장음표시 사용
341쪽
siti obstinationem in malo meruerutor vltimo instantistite viae, ita ut prorsus implicet simul status me redi &demerendi ipsoru una cum statu termini eorundem Angelorum. 1 Accedit ratio altera ex eodem Volutas no coto , quandoquidem voluntas nor vult simul simul vult mutabiliter. immutauem mutabili VCter, ita ut non possit velle oppou um, Cimmuta pestiniatur volunca trinci uii immutabiliter, quatenuScticii ciens actum quando autern meretur, vult mutabiliter, ergo in eodem inuativit imo non potest reperiri ratio termini, viae. Probaturi quela quia ad o- ne termini se haberet volutas, siue dona siue mala, immutabilis lixa, si ii in bono siue in malo, ratione autem aviae se haberet mutabiliter, Texim- litet siue a bono , siue a malo, quia quandi liquis est in via, semper mutari potest, in conuem, S diuertia malo in bonum, La bono in macie arieu Caietanus ad argumenta haec
et seo crespondendo ait, petenim:
iux ouemque etiam in ultimo instanti uerta mutabiliter se labere , conue tia bono, &a malo, atque mutari de bono in malum , , malo Verum sententia haec salsissima est , di contra commune,est enim, qu t ad caute lege diis Caietanos in hoc loco, doctrina namque ha c Caietani falsissima est, sugi eda omninos Et quidem pugnat contra rationem philoso-
Ahicam theologicam Loquendo de primo apertu est in physica, quod terminus ad quem est extra motum ergo terminus viae est extra viam,ergo a primo ad ultimum in termino viae non potest haberi motus meriti, conuersionis. Item terminus motus est Im
a Ia mobilis, patet quia si terminu motu S
immobilis esset mobilis,ergo non posset terminare motum; et sequeretur,terminum thlem mobilem debere moueri ad atrum terminum, de hoc autem termino,Iterum quierimus, utrum sit mobilis, vel immobilis i Secundum dcderi S ergo habemus intentu, quod terminia mo-
u est immobilis, per consequens inioso termino motu no potest nobile moueri, nec mereri si dederis Primit, ercto dabimus processum in infinitum in et minis mobilibus, omnis namque
mobilis terminus debet ad alium terminam moueri, cita omnes terminierunt in infinitum mobiles, a primo ad ultimu nullus motus posset ultima,to immobiliter terminari.
i. Ratio theologicaea est, siquide fides , visio, spes, reentio simul pugnant in eodem subiecto , In eodem
istanti ergo sit intermino viae potAn-oeliis conuerti, hereri, utique habe.
se de Deo simul fidem visione viai, spem, tentionem,etenim perfidei crederet obscure esse Deum, quae fides sibi competeret ea ratione, qua posset mereri pervinonem haberet clara intelligentiam Dei,ea ratione, qua el se in termino Beatus. Item per spem haberet Deum in e possidendum ,
Pertentionem vero haberet eundem
Deum in actuali, beatifica possessione,
haec vero simul pugnant. Item sequeretur esse Angelum simul viatorem , atque beatum,ea namque ratIone qua
esst in termino utique esset beatus, de
ea ratione qua in eodem termino mereretur,esset simul viator. Eximitur' ro Christus , 1 Est inium afferri solet ab eodem, prius natura habere rationem meriti, posterius natura rationem termini; cum vero dicitur meritum debere prq- cedere tempore. Resp. verum esse de merito viae non autem de merito tedimini, quoniam in termino sussicit, ut meritum praecedat natura, non tem-y'i 3 sed salsissima sunt haec omnia de merito termini, tum quia sequuntur rerabsurda recensita, quoniam in eo em
instanti temporis fiet Ang*lubrem p .chnu,
viator,&coprehensor haberet simulsidem, visione de Deo spem tentionem, ut diximus item improbatur, tum etiam quoniam in unico istanti teporis haberetur unica operario merita aute ela operationes Angeli ex dictis Caietani oporteret, ut multiplicarentur ad multiplicationem stantinnaturae, ita ut in unico instanti temporis post et habere Angelus plures, distinctas operatione S, merita,quq Omnia virum vera sint, an talsa apparebit insta. Denique ex eo confutatur, tum
342쪽
ipsus, tum Thom istarum intentum, ex eo inquam, quot Deus clare visus ex sententia Thomistarum necesssitat Im-luntatem Beati ad fruendum, ita ut nopolisit eatus se auertere a fruitione Dei, quod si ita est in sententia ipsorii, quomodo veru esse poterit in viti moxnstant i siue in termino posse Angelumereri,& demereri Sequeretur nam, que posse Angelum exilientem in termino semetipsum auertere ab amor Dei, quod utique fiet non potest etenim ut aiebat Scotus, Praedestinatus meretur ut in ultimo instanti sua viae conferatur sibi impeccabilitas undo reddatur prorsus immobilis ab amore Dei sicut ex opposito de reprobato, prascito circa quae omnia verissima est sententia Ecclesia lici supra recensita, V u me Curii lignum ubi erit,s heia Austrum, siue ad Aquilonem; nempe ibi permanens erit creatura , atque omnino immobili Asue quidem in gratia compleatur sue vi e terminum
siue in peccato ficq immutabilis erit in termino, siue a gratia, siue ab obstinatione idemq; bcotu in a.d M. C. I. lit G.idem concludit de remissione venialis post mortem, inquiens, I ara me ritum de congruo te de codigno posito tem non didetur doctrinae theologicae consonum
i Dices, ex dictis videtur etiam insurgi posse contra Scotum eteni in Scot in aliqua ratione supra recensita docet,creaturam in termino se habere immobiliter, atque in uertibiliter ab ipso Deo, dum tamen Scot ipse in ara. s. de Beatis loquenS, docet, Beatum se habes re vertibiliter, mutabiliter, quoniam non necessario fruitur ipso Deo, quod praecipue inculcat hasqueEI .par disp. 22.q. cap. q. verum non percipit Vasque vel naturam ipsam beatitudinis, vel ipsa ni mentem Scoti; quidem Deus per cona gratiae, aloriae suae non destruit naturam , sed per ficit S conseruat; cum vero libertas sit de essentia naturae rationalis, qua libertate destructa . destruitur rationalis natura sequitur, vi ipsam et beatitudo non destruat naturam nostra libertatas, equo enim modo in essentiali libe late liber perseuerat beatus, ac viator; tali necessitas interueniat,ea est specim
ficationis, non exercitis, quaeriti idem necessitas non destruit essentiale Beati libertatem , de qua re agi solet in materia beatitudinis c Nos infra agendo de Visione beatifica Angelorum. i Quo ad Scotu, iam Scotus ipse Beatos docet se habere in beatitudine mobiliter, hi inmobiliter flexibiliter, inflexibiliter redendo singula singulis etenim loque do de potetia remota, siue loquedo de natura volutatis,quantum ex parte sua. utiq; Beatus sei et se xibiliter,&mobiliter potestq; se auertere ab obiecto beatitudinis, quia remanet essentialis libertas in Beato loquendo autem de potentia proxima se habet immobiliter necessat io, Minflexibiliter Ratio est, quia Deus nota
concurrit in oppositum, impedit namque Deus Beatorum potentiam , siue voluntatem,qua mediante,inquit Scotus, possent ab obiecto beatitudinis se auertere, jeccare, id tamen nunquae ueniet, quoniam Deus impedit non praestando concursum ad actum oppositum , siue non concurredo cum ipsis in auersione a beatitudine, quomodo aut necessitas haec vocari solent, sive exercitij, siue specificationis liabebitur ibi: ex dictis ergo patet nullam in Scoto reperiri contradicti one, ut alia sen fiebat VasqueE. 1 Ex his insertur unum corollarita, id autem est, quod meritum,duratione, tempore antecedit praemium choc totum probatum remanet ex dictis, atque est coinmunis, recepta sente-tia Theologorum, praecipueri coli in ista d. s. vide Molin I .par. q. 62. arta licet opposita sententia sint Amerius et . par. tract. q. I p. D Thom quodl.y.art. 8 in a.d. i. q. Z art. 2. D. Bonati, Riccard. Marsit. Aegid. in praedicta d. asserentes sulfficere ut meritum solummodo prioritate natura antececat praemium,atque probant hoc ipsum , quoniam operans per charitatem me. ritorie, meretur in eodem instanti ten PoriSaugumentum, charitas namque augetur in eodem instanti temporis, in quo habetur meritum talis aueti menti charitatis, igitur sussicit ut ordine caidi salitatis, naturae, meritum antecedat
praemium , solutio habebitur in obiiciendis infra. T et o Car-
Meritum an tepore, an nati rata
343쪽
et Caeterum opposita sententia est verissima, Primo, quia status meriti,&praemi de lege ordinaria sunt incompossibiles in eodem instanti temporis, nisi fiat dispensatio a Deo, ergo alterudebet esse altero prius tempore. Secundo quoniam fides, visio spes, tentio sunt incompossibiles simia pro e dem tempore ut est supra probatum se reo debent se praecedere tempor
dum vero Angelus erat in via habebat
fidem S spem no ergo habebat simul visione obiecti beatificio tentione. Et Tertio accedit rario altera, siquide rati persecta. impersecta, siue gratia vie, gratia consummata, sim gratia termini sunt incompossibiles, sed
merito vi correspondet gratia imperfecta sitiei alia viae piae mi aut mos res pode si ratia consumata , siue grata a
Persecta Due grata a termini, ergo iis duae gratiae meriti S praemii, non pol sunt esse limul tempore Ratio haec est DThom quam etsi Scotus impugnet locci tanquam inefficacem,&minime demonstrativam, nihilominus ipsa attulimus, ut demonstremus, etiam D.
Thomam esse huius opinioni . Uua tois Vltimo, urget ratio eiusdem Ocoti supra recensita, quandoquidem voluntas odem actu eodemq; instanti, atque in eodem prorsus statu, non se
habet simul mutabiliter, inpran
t iter, sed ratione meriti in via se habet
mutabiliter, potens deficere a merito; ratione autem termini, siue praemii, ira habet immutabiliter, necessario applicata suo termino, siue obiecto finali,ergo alterum istorum necesse est, ut prae
tedat alterum tempore; igitur concludimus a primo ad vitimum , quod meritum Antaei orti duratione, tempore praecessit praemi ipsorum. Hanc eandem sententia docuit D.Thom. c. Par.
6 a. art. q. licet aliter Setia In sententiis, siquodlibetis, unde mutatiat ententiam in summa D. quoq; Bonau. hanc eandem sententiam sustinetdicet oppositam existimet probabilem. 1, Nos vero, duo dicimus mediando inter sententias, quod spectad meritum, irae miti secundum se sim-oliciter, possunt esse simul in eodem nitanti temporis cum sola praecedentia naturae: atratione adiuncti, nemperatione status viae, stermini, non possunt, ideoque erit in eis ordo tempo i q. - confutatio iam primo modo
enarrandi ordinandi morulas An-belorum sese offerunt discutiendi modi ali penes eundem Scotum supra recensiti, siquidem Scot ait displicet sibi modo aliquos inter medios recensitos, ea solummodo rataone qum
constituunt Angelo liue bonos , siue malos omnino in equale tempore suae viae,dum boni Angelis gratiam collatam asserunt sitisse, quam tamen negat
collatam malis in ipsa via, hoc quid-orobabile non est, inquit col. qui Pteste Augustino, Deus no discrevit inter Aneelos, prius qua Anaeli semetipsos discreverint inter seiplos, unde inser Scot Anoelos omnes siue bonos, siue malo , vel omnes in grata creatos misse, vel omnes in putas natui alibus, ibitur non est asserendum, inquit, plorum aliquos gratiam recepisse ab in1-tio,&aliquoSminime. , Hoc dicendi modo etia ab plo Scoto iam cosutato, accedit Scot ipse ad ultimos recesitos modos, hi autem
duo sunt, alter quide, in quo tre constituuntur morulae, halter in quo qua tuor uterque autem modus probabilis est, inquit Scot. Et quidem loquendo de Primo , in prima morula omnes
fuere creati in gratiari in hecunda, boni meruerunt, tam ali demeruerunt in Tertia denique omne suere in terrerino, siue damnationis , siue praemii lo-ouendo itidem de secundo, in prima morula omnes suerunt creati in puris naturalibusn in secunda omnes gratia Dei acceperiit; in tertia boni meruerunt,& mali demeruerunt; in quartua denique boni sim ali praemiati sunt, Si uniti, iuxta eoru merita, semerita. Modi hi ultimo recensiti com-olete, ordinate explicant in Illum is
viam, herminum ipsorum omniuAngelorum; ita ut nihil amplius supersit dicenduma ex quo fugienda sunt mutilia atque multiplicia verba, mutiles nustae ipsius vasque hoc in loco,
o ecipue inutiliter vastantis, a que ii se
ni tempus,, operam perdenti in iubtiliori inquisitione morulatu An
344쪽
ni, fili tost cibus eius. Morula prima iit in
est, atque quaerendum, utrum morulae istae instantanea fuerint, an successitae, siue virum correspondere possint tempori nostro, situ saltem in statibus temporis nostri Circa hoc quaesitum est opinio D.Thom morulas istas et se diuersa in statia temporis discreti virum vero id curreret titsit, non est praesen iis negotij, etenim supra fuit suo loco discussuri . Quaerimus autem solummodo utrum morulae isti cirrespondere pol t tempori nostio, siue instantibus aliquibus temporis nostri com
1 et Ad hoc quae situm ab eodem Scoto subditi. H. art. r. ita est respondemium sustinendo praecipue, tres fui se morulas Angelorum, ut paulo supra, quidem loquendo de prima motrula diuendum est , ipsam coelii tisi unico instanti temporis nostri Pio batur in prima morula suerint Angeli creati ergo prima morula fuit instantanea recoexistit unico instanti temporis nostri. Consequens probatur, quoniam Nigelica creatio faceta fuit in inflati ergo prima morula correspondebat unico instanti temporis notiti.
ac Circa secundam morulam controuersia est, utrum fuerit instantanea,
vel successiva, nihilominus: philosophice, theologice loquendo asserendum est fuisse successivam philosophice quidem hoc constat , quoniam Philosophi docent post instans indiuisibile debere equi tempus successivum, diuisibiles, non enu instans est immediatum instanti, ut patet ex Physicis, ergo supposito theologice, quod prima morula coestitit instanti indivisibili temporis nostri, sequitur philosophice, ut secunda mortita inciperit in tempore immediate sequenti successivo, di continuo ad illud instans. Theologice etiam hoc probatur, inquit Scot arta morulana istam secundam fuisse successii iam atque diuisibilem. Primo, quoniam mali An li peccauer ut pluribus peccatis diuersae speciei. Item Secundo, quia non habuerunt simul omnes actus illos Peccaminosos igitur habuerunt illos, unus post alium, duratione, stempore. Tertio, quandoquidem bonis
Angelis pro magno merito adscribi.
tur, quod vicerint praelium tentationis, iuxta Apocal g. Factum eri praelium magnum o c. si namque in uni co solummodo completa sui instanti tota pugna Angelorum , non vliquo habuissent boni Angeli tam excellentia merita de pugna, reentationibu , quae quid in tentationes, dum plurimae, Macerrima fuerint, utique tempus, & successiva mora interuetiit, ut
tum varia tentationum genera proponerentur, tum etiam excelle luissimae
victoria a Sanctis Angelis in illo acerrimo conflictu reportaretur. Concluditur ergo tanquam probabilissimum secundam morulam viae Angelolnino, coestitisse tempori cc inito, ta lucccssivo propter rationes iam dictasE eneS eundem lico tum ibidern non e refertur aliquorum opinio sentientisi, in sectanda
non potuisse Angelos peccare in in m xvi xi stanti, ea ratione qua peccatum ipsi, eis in
rum, immo subiectum peccans, sun tianti. prorsus indini sibilia, unde fit, ut hoc dato sequeret ut maiorem virtutem , quam virtutem angelicam debere &posse agere in m nota mensura, it amosit mensura instantis. a Probant autem, quoniam si, irtus aliqua creata agit in instanti ergo maior virtus deberet agere in minori mensura, quam sit mensura instantis, sed maior mensura, quam sit mensura instantis non datur ergo Angelus in secunda mora neeest irio peccauit In te inpore, ita ut non potuerit peccare
in instanti. 1 Alii ex opposito asserunt nece serio Angelum in secuda morula peccasse solummodo in instantii quoniam inter priuatiua opposita, traii: eundo ab opposito ad oppositum non datur medium, in quandoctinque subiectini, est in diuisibile, dorma ad quam mouetur,est etiam indivisibilis, tune necesse est, ut transitus de opposito in oppositum tiat in mentura inrisui sibilis Angelus autem ei subiectum indiuisibile, peccatum etiam est tarma indivisibilis ergo tralaletando agraria ad peccatum, necessario fieri debet in instanti in diuiti bili sitia concIudi videtur secundam istam morulam est ,
omnino indivisibilem , nullo autetinc,
345쪽
stante me Primo ad primum,quod licet verum , iura diuisi sit secundam morulam esse successiuaubili poterat necessario cocluditur, An
ior mouere gelum non potuisse peccare in in an- in minori ti. Ad obiectionem autem responde- mesu non tur, tunc veram esse propositionem ii
aut si mrum ita philosophicam , quando mensura
indivisibi utriusq; agentis est diuisibilis, si nam Iis que virtus aliqua potest hoc agere spatio unius hora, utique virtus maior poterit hoc ipsum agere spatio minori, nempe in medietate ipsius horae, sic de singulis, mensura autem instantis no est mensura diuisibilis, est nam . que instans indivisibile igitur non sequitur quod si virtus aliqua potest in instanti agere, virtus maior possit in minus Ni iam in instanti operari licet initur verum sit, peccata Angeli mensura diuisibili S cotinua comprehensa suisse in secunda morulata S coextitisse tempori diuisibili, nihilominusitIimplicat potuisse Angelum peccare in instanti.
si Ad Secundu rrespondetur, quod licet subiectum, S forma sit diuisibile, nihilominus, pro libito, Siro sua 'oluntate potest Angelus libere semetipsum tiansferre ad formam indivisibilem tempore continuo, atque etiam
diuisibili, exemplum aster ibi Scot de Beatissima Virgine, de qua inquit, quod anima Beatissima virginis p tuisset esse in peccato praecise per instans, postea in tempore sequenti
fieri mundam per sanctitatem, et gratiam , de qua re Scot ipse transmittit ad tertium sent. d. g. quaest i ubi rem hanc agitat, a primo autem ad ultimuin potestate agentis liberi est formam introducere tempore sequenti continuo, ita potuit per instans se habere Angelus c. cuius sententiae fini Gregor. de rim. in8.d. q. Norula et Superest ultima mortita, quid ita sui in autem sit dicendum deaea, non est ne-santauea cesse immorari, etenim ipsa quoquo censendum est, ut primam es e instantaneam, ita namque philosophice discurrendo est sentiendum, prob. quia
sicut post instans sequitur tempus, ita etiam post tempus subsequitur instans, sed secunda morula fuit temporanea . ,successiua coexistendo temporii stro, igitur completa iam secunda morula successiva, sequitur vestertia incipiat in instanti philosophia haec op-ptima est, de communis Nihilominus Declara ui
aduertendum, quod circa tertiam mo du ui terrulam dupliciter est loquendum, vel x in mori mnamque sumitur tertia morula proprinio esse beatitudinis angelicae, siue pro primo esse damnationis angelicae,&tunc quidem initici eius fuit in instanti quia post tempus datur instanu vel secundo sumitur morula haec pro tota coexistetia angelica beatitudinis, siue damnationis sub totali aeternitate
sub coexistentia temporis nostri usque ad diem iudici j tunc quidem escas
serendum morulam hanc non esse in diuisibilem, nec instantaneam, sed esse talem , ac tantam , quanta est duratio a ternitatis, etenim punitio tabeatificatio angelica, aeterna erit, Minue redinum durabit in saeculum saeculi,&tanta erit morula haec ultima Angelorum.
x Pro complemeto addimus bre Angelici uiter, cursum, viam,atque Angelorum confiictus pugnam non multo tempore perduras D rase, etenim D. Bernardus in serm. I. de Aduentus loquens de casu Diaboli inquit, quod Diabolus in momento cecidit, et tactu oculi, nempe parum durauit in Empyreo,&Glosa super primum caput G ne seos super verba illa Diuis lucem a tenebris ait, Daemones prima die creationis Orbis cecidisse . Cyprianus aute lib. de ieiunio, Chrisostomus homil. xa. in Genesim, Isidorus lib. I de summo bono capri 2 inquiunt , cecidisse Diabolum antequam primi Parentes peccarent, siue antequam crearetur Adam tua; itaque ceciderunt Daemones ante diem sextum, quando creatus fuit Adam Eua. Et illud denique certissimum est, iam Angelos cecidisse ante peccatum Adae, etenim Diabolus in figura Serpentis tentauit parentes ipsos ad peccandum Mum
namque tentauit, stentauit ad malu , ergo erat ringet halus, non enim
munus id copetit Angelis bonis. Dum quoque formam assumpsit Serpentis, ut sua calliditate deciperet Parentes primos profecto os editur fuisse Angelum pessimii, atque antecedenter peccaste ad peccatum Parentum
et Quanta vero luit mora illa, seu
346쪽
instanti. Praemium mon recipitur in instati intrinseco meriti
re viae , sed in primo rio esse vitae.
mi iuri ori, miseria poenae, abstrahe trie ab or linc ad culpa in
maestu durauerit tempus confictus, Deus it idem, ipsique Angeli optimet tuot caeteriim describunt consummatani stipe pugna morulis recenti tria die obstabis contradicia circa corrotarium deductu ex confutatione opinionis U.Thomae, dum asserebamus,m rit uia debere duratione o teporeantccedere praemiis obstatur sic operans per chalitatem meretur in eodem inflanti augument uni charitati S, ergo sussicit ut natur so iam modo meritum antecedat plaemium. 6 Rei pondetur concesso antece . denti, negatur consequens Ratio est, quia malis impi oportio reperitur inter me situm, praemium pio eo de instanti, quam inter operatione meritoriam, S augumentu charitatis, meriti etem ut non repugnat operatio per charitatem, di augumentum charitatis pro eode instanti sicut ex oppo litorepugnant pro eode instanti meritum,&praemiti ratione status diuersi, ut supra diximus, hinc est, ut in ultimo instanti possit homo conuerti, iecipere gratiam. atq; augur nentia sanctitatis, di tu .stificationis, caeterum o recipiet praemium beatitudinis in eodem instanti intrinseco sue vite, sed in primo no esse vitae nempe post mortem, haec omnia patente dictis. Res p.r aliud est, meis
reri praemium, ali uri est praemiaris de primo conceditur, de secundo negant Scotistae plura insta disp. p. ; ib; Dices Scot docet in quoest seq.
Angelos in primo instanti suae creationis potuisse esse beatos, miselos, siue damnatoS, ergo in primo inliati potest simul haberi praemium. meritus siue beatitudini, siue damnationis ita d. s.
q. r. Nos disput seq.; Res p. i. 3 colloqtit cie Deo secundum se,qui potuit utiq; ex plenitudine misericordiae suae Angelos creare Beatos in primo instanti suae creationis absq: meritis ipsors Angelorum sicut etia de potentia absoluta posset sacere de unoquoq; homine,creando homine in beatitudine absq; praeuiis meriti Silicet de sacto tum Angelis, tum hominibus gloriam non conferat line praeuijs meritis. Loquendo etia de plenitudine potentiae sut,potuit ide Deus Angelos ab initio creare miseros miseria poenae,
inquit Scot quae nihilominus miseria nulli presupponat antecedens demeritum, est . n. et Stanquam Natura: Author, ex Dominu S,potentissimus, creaturas si os ronale ab initio costituere
in poena,licet poena illa nullum diceret ordinc ad culpam HS qui de omnia,&similia in primo instanti potuissentia. bere Angeli, knihilominu nullii praecessisset antecedens meritu ad hae siue demeritu loquendo deni a de miseria culpae atq; damnationis lubsequetis ad culpam, potueruiit Angeli in primo instanti esse miseri miseria culpae, quoniapotuer ut in primo instanti peccare, nihilominus pinna, damnatio noluisset collata ipsis in eode instanti demeriti, siue peccatr, quia sim uisuissent in via,&in termino sed collata suisset intermino Iar,quo fit,ino fuisse simul poe nam,&demetaturi sicut si boni Angeli meruissent in primo instat beatitudinem , nequaqua in eodem instanti collata suillat beatitudo , sed in termino viae Confirmatur omnia, quia via. terminus non sunt si mur motus, quies nec stat simul nec simul sui causa, Veste eius nactatu autem, Memeritum est via, motusq; quidam moralis, siue causa meritora a S demerit Da poenae S gloriae s Obstatur, potuit status viae expleri pes unicii solum actum angelicii metitori , ergo secuda morula no erat diuisibilis. Conti rin quia Angelus nodiae uirit ed simul intellieit premis as, conclusi one. Resp. cor. in . d. q. q. vlt. in situ negata do antec. Pater, quia couertio Angeli debebat fieri, tum peractum intellectus, tum voluntatis credendo sperando, amando resiste o pugnando, Ne haec autem fieri nequeunt vilico actu. Et ad confirmationet negaturasti mptu, de quouiso loco: profecto ita est , etenim oportuit, corin Spropositi fuerit obieci pugne, cot)seque inter prius intellectu, cognitii: inde vc io sequuti suerint astectus, siue despectus; amor sui, vel Dei in cos ictu;
una cum tentamentis, Vincitamentis,
illatis praecipue a Lucifero Angelis ip s, ut potius suas lucrentur; Trees in MaDei c. at haec, I uita modi postulat plures operationes, acuis.
Praemiti, Poena non tui collata in eo de instatui mera ti, de dem
Pii et ira angelica noti it copleta, ni
347쪽
De peccatis Angelorum malorum.
Vtrum Angeli potuerint peccare in primo in tanti
Ioru causam mali exsili natura Tispulini
verbis moueri solet a Scotisti S,n pe virum Angeli potuerint in primo in stati esse miseri, miseria penae, similaria culpi, quod idem est,acque r ere Utrum potuerint ab initio Angeli peccate in primo instanti eorum crea
De possibili quaestio ista agitaturi non autem de facto,ratio est, quia
est communis Theologorum sententia, Angelos non peccasse ab initio . etenim, vel omnes in gratia fuerint creati: vel omnes insutis naturalibus; solummodo Manichaeus se opponit dicendo, Angelum ab initio suille alii, silue a princapio suae creationis malum extitisse, cuius taetrie malitia non tam redundabat in ipsum Angelum , quani in Deum auctore Angeli aiebat nam que Manichaeus reperiri t eum malu , qui auctor esset mali, qui creaturas ab initio codideret malas, ita ut etiam per natui amis craeaturae tales ab initio essent male contra quam impietatem determinatio extat Innocenti III. im, cap. firmiter, de sum Trinitate, o fide eat holica, VConc Bracarense primum cap. T. contra quam etia saepissime inuehitur D. Augustinus, omnia hamque opera Dei bona sunt, prout in de cursu sex dierum mpe commemorat, Moysic SinquienS,Via It Deus cuncta, qua iecerat, erunt talde hsna.
Proxime accedit ad hunc errorem Aug. Eugulinus lib. 8. de Perhenni philosophia cap. 38. inquiens, malos
Angelos peccasse ab initio hoc quide error est, tene inauditu tri in Theologiari etenim D.Thomas maximum aeriore est hoc asserit, M. Bonaven L. inquit, accedere ad haeresim dicet autem praedictus Eugulinus non asserat An cimie cum Manicharis suisse Angelos de sui mat cubiti natura malos, nihilominus cotra com ni b*o munem hensum Theologorum docet, malos Angelos peccasse ab initio, siue ab initio fuisse malos Ex qua sententia, ut notat S. Aug. non necessario incidunt in errorem Manichaei,qui conueniunt in hunc loquendi modum, siquidem Manichaeus natura existimat Angelos esse malos Eugulinus vero malitia, seu propria voluntatis praesumptione. . Pacile est hoc totum probare . minitio et de scripturis Isaie, . Euomodo cecidis denotet. Lucifer, qui mane oriebaris,ex quo datur
intelligi , Angelos, antequa ceciderintiuisse bonos; EZech. 38.In delitiis Paradisi uini ac Ioannis . In Deritate non setit, quae loca ,similia qua licet alium senilina possint habere, de quibus aliquando egimus in superioribus, nihilominus communiter exponi sibi et de Angelis Apertior autem est locus ludar in sua canonica dicentis, AngeluctvtCm, qui non seruauerunt suum princi patum , sed dereliquerΗnt suum domicilia . c. exitio loco apertitis constat
ipsos n in fuisse ab initio malos. Solummodo obstare posset loannis . Vbi Christus ait, Illa homicida fur ab initio, ergo malus Angelus peccauit ab initio Verum responsio , interpetratio habita suit etiam in superiorious, ut 3 ab initio non sumatur phydice , de mathematice pro instanti iii uiuisibili, deprimario creationes angelicae, sed ide
348쪽
sit ab initio ac aut pollinitium; Ira etiam consuetudo obtinere solet, ut ab initio huius loci, hoc ita semper fuerite. g. quod ab initio ita fuit, licet non suerit ita veret realiter ab initio est namque modiis loquendi usitatus in politicis; tiue denique, ideo ab initio Diabolus homicida dicitur, quia ipso primus author fuit casus, ieccati
nostrorum Larentum .ex quo tota humana species morti subiacuit ipso etia tentator causa sui homicidi, siue fratricidi Abelis pervet rati a Caim in mundi initio nempe fere, vel quasi ab initio no tamen mathematice ab initio. His prelibatis acce edo ad principale intentum, O quaerendo de possibili, utrum potuerint Angeli ab inbtio esse miseri,miseria culpae, siue peccare ab initio est sententia negativa D.Thomae I. par. q.63.art. . Alberti in
Thomistarum asserentium non potuisse Angelos peccare ab initio in primo instanti suae creationis Rationes quibus haec opinio nititur, asteruntur praecipue a coto HS.Cr. quaeretiam sab eodem Scoto ibidem di luuntur, elimenantur, verum quia hae quas Scotus assere rationes pro Thomistis, validiores sunt, tortiores, ideo ipsas nos etiam afferemus, hordinate distolis Demus, atque iis contenti erimus, caeterae namque reduci possunt ad istas. Prima ratio est haec omnis operatio incipiens cum esse rei est essective a producente ipsam rem in esse suo, tribuitur eidem efficienti, tanquam causae, tum operationis, tum etiam ipsius et te rei ergo primum peccatum
Angeli perpetratum est in primo instanti creationis Angeli erit abripis Deo, tribuitur ipsi met Deo, tanqua Auctori. causae primariae,tum peccati Angeli,tum etiam esse ipsius Angeli, sed Deus non est auctor peccati ergo a primo ad ultimum, prima operatio Angeli in primo instanti non potuit
elle peccatum. Con matur totus di scursus duplici exemplo naturali Priamum eli,quia motus grauium, leuiuest a generante, siue producente, in eo
namque instanti, in quo grauia tale
uia producuntur in esse suo, in eodem etiam instat motum, quem experiuntur, siue quem experiri possunt, necesse est dicere promanare a generante, producente. Secundum sit de tibia ., siue pede claud cante quandoquidem talis claudicatio tibiae a natui insita tibiae tribuenda est ipsi met pro lucen ii siue generanti sic tortuose ac claudicanter tibiam igitur peccatum primum incipiens cum angelica natura redundabit omnino in Auctorem angelicae nature, is autem est Deus, quo longe est omne peccatum , ergo diceretur peccati talis Auctor esse Deus ,
hoc vero est blasphemum ergo c. Ratio haec penes coriam nublius est montenti,ideoque sicut Scotus ipse sigillatim rationes proponit, ita ordinatim consulat; quidem circa rationem han primo ait ex Douguis stini sententia ii de Civit. Dei cap. it. quod a ui dicunt Angelos ab initio fuissse malos, non sentiunt eum Manichses,qui probant unum Deum malum sui esset causa omnis mali Hac August. sententia habita, sequitur, inquit Scotus, cplicet Angelus ab initio fuisse malus, notamen propter hoc , ipsius malitia redundasset in Deum, non enim Deus suisset malus nec auctor mali ergo angelica malitia solummodo tribueretur Angelo,,non Deo. insuper dedit Scot desectum causae secundae non esse tribuendum causae primae; non enim causa prima peccaminosa est, nec desectu ola. siue in in moralibus siue in naturalibus fimus, sed tribuendus erit omnino desectus, halitia ipsi causae feci dae, hinc est, ut claudicatio tibiae siue de se. crus caeteri ipsius naturae, sicut etiam,&monstra pias quae saepe accidui in natura, utique ipsi cauta particulari secundae tribuendum est totam, siue propter excessum sue propter desectum materia, seminis, undecunq; id suerit igitur no erit hoc tribuendum ipsi eo, ita pati formiter de Angelo unde fit 3t desecius, ct malitia ipsi iis Angelo
quidem tribuetur nonque Deo. Accedit etiam, confutatio M-tera ex eodem Scoto quoniam si prima operatio Angeli peccaminosa tri
349쪽
nota operationes fiendae in tempore isenuenti tribuentur eidem Deo; robatur, sequens, quia voluntas aen per aequaliter causatu a Deo, non soluquantu ad conseritari, sed etiam quantuni ad causari, siue ereari, imo creatio. Se conseruatio sunt prorsus Idem ive uobat Scotus in eodem secundo di i. q. r. quod si in hoc tempore' g. dum voluntas creata. siseruatur a Deo idem est, ac creati, siue conseruari a Deo sequit utiquod si in hoc tempore voluiita peccat, utique peccatum redundabit in Deum equela patet,quoniam idem est in hoc tempore voluntate conseruari a Deo, ac creari a Deo, ergo fi in hoc tempore peccat, utique peccatu redundabit in Deum , sed hoc salsissimum est, ergo neque etiann 'tasserendum , quod si is primo insati
peccaret Angelus,peccatum redunda
1 Secunda ratio principalis, Angelus in primo instanti non potest habere velle a se, sed illud primum velle erit ab alio, ergo Angelus in primo instanti non potuit peccare patet consequens, quia nemo peccat per malam voluntatem alterius, e per matur avelle alterius; probatur anteced auctoritate Anselmi de casu Diaboli cap. et r. vhi ait, Si Angelus habuit, hintelleia se M illud habuit volens,aut nolens, si volens, ergo dolitione antecedenta,
ergo illud ptimum velle peccaminos uno suit primum, ter consequens noest verum,quod in isto primo velle potuit peccares: Si volens ergo volitione antecedenti habuit illud nolens, quo niam non possumus nolle sine anterio
et se, er go a primo ad Qtimum non
erit hoc velle primum peccatum Austeli in consequenter no potuit in primo instanti habere malum velle. a Retunditur, ratio ista nullius eliroboris, quidem primo sequitur ex ea dari processum in infinitum in pus velle, probatur, primu velle, vel habet a se, vel ab alio si a se, ergo habetur intentum , quod potuerit habere dirimum malum velle; si ab alio, tunc insuper quae itur, vel habetur per primum velimve peranterius velle, si dabis primum, ergo habemus intentum,
quod datatur primum velle si dedetis
secundum, tunc quero de illo velle aut namque erit primu veli aut anterius velle si dabis primum,etat idem, ut lu- inraui dabis secundit in igitur habebituro eranterius velle e hoc per aliud velle antecedes in infinitu, igitur concluditur dandum esse primum vello. Item cum etiam quaeritur , utrum velle istud habeatur volitione antecedenti e Respondendum est negat lue, quonia si ad hoc velle precederet aliud velle, iam illud velles non esset primum
Die es. voluntas volens vult. er Volsitas m
io seni di ante volitionerantecede in Respondetur, quod volunt acu alt
imo volens actu primo ita Tens
ult, non quidem volitione in actu secundo anteccdete aliam volitionem, cinae esset omnino pii mari actu elicito sed volens vult blummiado in actu otimo, quias uincit, ut in primo signo naturae voluntas habeat potentiari litiuam in actu primo, inde et to erit in actum secundum , ictus iste elicuus, cui vocatur actus secudus, erat volitio omnino prima,&talis erit ordo actus primi adactum secundum ipsa voluntate primo sic volete:& hoc modo dabitur volitio, quae erit omnino prima.i Ad Anselmum duplici via occurrit Scotus in primo inquit, An leb
Estentia, Natura quadam mi da, sine potentia volitiva, quam Anselmus splevocavit In Iliumentum hoc aute su posito, sequitur utiq; A ngelum carentem potentia volitiva, non posse nab et I se primum velle Ratio est,quiae actus secundus reduci debet ad actum
primum, siue ad potentiam volitruam; erpo actum secundum volitio ius nos
potest a se habere, sed expectaret ab alio Secundo subdit idem Scot quod dat, praedictum Angelum haberes
tentiam volitivam, inhilominus si finoetemus eundem Angelum carere ai- tectione commodi, vel incommodi; I sti, vel iniusti, tunc quidemptima vois
litionem, posset habete a se sed haberet ab altero ditem in ablata a voluntate Octione, Mecliderio cima omne Duodcumqc. obiectum aflectionenuam sue commodi re incommodi;
siue iusti siue uiuiti, tam de inlue
350쪽
ius opera rurri potest no operari. Voluntas vivi velit, an requirat precognitione plurium.
geret desderium, nullus amor, nullum
odium . mo xii inqια ,inquit Auguli eripendas meum,illo feror, quocunque feror,
emo ablata omni passione ab anima, nullam haberet volitionem ipsa anima, siue nolitionem.
ia Tertia ratio, si Angelus peccat in primo instanti, ergo no peccata, Pr batur conseques, si peccauit in primo instanti,eigo non potuit non peccare, ergo necessa io peccauit Probatur consequens, quia si potuit non peccare, aut potentia ante actum aut potentia limul cum actu non piimum, quia ante primum instans non suit in Angelo potentia antecedens suam crea tionem , et gomo potentia ante actum,
neque secundum,quia in eo instanti, in quo peccauit non potuit non peccare. is Respondetricot. Angelum libere pecc ire S potuit se non peccare
alias tolleretur liberi arbitri libertas, quae in eo cosistit, ut in eodem instanti in quo quis Operatur,possit non opera,ri itaq; libere peccauit, seu libere potuit peccare, cum vero quaeri S, virum
potentia ante actum , vel simul cum actu . Respondetur, potitat iam etiam esse priorem actu, Sion esse simul cuactu loquendo de primo erit priori lummodo prioritate naturae, quia causa est prior natura suo enectu S hoc sufficit, loquendo autem de secundo, erunt simul simultate temporis , duratio has potentia, ictus, ita vi simul sint in eodem instanti durationis, etenim supra est habitum in prioritat naturae Aneelum intelligi adere essin, S in secundo instanti naturae posese exire in actum secundum, siue posse operari ham autem duo includuntur in uno instanti temporis, , hoc susticit. I Quarta ratio, Angelus in primo inflanti no potuit habere deliberatio. Nem,ergo non potuit peccare, quia ad
peccandum requitatur multorum prae- conceptio cognitio, Mintellectio, Angelus vero in primo instanti non potuit distincte intelligere,ea omnia,que requiruntur ad deliberationem.
II Remodet Scot. quod volutas ad
hoc, ut velit, si si requirit intellectionem uiliorum, plurium necessario, etenim sufficit intellectio, na coplexa di
'incta,&persecta, nempe obiecti illius
circa quod contingat deliberatio mquidem intellectus creatus non potest simul plura distincte intelligere, e enim nisi illa plura intelligatur permo dum vn in . non poterunt simul distincte concipi, in cognosci caeteriam licet contingat discuri ere circa intellectionem plurium, ex quo habeatur inde
amplior atque longior deliberatio nihilominus in v mco instanti temporis potest sufficere intellectui. ut intelligat solumodo id, circa quod voluntas possit deliberare , atque plenissime aduertere quid circa tale obiectum agendusit, vel non agendum, ita ut possit eadevol ita ex plenitudine deliberationis, S ex persectione suae libertatis agere , sicut libuerit si ue bene, siue male, siue merendo siue denique peccando. 38 Quinta ratio, motus naturalis voluntatis Angeli fuit rectissimus ergo in primo instanti non potuit peccare:( onfirmant Aduersarii, quia voluntas, ut natura non peccat sed peccat, vi libera est, seu ut voluntas est, sed in prismo instanti cocipitur volu fitas, ut nam tura est, ergo in primo instanti non
i Respodetrico quod adhuc O Uolutas re luntas peccaminosa est, ct libera ad L, adhue peccandum , S si rectissima si tali uri libera est ad
de Ratio est, quia quandiu voluntas peccnon est confirmata in gratia semper potest peccare igitur cum recti tu sine naturae , stare potest obliquitas voluntatis. Ad confirmationem dicimus,
salsam esse distinctionem voluntati m uatura reii-
naturam, S lib. ram, etenim volunta citur.
v natura est, non operatur, qu hac ratione omnino pugnat cum libertate, de qua re agit Scotus in i dist. to. quaest. vni c. Nos tr. a.de Spirit. sanct. et Sexta ratio, in habitu concrea,to cum intellectu angelico relucebant ab initio solummodo quidditates reruin abstracto, atq; in uniuei lati, ted peccatum n m contingit, nisi circa obiectum reprs sentatum in particulari, siue in concreto S in speciali, ergo nor poterat ab initio peccare Nec ratio
ista valeto quidem potuit ab initio Angelus semetipsum intelligere in speciesi, singulariter, E concretine constaderatum unde fit, ut consequenter ad