalius posita, adeoque obscuritate quadam laborare videntur, LEO,
in Novella LXXVII. sic ea, ex similitudine aliarum N legum, by Cooste
114쪽
M DE vsv ET AUCTORiTATA rali iuxta ac ciuili aequitati consentanea videtur. Ia-terdictum enim bonorum ea de cauila introductum
est, ne quis, euersis facultatibus, in egellatem incidat, sibique pariter ipsi. ac publicae rei damno sit.
Ista vero ratio quum cesset in eo, qui sitam suorumisque conditionem meliorem efficit. & rem utiliter geriti consequens est, ut effectus etiam interdicti cessare debeat, ne quod in fauorem consti tutum eli, in odium detorqueatur. Ceterum legitimum in hac caussa iuris ciuilis explicatorem sui ne Leonem no
sa. qui posteriores, fori etiam usu Leoninam interpretationem receptam esse, iudicatarum rerum exemplis firmant. merdies, nata gemesnem Walhn der Retati.
115쪽
re inite Disposition gehaisen are en mag, cs . M sauch mehr beruhaeres N N. Testament tu Rechte rae M. V. R. N. A qua quidem sententia licet aliena suille videam Collegia nostra Ienensia , apud RiCHTERUM, P. I. Dec. XLIII. N Dn. Baron. LTNCKERUM,P.LDec. LIV. accessisse tamen eidem hoc casu memini , quo & manifesta morum ad frugem compositiorum erant indicia, & coram ipso iudice, qui bonis interdixerat testatori, prudenter consecta fuit ultima eius
g. XXX. Sed ad aliud exemplum legitimae iuris ciuilis in- usib/ο terpretationis, ex Nouellis LEONIS repetendae, aggre-- pra-diamur. Vetus, & magni momenti quaestio est, Rn Gubui, poena crimini falsi, hoc est, fraudulentae veritatis it LXXVII. δε mutationi vel suppressioni, factae in detrimentum al- poena E. terius, statuta, ad extremum usque supplicium possit extendi λ Placuerat capitalis poena Legi Corneliae de Falsis, ut docet Lex ι. G s. Coae eod. tit. depor tatio vero Senatusconsultis, post Legem Corneliam factis. CONs TANTI Nus M. in L. a. Coae Theodos ad Leg. Cornel. de Faso, quam, traiectis quidem verbis, repetit Iustinianus, in L. 22. Cod. .et LG. Cornet. de Falsis, mixturam quandam secit, utraque poena admissa, pro modo admissi; capitalem sicilicet, etiam in liberis hominibus, si id exigat magnitudo delicti. At enim , quoniam Verba haec generalius posita, adeoque obscuritate quadam laborare videntur, LEO, in Novella LXXVl I. sic ea, ex itim litudine aliarum N legum,
116쪽
,egum, accipi vult: ut, si siusmodi quaedam falsa
rius cons serit, ex quibus is, aduersus quem falsuis scriptum concinnatum es , ' mortis manae subiiciendus sis ; ipse falserius poenae, quam in alium machinari cogitarat , fraditus , decollatur. Eamque interpretationem, utrique etiam GOTΗΟFREDO, ad I. 2. C.
Theod. & l. aa. C. Iusin. de fals laudatam, rectam esse, ex eo apparet, quod es legi diuinae & iuris ciuilis analogiae consentanea sit. Usu vero etiam sori explicatricem hanc LEONIs constitutionem receptam esse, inter alios rerum criminalium scriptores, docere nos possunt CARPE OUIVS, tu Prax. Crim. P. III. ctu. CXXXIII. n. Io. &perillustri Dia. de B R-GER, in Obseruat. Crimina . Obs. LIX. ubi incluti Scabinatus Vitembergensis responsum exhibet, his verbis conceptum: M s remeiater Richter, isenn erde uitόen Begianstuu enci uber ιbres lperden marchie, et,nd nicias erhebl ebes dari Hir emetumenden haette, pro falsario, und, da re dariiber condemniret Derdeusiate, pro infami, Ling Tu achien s er mare auch menner dem Gefarienen dardurch am Leibe oder Leben g schades, nath Gelegenuerit, Niederum mit etver oderisiare andern Ledes- Strasse, sensen aber mit e7riger orirceiitiober Landesυerire, g, etu bes feni unae moech
117쪽
Plex, siue poenalis, non daretur actio. Et de nuda μ' quidem conuentione res expedita est, quippe quum illa iure ciuili non pariat obligationem, sed tantummodo exceptionem. Quam ob causi am non dubium est, aeque negatam fuisse proco actionem ad Consequendam puellam, quae pacta iam erat, quam quae sperata modo dicebatur' ac des ata. Verum uti moris suit apud Romanos, quo alium sibi firmiter obligatum haberent, pactis suis stipulationem adis Ilibere, certaque verborum formula, quasi ritu, aut
certo aliquo carmine, conuentiones stipare, munire,& confirmare: ita, hoc in sponsalibus facto, iure quiadem ipso fuit obligatio, ex eaque agi potuit; at instituta tamen ex iii pulatu actio, quia putabatur elle aduersus bonos mores, & libertatem matrimoniorum impedire, doli mali exceptione elidebatur. Conceptis enim verbis respondit PAULUS, ex erusmoia stipulatione, quum non secundum bonos mores interposita sit, agentι exceptioNem doli vetati obstaturam : quia inhonesum visum es vinculo poemete matrimonia os ringi, siue futura, siue iam contracta. Igitur fas & liberum erat alteri, quamuis inuita altera parte, sponsi
118쪽
libus renunciare, & cum quouis alio noua inire, aut matrimonium. conprahere. Alii desponsat re renunciare conditioni, nubere alii non prosibentur. Voluerunt itaque Romani, omnino nullam ex sponsalibus oriri obligabonem validamque actionem, etiamsi ea interiecta quoque stipulatione transacta essent; fuitque hoc prorsiis singulare, introductum consuetudine, contra iuris c irecti regulas, non maiorum videlicet virium esse in sponsalibus stipulationem, quam nudum pactum. Hinc vero est, quod sponsalia a FLORENTINO ICto definiantur, quod sint mentio &repromissio futurarum nuptiarum: non contractus, non conuentio, non stipulatio ; sed mentio duntaxat nuptiarum, Se suturae obligationis repromissio; scilicet , quae tacitam quasi contineant conditioqem Iaanc, nisi aliter interim placuerit. II inc est quoque,
quod nuptiarum spem dixerint sponsalia iuris nostri auctores. Licuit itaque tum temporis pro lubituac impune recedere a sponsialitia promissione. 6. XXXII. Verum haec perditis plane ac profligatis Roma-RZ- coem nae ciuitatis moribus fuerunt introducta. Sane ve--c rem,quae teri Latinorum iure , si stipulatio de sponsalibus in-Ρq- teruenisset, erat ex stipulatu actio , ac si non daretur Vesor, aut non duceretur, iudices cognoscebant, quam ob rem data illa aceptave non esset. Quod si
sunt verba rescripti Impp. DIOCLET. dc MAX MIN. in L. I. C. de Sponsal. φ L. I. D. de Sponsatistus. L. 6. D. desponsul. L. I 3. g. 3. D. ad Leg. Iul. de Adulter.
119쪽
nihil iustae causae videbatur subesse, litem pecunia aestimabant, quantique interfuerat, eam pecuniam accipi aut dari, eum qui spoponderat condemnabant. Et huius quidem antiqui iuris quaedam vestigia viden tur reliqua suisse in ciuitate Romana etiam corrupto eius statu. Etenim quum aequitas postularet, fidem datam seruaris placuit nunquam repudium , hoc est, firmorum sponsaliorum ditatutionem, fieri posse, nisi ex praescripta quadam sormula, eumque infamia notari, qui bina sponsalita eodem tempore contraxerit. η ' Postea vero non solum CONSTANT IN V s M. ad coercendam repudiorum leuitatem, quidquid sponsae dederit, perdere, & restituere quidquid ei dederit sponsa, in Blens repudium mittentem spon- sutrinoluit; sed & alii Imperatores Christiani,
LEO & ANTHEMIus, ne adeo sine legitima caussa , vel sine incommodo, sponsalia discuterentur, prospexerunt, speciatimque, quae de arrharum dispendio.anterioribus legibus suerunt constituta, explicata ratione confirmarunt. Ceterum poenae tamen stipulationem, inter sponsum sponsamque in poenitentiae euentum interpositam , ex praeiudicata antiqui moris opinione, inutilem esse censiuerunt iidem Augusti, eum quippe in modum indicato iam
120쪽
loco rescribentes: extra definitionem laudatae legis, si cautio, Romam si lationis contineps, interposiva fuerit oponsamus, ex utraque parte nutus eam salituram miresd quum in contrasendis numiis libera potesas esse debeat. Quod ipsum, praeclara sua sere omnia ex iure ciuili repetens, totidem verbis confirmat Gregorius IX. ρο- libera, inquiens, matrimonia es deleant, ideo talis stipulatio, propter poenae interpositi
Leto Imp. Verum enim Vero, qui siponsalia Iegitima con- poenali etiam trahit, iure naturae haud dubie obstringitur ad seruandam fidem , ideoque ad perficiendum matrimo- misis MisblLUMm , idemque etiam iure diuino reuelato naa se-XIIX. quae stissima constitutum est ratione ; quoniam viaelicet fori usu pro- pacta de matrimonio, haud alia lege, quam hoc ipsum, -- censeri regulariter debent: deinde nuptias a coactione quidem externa, non interna, liberas esse oportet i quippe quarum haec ex prolato paciscentium consensu profluit, proptereaque in ea quoque locum habet communis illa omni conuentioni regula, quod
a voluntarbae obligationis nexu, altera parte non consentiente, discedere nemo possit: neque validum est hoc consecutionis silum, matrimonia debent esse li- . bera, hoc est, non sunt ab initio poenis adstringenda vel extorquenda, qui est sensus citatae legis I 3δ. derrebor. obligat. ibi: vinculo poenae, ergo post sponsalia,