장음표시 사용
431쪽
sunt, Prina Angelus inferior non poetes illuminare superiore, quia ex Dionysi supello rc illuminant in seriore S,
non e contra, ergo nec poterunt inseriotes superioribus loqui pro b con- aeq. quia loqui est illuminare Secunda,quia inferior non potest agere in superiorem, cum sit in serioris virtutis: Tertio,poterit superior v. g. reperiri abstractus in cotemplatione alicuiuS I- sterij, vel in executione alicuiu exerciti iri eo autem casu in serior non habebit imperium an ouendi superiorema tali munere, O conitertendi illum ad audientiam suam. Atque Quarto, sortasse nolit ex .gr. superior attendere loquutioni in serioris, ex his quidem, similibus capitibus cessabit loquutio inferioris ad superiorem. His me non obstantibuS,dl-
Inserior Angelu a io cenduiri est non implicare inferiorem qui possici ' nu sis supe tori Probatur a P D' simili noduit ut Angelus, homo ipsi Deo, qui est omnium supremus, ergo loqui poterit Angelus inserior An-oelo luperiori. Itei loquitur Homo
Anael, cum tamen Homo sit conditionis inferioris Angeso, ergo S loqui Poterit Angelus serior superiori . ita Scotus ubi sup lit.E.,D.Thom. arta cum eteris Probatur aut ex Plat. 3L. ubi introd scuntur Angeli inferiores interrogante luperiores, vel ip&u Christum Dominum, ex Dion L dicendo,
SQ Uriisse ex gloria e . et u Modum huiusmodi loquutionis docet Scotus, inquien S, recolendo dicta superius, quod Angelus potestimprimere vel speciem conceptus, iura obiecit: vel actum cognitionis Quo stante, attendendum est, quod vel Angelus superior reperitur abstractus, intentus alicui obiecto, seu ministerio, ita intense,quod non possit tunc atten de re loquutioni inferioris, vel non itae Si primum, tunc inferior loquendo noimprimet acti im cognoscendi; nam se fient tu in eodem Angelo duo actus coenoscendi, aeque persecti, Mintensi, praecipue si de obiectis agatur disparatis poterit tamen minus perfectus,atq: remissus adesse cum persecto S inten
te in Angelo, cognosceret inde per ea, peracto iam ministerio,intensaq; cogitatione, circa quam morabatur quod si tamen non sit adeo intentus, somstractus poterit imprimere actum ipsucognoscendi. Quod si tamen nolit superior Angelus ullo modo attender ad inferiorem,impedire utique poterit omnino, ne sibi quidquam, quocun-ove modo in serior alloquatur. Ex his autem soluta remanent argumenta illa Secundum,Tertium,&Ouartum. Ad Primum vero est specia-
occurrendum, ut dicetur inst a.
Aliud namque est loqui, Maliud illuminare iam autem diximus loquutionem fieri posse etiam de notis, ta ma
per accidens involvit mana sestatione occulti rilluminatio vero est de C. ignota ut in propria materia: hoc au-tti stante locum habet doctrina Di nysi j,d ita concedimus inseriores quidem illuminari a superioribus,no vice versa, nisi tamen specialis catus occurret, ut dicetur ibi : Quare inferiores inperioribus quidem loquuntur, non a
tema iuxta ordinem communc,o undiuersalem coelestium Hierarchiarum superiores ab iniurioribus illumina tur, nec docentur. DiceMGlossa super I.Corinth. Is .ait,loqui Angelorum nil aliud esse, quam illuminareri Uerum celocutione superiorum ad inflata orcs,notamen e contra In hoc tamen, quonidicitur locutionem superioriim erga
in seriores este illuminationem non est semper verum etenim ipsi quoque sumperiore cum in serioribus, loqui pol- sunt de notis utrinque manilani tunc autem fieret loquutio absque illinminatione mirum namq; ret,ut non possit infimus Angelus cum Seraphino loqui de creatione Orbis, deque caetemtis mam seliis ipsismet hominibus; a autem fieret viceversa absque illum
o Circa homines denique an imterueniat loquutio Angelorum, ad homines, viceversa: iam scripturae apertissime id docent, ut Luc. I. Diacit Maria ad Angelum Misius es Gabriel An
etiam de notis coli quentibus.
Loquntio absque illuminatione. Superiores loquedo inferioribus , non semper illuminantis
te missus adesse cum persecto, di x*' hae, uer aua toso si imprimere alter posset actu ergo aetrum; C L
432쪽
An Angeli loquantur Deo, Hominibus inuicem seti
tens eum. 18 Apparuit Angelus dices, Uiri Galilei quia iatis aspicientes in Caelum . Apoc. q. Angrius qui loquebatur mecum . Et fere per totam, ilibi. Anime se forat modus exquiritur requidem declarandus venit bimo ex parte hominis ad Angelos in Secundo ex pa te Angelorum ad homine S. IIE hominibus aute loqui possumus, vel ex parte animae solius, nempe separataeu vel ex parte animae colunctae pro statu vis: loquendo de Primo , poterit anima separata imprimere vel specie, vel actu,
vel utrumque eo modo, quo dictum
iuit de Angelo , dumodo Angelus ipse
alloquendus, velit attendere, norimpediat Non apparet implicantia ad hoc videtur namque par utrobique ratio: sicut potest quoq; anima separata aliam separatam alloqui. Et confirmatur utrumque gaudent quoquo Angeli, hanima politica quadam si cietates licet enim sint alterius rati
nis, sunt nihilominus creaturae intellectuales, atque consociabiles Dat societatis a tactus explicari solent a creat iis pellectis, per allocutionem 'non apparet autem ex dictis in quaestionib. praecedentib verior modus loquendi, quam recensitus,erno, ut sic, anima sc- parata loquitur ad An 'elos, loquutio tamen haec esset omnino mentalis,
pure spiritualis Concedit Suar. cap.28,
ii Loquedo autem de anima coniuncta, negative respondemus Tota autem ratio refunditur in latum viae, in quo est: Vnde dicimus, non posse imprimere vel speciem, vel actum, vel utrumque simul in Angelum,in consequenter non poste pro statu viae lo- qna pure spiritualet ter, siue pure metaliter. Probatur,anima conruncta corpori dependet in operando a sensibus, phantasmatibus ergo no poterit, nisi per phantasmata intelligere, igitur in Angelii imprimet cognitionem phantasticam, siue imprimet phantasmata; horum tamen Angelus non est capax. Ite , species derelicta in nostra memoria, semper representat cu aliquo ordine ad materialia , ergo no potest imprimererin Angelum speciem omnino spiritualem Insuper actus intelligendi affectus est eodem ordine ad materiam
lia, ergo non potest imprimere actum
I et Loquendo denique de toto ipso Totius hi coniuneto, siue de homine, res plana bio est ex scripturis, homines loqui Ange qxi iura' Iis Modus vero loquendi erit vel per signa, nutus; vel per verba, voces, vel per iteras, scripturas, siue huiusmodi Ratio, quia habent Angeli intellectum agentem, quo abstrahere
possint inde species intelligibiles, earumque percipere significatari Deia cili possunt callere linguas, hi diomata uniuersarum gentium, natiouum ,
ergo Sc id vero tum de bonis dicitur, tum de Angelis malis. Haec de hominibus ad AngeloS.i Nunc vero agendu de Angelis Loquiitio in ordine ad homines, quomodo io Angeloruquantur ad eos: quo in negotio distin nueni unitas. guendum est, ut prius, vel namque agimus de anima separata, vel coniunctatagendo de Primo ita loqui pols ut an bmae, sicut loquuntur inter Se inuicem, imprimendo vel speciem, vel ac tua , vel utrumque simul, ut in fiati quom
do loqui possunt etiam animae separatae inuicem inter se, ita Scot.in Dd. I. q. i. ad secundum , dum ait non repugnare ex parte Angeli, nec animae.1 At loquendo de Oecundo, docet Scotus non posse sic loqui, imprime
do intellectione per specie intelligite.1 Nota autem, id non quidem repugnare ex parte vigeli, nec ex parte animae, sed ratione status, quia non potest intelligere sine recursu ad phalasmata. Dices, Christus Dominus utebatur speciebus infusis absque recur ad phantasmata independenter a sensibus, ergo posset etia anima coniuncta uti specie ma tu, si sibi imprimeretur ab Angelo. Resp. Suar num .io, quod illa potestas non erat mere nat ratis, sed luperans naturam . Sed conmtra, Laetarias i miraculose fuerit resuscitatus, tamen naturaliter vivebat: coecus supernaturaliter illuminatus, naturaliter tamen videbat e sicut de claudus miraculose a Petro directus,a cosolidatus, tamen naturaliter ambu
labat ex Scoto recepto ergo si vel
supernaturalitera Deo, vel naturaliter
ab Angelo speciem recipiatu naturali ter tamen intelliget.
433쪽
is Sed dices,id negat Scotus Resp.
salsum est assumptum f. aliud namque est quaerere, utrum possit Angelus spe, ciem morimere, aliud, virum posita iam, e impressa specie ab extrinleco
I gente positi ea ad intelligendum uti Frimum negat posse fieri ab Angelo ,
tanquam ab . gente totalicat Secundum non cgaret, sicut enim docet, mortuum supernaturaliter resule itatu, naturaliter vivere, ita diceret ex hic, posse naturaliter inde spe cre illa uti, ni inprimeretur ab inelo.: Iete autem, si ab Angeo non
potest imprimi, saltet , veluti a totali
en te , ergo nec poterit imprimi immediate Deo. Res negando conseq.
ratio,qui ordo imprimendi speciem intelligibilem mediante phanta mate, subest causalitati Dei,ideoq potest supt,lere talem ordinem, imprimendo speciem absque phantasmateri qui tamen
ordo est necessario seruandus a creatura nec lubest causalitati Angeli, ac roinde non poterit imprinii te specie sine phantasmate. vi de Scotu ibidem Iita a primo autem ad ultimum, non implicat Angelum imprimere absolute sed sola ratione statu Sila pedientis spiritualia immediate recipere. i Quomodo autem loquatur Angeli hominibus loquutione sensibili, tamateriali, id videbitur in materia de Custodia Angelorum
Quomodo Angeli loquantur ad inuicem.
Ccidimus ad naturam locutio his Ingelice ubi expli, candus est modus perdim-cilis quomodo Angeli loquantur ad
Non quidem quam mus, utrum neeli loquantur hominibuS, etenim id cra controuersitam est. Script Usae diuince passim reseruiit locutione Sangelicas habitas cum hominibu Scut Zachar qui loquebatu mecum c. qua re uberrime agat lamn-nes in sua pocalys per capita multa Tobias etiam in suo libro Tobiae docomitatu, atque reductione angelicet
in domum paternam . Ex drasutem, plerique libri Scripturae, qui vi quaque redolent locutionem angelicatu acum hominibus. Neque quaerimus, vir Angeli colloquantur ad inuicem, si quidem hoc etiam compertum est in iis scripturis, ut Apocal. . Vidi Aterum Mostelum ascendem ab ortu solis, cla- inauit ualuor Avet His dicens, Nolite no- .cte, si risu p. minabat alter ad alte-sum , Sanctus, Sanctus, Sanctus, atquos Corrigo i mi hominum loqua , An diesoru in quae quidem Angelorum locutio quandoque cO Oraus, tam sibilis est, ut dum fit hominibus per
corpora asis pia,de qua re supra,quandoque vero spiritualis .in sensibi is absque corporum talium assumptione, hinc I . Aug. colligit cuplicem ista locutionem , siue duplex reperiris inordine ad locutionem endam, Squidem corporale e os spirituale,reddendo singula singulis, ut i q. de Trin. c. I T. de quo etiam egimus quaest praeced. s. Hoc quide comperto, sommuniter concestis remanet, ut modum istius locutionis explicemus etenim in assignando locutionis modo valde discrepant Theolos nostrum autem erit opiniones breuiter recenseres eas vero quae minu vere explicant praesens negotium consulare atque demupropriam sententiam in medium afle te, di confirmares id senes taurand in a.dilr II. q. E. recensetur opinio dicentium Angelos Angelorum secreta cognoscere, si uocollocutiones Angeloria, quatenus per characteres, signa Angelorum collo-ouia, siue secreta representatur in Co
lis ita ut loquendo Angelus Angelo, characteres imprimendo in celis, ex-ptimat secreta sui cordis, mediante im
434쪽
Quomodo Angeli loquantur ad inuicem. 23
primi one talium characterum in ipsis Coe iS. Item Durand sententiam suam asserendo in medium, ita discurrit, vel namque Angelus in assumpto corpore loquitur, vel cxtra id corpus; si loqua- inur de Primo, facile est, inquit, explanare modii locutioni Sangelicae,quandoquide per voces o sonos sormatos
in aere explicat Angelus Angelo , cui
loquitiar, secreta, conceptus loque-do de emundo, tunc quideria accidet, ut necesse sit concedere Angelium naturalitae cognoscere secreta alterius
Anacti quo lipposito concesso, tunc
Anatius loquens, ex eo, quod vult, dc placet sibi conceptus suae mentis manifestos fieri alteri Angelo, dicitur loqui, siue colloqui ipsi angelo,unde est,
ut duo nec eliaria sint ad collocutione Angelorum, unum est, ut alter alterius
secreta cognoscat proprijs viribus sed in hoc non consistit angelica locutio;
alterum est ut Angelus loquenS, contentus sit, siue consentiat, ut consocius Angelus secteta cognoscat mentis sue: Ex tali autem consensu sequitur, ut dicatur Angelus loqui Angelori quod
si consensu talem denegauerit Ange, lus, cestabit otianis locutio Addit idem Durand quod si sorte Angelusio no
uerit naturaliter secreta alacrius ringe
li , tunc quidem adeo dissicile extimat Dinand locutionem angelicam explicare, ut profiteatur se omnino ignorare quasi ter, quo modo explicandum M opus hoc locutionis angelicae sententia haec amnis est ex parte lenien tiae Ilom istarum, ut videbimuS. o Greg de Arim, dist.'.q. r. Marsit.
Argent Lia. par plerique ali locutionem fieri docent per signa, ii daspiritualia intellectu S nempe,d volu-xatis an licae, ita ut sicut inter homine honio loqui solet homini per signa, nutu, licet corporalia, ita Angelus loquatur Angelo per nutus, sigila, licet spiritualia et illis aiunt cutionem consistere in quodam coceptu, velut rcflexo,
explicante secretum cordi S. D. Iliona t. par IOT .art. l. cu
Caiet. ibi dein, atque Capreol. in .d. a. q. t. angelicam locutionem sic explicanti aiunt namque locutionem ipsam
Pendere ex consensu hcompIaeentia, siue ex voluntate Angeli loquentis, ita ut quandocunq; An ius consenserit,d complacuerit coceptus suae mentis ordinare ad Angelum alterum, tunc quidem censeatur Angelus loqui
Angelo,unde est, ut locutio insessenta a pendeat ex voluntate, di consensu loquentis,quo mediante, velit conceptus
hios manifestos fieri Angelo, cui loquitur, nec aliquid ultra admittunt.
quod impedimentum sit ipsi Angelo,
cui fiat locutio Negant namq; h mistat intellectum possibilem in Angelis, ideoque nihil esse recipiendum in . Angelo senserunt, sed suincere solummodo, ut Angelus loquens contentus sit hconsentiat, siue conceptus suos
ordinare, sive 3piae stos fieri ad alth
Scotus in et di . obi, mentem, Scoti sent.
sententiam suam aperiendo, videtur tacilius atqueintincti iis, siue pleniusmodi locutioni angelicae explicare, quidem subiit. E. docet Scotus ipse
Angelum loquendo Angelo posse alia
quid ex tribus recenisendis, in ipso Angelo. cui loquitur, causare. Potest auteprimo, inquit ei colus, causare in eo acta solummodo potest secundo causare speciem absq; causationis actu, sotest terso causare simul actum, Sipeciem ex causatione autem vel istorsi trium simul. vel alicuius istorum sequitur locutio siue collocutio angelicato Loquendo de Primo potest Angelus loque causare in intellectu Angeii, cui loquitur, actus intellectionis, collocutionis absque eo, quod caulet speciem intelligibilem de obiecto, de quo loquitur probatur hoc ab eodem Scolhq ilia sicut contingit in no . bis,dum colloquimur insimul de obiecto aliquo alias nobis. noto,tunc quidet non causamus inuicem speciem intelligibilem de obiecto, sed communicamus inuicem conceptum mentis, strat ex qua communicatione sequitur
plenas cli persect collocutio, ita contingere potest in Angelis duobus , de speciem quide intelligibilem habeant de obiecto, de quo loquutur,atque Diecte noscant obiectum, de quo iacta mcutio, e nihilominus communicentinuic emtaui in eispus Propria mentia
435쪽
conceptu , sita unus alteri caudabit actum non speciem, ut diximus. i Loquendo de Secundo poterit Angelus causare speciem intelligibile, qUandocunque Angelus, cui loquitur, notitiam non habeat de tali obiecto, sicut in hominibus accidit, dum peciem , siue sensibilem, siue intelligibilem comproducimus in intellectu, sensu arterius homini v Angelus autem habet intellectom possibilum receptiuum specie intelligibilis, ergo iobieci ualiquod non rit sibi habitualitur notu per speciem intelligibilem ,
te imprimi species intelligibilis, ut fiat
Io ut o . - . . Ecce et circa hoc autem cotingit quo cive inquit, cotuS, id est ire quandocunque v. g. Angelus superior occupatus reperiatur in iis liatiora obiectiali cimi tunc Qui inranterio Angelus si loqui voluerit inelo superiori, noli poterit causare in eo, nisi solam speciem intelligibilem ratio est, quia cum Angelus iij terior sit in fierioris vi, tutis, non poterit amouere Angelum Speriorem ab infel rectione in qua occupatur, ta ita non poterit causare in ipso nouam intellectionem confise matur, quia no poterit simul Angelus habere duas intellectiones,alieram obiecti, in qua occupabatur, S altera causiata ab irato in seriori, non enim possumus habere simul phare actus in telli Oendi est illud exemplum in eode textu deuiomine studioso distra. 5 circa peculationem alicuius obiecti, siue circa intensam negotiatione,
quo casu si xii loqui intendat homini illi , non quidem ita de lacui id assequetur, quandoquidem negotiation abstractus homo ille, non prestabit auditum, Ubi autem, teste Salomone, noueli auditus, nsn essundas sermonem, Causa re nihilominus poterit in aure illius speciem aliquam sensibilem , siue speciem intelligibilem in eius intellectu,
quo mediante, expedita iam negotiatione poterit eo nutrius ad species ipsas intelligibilerita sensibiles cogitare,d discurrere de obiecto, de quo homo ille alter intendebat loqui.1 Loquendo de Tertio, poterit utrumque praestare t im imprimendo
actum, tum speciem id vero continget, quandocunque obiectum nullatenus cognitii in erit personae, cui fici
cutio, cum namque neque notum erit
obiectum habitualiter, neq; actualiter,
siue per speciem intelligibilem habitualiter, siue per actum cognitionis actualiter, tuc poterit Angelus loques causare utrumque, ut est dictum.1 Pergit Scotus declarare ampliaes naturam locutionis, quidem iii litera P. contingit,inquit Doctor praeter visionem in Verbo aliquid intelligere qtiadrupliciter, Primo intuitiue in se ipso, Secudo in intellectu alterius,Tertio in speeie intelligibili abstractive,&Quarto sub ratione exprimentis, thi resi loquendo de tribus modis intellinendi, nulla istarum intellectionum erit audrtio, nec consequenter ulla m- tercedet collocutio, rati est, quia ista haec erit potius visio, qua auditio, etenim cessante ex parte alterius libera , cu volutaria agentis intellectualis propri conceptus expressione, cessabit quoq, collocutio, , auditio, ut statim dicemuS; quapropter tres illi modi recensiti spectabunt ad genus cognitionis,ac visionis, siue intuitiue videndo siue abstractive obiecta intelligendo.
Caeterum quandocunqtie ex utraquo
parte intercedit intellectus exprimens conceptum suum in intellectus alter, cui fiat talis conceptus expressio, tune quidem aderit pei secta collocutio, persecta auditio, ita veru erit, qua
do alter loquatur, Malter audiat Adest vero, subdit Doctor, distinctio inter tres illos modos, quartum modum, quoniam in tribus illis modis inteli cius se habet etiam active, utputa producendo cognitionem, dum obiectum aliquod intelligit; in quarto verom do intellectus, cui fit locutio se habet solummodo passive, atque receptiue , ratio est, quia locutio actio fit a loquente, terminatur vero passive in au .diente, rita sequitur, ut auditio pastiaue, receptiue subiectetur in intellectu,cui fit locutio, consequenter a diens se habet solummodo passive, &receptiue in ipsa locutione. is Doctrina haec elicitur consimis lite rex'. de anima,quo in loco,dum
436쪽
De modo loquutionis Angeliea j et S
bitum quo fuit uentire, intelli Scotus, locutionem, siaudition E esse
Sensatio, istae lectio in reci Fere. Ioquutioiere non consistere in production Gensationis, hintellectionis, sed iri receptione eiusdem , ita ut sensus in intellectus tunc sentiat, intelligat, quando recipit sensationem, S intellectionem, non autem quando producit, v ita Scotus iussot. exponit in
centem in . . de anima text. Iq. mera
luere si quoddam pati, id st intellinei est intellectionem recipere, ex qua tamen ieceptione dicitur intellectus quodammodo pati, passon quidem pei sectutia, non productiva, de
qua re abunde eo in loco concluditur,xrgo consimilitcrauditione non consilier in productione locutionis, sed in receptione eiusdem.
T ra supti est , ut descriptionem
alieramus locutionis, dicimus aute IL, Iocmion cesse, oprii sceptus ab Agente intellectuali doluntaridfactam expressenim in ordine ad audientem. Dixi ab agente intellectuali, quandoquide neque paries neque bruta loqui dic itur, dum proprios conceptus exprimunt siue audienti, siue videnti, non enim sunt agentia intellectualia, lixi voluntarie factam expressionem , ut inuicemus eadem bruta. eundemq; parietem
nullatenus loqui suos nobis manifestat conceptus; siquidem paries, brus sunt agentia naturalia, non libera de tamen parieS naturalite id necessario suum nobis explicat conceptum, siue ex eo quod est albus, siue pictus, si ii altus, siue imus, Similia, ita etiam bruta ex naturae ductu duc situr enim, non autem se ducunt inquit Damasci suas nobis exprimunt passiones, si uolatrando, siue negiendo, siue mugiendo, O huius generis ex qua taliae re nulla sequitur locutio, sed alio homine decora mi est ista ipsoru expressio, manifestata conceptuum Requiritur igitur intellectualitas, atqu voluntaria expressivitas unius ad astes rum, ad hoc ut fiat locutio.i Et hinc loqueml de correla-ysso locutio iis , quod est auditio Gicendum est, quod Auditio est perfectio liberaliter communicata Aneclo ab Scotus ad argum secunda: illi R. Notandum vero, quod non Zac
maniae stationem jam csi manis sta In loquutiori ut de occultis, non semper locutio, et C di, Sauditio est de occiritis, solet en invia esse etiam de triquenti s , unde per accides est, ut fiat de occultis ix pro pter bdat, auditionem esset: sectionem per se liberalat i communicata, tua lxoc consistit e sientia locutionis, auditionis, unde obiici postet, si res est manifesta audienti ergo frustra sit locutio Respondet autem ibi inqui cs, non esset frustra auditio, quia est i per se perfectio comunicata finget liberaliter ad hoc petissimum est locutio intelligentibus, ut liberaliter, di-bere communicen tibi inuicem col ceptu SOS.i Cuius autem potentiae sit locutio, intellectus, an voluntati S Suaregnum. SI ait, interdum esse actum intellectus, interdum actum voluntatis: tunc vel erit actus intellectuS, cum Lonbutio cuiuina po
mam se stabitur actiis intellectus, tunc autem voluntatis,cum manifestabitur actus voluntatis . Responi o non placet, ratio, quia ad utrumq; actum concurrit utraque potentia volt m talis,
intellectus dempta quide prima operatione intellectus, de dempti operationibus subitaneis, siue primis otiabus intellectus siue dempta plena aduertentia etenim h*c non subsunt imperio voluntatis, tamen loquendo docaeteris, sequuntur imperium eius, ratio est,quia Tlaconiungit parcntem cum prole potentiam cum obiecto ergo adactum intellectiis, ut sic concurrit voluntas citem penes actum voluntatis concurrit intellectus ratio, laria desii ipsa est ceca eget regimine intellectus, agitur ad locutionem de quocunquo actu fiendam concurrit intellectus, voluntas. Conffirmature Scoto, tum hic lita G. tum in dist. o. q. q. lit. M. docente voluntatem causare intellectionem, sub ratione tamen imperau-: A intellectum causare volationem,
sub ratione tamen dirigentis concuc ratergo, ut sic, ad locutionem utraque Potenisa raro Sit conclusio unica Necesse est Ad loquii hi collocutionem admittere in intel tionem ne-lcctu, cui fit locutio, impressionem rei hii est reduc uiudi, siue id sit species solum inodo Cipi aue
437쪽
siue actus tantummodo sue utrunque simul Conclusio ista est cctra D.Thomam,qui negat omnino ab intellectu, cui fit locutio, potentiam aliquam receptiuam, siue speciei, siue actus. Nos
autem dieamus nullatenus posse coli hc- in se , ite intellectuS cui
cutione fieri, nisi prius intellectus, cui fit locutio, receptiue se trabeat. e pal- sine, siue specie intelligibilis, siue alicuius alteriuS. . ari reo uir ii trum autem prerequiratur au-
tutium ivirum Anψeli excitatio dicimuS, quod
te excitario, ocimet locutio est excitatio CiceS, in hominibus dormientibus praerequiri tur excitatio, ergo ex in Angelis Respondetur, Angelos non dormire,et opus habeant excitante . Contra, Poterit Angelus remanere abstractus in cosi delatione intensa alicuius rei, vel in alitio ministerio exercendos ergo tu opus habebit excitationem Tho. . par art. i. ad primu ait, Angelos bonos in indigere excitatione , qui assident se inuicem in Verbo per sibi mulae mattendunt, c. de malis autem Quidnam sentia D. Thom negat Caietanus,affirmat autem Suare cap. et P
libus rationibus, Seuidentibus,&Primo, si intellectus audientis an audiendo nihil de nouo recipi . ergo nullatenus de nouo audit, consequens est comtra suppositum, supponimus namquo ipsum audire, ergo aliquid recipit, pro hatur sequela subiecto, passo eodem modo semper se habente , nulla seqvitur noua passio, constat horiquoniam ad nouam actionem, id nouam passionem requiritur,vtagen S, passur nouo modo se habeant, sed per se Angelus audiens nihil de nouo reci- t, ergo nullatenus de nouo audit. Confirmatur, prius nihil recipiebat, ta
gelo aliquid impii mitinii poS,&il de Aneel aliquid rem piuta illuminane Deo, ut constat, i oppositum quod nihil in illuminatione recipiant,
lluminatio est quaedam species cu-onis; etenim loquendo alteri, illummnamus illum, manifestando ei occulta secreta, ergo conseque ter Angelus,cui
fit locutio, aliquid recipita Da oppositum, quod nihil recipiat, ergo nulla enus audit. Confirmatur ex eo,quod accidit in nobis, si namque auris nostra neque sonum, neque aliquid qui,
tis namque eodem modo se habendo emper' semper, finihil recipiat, utique nusquam audiet, ergo parisor
tione Angelorum , si nihil de nouo recipiant , nullatentis de nouo um
P, Tettio Thom istae in explicatio
ne angelicae locutionis, lauditionis potius enarrant,&explicant naturam
Ognit onis,&visionis Angelorum et
quom naturam locutionis, ta auditi ni eorundem probatur idem milibus arguendo: ex eo quod accidet in hominibus contemplari, licet circad, quod euenit in angelies piritibus. Cc itinei caute in hominibus, Ut men-: nolitam. nostrosq; secretos con ceptus manio stare alijs possimus ab lalocutione, utputa porrigedo, vel scri-Dtura, vel quid simile, ubi exarata sint, expressi conceptus nostra, secreta nostra, quo casu dum alteris scriptura porrigimus , siue librum aperimus,et micus nostra secreta videat, atque legat, non quidem audire dicetur amitus, neque loqui censebimus nos, sed ex parte nostri dicemur nostros mani-
Confirmatur, prius nihil recipi*h- eone eptus per scripturam, di in consequenter non audiebat, etiam p*x ami ei non quis Thom istas qui negant Angelum pQb holitos audire con- quidquam iecipere irius igitur nihil tibi irascii, dire locuti reeipiebat,&modo nihil recipi xi rum ddidetur a iiii modo legere,d: ptius nihil audiebat , quia nihil qM sed ei, Thomistae in eo locupiebat, ergo neque nune audit q*' onoeant, vi dicant eatenu neque nunc quidquam recipi 'g'trum loqui quatenus non vult sua quantumcunque An ius Ang* et tu eatenus vero non
438쪽
De modo loquutioni Angelicae e
eret aequivoca est,in ex pluribus fieri modis potest, vel quidem loquendo, vel secreta mani testando, siue per scripturas, siue per nutus, Similiari tamen non dicimus loqui ex simplici manifectatione secreti, ut dicimus iam, sed requiritur voluntaria directio,in expressio conceptus sub ratione loquentis,&audientis Hinc fit, ut in sentetia Thomi statum non dicatur Angelus audire, sed potius legere, intelligere, siue secreta maniseitata videres ergo a primo ad vicimii, non explicant Thomistae naturam omnino locutionis , auditionis, sed potius enarrant hexplicant naturam cognitionis, bi-sionis et Quarto, si quae est rati, propter quam diserepant Thom ista a nostra positione, utique ea erit, qua memdiante asserunt Angelum non habere intellectum possibilem representati uti, siue speciei siue alicuius alterius ted hoc improbatum est supra in propria quaestione, ubi ostendimus dari intellectum possibilem in Angelis, atque receptiuum speciei, ergo falsum est ipsorum tundamentum. Confirmatur, aienamque D. Thomas ubi supra in responnione ad tertium, quod sicut signusensibile excitat auditum ad audiendum, ita per virtutem aliquam intelligibilem excitari potest Angelus ad intelligendu hoc posito, arguitur. Non potest excitari auditus per signu sensi. hile, nisi aliquid recipiatur in auditu ergo neque poterit excitari intellecstus angelicus ad spiritualiter audiendum, nisi aliquid recipiatur in eius intelle- ita ex sententia D.Thomaei guntur ijdem Thom istae ad assentiendum nobiscum. Haec eadem sententia de excitatione est etiam lex Alens. par. q. 2 Memb. H.S . D. Bonau.
rs Tota. uniuersa Thom istarum euasio in duobus consistit, Primo in negatione possibilitatis in receptiuitatis intellectus angelici, Secundo in eo quod asserunt,quod ad locutionem sulficit, ut Angeilus loquensio occul tet secreta sua Angelo, cui loquitur, addit VasqueZ, quod ad locutionem sufficit videre, non autem necesse est
et Verrem virumque plene remam ne improbatum. quidem de Primo constat, perius in peopria quae stione De Secundo, sicut de vasqueevsque modo etiam consistit, dum pro hauimus aliud esse videre. Saliud ess
audire, unum namque essentialiter di stinguitur ab altero. Item in corporibus alus est sensus visus,alius auditus: ergo in spiratualibus aliud est in Angelo videre, aliud audire hoc autem negare est destruere natura rerum, fugere argumentum.18 Hinc ultimo contra homi stas arguitur; sensus visus est essentialiter distinctus a sensu auditus , potetia ipsius intellectus, ergo non possumus per eandem operationem simul videre, intelligere, audire, sed unaqueque operatio procedere debet a sua potentia, sensu, igitur consimiliter no erit idem videre spiritualiter, xspiitualiter audire, igitur falsia euasio hominarum , quod ad locutionem suificie
x Scotus improbat etiam opinionem Henrici, aiebat autem Henricus audire Angelicu simile esse legenti in libro, ita ut loqui Angelicum sit ad instar aperientis ibim, d librum apertum audienti Angelo porrigentis, siue ostendentis Ex quo resultet, quod si ex parte loquentis loqui sit librua r- tum ostedere; ex parte tamen audientis audire fit librum apertum videro, legere Sententia haec , ultra quod remanet confutatae dictis consuletur etiam Et quidem hinc sequi in orta
posse Angelu loqui, ni quin simul loquatur pluribus Probatur hoc dato namque,quod liber ille apertus Inoscatur simul, videatur a plura bus Angelis, tu non poterit Angelus loquens per ostensionem libri aperti loqui, ni solummodo, non alismetenim caeteriali ex Lypote viderent conceptus contentos in libro illo aperto, potest vero Angelus ad libitum loquii ni,
non alteri, ergo via haec aenrici nomis concludit, nec probat voluntariam a
facultatem Angeli in loquendo siue simpliciter habsolute , siue uni solu- modo, non alteri. go Sententia etia illa de characteribus .figures Caelorum ridicula est, Hii ita et quQ-
439쪽
ouoniam Coeli sui impassibiles, in alim tabiles, praeter alterationem motus,
iaculetis quo fit, ut recipere nequeae figuras, ex charactere . Acceditiquod non recipitit C si peregrinas imprei siones,ergo ridicula est sententia illa. Iliud quoque, quod asserebant alij loqui Angelos per signa sensibilia, est aperte contra Damasci lib. 2. de iide
esse dicere Angelos per signa loqui q-
ri Atqtie denique, quod alit asserebant, locutionem fieri per ligna spiritualia, clare ostendu locutionem non fieri per signa corporalia; nihilominuS non decla animodum, qet mediante per talia signa spiritualia fiat locutio, etenim concessum est ab omnibus i imperio voluntatis, nihilominus hoc
locutionis ergo modus iste insufficies est ad declaranda naturam locution I S. et SuareElib. 2. cap. 2 . licet nor admittat causationem actu S, admittatamen caulationem speciei cus colo. argumenta autem,quae affert in impingnatione actus, mox soluentur.
' . Hiu habitis,remanente iam sen tentia nostra explicata, probata V quum est, ut argumenta,quq obstant, si ramus se luamus quide Tho- siue antiquiore S , nuet recentio et vivasque 2, Molina, Suare Z,cta Iad iocum cit. D.Thomae, Ita cum a Ioribus supra citatis passim argume
et primo dixit Scotus inferiores
Angelum imprimere posse inon uitupe iotem speciem, non actu . con- hoc arguitur, quoniam data hyp te si sequeretur nusquam Angelum in seriorem loqui posse Angelo super Criimprimendo actum; probatur, qu a Angelus inferiore minoris potentiae,
olim virtutis, quam fit Angelus e se spondetur,quod sicut locutio
libere fieri solet, ita etiam hauditio Heram exquirere solet facultatem a
ui pot*U di ho dato, si Angelus superio sit petiori . mi*β dere ad locutione An 'Hii iis moris . utique id serior Angelusion ausabit in eo actum locutiomS , Angelus namque superior potens est.
vel non attendere adlocutionem An- rei inferioris, vel potens est amouere, ue impedire, ne sibi loquatur Ange us inferior; quod si superior Angelus attendere velit , poterit utique inferior Angelus sibi loqui ut placet, Orta Optime Ioluitur argumentian quod confirmatur ex eo, quod accidimn hominibus potest namq; superior, vel Princeps impedire, ne subditus loquatur ei ouod si quandoque loqueretur, posset Prinreps ipse non attendere ad locutionem , cum vero locutioni attenderat pro sua libertate,&libito, poterit
quidem subditus loqui ei. ' , Secue arguitur, si poterit An--e loquens imprimere actu loquen-
ei ctiones simul reperiri in intellcctu Ameu fiat locutio,id vero est un-po bit ergo c. probatur sequel
estet in eodem intellectio de obiecto, circa quod ante locutionem versab tur;&nunc e nouo acquireretur intellectio de obiecto, de quo fit locutio ergo duae intellectiones simul.
a Respondetur, negado sequelam,
ultra dicta superius disp. N- e
p batione metimus alteram istarumntellection reperiri non telo, nam A noetus loquens est sortior Angelo. iste ab intellectione antecedenti, conuerteretur ad intellectionem An raeli loquentis, quia Angelus loquens
rotest psum amouere ab intcllectione praecedentio conuertere ad suam locutionem: quod si rangelus, cui fit locutio est sortior remanere utiq; po terit pro libito in sua priori intellectione, sit potestate eius erit seipsum conuertere, vel non conuertere ad inotellectionem Angeli impotentioris exemplo constat de Principe , ut di-
Anoelos gne atquales virtut IS, quidnafiet in eo calu Respondentu attendendam esse virtutem motivam obiectit imantecedenter cogniti, tum etia imbri duo subsequenter fit locu- Angeli se conuertet, quod erit magis
mo tuum;&relinquet illud, etodem
Angelux colloqui cuinam potius ac ted
440쪽
minus motivum. Quod si instaueris,
demus casum utrunque obiectum esse aeque motivum . Respondem umeo casu recurrendum esse ad imperium, o luntatis, siquidem voluntas Angeli cui fit locuti, imperare poterit suo intellectui, ut ad hoc potius obiectum conuertatur, quam ad illud. o pertio arguitur, Angelus in sententia Scoti cognoicit naturalite secreta alterius ergo frustra fit locutio.
sequenti algumento. et Quarto arguitur, Angeli rece- quid lo periit species intelligibiles, quibuSmequuta' idiantibu , poterunt multa cognoscere, igitur ii suificiunt species ad cognoscendum, quare ergo admittitur locutio Argum tum hoc soluit Scotus pei optime hoc Ioco in responsione ud primum .est autem in substantiare-lponsio quod licet Angelus secreta cognosceret alicrius, siue per species, siue
abunde , minio minus non est si peruacanea locutio, neque frustranea ratio et quia locutio, inquit cicotus,est pet, lactio coinmuna cata Angelo liberaliter, c voluntarie, cu ad ioc potissime intelligentibus fit locutio, ut libere,ckliberaliter sibi inuicem communicent
conceptuS dum autem ex opposito cessat laus libera comtri unicatio, cessabit etiam persectio locutionis, e remanebit persectio intellectionis,cla visionis . Confirmat id imum Scotu ex eo, quod Angeli loquii tur etiam Deo,c tamen non possunt aliquid sibi face. re manifestius qua prius derum quia volunt iidem conceptus suos ex liberalitate Sipotane ita te notos esse Deo,
ideo loqui liberes, e liberaliter dicuntur eidem Oeo Natura igitur locutionis in hoc casu non consisteret in eo, vi conceptus, e secreta nota, manifesta facere ne eo, etenim Deo aperta sunt omnia, cli e nielus alter, ex hypo, te si si ea cognoiceret, sed ideo fieret, ut talis coniceptui manifestatio libere fieret, ac liberaliter ab ringeto. quinto arguitur, sequitur ex dictis liscutionem angelicam non esse actionem vitalem robatur, quia locutionis operatio aduenit Angelo audienti ab extra, cu producatur ab Angelo loquente , sed operatio ad hoc,
sit vitalis, necesse est ut emanet ab e clam, rante,siue ab eodem lubiecto, cuius est operatio,ergo salso, quae diximus, Angelu posse loqui in pioducen do in intellectu alterius Angeii actum intelligendi. ne spodetur ex dictis intellecti
nem atque sensationem non consistere in productione eiusdem, sed coli stere in ipsius intellemonis eliseritionis aeceptione ita ut si Deus produceret actum intelligendi in intellectu meo, nihilominus ego formaliter intelliget. rem ea ratione qua passive reciperem ipsam intellectionem, ita a priori licet Angelus intellectione recipiat ab altero ringelo, nihilominus formaliter e Vitalitas vitaliter intelligere, laudire dicitur: cti in is ea solummodo ratione, qua passive re M J-m
cipit ipsam locutionem, siue intellectionem
os obstant cotra hanc doctrinam Scoti, Molin Suane Vas . Primo sequeretur, quod ignis posset calefacerepet calore ab extrinseco sibi communicatum, sicut Angelu per Scotum a potest intelligere per intelle calonem
ab alio sibi impressam . Secundo, iu-tellectio est actio immanens, remanenSi subiecto producente ergo non Poetest esse transiens ad intellectum alterius Angeli. Tettio si intellectio potest imprimi in intellectu alterius ergoc volitio in voluntate alterius, indotamen sequeretur ut imprimen faceret alterum consentire in peccatum , v. isto nolente.
5 Respondetur ad Primum, non implicare, ignem calefacere per calore ab extrinseco sibi additum, nam aqua, quae se sui natura est frigida cales acie per calo: em ab extriniec sibi aduenientem, ut de aqua calefacta, clic spondetur ad Secundum, suseficit esse immanentem in ratione principii formalis, dum consideratur in Milone receptiui, passi tunc enim immanet in intelligentes: Caeterum non implicat esse transeuntem in ration aetiui Sc.