장음표시 사용
221쪽
qui cruci ipsum aflixerunt: sed potius plora peccata tua , quibus Christo dolorem hunc in iniquitatibus tuis praebuisti , Esa.
V idebimus nunc porro Secutam Cruci
saeionem, quae describitur I. Secundum essentiam, ubi at tendea. Locum, ubi hoc factum, nempe in loco,qui dicitur Golgallia,quod est calvariae locus,quia ibi multa ossa defunctorum, de crania maleficorum, ultimo supplicio aste-etorum videbantur. Prisci Adamum hoc loco sepultum autumarunt. Hoc si verum, Christi sanguis in cranium Adami manavit, certissimo indicio, Adailii de omnium hominum peeis
cata nunc expiata esse, i. Cor. II, 22.
2. Polum. Quia enim Salomo dicit: Date siceram perituris , & vinum his, qui amaro sunt animo, Prov. I.v. 6. & ipsi Christo potum ministrant , sed non haustum frigidae , mulio minus vinu sed ac tum felle permixtum , ut non immerito conqueratur Dominus: Quomodo conversa es naihi in Palmites degeneres vitis alienae,Jer.2.V.2i. Opprobrium & miseria
frangunt cornaeuini: Dedeiunt in escam meam fel;&insiti mea potaverunt me aceto,Psal. 62.V.M. 22. Optimus Servator olim Isiactitas aquae peti a potaverat, Num a G. v. H. Elicuerat Samson te maxilla as ni aquas Jud. IS. V. 19. In nuptiis Cananaeis aquam in vinum generosum commutaverat, IOh. 2,'. sed moristi vicinus ne quidem potu frigidae frui potest, quo cor languidum reficeret. Id nostri causa perpessus est. O quotio fit, ut & nobis c calice felle repleto bibendum. multa adversa sustinenda sint: hic Christum calicem hunc dudum gustasse , meminerimus, quo fidelibus suis acquisivit, ut super mensa sua in Regno suo come dant&saturentur,bibant & inebrientur , laetentur , &piae exultatione cordis iubilent, Esa. 6 s. v. Is . haec beata permutatio erit,quam semper desideremus, Dominus enim ad postremum servavit bonum vinum, Ioli. 2.V.IC. in coelo novum bibemus, Matth. 26. v. a'. inventuri cum Christo vitam de abundantiam in aeteInum, IOh. IO.
. Modum , quem Evangelistae expri
I. Generratim,&paucis quidem verbis :Et crucifixerunt eum ibi. Pauca verba, tristissimus actus. Crucifixio enim apud
Gentiles quoque pro infami supplicio habita filii, quo cives Romani aut liberi nona flecti fuerunt. Quando igitur hic Christum crucifixum este audimus, meminerimus nos nostri id causa factum, qui maledicti fuimus, ratione legis, quam non impleveramus, Deut. 27. v. ult. Christus igitur pro nobis maledictum factum est, quo nosa maledictioiae legis redimeret. Gal. . v. 13. Sicut & Moses serpentem exaltavit in deserto , qui typice Christum in plenitudine
temporis in ara crucis exaltandum reserret, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam , Job .s
V. I. 2. Speciatim. Clucifixerunt enim cum eo
duos latrones,unum a dextris, ta alium asinistiis ejus,Jesian autem medium. Et impleta est Sciaptui a , quae dicit: Ei cum
222쪽
iniquis reputatus est, ut Esaias dudum prae- nis N Hebraicis: Iesus Narerenus, Rex dixerar,c.sj.V.ult. Remi nil celarias nos Christi , quando& ipsi cum iniquis reputamur tanquam
Servus enim nonnialoi Domino est, Jos. is v a. o. si vero Christo compatimur , de conglorificabimur.ROm. 8. V. 7. a. Secundum Constituenciam', ubi notanda:
1. Christi pro crucifixoribus oratio. Dicebat enim Jesus: Pater, dimitte illis: non eis nim sciunt,quid faciunt. Iudaei non ignorabant, Christum innocenter pati, Pontifices enim per invidiam
Hoc praeclarum Epitaphium est, quod Pilatus Christo erexit , eoque gloriam MMajestatem ejus inscius promovit. Vere enim Christus Rex Iudaeorum erat: sed
non terrenus Rex, a quo Imperator Romanus sibi metueret: sed in hoc natus erat,& in mundum venerat . ut testimonium erbiberet veritati, Ioh. I S. v.37. Ideoque
oe ipso mortis reus non erat. Quia vero Pilatus aliam causam non sciebat,hoc sussicere putat: sed seipsum ita prostituit, quod Christum innocentet ad mortem condemnaverit, Scin tribiis linguis Cardina-psum tradiderant, Matth.27.v. I 8. igno- libus injustitiam suam divulgat, idque rabant vero quod Filius Dei, seu Messias esset. Si enim cognovissent , nunquam Dominum gloriae crucifixissent, i. Cor.2.
O quot inter nos sunt , qui Christum Optime agnoscunt , quod Filius Dei δe Messias a Deo missus sit i de tamen peccatis suis crucifigunt eum, Hebr. 6. v. 6. C.
nostrum in solatium. Talis enim decebat. ut esset nobis Pontifex, sanctus, innocens. impollutus , segregatus a peccatoribus.
Hoc erobe advertite vos mei l Christus cruci aflixus est, ut neque manus neque pes officium facete possint,& tamen Omnipotente sua virtute manum Palati dirigit,ut non aliter scribere possit , ac res ipsa erat. Imprimis vero hinc maxima mansuetu- Unde apparet, Dominum esse, qui omnia do Servatoris elucescit, de qua Berialiar- mala ad bonum dirigere , & imprecatio- dus:Judaei clamant crucifige, Christus o- nem Bilea mi in benedictionem commu- ' Christus o- nem Bilea mi in benedictionem commurat ignosce.Idipsum nos quoque faciamus: tare valeat, Num. 23. vers. q. Non enim Diligite inimicos vestros ; benefacite his ,
qui oderunt VOS, Matth.f. V. 4 q. a. Tituli trilinguis adornatio. Moris namque fuit, ut hoc modo supplicio affectis in tabella causa delicti appenderetur , quo
omnibus innotesceret, qua ex causa tam rigo rosa lententia lata esset super eos. Ubi observanda I. Verborsim ponderatio. Erat enim superscriptio haec scripta,literis Graecis,& Lati- est sapientia, non est prudentia , non est lapii consilium contra Dominum , Prov. 27. vers3O. a. Pontificum reformatio. Nam hunc titulum multi Iudaeorum legerunt , quia prope civitatem erat locus e ubi crucia
fixus est Iesus. Sine dubio lite ab uno atque altero varia judicia lata fuerunt, quae ipsis non adeo arriserunt, ideo dicebant Pilato Pontifices Iudaeorum : Noli scribere Rex
223쪽
Rex Iudaeorum, sed quia ipse dixit , Rex
Discimus hic quomodo illi, qui legendi
&scribendi petitia pollent, adeoque non ignorant , quid justum & aequum sit, tamen veritati non obtemperent, sed in prae- concepta opinione persistant, nec per Scri- pluram emendentur,liorum damnatio aliis quando eo major erit. Scienti enim bonum
facete, & non facienti, peccatum est illi ,
Videmus quoque, quomodo Diabolus omni studio contra nitatur , sit gloria Christi promovenda est,est enim mendax& homicida ab initio,Ioh. 8. v. qq. imitantur autem illum qui sunt ex patre illius ,
3. Pilati ratificatis,qui dicit: Quod scripsi, scripsi. Ita Christus Rex manet,ringentibus licet Diabolis & tyrannis , nam consilium meum stabit, ait Dominus, Esa.
Quemadmodum vero Pilatus inscriptionem suam mutare noluit : ita nobis plus causat est , verbo DEI scripto inhaerere. Hic enim similiter locum habet: Quod scriptum, scriptum non addas
quicquam , nec minuas ex illo , Deut. 2. vers. 2.3. Testimentorum Christi abalienatio , descripta imi aliter, tacta enim est a militibus,
qui servabant eum ibi. Semper enim metuebant, ne liberaret se,aut a populo liberaretur. Sicut hodie carnifex facinorosos gladio aut laqueo necare solet, postquam tententia mortis a Magistratu lata est: sic idem olim milites secerunt, ideo vestes ipsis debebantur, sicut adhuc hodie carnifex vestimenta ultimo stapplicio affectorum sibi arrogat. Hoc ita cum voluptate milites effecerunt, sicut adhuc hodie ipsis volupe est arcas aliorum spoliare,hominesque vestibus nudare. At panis hic mendacii tandem implebit os eorum calculo , Proveib. 2 .v.I7.Juxta illud: Qui te sipoliaverunt ,
spoliabuntur,JeT. O.V. I 6 2. Materialiter indicam enim Evangelistae,quas vestes partiti fuerint. Christus qui propter nos pauper factus , non multis vestibus instructus erat. Ideo quando Evangelistae memoraiar, quod milites vestimenta ejus in quatuor partes diviserint. non ita intelligendum est, quasi Christus quatuor vestes habuerit. Minime. Sed ut Judaei palliis utebantur ex quatuor alis . Deut. 22. v. Ir. Ita & Servator ejusmodi
pallium habuit, quod milites facili opera
dividere potuerunt. Tunicam vero, quia inconsutilis erat, desuper contexta per totum,non sciderunt, alias nemini quicquam profuisset.
Sed & hodie adhue Christus vestibus suis spoliatur. Quod non modo milites, sed& omnes illi faciunt, qui bona Ecclesiastica a Jniinistrant, quae ad conservationem cultus divini Ministerii & Scholarum a piis veteribus ordinata sunt , quando ea ad se rapiunt,& in proprium commodum conis vertunt. Verum grande peccatum est, quod Deus non modo hic temporaliter punit, maledictione immissa Sactilegoium hujusmodi bonis,ut omnia dilabantur, Mai. s. v. 9. Sed nisi poenitentiam agant, puniet eos Deus igne infernali: neque enim fures, neque rapaces, neque iniqui Regnum Dei
224쪽
3. Fomaliterrifacta enim est vestimentorum partitioi. Per tris rarum ludium, ut Veteres au-tμmat. Hoc non incommode haereticis&Sophistis applicari potest , de quibus expresse Paulus scribit,quod Scripturas, quα spiritualiter tunicae Christi conserri pos-
si int,tractent, ut aleatores tesseras, has detorquent,quo inde eliciant, quae scopo suo inservire putant. Eo respicit laudatus Apostolas, quando Ephesios suos monet, ne fluctuantes circumserantur omni vento doctrinae,in nequitia hominum, in astutia ad circumventionem erroris. Ubi in Gr.est vox κυβώα, ad quam B. Lutherus in margine notatisicuti nebulones talis, sic qui traditiones humanas docent,Scripturis utuntur,Eph. q.V.Iq. 2. Persortu IacIum. Hoc non culpanis
dum sitisset,s illud quod sol te dividebant,
Sie Jo sua Israelitis Palaestinantibite di tribuit, Jos.Iψ a .seqq. Saul Rex super Isiaci sorte electus esto.
Apostoli ipsi Matthiam sorte ad Apostolatum in locum Iudae elegerunt, Act. I.
Idem si adhue hodie rite fit in partiti
ne bonorum, aut electione idonearum personarum ad officia certa, Deus inter iit , S ad felicem eventum negotium deinducet et sortes quippe mittuntur insilium, sed a Domino temperantur. Prov.
Id milites non fecerunt, sed vestimenta Christi dist tibi ierunt inter se , qui innocenter morti adiudicatus fuerat : sed factum est,ut impleretur, quod David Pra dixit: Diviserunt sibi vestimenta mea, &super vestem meam miserunt sortem, Psal.
q. Matru consititio. Nam cum vidisset Iesus matrem , & discipulit ira stantem quem diligebat,dicit matri suae: Mulier,ecce,filius tuus Deinde dicit discipulo:Ecce, mater tua. Et ex illa hora accepit ealudi Leipulus insilia. Hic notandum: Christi alloquium, quo matrem suam
vult erigere. Vocat enim mulierem non matrem, aut plopterea, ne ludibrio militum illam etaponeret . aut , ut alii sentiunt: Ne materna pium cruciarent viscera
Maxime vero hoc ipso Pontificiorum idololatriam praevertere, & palam conte- stari voluit, se solum calcare torcular, nec quenquam depopulis esse secum , neque matrem, neque Apostolorum aliquem, ED. 63 vers. a. ideoque unus ille Media tot DEI de hominum dicitur, I. Tim. 2.
Hoc vero Servator amici e matri suae dicturus est: O suavissima, o tristissima m ter lFui hac nus filmsi ibi obediens, omnemque filialem amorem de fidem tibi
piaestua: sed jam Vale tibi dico. Sed noli contristari nimium , fidele tibi sibiladium procurabo : Ecce , hie filius tuus t hic mei loco tibi opem feret, Min tutelam & patrocinium tuum te sulci
Deinde ad Iohannem se convertit, dicens: Ecce, mater tuaiq. d. Nosti me semper sincere te dilexisse, idipsummatii meae Ierinda. velim , recipe illam in tutelam
225쪽
tuam, ipsa vicissim, quod probam matrem decet,respectu tui perfungetur. Videmus hic, sicut Cluillus matii suae valedicit, ita & nobis aliquando mundum relictutis , amicis nostris optimis valedicendum sole. Perpetuum enim hoc foedus
est mortis, quod morieris, Sir. Iq. v. I 8. Et licet vitam nostram multos in annos produxerimus, tandem tamen ab invicem divellemur, nos discedimus, amici veto de
propinqui nostii hic relinquutur. Qui quidem non longius, quam ad sepulchrum,sic ut Matia Christunt usque ad crucem, nos
deducere valent,inde reversuri.
Sicut vero Maria die Paschatos filii sui adspectu vicissim fruitur: , &cum ipso in coelesti gloria & beatitudine triumphat: Ita quando Rex Regum de Dominus Dominantium die ultimo , comitia sua univer alia indicturus est, tum vicissim mutuo conspiciemus nos: Tunc cum fratre soror, nati cum patribus ibunt. Unde dies extremus dies restitutionis omnium dicitur, Act. s. v. i'. ubi Sabbathum ex sabbatho, & Pascha ex Paschate celebraturi, cum B. Angelorum Choro laetum illud insimabimus: Samstus,Sanctus , Sanctus Dominus Deus Sabaoth ', plena est omnis terra gloria ejus , Esa. c.
Observate hoc ad instructionem vestram, Vos liberii ut parentum vestrorum senio confectorum curam habeatis. Fili suscipe senectam patris tui . Sir. . Vers. rq .seqq-
Observate hoc viduae dc pupilli in solatium s Christus vestri curam gerit, tanquam Pater orphanorum,& judex vidua-
rum, bis. 68ris. Non desint ipsi fideles
Johannes, qui consilio atque ope subveniant vobis, ideo confidite s non derelicti a Deo estis, ipse erit vobis in Patrem . ex. citabit , qui vos in curam & clientelam suam recipiant. Quodsi non eadem fortuisna utimini , qua viventibus parentibus x maritis vestiis usi estis: animas vestras in patientia custodite. Maria quoque Christum dimittere & Iohanne contenta esse tenebatur. Ante Mater Filii Dei erat, jam vero filium Zebedaei adoptare cogit ut , quod aequo animo suffert, nec adversus Deum murmurat. Idem & Ipsi facite, Vos mei lDEUM siquidem diligentibus omnia in
bonum coopetabuntur, Rom. 8.V. 28.
2. Iohannu obsequium,quod Evangelista
ita indicat: Ex illa hora accepit eam discipulus pro sua. Non cum carne & sanguine deliberat, nec de alimentis sollicitus elic sed continuo eam ad verbum Christi assumit,& pro matre honorat.
O beatosiqui hac in parte Johannis vestigiis insiliunti Adhuc hodie multae derelictae viduae Sr orphani occurrunt , quos nobis omnibus Christus commendat, dicens: Ecce mater tuat Ecce filius tuus I beatos illos, qui exemplo Johannis eorundem sedulam rationem habent. In specie observent hoc verbi Praecones, ut tanquam fideles Iohannatae eosdem sedulo invisent, ex verbo Dei confirment, Mut Eleemosynaerite dimibuantur, prospiciant : Religio munda & immaculata
apud DEUM & Patrem haec est , Iac. I.
Johannitae fideles sint Christiani Magistratus , ut illis ex aequo justitiam ad-
226쪽
ministrent, nec eosdem laedi permittant, ut dicentes: Aliosialvos sic: t, seipsum non Deus mandavit, Exod. 22. v.22. Talis fuit potest salvum facere. Q H. Iam liquido ap- Iobus.cap. 29.V. 2.& seqq. Paret,quid IesusNazarenus possit: Nisi mi-Ejusmodi Iohannitae Christiani sint in racula ejus praestigiae fuissent, jam in seipso
genere omnes,ut necessitatibusSanctoruin artem utique probaret, qua jam maximo- libenter communicent , de pro facultatum pere ille indigeret. modulo iisdem tribuant, I.Tim. 6. v.IVE- Id hodietenus saepe pii Christiani expe-sa. g. v. 7,'. riuntur, quando in calamitates incidunt , Iohannes Evangelista provecta aetate ut religio eorum despiciatur, de rideatur. solus ex omnibus Apostolis naturali morte Ubi est pietas tua, ait Diabolus & satelli- obiit,propterea, quia hic Matrem Dei ad- tes elus. aliis subvenisti,multasque Eleemo eo promte recepit et Ita Deus largissime synas erogasti, quid inde emolumenti ca- compensaturiis est, quod derelictis viduis pisὶ Tibi non minus moliendum ac aliista orphanis boni exhibetur : Quicunque qui id non secerunt. Vanum est servire potum dederit uni ex minimis istis calicem Deo, Mai. 3.v.i . Adhuc tu permanes in aquae frigidae: Amen dico vobis, non per- simplicitate tua λ Benedic Deo&more-
det mercedem suam, Matth. IO. v. est. Ie, Iob.2.v. P.
s. Populi ludificatio. Praetereuntes autem 3. Spem vanam. Confidit in Deo,ajunt blasphemabant eum, moventes capita sua liberet eum nunc,si vult. Item: Dixit, Filius de exprobrantes ei,
I. Templi structuram, quod dixerit, sedestructurum templum Dei, de in triduo illud reaedificaturum.Id ille dixerat, sed de
templo corporis sui, Ioh.2. v.2I. Illi vero verba ejus pervertunt, ut adhuc hodie non Dei sum.Si Rex Israel est, descendat nunc
Haec gravissima tentatio est, qua hodie adhuc Diabolus multos pios Christianos
oppugnat, ut persuadeant sibi, se non innumero Electorum Dei esse: secus enim in raro ab obtrectatoribus fieri amat. Saepe aerumnis minime derclinquerentur a Deo. enim fit calumnia. Et non omni verbo cre. Verum in his&aliis hujusmodi tentati das: est qui labitur lingua sua: sed non ex a- nibus solatium prehendamus, quod Chri-nimo. Quis est enim,qui non deliquerit in stus omnes tentationes exsuperaverit. Id lingua sua,Sir.I'.v. Ig. nostro bono factum: ideo longe vincimus a. Aliorum curam. Alios dicunt, salvos propter eum,qui dilexit nos, Rom.8. v 37. fecit,seipsum non potest sal vum facere. O & omnia possumus in eo, qui nos consor- impietatem l Utique Christus hactenus tat,Christo, Phil. . v. II. multos salvos fecerat, coecis visum,surdis Equidein non parum animum mordet, audi tum mutis loquelam restituendo,esaudos de leprosos sanando, nec non mortuos resuscitando. Id merito praedicandum ipsis Disset, commiserationem juxta suain con- si juxta damnum etiam contumeliam experiaris, Generosus animus contumeliam pati
non potest , inquit Seneca. Verba susurronis sunt quasi vulnera,& ipsa perveni- testantibus.Illi vero ludibrio ipsi habcat init, usquc ad interiora rentris, Proxerb.
227쪽
r8. v. 8. Verum idem quoque Christo ac- salutis compotem reddere possit. Siqui-cidit. Praeterea eadem passio fit nostrae, dem hic per Paradisum nihil aliud, quam
quae in mundo est fraternitati, r. Petr. s. vita aeterna intelligitur, qud de Paulus ra- v. s. Optima apologia innocentia est, Augustino dicente, I. Petr. v. I s. Matth.
6. Iatronis salvatio. Ubi notetur
1. Procedendi modus. Per omnem vitam suam homo nequissimu&fuerat, multumque sanguinis innocentis profuderat, sicut de propterea ad ignominiosum crucis supplicium condemnatus erat. Quodsi in illis peccatis vitam si stet , sine dubio aeternae damnationis Candidatus fuisset. Verum prodit poenitentiam insucatam a. Socium corrigenio, qui Christum cum praetereuntibus blasphemabat, dicens: Si tu es Chtistus, sal vum fac teipsum de nos.
Id alter minus serre poterat, iccirco obsurgabat ipsum, inquiens: Neque tu times Deum,qui in eadem damnatione es Hoc opus caritatis erat, ad quod nos hodietenus obstringimur. Qui converti fecerit peccatorem ab errore vitae suae, salvabit animam ejus a morte, Jacob. I.
. 2. Peccata confitendo.Nos quidem juste, ait, nam digna factis recipimus. Ita cum filio prodigo ad frugem redeamus, dicentes: Peccavi Pateri Luc. I s. v.M. Quodsi plus audivit ρημοπα αρρητα, 2. Cor. l2.
Firma fide praediti suerunt Magi ex Otiente, ubi Christum infimo & praesepio jacentem, tanquam mundi Servatorem adoraverunt. Sed quid hoc respectu fidei hujus latronis, qui Christum crucifixum, ab omnibus, Deo quoque derelictum invocavit Nos quoque ignominia Christi minime
absterreat a semel agnita veritate e sed dicamus cum Bern nardo e Cruιis Christi ignominia , maxima Christianorum gloria. Beatus, quisquis non fuerit scandalizatus
in eo, Matth. H. V. 6. 2. Salutaris euntus. Respondit namque
illi Jesus: Amen dico tibi ,hodie mecumeris in Paradiso. Hoc exemplum in solatiunt nostrum Gbservemus, ne desperemus, si peccata de conscientia nos angant. Si latro latratus est, quis desteret 3 ait Augustinus. Ubi exsuperat peccatum,ibi exsuperat de gratia,Rom.
Sed caveamus, ne gratia Dei ad securitatem abutamur, & exemplum latronis ad impietatem trahamus, ut procrastinemus dixerimus, peccatum non habemus dec. poenitentiam dicentes : Pec vi , α quid
. Ad chri tum confugiendo. Dicebat enim ad Jesum: Domine, memento mei, cum veneris in Regnum tuum. Haec preeatio e vera fide prosecta fuit , qua hic latro Chtisto crucifixo adhaerescebat, tanta fi- ducia, ut minime dubitaret, licet in cruce
P descis quin se in Paradisum perferre. mihi accidit tristeρ Altissimus enim est patiens. Sir. s.v. q. Poenitentia enim sera, raro est vera.
Legi de perlegi totam Scripturam . Aneminem inveni in duobus millibus annorum saluatum fuisse in fine, nisi latronem in cruce,ait Augustinns. Quis igitur ad hoc exemplum se referret λ
228쪽
222 Ah dubἱto, ne gratia Qua sic abusus est data
Hunc derelinquat tandem. Si tibi cibus proponeretur, qui centum hominibus mortem conciliasset, & unus saltem indemnis evasisset, num aded stoli-
usque ad horam nonam. Iudaei elim si
duodecim horas dividere, dc .ib ortu Solis incipere solebant. Cum itaque Sol scx horas radio silvos projecisset, de jam ad summum perveni illat, eccet subito de inopi nato ille obscuratus est, quod duravit 1 diis fores, ut ea vescereris i Non puto. sexta hora usque ad nonam, h. e. si ad n Sic illi homines prorsus obdurati sunt, qui strum horologium revoces, ab ipso meria ad exemplum latronis poenitentiam usque ad finem vitae procrastinant. Ecce inunc tempus acceptabile, ecce i nunc tempus salutis est, 2. Cor. g. v. '. Quaerite erg5 Dominum, dum inveniri potest, Esa. 1 s. v. s. Hodi Ε, si vocem ejus audieritis, die usque ad tertiam, sicut dudum Amos praedixerat: In die illa, inquit Dominus, occidet Sol in Meridie, & tenebraicere faciam terram, in die luminis, Amos 8.v.9. Haec e es ipsis non naturaliter facta est. Iur alias in Sole de Luna anniversarie ecli- nolite obdurare corda vestra, Psalm. 93. pses certae fieri solent: Naturaliter eniim
Nemo tam Divos habuit faventes Crastinum ut possit sibi polliceri,
Res Deus nostras celeri rotatas Turbine versat. Cum quo consentit Salomo, Prov. 27. v.I. de Siracides cap. l8. v. 26.
Veti Christiam eo poenitentiam no differunt: sed in tempore peccatorum ostendunt conversionem suam, Sir. I 8. v. ii. & ex juramento Cluisti certi sunt, quod de sibi ille Paradisum aperuerit, ut illae fieri scient,non in plenilunio, sed in novilunio,quando Luna intei Solem & Te ram interjacet, & corpore suo opaco radios Solis, ne in terram cadant, impedit. Haec verb se sta est in plenilunio,die I .ptimi mensis, quo Judaei Pascha suum celebrabant,Exod.Ia .v. 18. Praeterea in Iudaea non mod5 facta : sed ut textus meminit:
λ' πασαν την οικουμπην, ita, ut non modo
Romae, Orosio teste: sed & in AEgypto dein specie Heliopoli illa observata fuerit. Siquidem Suidas memorat, quod eruditi per mortem eo transeant, de vitam aeter- illi duo viri, Apollophanes de Dionysiusnam adipiscantur, Joh. s. v. 24. Areopagita stiper illa discurrerint , ubi Apollophanes dixerit: οῦκαλε Διονυσο, De Tertio. β Se ων πραοριατων. O mi Dionysi. mutatio divinorum operum instat. Cui S Uccedit III. Pars, nempe, stata Christi Dionysius responderit: u oo A,
Obdormitio: in qua notetur τύ συμπαm, Aut Deus patitur, aut vicem patientis dolet: tres enim horas obdormitio: in qu.i noteturi. Mors Chrio deploratilis, quae describitur
I. Secundum antecedentia: ubi occurriti. Noctis horreri A sexta enim hoia,ten brae factae sunt super universam terram, continuas duravit illa, quod alias prorsus insolitum est.
Hac Eclipsi Deus subinnuere voluit r. Filii sivi innocentiam. Quia enim impii
229쪽
Judaei adeo crudeliter eum tractabant,ne- bo quiritemur : Noctium molestissimamine commiserationem cum illo habente: rum milii numerus factus est, Iob. . v. 3. Sol vestem lugubrem induit, hoc ipso mi- quin dia ab aeternis tenebris nos redemtos, sericordia erga fratrem suum Solem justi- fecit nos idoneos in partem sortis Sanct
tiae motus, Mai. ψ. v.2. quin & indicare si- rumin lumine,Col. i. v. a. quod grato animul voluit talium anam illanNyrannidem, mo recolentes, infructuosis tenebrarum quam Judaei in Creatore suo exercerent. Operibus ne communicemus, Eph. I v. a.
Nos igitur fugiamus peccata, ne Sol pro- sed honeste, sicut in die ambulemus, Rom. pterea obscuretur. Congemiscit enim I .v.I3. lucentes, sicut luminaria in mun- creatura, quod invita vanitati subjecta esse do, in medio nationis pravae atque perver-
Σ. Futuram lucis carentiam. Quia enim 2. Christι clamor, qui describitur tenebras plus dilexerunt , quam lucem, T. Formaliter. Circa enim horam nonam
Joh. s. v.is. Deus lucem verbi sui illis pland clamavit Jesius voce magna, dicens: Eli, elisubtraxit, ut jam in tenebris palpent sicut lamma aetabili ante h.e. Deus meus, Deus c dici,oculis suis non videntes, auribus suis meus, ut quid dereliquisti me 3 quae verba non audientes,&corde tuo non intelligen- desumta sunt ex Psalmora. quia capite adtes, Esa. c. v. lo. Haec justa Dei judicia sunt, calcem de passione & beneficiis Christi de quibus Paulus: Vobis oportebat pri- agit. Hoc clamore Servator non modomum loqui verbum Dei, Ac .is .v. . . innuere voluit dolores corporis sui; sicuti Nos ejusmodi ingratitudinem declinemus, in luce ambulantes, dum lucem habemus, ne tenebrae comprehendant nos, Joh. ir. v. 3 . Non enim irridetur Deus,Gal. v. . a Thessa. V. II.
3. Passionis Christi es cientiam.Sicut enim
horribiles tenebrae saetae sunt, in universa
hunc clamorem incipiens Iam tum tres
horas in cruce pependerat : sed potius
internum , Omnibus inenarrabilem animi angorem, quem ratione irae Dei, ob nostra & totius mundi peccata, quae sus ceperat, ipsum urgentis, sentiebat: legis maledictio terrebat ipsum , Satanas tela terra AEgypti tribus diebus, ut nemo vide- sua ignita in eum detorquebat, circumdarit alteium , nec de loco se moverit, cum bant eum laquei mortis,& torrentes Belial Deus populum suum a tyrannide Pharao- coi Huibabant eum, Psal. I S. v. . vita ejustiis redemtuIus esset, Exod. Io. v. 22. ita inferno appropinquabat, qui hiante rictu etiam tenebrae trium horarum factae sunt ipsum de ulmina ibat. Ps. 88. v.3.si seipsum' in toto orbe terrarum, ubi Chrillus morte in uebatur, no modo rotu corpus ejus foe- sua lapsum genus humanum de tyrannide de vulneratum erat: sed quiri; in ligno ma- infernalis Pharaonis, & aeternae damna- ledicto inter duos malefico intermediustionis redimere,atque in coelestem patriam pendebat: omnes,qui praeteribatu,animum reducere voluit. Hoc ipso crucem no- eι' aculeatis sarcasmis vulnerabat: Sotima-
stram sanctificavit, ne desperemus, si& gnus ille mundi ocul' obscuratus lunac suu nobis quandoque Sol occidat, ut cumJo- abscondebat, quo ipso Pater ejus coelestis
230쪽
icatum qiuasi vultum suum ostendebat. In fratribus, ut misericors seret, & fidellet his angustiis respectabat, dc nullus libera- Pontifex ad Deum, & ut repropitiatet detor aderat,nia de non immerito lamentaba- licta populi. In eo enim, in quo passua :tur: Deus meus, Deus meus, ut quid dere- est ipse, & tentatus, potens est eis, qui tentanIur, auxiliari, Hebr. a. v. ult. Adeamus: ergo cum fiducia ad thronum gratiae ejus,
3 Orationis necessitatev 1. Sicut enim Se vator noster in mortis angore ad Patrem suum convertit se, orans: Deus meus, Deusserit: quilibet proinde cogitet: si hoc meus, ut quid dereliquisti mel Ita in cala- factum in ligno viridi, quid fiet in arido Z mitatibus non salutarius remedium adhi-
Luc. 23.v.32. non quoque adeo facile pec- bere possumus, quam orationem. Trista-catis assentiamur, ut dicamus: Peccavi, tur aliquis vestium ὶ oret, ait Jacobus c. s.& quid mihi accidit tristeλ Tam cito enim v. i . Pial. I s. v. I 8. I9. irasci potest quam misereri, & ira illius in Imprimis verb aureolum Psalterii com- peccatores non desinit, Sir. I. v. .7. mendatum tibi habeas, quod Servator ipse in tantis delitiis habuit,ut inde quac tum de ultimum verbum mutuaverit. Quid in
Psalmorum libro non invenies , unde liquisti me , Discimus hinc,
i. Peccati atrocitatem, quod tanta abominatio in oculis Dei est,ut proprium quoque atque unigenitum Filium suum, ob aliena peccata tantis anxietatibus immeria unde te
anus, in χ. Tentationis internaegraritate1n. Multae& variae afflictiones in mundo sunt, ut
quasi in tribulationibus navigemus, sicut Loth tempore diluvii, Gen. 7. v. i 3. Eccles possis consolari λ ait Cassiodorus I. V. 8. sinas Episcopus Constantinopolitanus, Veium qualiscunque tandem sit cor- exilium ire jussiis, ad famulum suum dixit: poralis aerumna, nihil tamen aestimanda Tolle Psalterium,&sequere me. est, respectu spiritualis tentationis. Nihil II. Erent liter. Ad hunc Christi cla- . est tentatio quaecunque, vel universi mun- morem, quidam illuc stantes & audientes, di vel totius simul inferni in unum conssa- dicebant: Heliam vocat iste. Haec eratia, ad eam , qua Deus homini contrarius depravatio verborum Christi, ex ignoran- ponitur, haec est ipse infernus, ait B. Lu- tia linguae profecta. Non vero verba diste-therus. ramis, ut nonnulli impie effutiunt: Sed con-Quando igitur Deus tibi morbum, vel sidentis: quo innuere Christus voluit, licet aliam quamcunque corporalem afflictio- in praesentia gratiam Dei non sentiat. sed lnem immittit , aequo animo perser eam. potius indignationem & furorem, te ta- Quem enim diligit Dominus castigat, men fiduciam suam filialem non abjectu-Hebr. I a. v. s. seqq. Quodsii vero eidem rum esse. placet, spiritualibus tetentationibus im- Imitare hoc exemplum Servatoris tui: mergere,confirmes te eXemplo Christi qui noli animuin adversis despondere: sed me- dolores infernales tui quoque causa susti- mento, Deum Patrem tuum esse, qui te nonuit. Debuit enim per omnia assimilari deseret,neq; derelinquet, Heb. . s. Ecq9.is.