장음표시 사용
411쪽
riuatiue elyti tibia: Sensus primi est,
Ignorant a ruandocunque voluntas ualiter u ruditi intellectum a consideration
Pecca o mali sequuturi ex peccato, tun Vmmque non considerando,dicitur esse
pheccatores, ut liberius I ccent, in t
ageret. Sensus autem secundi, umin intellectu produci tui habituS malus
'n inans eum ad considerandum e
Cata,&mala, praecipere namque poeit
de surto de fornicatione, 'ulu ge
habiu consimen approbat malu roto vel falsumpto vero, a nam
Quem terroga, et ur, utrum fornicatio, si Vnderet esse malum, non ergo rem
ripe in s ipso obcecatus nesciat discerti in te bonum,&malum, sed eateri in dicatur ignorans, quatenus ex inm
consideratione fornicationis, non co
bitat de continentia, sed de tarnicatio Coo posita, ita dicitur per volunta tem ob cecari positive.
Hi Dei,ilitate, an potuerit esse 'intellectu angelico egimus supra disputat T. quaest. 1 F.
-- eritis Ampeli damnati fuerint, an utrum omnes seccantes Angeia du
m liqvir intentiam egerint in via
in via, potuerint poenalentiam agere de peccatis, ac veniam consequi virum etiam,dato, Cuod potuerint,vere egerint, dissicit
ditur Scholasticis. Et quia dua par
res continet illaesitum, alterum de polla I rum desacto, hinc ordinate amm o capita tractabimus, primo vero dee 'cite, Ptimum fuit sententi
Salmeroni amrmanti S, potuisse poeni
tentiam agere in via ita habet supra Epist secundum Petri cap.2 exponens illud, Deus Angelis peccantibus non petera it quem quidem locum de Ange
lis olummodo oblii natis, atque iam a existentibuSintermino, explicat, non autem de Angelis, dumetant In via ,.
Suam vero explicationem vonfirmate consimili propositione sabricanda de hominibus peccatoribus, si namq;ouis diceret, Deus hominibus peccanin non pepercit sensuSutique erit non
de peccatbtibus quibuscunque, sed de hominibus peccatoribus obstinatis,
iam in termino existentibus talis est mos loquedi dicripturarum,ut Luc. II. Psalmis . Nolite obdurare corda vestra, neetando ii ascatur Dominus, perea- is de et i Mati. 3 Cor uermnini
me dira convertar ad vos, dicit Dom-
mquius phrasibus loquendi Hens
sunt Scripturae talisque est mos C o conatorum in obiurgandis peccat
cus, in exaltado Misericordiam Dein quo propalando diurnam etiam, siere do et Patres, sic Scholastidi c. ergo dum Petrus ait, quod Deus A li peccantibus non pepercit, de om
m deest illud Iob p. Vere oninia opem me sciens, quod non parceres delin- Accedunt ad hoc congruentiae et expectat Deus hominem, ut corvertatur ergo decens fuit expectasse mi,
um Angelum, ut conuerteretur. Item
deret diuinam Mileticordiam non h
412쪽
Vtruet peccantes Angeli omnes damnati fuerint. o I
lico precatores punire sed moram dare S tempus adicen Pentiari ita namisque agit cum i ominibus, cur ergo nefas dum similiter egisse cum Anste limn supervere Angeli fuerunt in via , priusquam in terminori a tempus viae est tempus couersionis, S meriti Rursus, Deus est pronior ad miserendum , parcendum Praeterea, Deus ex parte sua et ut omnes saluos fieri: Rom. q. licet autem loquatur de hominibuS, non inde videtur excludere Angelos, etenim ipsis quoque cotulit media ad salute . Denique, o repugnat ex parte Angeli viatoris probatur, habuit namque in via volitiata rem liberam, atque siexibilem, sicut de bono in malum,
de gratia in peccatum , ita de malo inhon uno de peccato ad iustificatione. Accedit authoritas Cyrilli Hierosol Cathech ta dicentis, Nescimus ,
quanta illa C Angelis rondona uelit indviret enim o uti L. Aperte loquitur Cytilius, Pontera autem est loquutio eoniunctiva per Et, quasi dicat, nedum Leus indulget hominibus, sed etiam Angliis . Hinc vero utramq;qiraestionis pallem decidit Cyrillus, loquitur namque de facto, per verbum
Indulget, Condon uerat, ergo Tmlitat
musto amplius de possibili, sicut a tacito concluditur possibile. Ex cholasticis, sententiam hac Eriae Scotus de possibili, aperte docet Scod in a.d.d q. r. in responsa quartu ubi sic loqui
et, ad quartum dico oec hinsta. Cum dicis quos primum peccattim furtu irem d: alal dico, quod quando peccauit sciundo peccato, adhuc fui in ja, per consequens quando peccauit Iecundo peccato; potuit etvite, de primo peccatore diutata primum cccatum non fuat irremediabile,
i se poenituisset, uenisset veniam,
misericordiam et tamen, ex quo in illa peccato devenit ad terminum, omnia peccata eius facta sunt irremediabilia; omne enim peccetium perdurans usque ad te xv mmum dissiceli irremediahite. Haec Scoci
idemq; habent Expositores ibi:&.
finiat Gabri ibid.art.t. Hoc vero in loco,duo aperte docet Scottas. unu est, potuisse Anaelii agere poenitentiam, O venia atqc sericordia potuis Te mere-ra m via . Secundu auti est, s de facto non egit, quia perdurauit in peccato usq; ad terminum, nec veniam meruiti Ex opposito negat potuisse poemnitentia agere. - conuerti recent lores
Scholastici, ut Molina quastus .art. s. s. s uinta Comin sto. Valent. C. disp. q. l . punct.2. Tanner. t. I. Ratio Molis nae est quia Deus auxilium gratia su non conseri peccatora bus, nisi per merita Redemptoris at non statuit comserre Redemptorem Angelis pecca tibus, ergo non potuerunt resurgere . Ratio Valentiae est, qua Deus Lusio i dicio suo statuit denegare gratiam saliuarem An gela post primum peccatum, quemadmodum iusto iudicio de negat gratiam suam peccatora bus post mortes n. Suare , licet in primam se tentiam potius inclinet, ait, non potuisse poenitentiam agere,quia tempus viae Angelorum fui calde breue lib. s.
cap. I. unde num a M inquit, L abuerunt breuissimam molam ad respiscend O atque tandent Thom istae eum D.Tho. .paDq.63. arco. rus art. E. causam esse aiunt, ins exibilitatem voluntatis angelicae, quae quando quidpiam deli- Derat, inflexibiliter in eo permanet , nec mutatur Suare E se potueriit pyn, tere, ergo aliqui eorum penituerunt, de conuersi fuerunt, a Patre docenti positum.
Verum circa primam, iecur dam ratione quaerendum esset, cur est, ut Deus denegauerit Angelis Redemptorem, rationem autem non assignat Molina. Item,cur Deus gratiam denegauerit salutarem, S ubinam sundatur tale iustum iudicium Dei nec de hoc rationem a fieri Valentia. De uario item quaeritur, unde Via Angenam colligit, moram angelicam suisse lotati an breuissimam eret arguitur contra si biculis Ma quidem Deus Angelis cotulit tantum viae spati urn, quantum opus erat ipsi rum saluationi id namque concedie homini, concessir e quoque S Angelis compertum debet esse apud omnes, ergo habuerunt spatium vi e suffcienti
simum, ergo ni ora ipsorum non erat, ut ait breuissirna. Item Scotus in L. d. sq. I. . docet, moram angelicam nor
fuisse indivisibilem, ut ipsemet SuareZibi fatetur quod si diuisibilis miti ergo
poterant habere actus plures, tum peccandi,tumignitendi Fateor quidem, Ece quod
413쪽
quod viae gelica si comparetur ad
viai nec trariam horninis viatoris, utiq; haec I gio est,ac Saturnior,tot mensi uim tot annorum lustroriam saeculorum c. quanta nomit via Angelorii:
at lia pectetur secundum se, in ordine adnatulam angelicam, vi icii fili luseficientissima ipsis Anne lita ratio quia in operando 'ingeli non indigent tanta mora, rete inpore, quanta homines: Non impediutur inole corporis ut honi ines, Coi pus en utitis corrumpitur aggravat animam ct terrena mirabitatis . primit fensum multa cogitantem Insuper sunt expeditissimi ac velocissimi in suis operationibus nec ignoratia , praepedit, cum ab initio fuerint sapientissimi: quaproptet mota ipsorum non est censenda bienissima, sic explicata, sed ipsis quidem sui scientissima. Ac denique illud de inflexibilitates Jomistarum , pro nunc nor
recipitur, , qtio erit sermo in quaest. se l. loquendo de caiisa obstinationis
i. Ad rari oneri uari negatur con- .st Eny non enim valet arguere as gentia ad actu, sed vi e versa. Respo mo fundatur super Patrem negates vis
ii His tamen sic se habentibus d cimus Primo valde consentaneum est infinitae misericordiae Dei, asserer , Adrelicta quod malis Angelin dederit Deus p EMaerViat in trii et poenitentiae dum erant in via ocvrai dxi Mi per conse iniens poterant conuerti ita cessi te ita sit Scotos ut vidimus, GPhriel caeteriq bc Ris tacita Salmeron, ad hoc magis inclinat ipse Suare E. Fundamenta iam allata sunt in principio, qua totaliter pendent ab ipsa iasericordia Dei, qui, quantum est ex Se,
vellet omnes saluo, heri . proptereaq; omnibu Spata media tufficieti ad salutem. Item peccatum Angeli nor iuat irremediabile, ait Scotus, ergo poetuit remedium alutis praeberi: at remedium tale est poenitentia salutaris. buare quoque Praedicto num et s. ait, Angelos tale habuisse gratiam uili. ciente, in si non efficacem : Haec qui- deni diuinam renificant milericordiam,ergo sic Ple, censemus, potuis aeereis coenitenti am . Haec de primo
ptancto spectando possibilitatem . Et
co ii matur aut horitate Betnardi semeret in Cant ubi sic loquitur, Author tas Scilpturarum nusquam assentire Didetur, Angelus aliquado, aut peccato ex litisse captiuos, aut morti obnoxios Di indigerent redemptione, exceptis dumtarettiuis qui superbia lapsu irremediabili corruentes redimi deinceps non meruerunt
igitur, ex sententia Bernardi poterant redimi, nisi demeritu obstitisset quod si poterat redimi, ergo poterant poeni tentiam ager redemptio enim non hesine cooperatione redempti. i et Accedendo tamen ad id, quod contigi ne creditur de facto, virum aliqui ipsorum poenitentiam egerint, negant plerique Patres in pr,mis au emGregor. l. a. morat caps inquit, Deus apos latam Angelum neqιιaqnam ad paenitentiam reuocat. Idem Bernisdu T r
censitus hoc ipsum, cum ait Excr ritdux taxat illis qui superbiae lapsu trienae
diabili cori mntes, redimi deinceptio me ruerunt. Ex hac autem exceptione noelicitur, aliquos meruisse redimi ac co-
uersos de facto Misse,nerat enim id Gregorius allatus accedit Augum lib.
de mirabilibus sacrae Scripturae cap. 2, inquiens, Angelisum viantis,uerus me dicus, qualitd factum sit, indicare niavit, dum illud postea curare non deliina uita inquiliter scelestus,per sententiam vindictae, remuit, qui per faenitentiam nullo mAdo, uocauit Damascenus lib. et de fid.Orthod cap. n los omnes,qui cis Lucifero eo eliserunt,cumis corruisse,
damnatos esse. Ac deniq; recipitur corn muniter Damasceta eiusdem sentetia dicentis Zyuod hominibus eli mo A A gelis eli casus. Vbi comparatur casus angelicus morti hominis, quemadmodum homo post mortem decidens in peccato mortali agere nequit 'enit tiam sit Angelus peccando, nequiuit inde resurgere unde concludunt nom. resurrexisse ad ven ram,& salute. omne corruentes damnatos fusai Astertit Scholastici si gruetias aliquas rei huius demptas ex Patribus. Primo, nullus eorum saluatus fuit,quia non tota natura angelica corruit, sicut tota corruit natura humaenara ne ergo tota remaneret danata natura humana,
Deus specialia auxilia hominibus saluandi costri, Paemo cotulit efficacia
lorum ps tentia egisse Cur ex hominib. Pec cantibus au
414쪽
Vtrum peccantes Angeli omnes damnati fuerint Mos
Angelis malis est Diui Aug in Enchyrid.cap. et s. Ratio haec supponit plurata
indiuidua sub qualibet pecie angelia cari de quo vidimus in propria di ipuli
Secudo, quia Diabolusio peccauit exsuggestione alterius, ut homo, qui stagilitate carnia affectione, amore concupiscentiae,ac similium peccare solet, eu tamen Diabolus propria voluntate Peccauerit: ita Gregorari morat.CIo, de Casitan collat .cap. i. IcVerum hoc patitur difficultate de Angelis inserioribus, qui instigante, tentant
Luci sero peccauet ut, ut habet D. Isto. I par.q. 63.are. 8. xtrahitur ex Apoc. 8. Traxitsecum tertiam partem Stellatum. I lxiq. Tu terram tuam perdidisti, tu
populum tuum occidisti. Licet Luci seripse, nemine instinante peccarit Nihilominus non desunt, asserentes nullum Angelum, nec quidem inferiorem I ucifer, peccasse ex alterius instigestio ne, sed solo arbitrio sponte,& volt intate sua cita Alphon de Cast de haeres.
vel bo Peccatum haeres a. Guillelmus Pari .et. de uniuerso par. I. cap iri E. sed
de hoc in quest. seq. Et Tertio ali as ut, inde esse, quia Angeli erant sapienti res hominibus, unde plenius,ac perfectius cognostebatiquo agebant, ideoque maiori poena digni. Confirmatur
ex dictis praeced.quaest. Angelum non peccasse ex ignorantia c. causa harre reddiunt Dama l. 2.cap. 3. Gregor.l. .
morat.cap. ' Nyssen. I. Philos cap. 3. Item homo imbecillior est Angelo, ideoque Deus magis misertus ei fuit.
Addit Tertuli. l. f. de prau. Mudus creatus fuit propter homine, ideoq; Deus eum non dereliquit . Leo serm a d Natiu ne in mon gloriari posset, uti quae naturam penitus perdidisse. t Rem tamen totam expedire videtur Fulgentius quoad tramque partem , tum de possibili, tum de facto is aute cap. g. de fide ad Patr. sic ait, Deustreauit Angelos eum dilectione fui, et curant libertate,dt,nusquisque eam habere posset, di perdere,ira tam nisi qui eam sponte perdeletaeam deinceps tuo arbitrio, sine gratiae auxilio resumere non vale et usque modo docet non potuisse
resipisci sine gratia Dei, igitur si gratia Dei accessisset, resipiscere potui siet. Haec de possibili.Pergit autem inde loquens de facto, iubdit, De Angelis quide hoc disposuit, impleuitim si quis
eo,um, bonitatEUoluntatis perderet, nunquam eam diuino munere repararet. Ille concludunt de facto.
is Quod si obstetur, si possibilo
fuit, mediate gratia Dei poenitentiam agere, cpr est, ut Deus, ex Patribus allatis, hanc gratiam denegaueritis ait enim Fulgent. Si quis bonitatem peril
rei,disposuit Deu , t nunqua eam diuino munere repararet. Respondetur, hoc, seruatum remanere, hocclusu in thesauro Sapientiae Dei ita uis enim Consiliarius eius fuit, aut quis nouit sensum, Domini, b altitudo diuitiarum sapientiri scientiae Dei, Rom. q. Responsio secunda colligitur ex congruentiis P trum allatis, quibus Patres sic, vel sic, respondere conantur obiectioni.id Sed quid ad Cyrillum respondet Suare , loqui de indulgentia antrumcipata, siue de gratia praeueniente, qua efficaciter Angelos preseruauit, ne peccassent. Loquitur aute Suare de Angelis bonis, quatenus praeseruati a cavsuis et Uerum extorta videtur expositio,etenim verbum indulgere,&cond nare de sui natura, importat ordine ad subiectu materiam peccati, seccatoris, super peccatoreiaque, peccato cadit condonatio, indulgentia, Angeli autem boni non peccauerunt,
ergo indulgentia non intelligitur deis illis . Iam quidem concedimus, Angeislos bonos recepisse maiora gratiae imcrementa, utputa, gratiam ethcacerrone cecidissent, attamen loquutio Cyrilli alio tendere videtur. Refert idem Suare responsionem alteram, ut quia Angeli boni aliqua sortasse, peccata venialia commiserint, haec autem ad loquutionem Cyrilli, condonauerit illis Deus Impugnat aute hanc responsione SuareE, Primo,quia Angeli boni
non potuerut peccare venialiter, tum quia habuerunt tempus breue et tum quia nullam occasionem habuerut sic peccandii tum quoniam semper fuerunt intenti ad amorem Dei, tum de
nique, quoniam tale veniale commisissent, potuissent cum illo ad usque finem peruenite sine integra satisfacti ne, sit opus suisset poenam luere in Purgatorio, non enim immediate ad
415쪽
via potuerunt peccam re veniali.
eu innocentiae potuit peccare ve
nialiter. id delere per dilpii
Paradisium transissent nisi transeundo per poenas Purgatorii verum, Suaregasumit unum,quod nec ipse probat,&quae adducit no conuincunt, nec quid quam obsunt, ut oppositum debemus persequi: quid namque implicat bonos Angelos potuisse peccare venialiter,(licet de facto non peccauerint nota implicat ratione status, quia dum erat in Cia, poterant mereri,&demererim ratione libcri arbit iij,quia semper fuit liberum in utramque partem, viatorie pio id frequentissime accidit, nisi sit coi. firmatus in gratia, ut Beatiis ma vigo que nec quidem venialiter peccauit ex Concit Trident se sis. 6 de Ioanne autem Baptista vide quid dixi- mu Stom. l. disput.i8. Quod si Angelieralitici huc viatores ci non iam pro tempore viae . in terminoisistituti, cur non poterant peccare venialiter. Item non impedit collatio gratiae, etenim gratia in peccatur veniali non pugnant,adeo ut sint incompatibilia, ait enim Psalm i . Se praes cadit iussus,d Ioan .s i. pis .can. Si dixerimus quod peccat rari non habemus, nos ipsos seducis titis solum namque peccatum mortale
destruit gratiam in super potuit Adam in statu in nocetiae peccare venialiter, ut docet Scotus in a d. 2I. q. I. ergo dc
Angelus in statu gratiis viae, non adhue consummatae Ad id vero de Purgat rio, noluisset necesse per poenas tra sire Pureatorij, sed potuisset bonus Angeius peccata vetuat inper displicentiam oppositam uer siue peracium seruentioris amoris Dei delere, sicut de eodeAd ait ibi de Scotus in fine, quod p tui siet veniale sic sibi dimitti per actus ruentioris amoris i ei. Dices,displicentia haec , siue tali vpoenalia detestatio repugnat tali statui Megat id Sc tus de statu innocentiae, repugnabat Displicetii
quidem mors,non autem displicentia, D pugnseu aliquid huiusmodi c. Nec deniq;
impicat ratione temporis viae Angelorum, iam enim ostendimus fuisse illis aeque sussicientissimum. ii Ad Cyrillum ergo aliter respondendo dicimus, loqui sorte de Angelis malis, de quibus verum est, multa illis Deum codonasse, indulsitie, ratione poenae, quam patiuntur, quandoquideputiat eos Deus citra convignum, non enim exercet unde Deus omnem rigorem iustitiae in peccatores, sed misericordiam suam interponendo, punit minus , citra condignum. Iterum redibit sermo de re hac, Disput is agendo de poena malorum Angelorum quaest. I.
Quaenam sit causa obstinationis malorum Angelorum
Proponuntur fententra aliquorum,. Impugnantur.
discipulorum .par. q. 5 .ar et
caulam in eo sitam esse, quia voluntas Angeli immo liter, hinflexibiliter adi et obiecto volito mala intellectu apprehens, haec autem
immobilitas in causa est, ut adeo obstinatus remanserit in peccato, quod non possit conuerti, poeniter atque
bonum agere in ordine ad salutem, .
Ratio autem iundamentalis est, quia potetia Angeli appetitiua sequitur ap-piehensivam, aqua mouetur,tanquam mobile a motore Catangelus appi hendit immobiliter, ergo eius voluntas post eius apprehensionem comple tam adheret obiecto sic appreheso,immobiliter' in uertibiliter.Insuper disserentiam apponit D.Thom inter voluntate hominis,ck Angeli, quia namque intellectus hominis discurrit ex hoc in hoc ideo eius volutas est quo, que mobilis, atq; flexibilis ab uno vo-libili ad aliud: at quia Angeli intellectus non dilcurrit, nec dimouetur ab obtem
416쪽
De causa obstinationis Daemonum.
obiecto . sic vel sic app ehenso, hinc quoque volunta non sicctitur ab amore, iis odio obiecti amati, vel odio ha. biti. Qualis etram est appiehensio intellectu, talis operatio voluntatiS,atrii
is est immobilis , S in sexibilis ergo consimiliter ir flex bilis erit volunta S. Ita aure aduenisse elocet, vigetis uni, uersis tum honi Trem maris; boni nan que ex immobilitate potentia appetiri uae, S apprehensiva facti sunt impe c-cabiles duo limati in sanct state mali
vero:ex eadem immobilitate redditi sunt irretiit Clites . obstinati Gon
firmatur, quia Angelus, antequam peccas let, considerauit omnia, et go postquam peccauit, O potes ampliu resilire t aec de I .Thom. Ei lententia altera tenrici, qui quod Tq. i. ait, quod quanto voluntas est persectior, tanto intensius se imi uergit in obiectum volubiles voluntas aut separata a corpore cuiusmodi est volutas Angeli, est persecta, ser- sectior humana ergo taliter in obiectus immergit, ut non piis inde diuella, de retrahi: Exemplum alteri de ferro , siue clauo , qui si infigatur ossi , rex parte ops sita retundatur nullo quide
modo poterit indet retratri, ita quoqtae euerari se ait voluntati Daemonis, veniti
enim in fissa toto conaturi atque totaliter imitier sati suum obiectum, quasi inde instar claui, ex oppolito retula, non poterit diuelli a tali obiecto me a malo itant remaneat omnino obstinata in malo. Aliquorum Dixerunt alij creare Deum in voluntate angelica habitum quenda
vitiosum, peccaminosum, e malu ita , ex quo tamen inde necetiario inclinetur voliintas ad malum . Non defuerunt qui dixerint, Deum in voluntat
Daemonum conseruare od mi ipsius Dei ex qua perpetua odi conserit tione , obstinati reuaaneant perpetravin malo. Denique Origenes Periarc. c. s.cto plura circa hoc dixit Et primo
aiebat, Angelos tum bonos, tum malos posse semper vel a beatitudine, vel
a statu danationis excideren ratio, tuoniam,cua sint liberi, poterunt boni.&Beati a beatitudine cadere. mali adamnatione resurgere. Item aiebat,
ita tandem stitur sore de Angelis a lis, atque etia de reprobis hominibus,
ut ali iussdo statu damnationis resurgentes saluentura que madmodum ex
opposit, ita quo lite cocinisse, subdit, Angelis beatis, quandoquide Lue iter
cuni suis Asseclis, beatitudine perfruetes peccando inde, mi serabiliteratia- tu beati tu drnis ex id uiri trahatque ad hunc sensum, locu EZecti. 26. Quois modo ceeidim L Mise , in delitatis , d-
mus Eius ergo autem , sententillae n. no prouenire Angelorum obstiri alio.nem ex eo quod rinmobiliter,cla taeexibiliter apprehendunt obiectum Zimmobiliterq; heleant obiecto: ita a bet in L . T. q. uni sequia Litur autem Gabriel, Aliminensis, Maior, D. Bonavent ibi d. atque Molin. q. 6 .art. t. disput.2. Valent q. I S. disp. par. r. Va . disput. Ego pluresque. Pimbationes vero hae sunt, Primo authoritate August. sive Fulgent.
cap. a. de fide ad Pet ubi habet Aipo Asia iserasci, ut humana, alma, qui poFl- quam Deo aueis est, perdidit bonitatern et oluntatis , ex seipsa rursum eam habere potu et multo possibilius hoc rea
tura habe, et angelica, qua quanto minus eramitur corporas terreni pondere, tanto
malis hac esset praedita facultate, I hoe haberi posiet. Hinc autem arguitur, si voluntas humana pollet ex se re dire a stultitiam, multo magis id pollet angelicari igitur volt inta arrueli calor es adeo immobilis N ins xibilis, teste Augustino , ut post primam apprehensionem deii post plumam adhaesione in uo possit de uno in aliud mutari. Laetanu, respondet , quod id esset, rum quando Angelus haberet gratiam Dei, qii mediante surgere possit acui, pan Caeterum quia nolubet, hinc fit, ut non sit mutabilis, atque reuocabili S, sis exibilis. Caetanus sic te spondedo, aperte deuiat a standam et Diui Thomae , maccedit ad sententiam Scoti; nam quod carentia gratiae Dei causa sit, ut peccator non resurgat, id verissimum est in de fide, alias esset pelagi num dicere posse absque gratia resu gere, hi hoc nulla est controuersia
at de fundamento iacto disquiritur. nempe
417쪽
At videat Caetanus, si doctrinaliaee
consona est bonae Theologiae, atque Caetan ait
Theologis, status namque merendi .. inieri
demerendi est tempus viae, post morte rum inainq; non datur amplius facultas merendi, ut clamant Scripturae, Patres Scholastici, ideoque status ille appellatur terminus, sunt namque mortui non amplius in via, sed in termino ut sic autem, statum mortis facit viat
nempe de immobilitate, cu inflexibili estate Augustinus autem docet, ita Angeli voluntate, quantum est de se essc immutabilem, sicut hominis unde Caetanus non est constans in defendendo iundamentia de immobilitate a illud namque fundamentum de carentia gratia,est Scoti, est prorsus distinctum a fundamento immobilitatis: bene autqm D. Thomas nouit, quod chrentia gratiae est etiam causa obstina tionis, attamen, ultra iundamentum de gratia,posuit quoque fundamentum immobilitatis, Caetanus vero, vel argumento praestus, fugit ad carentiam gratiae,relinquendo iundamentum immobilitatis. Confirmatur aut argumentum ex Damasic Let de fid orthod. cap. qui describes Angelum,ait, Angelus es arbitii libertate praealtus, sententia ratione mutabilis, hoc es, liberam, in utramque pallem , habens Desuriatem docet autem aperte esie de ni natura, voluntatem eius mutabilem, atque potente mutare sententiam in utrariique partem.
Probatur insuperiuna eademq, est causa obstinationis hominum, claAngelorum, ex August. cit. at obstinatio hominis non habet pro causa immobilitatem, seu immittabilitatem, ergo nec talem causam habebit Angelus: Prob. minor, aut voluntas hominis redditur immutabilis, inflexibilis ante terminum in via,aut post morte: non Primum, quia costat, quod Fiator semper mutari potest de bono in malum, de malo in bonum, haec enim est conditio status viae: nec Secundia, probatur, quia talis inflexibilitas post mortem , aut euenit ei ante primum actum elicitum , aut postri non Primu, quia sine omni actu elicito nemo fit obstinatus, sicut nec peccata nequo Secundum, quoniam post morte existens homo in termino, neq; meretur, nec demeretur; igitur iste primus actus non poterit esse causa demeritoria perpetuae obstinationis ergo non est concedenda tali immutabilitas ex immutabili adhaesione ad obiectum Occu rit Cael inquies, quod peccator demeretur, seu meretur suam obstinationem
post morte licet ille primus actus peruersae voluntatis sit post terminu viae.
Item LaEarus iam mortuus erati reuixit autem vocante Christo Domino,Lavre teni foras: at per mortem
voluntas eius non remansit immutabilis, invariabilis, inflexibilis, prob. alias non potuisset mereri, S de mererit non potuisset damnari, aut saluari, at quandiu sumus in via, possumus mutamri de hoc in hoc, speciado naturam v luntatis, ulatu viae, qui etiam est variabilis. Confirmatur , discrimen inter viam, sterminum talis est, ut cessante Celais momor fiat quies ex Arist motus autem , tu vitiei. habetur in via, in termino vero cessat
Insuper causa totalis non aliter causat, nisi ipsa aliter se habeat, praecipue vero ubi nullum adsit impedimetum et at voluntas, vi prior actu suo est causa suae operationis, ergo non potest aliter causare, nisi ipsa aliter se habeati sed per suam operationem, primam, vel secundam non se habet aliter voluntas in ratione causandi, ergo operatio eius prima non erit causa, ut aliter se habeat in operando,nunc,quam prius;
at prius se habebat mutabiliter, ergo taliter quoque se habebit post primam
operationem,qua mediante intellectus apprehedit, voluntas adhaesit. Quod aute Scotus in hac ratione ait, voluntatem non aliter se habere, nec variari, intelligitur de variatione essetiali, nam semper remanet in sua essentiali liberatate, etiam postquamcunq; operatio
nem non vero negat variari accidentaliter,ut patet, quia mutatur demoria operante in operantem.1 Preterea, Angeli in via commiserunt plura peccata, diuersiq; generis, ut constat ex propria disput. igitur in secundo peccato, seu in secunda ope is ratione peccaminosa erant adhuc in vix igitur non fuerunt immutabiles.
nec obstinati post primam apprehen
418쪽
De Viosa obstinationis Daemonum .
sionem teillecti is &adhesionem votivitatis si Ob. nseq. nam si T. g. prccauerunt quatuor, vel Miaque generi-hu peccatorum. Vtpote inuidia, odio, superbia, ni moderato appetit beatitudians, hoc multipliciter, ut luo lo- eo, utiq; post primum non fuerunt immutabiles nam in secundo, sicut, minia primo, ultro, iam erant in via, status auterii via est mutabilis. it Gontra id vero quod dicebat inopi n. quod intellectus mouet voluntatem,ex qua in tione sequitur, ut necesinio volitara adhaereat obiecto taliter ab intellectu immobiliter apprehenso, arguitur, inde sequi deliructione libe eatis, proh intellectus est potentia naturata ea est agens naturale cat in potestate agentis naturalis, nempe in libertate nec est actio, nec modus agendi,ergoli intellectus mouet voluntatL,
naturasti necessitate mouet,ergo b luntas natus Ili necessitate operabitur. Item intellectus Angelorum ante peccatum filii rectus ergo in tua motione erat rectus , igitur tanquam rectus in diebat tunc voluntatem ad agendum rem L, et eo a primo ad ultimum, debebat voluntas operari necessario rectendi consequenter debebat immobiliter adhaerere rectitudini, ita ut non potui se
id inde diuelli at Angelus malus post
illam intellectus operationem rectam habuit alsam non rectam, dirigedo,ol talem ad navium similiter voluntas
post primam volutonsi rectam habui italias volitiones malas ergo intellectusmon stetit immobilis in eo, quod primo app ehedre, nec voluntas stetit iminutabilis in prima operatione, qlias Oconsequenter ad intellectum elicuit . si super, in primo instanti Angeli non uetui stocioli igitur habuerunt alique et in procedentem a gratia, in qua creati fuerunt ergo non potiterunt in-ce peccare pro conse quia per eos, in prima operaetaone, tum intellectu , tum voluntas redditur inflexibilis, ergo nullatenus inde potuerunt peccare, contigit autem oppositum, quia Lu, Titer cum aliis pluribus peccauerunt; mrsus disteretia illa de voluntate hominis, Angeli, quod illius est mobilis,quia i mellectus eius discurrit, Ang lineio nequaqua, nil prodest, ita nam
Circa prima principia intelle:
que homini volunta firmiter ad hiret
conclusioni demonstrata per discursum sicut ii on demonstra tester discu sum: qnando iramque vult tirmiter adherere , partim cuiat de discursu siue de non discursu item clica prima principia in tallectus non dii currit, faltem a priori, attanaen voluta poterit, si voluerit tramiter illi a P reliensi, per intellectu, Caerere vlcra quod suo claratur. loco ollendimus , Angeiuni quoquo discurrere i Denique conuincitur intentum ex Auo. rap. et ubi lup dicente, Euod D. Thmnas
Angen ab illo fia, ire riui Avis murum concit u
in ueterius non pol int, non est in eis naturaliter inditura, Iec postquam ea te sunt, gratiae uiuitiae tarnitate collatum si enim An eli natura re roris miri ut-hiles foret, nunciuam de eorum contortio labosus, Crejus Angeli cecidissent hi quomodo August. decidit questione negan S, liue
bonorum, siue malorum Angelorum voluntatem de se eis immutabilem in appretientione S adhaetione obiecti et quod vero bonorum voluntas sit ab . obieci illo diuino minutabilis, id gratiae Quinae fuit illis argitate is mori Auetust ut amplius dicemus. Nec exi, si mo mentem O. Thonte tala in fulisse,
sed toti principalite retudiste tu gratiam pro boni S c carentia gratiae pro . malis, ut sint in sexibiles de ratio ali ta non iterit apud sanctum Doctorem piae cisa, adaequata, ed potius topica,
is Ad Henricum tamen acceden. do impugnatur eius positio primo lic. Sicut sola est in potestate Aeen is naturalis acrio, clarinodus agendi ita ex opposito , in potestate gentis liberi terini M. erit laetiora modo agedi ergo non nece ilitatur voluntas, ut totam te im- mei ga triti obiectum. amando, vel odio habendo illud: Declaratur ante rii potestate gria S, siue non est in potesta te, set libertate innis calefacere, 'nocalefacere Dagi, minui l intentet, vel rem ille cale secet , quia cum sit age is naturale , de transiliatur necessario ad cala facieti sum : In potestate autem ..
Agentis liberi est age te, ab actione desillere, itaque uel sic agere rem iis , vel intenses, ut placet eius voluntati: hoc autem tante,quidnam coegit,
419쪽
luntatem Angeli, ut semetipsam tota, liter immerserit in illud obiectu . adeo ut inde diri, ueri non possit e Item i, inon init necessarium, ut Angeli secundum toturri conatu in principio operati fuerint, inquit Scot non autem
fuit hoc impossibile quidquid sit drafacio ligo tilla fuit necessias se totaliter in1mergen di in obiectum. Ru sus, eodem princiso aliquid mouetur in termin una S quiescit intermino etat Angelus libere mouebatur in terminum, liti amando, sine odio proseque-d, ergo etiam libere in eo figebatur, quiescebat, nulla ergo necessitas ex parte sui urgebat. id Ad exemplum autem de clauo, siue ferro infixo , dicendu quod quando ferri infigitur, partes corporis, cui
infigitur, magis concurrunt, coarctantur, ex comprimuntur siue constipa tur Item serrum retunditur, nec manet in sua rectitudine naturali a voluntas semper manet in sua libertate naturali, quamuis habeat quandam a curvitatem , leti desormitatem et Item non valet comparatio quia serrum est agens naturales, S in eius potestate nosia possie extia hi, at voluntas sempereti lihela. 13 Addamus tamen contra ambas opinione at numentum aliud deductu ex scriptutis, quidem habetur Io I 3. quod Diabolus misit in cor Inda, ut tra-ceret Chiis um Itidaeis inde vero Diabolus idem laborabat valde, ut Christi pallionem impedisset, persuaden uxori pilati, ut Pilatu rogaret, quod Chrrstim liberaret a morte, Matthri Hoc stant cur Demon postmodum Christi mortem impedire intendit, dum namque voluntas eius fuerat obstinata, consequenter per eos, immutabilis, in sexibilis non poterat utique ab antiquo proposito dimoueri, sic namque priu prae concepit eius intellectus, sicque ad hesit eiusdem voluntas, ut prorsus in sententia Caetani redditus fuerit immutabilis, inflexibilis Daemon,&nihilominus mutatur, intentans liberare Christia a morte Respondet Cael. tunc immittabilem reddi voluntatem,
quando sequitur plenum iudicium ra. tionis, at in casu illo Diabolus primo non bene,& plene aduertit ad idiquod agebat, plenius tamen aduertit inde ergo mirum non est, si fuerit inde mu
16 Contra Noluntas est essentialiter libera ergo siue plene, siue minus
plene intellectus aduertat, seinper mutari potest. Ite in ut volpitarum libere operetur, no est necesib, ut intellectus plene, vel non plene aduertat, sed sulficie obiectum proponere volutati, alioqui cecae hoc quidem susscit ad operari simpliciter, S absoluteri plena enim aduertentia requiritur, ut rite, duxta exigentiam rei possit operari attamen stante tali plenitudine, adhuc libera
est ad utrumque.i Duo alia addebat sententia eo Intellectu
rum N ae non accipimus: Primum , non est .
quod potentia appetitiua proportio q
natur potetiae cognitiue Secundum, quod intellectus est sussiciens, siue efficax motivum voluntatis. Adde Ter Potentia aptium,quod Angeli non discurrunt.Cir
ea Primum, si sensus sit, ut proportionii eos nivis et in eo, quod sicut intellecti is neces virideclam sario apprehendit, ita voluntas necessario adhaneat, salsus et sensus proportionis istius piopter disterentiarn allatam , quia illa est potetia naturalis, ac necessaria operans, ista vero libera, S libere exequens, si namque ei arria det sequitur, sin autem declinat a sibi proposito obiecti, Si tamen sensus sit. quod id , quod ab intellectu proponitur volutati est obiectum, circa quod voluntas habeat operari, siue amplexando, siue renitendo, volendo, noter
do vel omnem prorsus actum suspe dendo, ut placet sic erit verum ratio quia cum voluntas sit cecata ope indiget intellectus praemonstrantis, or ponentis obiecturi ita est hinc autem sequitur, ut intellectus non quidet se habeat moti ueta imperative de impulsiue ad voluntatem, non enim summunia intellectus, sed voluntatis, voluntas namque est Regina in toto Re gno Animae, non intellecius se habeter reo solummodo ostensue propone do quod si tamen inde voluntas velit, aut nolit assequi prae ostensu, pr positum, in sua utique situm remane e libertate: hi hoc stati toportio Circa Secundum, iam ex his, duperius
dictis patet, intellectu urgere non posse
420쪽
De causa obstinationis Daemonum.
voluntatem, cum non sit dominus nec tib ei, sed voluntas est domina, c libera rideoque si ab intellectu urgeretur, utique amitteret libertate , quia natu- necessitate impelleretur, dum intellectus naturali ne Ctate apprehendie. Et circa Tcrtium iam diximus, Angelos quoque discurrere.i Fuit Salleluiactum standamentum , quod Angelus plene considerat omnia postquam vero ita plene considerauit, sequitur, ut voluntas haereae immutabiliter sic, vel sic obiecto proposito , elum, si Angeli sint sapientisimi, nihilominus an aliter sapiant,
siue tunc initio, tantum animadueiterint, ut omnia pior tu inspexerint, i deThom istae debent negare, aiunt namque semper in peccatore piae cedero, vel ignorantiam, vel errorem vel ali quam inconsideretionem, quia ex Philos. Omnis malus ignoransu de quas Nos supram is .iq. item omne malum accidit ex eo , quod non plene perspicimus ad omnia , maxini ad et Tectus inde sequuturos ex iis, que parum considerate agimus unde si Angelus malus bene perspexisset ad tot mala, praecipue ad gehennam aeternam tum sui,
tu in tolli ominum ex sui ruina, ela inlligatione miserabiliter cadentium, non utique aduersus Deum rebellasset probationes attulimus ibi ergo negamus ab solate aduertisse ad omnia. 1 Fuit insuperiunda irent, quod id voluntas hominis est veri bilis, quia est coniuncta corpori, Angelus vero, utpote quia abstractus a corpore, ideo immutabilis: Hoc autem rema ne improbatum siue namque in corpore sit, siue extra corpus, semper voluntas est intrinsece Messentialiter libera, ob idque de se mutabilis. si exibilis, vertibilis. conuertibilis c. Eo Diceri Damas c. l. i. de fid Orth. cap. . ait, Angelum non esse capacem poenitentiae , quia caret corpore ea gratia fundamentum assignatum. Res P.
argui aron causa praecisa, id aequata, tanqua a causa pracis a Sidaequata Fateor illam Damasceni esse, Patri
canuis , attamen non est causam adaequatam' ideoq; argumentum de deductum ies topicum no demonstrativum ratem , intentum Lama cent
suit rationem querere,cur Deus homini tam longum poenitendi spatii concedat,quod non concesserit tam longuAngelis peccantibusa respondens autem ait, inde prouenire , liqui deni est
corporis mole grauatu S, atque prypeditus, Corpus auram, quod corrumpitur, aggravat animam, diueracn aut habitatio deprimit sensum multa cox gitantam inquit Ecclesii . Insuper nascitur homo absq; tamen usu rationis: vi vero Milonis usus illucescere incipiat requiritur decursus plurium annorum haec , similia clamat,ex diuina Miletico dictam longum tempus at Angelus
mole carni non grauatur cleatus itidem sui cum plenitudine usus rationis S insuperest expeditissimus in suis
operationibus, utpote molis carne nopressus haec auten huius generis non postulant tantam temporis intercapedinem ad deliberandii m. ad penitendu
hoc ergo in casis suit S talis est sensus Damasceni Gregorij, Augustini, ac
caeter olum. Diximus vel in dii p. de
ruo uti Angelorum , habuisse abundEP nigelum morula susscienti iiij nias ad poenitendum, ita ut, sicut Deus, ex sui .misericordiaicentcc di tempus concedit hominibus, ita S proportionaliter
concesserit Angelis. Huc usq; de opinione I homili, secunda Henrici. et Opiniones autem illae duae de , habitu vitioso, de odio impiae sunt,
sequeretur enim, Deum me Veiaca
sam mali, habitus peccaminosi ladii: denique esset Deum malum , qui esset
Author de incentor, atque coseruator mali, iuxta Manichaeum
11 Le origine, ipsum plerique excusant, dicentes , ea inserta fuisse ab
aliis inter opera eius Excusiant autem
X olin in pologia Origenis Mirandula itidem Apologaesus dem Origenis, pluresque Cuius a tamen sit error illi, aperte damnatur in scripturis, ut Mati et S. Ibunt hi in Applicitim aeternis,
isse autem in ditam aeternam . Apotato Diabolus, Pseudopropheta cruciabuli tur die, ac nocte in faecula saeculor v. Athanas in Symb. qui bona egerunt , ibui in Titana aeterna , qui ero mula, in igne sternum fuit autem specialiter consa-tatus talis error in , Synodo Gener.