F. Ioannis Manteli ... Ars artium, siue De regimine sanctimonialium diatribe

41쪽

38 I. MANTELI ARs ARΤIVM auersos Longobardorum gladios a iugulis Romanorum , atque ipsos tanta inter discrimina tot annis potuisse persistere.

CAPUT II.

Senem, an iuuenem Sanctimoniailibin

praesici oporteatἶ

S S E M V s prorsus felices homineS,11 tempuS, et puerum, adolescentem, iuuenem, senem facit,ita prudentes, modestos, pios caltosque redderet: possissetque arduum illud munus tuto con credi senibus, si ea quotidie ad virtutes , quae ad annos fieret accessio. At saepe secus accidit, fiuntque nonnulli,ut vinum quod aetatem non fert, cum annis & moribus deteriores, habetque apud eos apologus ille AE sopi locum : Numquam leonem VulpeS Viderat; cum huic forte occurrisset, ita fertur exterrita, Vt paene moreretur formidine. Eumdem conspicata' ite

rum s

42쪽

rum, extimuit quidem, sed nequa quam ut dudum. Tertio obuiam illi facta, tam firmo animo fuit, Vt accedere propius & compellare leonem auderet. Haud secus isti aetatis initio clauis confixi timoris Domini, atque a Confestariorum & magistrorum sanis

adhortationibus recentes, ad omnem rei turpis occursum non minus homruerunt, quam si leonem infernalem Coram oculis contemplati fuissent: at mox liberiores audacioresque crebra cum hominibus conuersatione fiunt,

deinde licentius impunitatis spe alle cti, cum feminis agunt; donec in flagitia , hominibus quidem ignorata , sed

quae illum omnia Videntem oculum nequaquam latere possunt, prolabuntur ι terribilisque horror in noxiam securitatem tandem desinit. Vt quispiam illis merito occinat: Gomodo

cecidi de caelo Lucifer, nimis speciosus in decore tuo, in decore aetatiS tuae, qui man, e vitae tuae, veluti doctrina rutilans, flagransque charitate stella orie-

43쪽

Dan. 2.

4o I. MANTELI ARS ARTIUM

baris3 An non, dum eiuscemodi homines cogitas , visito ostensa regi Babylonio in mentem redit Z Is in somnio vidit ingentem hominis statuam , cuius caput aureum, humeri brachiaque argensea, pectus a neum, ferreae tibiae, quae Omnia in pedes luteos fragilesque adsinebant. Instar puri puti auri in i lium conuersationis illorum fuit: nihil non fulgebat splendore nequaquam adscititio, scd nativo; vita probata, mores aurei: at lapsu temporis fugit color Dptimus, versumque est pretiosummexathim in scoriam. sonori tamen instar tubae argenteae ob doctrinae prae stantiam aliquamdiu remanserunt,dΟ- nec & huic metallo quasi rubigine obducta , etiar a docendo destiterunt. Atque ita sensi in in deteriora prolapsi, nihil nisi lutum diu triarum coenum que libidinum cogitare coeperunt. Hiae bona venerabilis senij veni 1.3ictita sunto, non in cuiuspiam vitupe--rium aut contemptum: ab lit. Et ni repleno planoque Antiqui

44쪽

Credebant grande esse nefas, ct morte piandum, Si vetulo iuuenis no assurrexerit,aut si Barbato cuicum puer , licet ipse videret Plura domi farra, ct maiores glan

dis aceruos.

Vitia quorumdam latifum non tam increpamus, aut lapsos ludum facimus, quam miseremur, casu percellimur, eXemplo perterremur. Nam de ceteris virtutibus, inquit D. Hierony- R. admus, Verbi gratia,sapientia,temperan-FμMolam.

tia, mansuetudine, liberalitate, pos. sunt alij iudicare , pudicitiam solam nouit conscientia; & humani oculi huius rei certi iudices esse non pos. sunt, absque his qui passim,in morem brutorum animalium, libidini expositi sunt. Ad spartam igitur hanc rite ador

nandam non hoc ipso omnes idonei, quo longam annorum computant se riem, magnum bonae valetudinis, exi guum probitatis exhibent specimen:

C s sed

45쪽

62 I. MANTELI ARI ARTIVM sed qui prudentia ante alios, moribus senes, vita probati. Quamobrem quis . quis aetate etiam non ita prouecta huiC muneri a Superioribus admoueris,ani mo ne nimium concidas,neve periculum ante periculum cogites. Ipsius in

domiti elementi tumidas infidasque undas, iussu I mini, Petrus calcauit

impune. 'At nomen hoc Apostoli, alterius rei mihi memoriam refricat. D. Ioannes Euangelista, aetate minor, corpore Venu stus , eloquio dulcis, absque ullius culpae periculo, Caiphae aulam, Vere aulam, id est flagitiorum ossicinam,

flagitiosorum altricem, sceleratorum Conuenti tu m ,naufragiu m innocentiae & integritatis, idque ex ipsius principis scientia, intrauit, sedit, commoratus est: D. Petrus Apostolici coetus princeps, aetate longe maior, Uxoria expertus lenocinia,uiu edoctus, in aula ista, ad unius ancillulae occursum homruit, verbo prostratus est, altoque Virtutis culmine excidit. Et quam similis facti,

46쪽

sIVE DE RE G. SANCTIMONIAL. 43facti, dissimilis exitus caussam assignabimus nisi quia ille obedientia Domini munitus, ut qui eo missus, actuarii cuiusdam instar , qui audita, Visa, aeternis Euangelij monumentis consignaret: hic curiositate, & intempestiua pietate potius se ingessit, quam intrare com pulsus est. Non est periculosior ad aliam aliquam praelaturam, quam feminaru, ambitus. Quid enim id esse censeam, nisi Solis currum vel le conscendere, cuius moderandi dum

Phaethon praepostero ardet desiderio, incendio seipsum aliosque inuoluit Quamuis totus sis ipse spiritualis. non est ex asse spirituale quod optas: nec

aetas cuiusquam etiam florentior reiicitur, sed animus accurate examinandus est.

Solatio, inquam, sit iis qui iussui

alieno obsequentes, manum huic ope ri admouent, saxumque assidue voluendum sustollunt,factum Patriarchar Abrahae. Cum, inquit D. Ambrosius, Lib. rua iussus esset a Deo exire de terra de cog v

- . 2 . .

47쪽

4 I. MANTELI ARS ARTIvMnatione sua, nonne considerauit,VXorem imbecillem ad labores, teneram

ad iniurias, decoram ad incentiva insolentium, sine summo periculo duci non posse Z Et tamen subire omnia, quam excusare consillius diiudicauit. Timebat uxoris pudori , timebat pro

priae saluti, suspectas habebat Agy

ptiorum libidines ; ideoque monuerat ut se sororem esse ipsius diceret: nihilominus praeualuit apud eum ratio exequendae deuotionis. Considerauit enim quod Dei fauore ubique tutus esse posset. ι offenso per inobedientiam Domino, etiam non posset illiesus permanere. Quam haec Viro probo , Scquaeuis dissicilia ex Obedientia aggredienti, proprie conueniunt, atque e tra anxietatem animique fluctuatn nem ponunt ρ neque quempiam , ut Apostolus monet, ob solam annorum paucitatem praetereundum aut con

temnendum esse. Attamen si eliget di adsit facultas, & rem recta repu

' f. II.

48쪽

SIVE DE RE G. SANCTIMONIAL. 43'f. II. Senes miris, viros adolescen

tioribm praeferes:

PArtim quia eam viriditatem , qua magis capere capique possimi, illis

artas abitulit, habentque non medio cre ab ipsa natura contra illecebras praesidium : partim quia in senibus D. Hirem. decrescunt cetera , ieiunia , vigiliae& .elcemosynae laboribus parandae, chameuniae,huc illucque discursus,&, ne sermonem longius protraham, uncta quae per corpus exercentur, fracto corpore minora fiunt. Nec hoc dico

quod in iuuenibus, Zc adhuc solidioris aetatis, his dumtaxat qui labore & ardentissimo studio, vitae quoque sanctimonia, & orationis ad Dominum Iesum frequentia, scientiam consecuti sunt,frigeat sapientia,quae in plerisque senibus aetate marceseit;sed quod adolescentia multa bella corporis sustineat, qui necdum triumphum ceci nerit, qui alios bellandi artem doceat Et

49쪽

4ς I. MANTELI ARS ARΤIVM Et inter incentiva vitiorum, & carnis

titillationes, quasi ignis in lignis viri dibus, suffocatur sapientia, ut suum

non possit explicare fulgorem. Senectus Vero eorum qui adolescentiam suam honestis artibus instruxerunt, S in lege Domini meditati sunt die ac nocte, aetate fit doctior, Vsu tritior, tempore sapientior, & veterum studiorum dulcissimos fructus metit.' AEtas rursus . illa grauior& ad calcem spectans, ab impudentissimis dominis liberat,voluptatibus,gulae modum imponit, libidinis frangit impetus , auget sapientiam, dat maturiora consilia, S frigescente corpore, dormit cum perpetua virgine Sunamitide: luxuriamque contemnens cum Berzellai, delegat eam filio adolescenti Chamaam ;non vult transire Iordanem , atque in

alios fines de suis finibus, id est regionibus, eXire. Et quanta haec pro felici

regimine generioris seXUS momenta,

infirmum frigidum m corpus, Valida igneaque mensi Vt nihil interea dicam,

' non'

50쪽

SIVE DE RE G. S ANCTI MONIAL. non modo virgines natura Verecundiores, Verum plures Senatorij ordinis Viros, atque in Ecclesiasticis dignitatibus constitutos, doctrina praecipuos, lubentius conscientiae suae arcana, Sc sii quid humanitus accidit, senioribus Confessariis detegere: sive quia illos magis silentio assuetos existimamus, ineptiores inferendae qualicumque iniuriae: sive quia prudentia, consilio, usuque rerum pollent; seu etiam, quia una cum illis, depositum peccatorum

breui terra obruendum speramus, mergendaque arcana illa aeternae oblita Dionis amne: siue denique,quia non ita cito Videantur percelli nouis narrationibus,nec corripiendi contagione peccati, etiamsi quid inhonestius factum pro maiori conscientiae tranquillitate describendum siti. Quae etiamsi ad

aetatis in occasum VergentiS commendationem fortἴ non fFiant; profecto imbecillitatem miseriamque nostram demonstrant : cui dum se nectus opitulatur, non potest non quam