장음표시 사용
571쪽
362 Disputat. XVI. Quaest. XI.
Sperati sunt et ut si desuperbia aliquem
virum sanctum tentent, ct ineantur,iliter Ius non liceat, illum, me altam, de superbia tantare . Origenes homil. i. Im
Iosue, omnino negat redire ita aliquid ultro addit ait enim , Tuto fanx, quia
Saucti vi mittes aduersus ictos centor incentes , minuant exercitum DCmonum, vetui tuam plurimos eo ruinterminat nee Citra fas sit illi spiritui, qui ab aliqi. Sancto cari/, pie tuendo, dictus es , impugnare iterum , alium
Probatur Verum, contra arguitur,&quamam uita dem Iob i. Daemon eum primo tentans, victus,iterato redij t. Ite rediit, tum per se, tum inde per ipsius obi.
uxorem, tentando eum ad desperatio-Hem, Benedi Deo, moiere Tentauit eum,ulcerando personam: inde in occisione filiorum inde in expoliation honorum. Item Mati. IX. Daemoria, inquit, Reuertar in domum meam , nde
ex tui. Insuper ad Christum Dominu , iterum secundo, tertio redijicimo amplius,quoniam, si Lucas . dicat,
Consummata omni tetatione recessit Dia-
holus ab eo , nihilominus non de toto recessit, sed redijt inde tempore passi nis, ait enim, Recessit ab eo sq; ad tempus nempe Crucis, ex Lyrano, caeterisque communiter. Insuper, si quoties victus est, recedit de toto, ergo valde, tempore hoc diminutus est numerustentatorum ergo valde etiam diminutus numerus tentationum propter tot viros religiosos,pluresque aliunde Dei seruos victores euadentes in tentatio-hus imo de die in diem , magis diminuuntur, unde fit, ut tepore Antichristi, valde debiles sutura sint, imo paucissima tentationes debiles quidem, etenim militantium lex ista est, vi fortiores, ac strenuiores milites sint, qui prius aggrediantur, ii micent, retro
autem dc biliore SVergo pro nunc, siue ad extremum udi debiliores super runt tentatores, tentationem tenui res at aduersatur textui Matth. ri dicentis Erit tribulatio, qualis non uit. Item Vt inducantur etiam electi, si fieri poster o c. Et piopter electos breviabantur dies illi. NAA. Bae a Dum victu remanet tentator,
et Dari solet utique puderriob quod veluti pur
dens, quandoque recedit me carneu statim h. de toto recedit; sed supersedet idque graui. ob rationes plures Primo, ut vires quoquo ni odore lumat Hoc autem est sane intelligendum no enim ei bet veluti homines militares, egente Ssomno, requie cibo, testacillationem
huius ocis ut irarum congre alantur sunt enim Daemone ipiti tuS, nec vires ex hinc relum unt sed alauticet, expectantes maiorem quidem occasionem tentandiu siue ut Leuante tentatione , Alumnii , quasi de victoria oloriabundum, xveluti in tuto viventem lomno, iocisque Eeditum siue remissius invia spirituSagentem,inde repente, iterato aggrediatur hae enim sunt vires nostrorum hostium, , sic vires dicuntur resumere a siue conuocando etiam spiritus alios in auxilium, proue de Daemone recensito habetur, conti cans saeptem alios apiritus nequiores se dixit, reum taxi comum, unde extu coetunc fiunt nouis ima hominis illius peiora prioribus Luc. II. Secundo, quia pudet statim regredi, dum se victu agnoscit pudor autem hic non est veluti virtuosa erubescentia ce mala, sed
est pudor confusionis. Tertio, vel in
poenam sibi a Lucifero lincipe impositam, quasi eum, veluti inertem , minum idoneum repellata mune tentandi exemplo CuciSmilitiae, repelletis ab exercitu desidiosos milites, inermes. Quartosqui praeuidet, opem
ram perdere, iterato tentando, dum
Alumnus aggressus est sortior virtutibus, ob idque victor Verum contra hoc obstat Cyprian. Epist. 6. Fortiorem magis aggrec iuris di ac Mor factus et hoc ipso quod dictus eis,fuperare conatur. Et
regor. 28 morat. ante med. Horiis no-tier adhuc in hac ita nos positos, quanto magis sibi,cbellare conspicit, tanro amplius expugnare contendit.
Quidquid tamen sit, hinc resolu Resolutiotius respondetur quod aut praeuidet, ex Aegid operam omnino perdere in tentando. quod extrinsece ex coniecturis indagare, utcunque poteritum tunc, quasi desperata victoria cessat de toto tentare ita respondet gydius in a. d. 6. q. Verum, patitur difficultatem, tales enim coniecturae non possunt certum reddere te utatOIma exemplanamq;sunt
572쪽
Vtrum Daemo deuictius,redeat ad tentandum 63
sunt plurima de viris, alioqui in extasim raptis, inde tame nihilominus mirabiliter eos cecidisse in plurima facinorum genera Iuda insuper, erat Apostolus, Apostoloru comitatu stipatus, atq; ab ipso me magistro Christo edoctus, Salluminatus in ij precipue,quq ad primum Ecclesiae gradiim , qui est Apostolatus, pertinent,sinihilominus factus fuit filius perditionis. Quin, ut plura linqiram, de ipsomet Christo Domino quantam vivendi normam , vitaeq; sanctitatem auspicari Laemon Potuit, praecipue in victoria trina tentationis. nihilominus, consummata omni tentatione, non reliquit eum a solute, pro semper, sed usque ad tempus inquit Lucas, re pus vero fuit, tem- rus pastionis ait Glos Interii Ambrosi Christast. homil. 13.Theophilat Luc. Somnes Posset Aegydi sententia i cum habere,quando, . . per reuelationem id sciret Daemon, fore Alumnum suum inuincibilem, tunc namque de
toto cessaret,eum telare et Verum contra hoc obstat eorum peruersitas, superbia, siquidem, etsi id certo sciret,
non tamen cessaret a suo munere, non
quidem ut tentet, sed ut affligati&molestet, tale enim est superborum conditio, quod etsi Adueriarium nequeat euincere, no desinui tamen molestare: idque noraro contigit Beatissimo Pa triarcha nostro Francisco, de quo in chronicis legitur dixisse, quod Daemones quando euincere auimam tentationibus non alent, non cesiant tamen corpus
molestare. Ultra autem dicta, ut finem imponam, adijciam qiue C. Bonau scribit de re hac: Ipse ergo in Comentario textus Magistri in s. Nec ultra fas sit sic scribit: Innuit Magis ier,quod no
esi fui tui spiritui, qui victus est, impu
gnare alique, Contra, probabiliter creditur, quod Diatalas magnus, qui tentauit Adam, tentauit Chri Bum, omnimodo est lictus hergo videtur, quod nunquam amodo tentat; hod es contra texit Apoc Item, si hoc est,erum ergo dide tu exercitu Daemonum adeo diminutus in fine,quo tentare non possit hoc autem falsum eli,cum fottiil tentet in fine Re spond dicendum, quod circa hoc discile
est,eteritatem determinares uod autem fiat diminutio in eodem exercitu Daemonum, non videtur impiobabile, cum it videamus contingere secundum lege belli, ut qui superatur, amoveatur a bello i uantum tamen, o quando, di cite ectileterminare: nde,quidquid dicat Ore
nes, metiris est dubitare, quam super hoc, aliquid definire. Ad haec accedit quod Cassianus
enarrat, Daemoniorum Principem rationem a cunctis inferioribus Uaem nibus exigere de eoru profectu in tentandis,ac euincendis animabus,taque parta victoria quod si inertes irasq; repererit, tu si brio xprobro afficit;
strenuiores vero, ac victore S palma ,
corona decorat ita enim collat. 8.cap. ii. de quodam fratres, cui sequentia apparuerint, scribit Repente cepit cateruas Daemonum D ndique confluentium intueti quae insivit cor stipatione , atque ordine lovi mo procedentes, alia praeibant principem suum, aliaeseque antur sui tandem aliquando,o magnitudine procelior cunctis, di pectu terri-hilio aduenit, ac post solio, elim in Tr,hunali quodam sublimissimo consedisset,
uniuscuiusque actus cepit diu Et examinatione discutere: illosque,qui nec dum se circumvenire aemulos suos potuisse dicebant, elut inertes, ignavosque conspectu suo, cum nota, di iniuria, iubebat ei elli, spati. tanti temporis, opus inani erexpensum,cumfremitu furoris exprobrans: illos ero, qui se nuntiab.int, consist afoxfibimet decepisse,summis laudibus, cum exultatione ac fauore cunctorum, viso tissimos bellatores, ad exemplum cunctorum, glariosissimos coram omnibus emi
biis lucrae de ianimaruvictoria in
573쪽
s6s Disputati XVI. Quaest. XII. v AESTIO XII.
Vtrum Daemones torqueant Animai Purgator .
Ro parte affrmativa arguitur authoritate Magistri dicentis, Habebunt
tortorcs in poena, quos aluerunt inccnto
res In culpa Sed Daemonum instigatione peccarunt, ergo eorundem minisserio cremabuntur. Secundo, Daemones
affligunt homines in hac vita, ut patet de Iob , sicut etiam ostensum fuit su p. I 6.quaeli. q. ergo no implicat torquere eosdem in Purgatorio . Tertio, bonis Angelis permissum est affligere homines praesentis vitae , ut ibidem os tendimus, latet de Angelo, qui marcescere iacit neruia se moris Iacobi Gen. 32. ergo magis licebit id praestare per Angelo malos, quorum proprium non quidem est benefacere, sed nocere a
Quaerio in historia B. Martini legitur, Diabolum adllitisse ad eius obitum cui Sactus res odit, I uid adnas cruenia Bessii , nihil in me funeNe reperies.
Quinto , non decet, Tortoris munus exerceri per Angelos bonos, vetuit Cliti Est lib.de Pat. Iobi,Homil. 3. ergo Daemones torquebunt animas ibi. Mixto, torquen S, at sigens, utique inimicur torquet, eumque odio habet: oderunt vero Daemones animaS, ergo ipsi torquent.rrobabiliui D. Bonaventiles . d. Eoart. q. s. videtur suo ait, Primo sententiam hanc esse,' MqΠλ ptato bilem Secundo, rem esse dubia,
i uteretes ibidque nihil esse temere asserendum. Nihilominus de Sanctus Doctor concludit, melius esse oppositum sentire. Nos tandem consimiliter concludimus; unde dicimus,este magis rationi conlantaneum, nequaquam Pur gatori animas a Daemonibus puniri. ita cum Bonavent tira docet quoquo Richard. d. ro quaest. 3.art. 2. D Thom. Palud pluresque in . d. Eo. Probatur vero, non decet Victorem subesse Victo , atque asiligi , ,exari ab eo post
partam victoriam nec decet triumphantem vexari ab eo, de quo triumphum gloriose reportauit: Anima tu tem Purgatori iam inline vitae vice-
runt Diabolum, sitriumphauerunt de eo, ergo nequaquam licebit eis, ipsas
ultro vexare item, oderunt Daemonesi
Furgatori poenas inflictas animabus, ratio, sciunt enim quo purgata iam animae per Purgatoris ignem , euolant inde ad gloriam, de quo tamen tristantur quam maxim C. Confirmatur,tam purgatae tendunt in Empyreum aer plendas sedes Angelorum cadentium , de quo tam maxime ipsis inuident et Hoc autem stante, quonam pacto velle, desiderare poterunt animas illas torquere, dum bene norunt, quale, quantum boni mret ex inde ipsis aduenturu Atque hinc Augustinus a te bat,quod si sciuit Tet Laemon fuisse Iob patienter perpessuru tribulationes illas, atque merita ampliora inde acquisiturum, nusquam telasset, nec afflixisset eumn Insuper Daemon non vexat, nec tentat ubi non sperat victoriam et nullam vero victoriam sperare poterit in Purgatorio animae namque dece ferunt in gratia, nec amplius peccare possunt. Praeterea, alius est qui punit filium, alius qui punit latronem : Pater quidem punita lium; carnifex vero latronem at anima iusti est filia Dei per gratiam ergo non Daemonetieam puniunt, sunt enim carnifices, tori
res In serni o Dicendum Secundo, probabile insuper est, neque torqueri per Ang
Io bonos. Huc magis trahenda est recensita sententia chris ostomi lictores ergo sunt Angeli absit. Confirmatur, quoniam ministerium torquendi, ex sententia Iudicis, comittitur infimo, tavilissimo de plebe, in politica humana. vide tamen pro ijs , quae aduersus haec insurgere possunt, disput. citata. Hoc idem docet Bonavent de Angelis honis, ut nec ipsi puniant Purgatori animavi quod etiam fatetur Richardus,&suadetur eae Bona u. non enim , inquit, v idet ariSobabile, ut tam grauiter asstigant, puniant conciues suos cita faue, etenim animae illa erunt domesti
patientiam, inmerita Iobi, an ten
574쪽
Vtrum Daemones torqueant Anima Purgatorij. Scis
ea Der c conciues Sanctorum , Augelorum
A qu pu 3 At si a neutris A ngelis id fit, adiisntui quo ergo ortum habebit e Respondet
Ricli. Abola cunnas, Nitia, ignem Purgator , sicut in Crumentum , applicaκte ad punitionem earum. Confirmat Boenau inques, Sicut diuina Iuniti iubente, flatum ignis succendente, mali adurentur in Inferno pos Iuditium icetia in Turgatorio a
Comitantur utique animas Angeli tum boni, tum mali reddendo a me singula singulis , ut supra fuit habitum et bonas boni ad Purgatorium rmalas mali ad Insernum. Et quemadmodum carnifex comitatur reum, si ad patibuli locum, ubi tandem eum suspendet, ita Daemones suos comitantur alumnos ad usque Infernum, qui est ultimi supplicij, .mortis aeternae locus Sicut verosi quonda viri, quorum Congregatio ad opus hoc lauda-hiliter, Opie instituta reperitui, comi-t1ntur huiusmodi personas, eisque i terim in via monita salutis tribuunt,&simul solatorijs verbis eos demulcentu ut sperent in Dei misericordia, patie terq; poenam eam perstrant, quatentis satisfacto iam,& soluto debito diuinae, humanae Iustitiae, ad celos inde euolabunt, ita angeli Sancti talo pietatis ossiciti erga alumnos suo gerunt, eorum animas taliter consolan.tes, dum comitatum ipsis praestant ad Furgatorium hin super, ut patienter perierendo poenas illas, tempore con gruo euolent inde ad sedes illas angelicas replendas quin ta diuina ela giente Misericordia, ipsi met Angeli, quandoq; adeas consolandas descen
et Ad opposita respondendo, Primum soluitur, dicendo, Magistrum linqui de animabus damnatis: de Inse
no, non cle Purgatorio. Ad Secundum de lacob , Bona Iacobi peruentura ait, percussionem illam seni, cumo auu ris suisse factam potius ad concupiscet tiae repressionem , quam ad grauem assiictionem idemque habet ii ichardus. Ad Tertim, non es similes, etenim in presenti vita ades pugna, Mi
cia, ideo tu permittuntur Daemones tentare o vexare ad exercitium virtutis, tumulum meritorum, siue ad purgationem culparum : quae tamen
pugna non erit ibi. Dices,est ibi pii, natio, Si non pugna, ergo illa a Darmonibus Responsio patet, ex dictis: in super purgantur a diuina lusti. tia c. io Ad Quartum Historia non ret-
fert fuisse in Purgatorio a Daernonibus tortum, sed adluc viventi Mattino, in cubili animam sancti Simam agenti apparuille Usmonem prout cunctis in hora illa contingit. ii Ad Quintum, de antecedet videndum in disputat cit. Ad conseques vero, negatur id. I Ad Sextum, maior non semper est vera, etenim Ministri Iustitiae In politica humana christiane viventes, absque odio exequi debent iniunctae siue torturae siue supplici erga reum, ministerium, alias peccarent grauiter et possunt ergo, sicut tenentur munus suu exequi, ut iudici pareant, absque ulla tamen animi passione . Caeterum ui oderunt Daemones animas illas, tamen non obest, iam enim euaserunt de sua ipsorum tyrannide odiumque, Sinuidia in ipso et retorquetur, ipsosque,
i Superesset inquirere, utrum torqueant animas Inferni, at de hoc teta tona de Beatitud.
Fihi, Decimasexta Disputationis.
575쪽
De potentia activa Anglii in ordine
Vtrum Angelus possit immediate immutare sensum
Anhelus potest sensib, aiter hominem immutare, docen
quam in hominem imprimere potes contingere tripliciter Primo visibiliter et Secundo inuisibiliter , fiu
aliis modis, sensibiliter, in Se sibiliter, quae phrasis est arriplior, vapote superior ad visibilem, S inuisibilem modis;
visio namque, eiusq; oppositum determinant specialem potentiam visus: e go stando ad diuisionem allatam, prismum membrum certum est, unde potest sensibiliter hominem illuminar , in tu uere,docere exemplum sit Magistri, quod1scipulum docet per voces,
nuta, signa scripta, huiusmodi sic retem potest Angelus: Exempla phtent in scripturis, etenim Gabriel l
quendo instruebat virginem, Dominus tecum, Audi Maria ViM , Spiritu sanestis obumbrabit tibi Filius tismi eabitur Exemploq; uten S cocludebat, Ecce Elisabeth cognita tua c. Non erit impossibile apud Deum omne ver hu Ita Raphael instruebat Tobiam, Apprehende, exenter ulumes docuitque, ut iecur reponeret ad infirmitates curandas c. Id autem praestare potest Angelus, siue in corpore assumpto, doces, siue absque corpore formanS voces, ut de Samuel puero, dum inuisibilitet quidem vocabatur, non tamen in sensibiliter, Sananee Samuel I. Reg. . supponendo reuelationem illam actan fuisse per vitelum, de quo tom. . det Trinit. disp. Io Id quoque praestarii terit per scripta,qualis fuit illuminatio, seu instructio Balthas saris Dan. facta in pariete, Manu, Tecel, Phares, interpretante Daniele Hoc ipsum doce ne Scriptur ut Zachar. i. Dixit ac me Angelus, qui loquebatur in me, Ego ostendam tibi quid sint haec Dan. 8. Ego veni, in indicarem tibi. Ostendam tibi,quae futura sunt e. Isque Scholasticorum communis doctrina ut D.Tho. i.parm. III. Scol. 2. d. II. q. 2. Cuae veritas in test mento nouo per Paulli edocetur H hrsor. 2. Si nim qui per Angelos dictus
est sermo factus Asrmus Galat.g. lege veteri ordinata per Angelos in m nul Mediatoris S post ipsum suus dilabpulus Dionysius .de Ecel.Hier. cap I indeq; per ratres alios, ut Cyrii l. l. i. in Ioan.cap.o Aug. serm i 8. in Psalm ii S. Origeri homil ii in Num sicut Si tuit ex praecedenti quaest. Ratioq; tu det, si namque homo hominem illuminat, instruit, docet, siue per verba siue per nutus, Signa siue per scriptura, alijsque modis, cur non poterit hoc ipsum praestare Angelus, cum sit maioris virtutis. Poterit obiecta quoque representare sensibiliter, ut de homo
percipiat id, de quo Angelus velit ipsuinstruere, siue obiecta visibilia, siue a dibilia siue aliter se sibilia: modus quidem hic certus est. Iuxta autem haec quaeritur, an
576쪽
De potenti Ang in ord ad intellect ksens. 36
Anteius an sit immutare immediate sensum allolla sibi ius in h. 6.8. q. uni: ari, I. sic respondet, inquiens, Sed de forma aliqua
accidentali absoluta, non dides rationem
cogentem, quare Metui non potest aliquod subiectam transmutare ad Ziquam
talem formam, educend ipsam de potentia subjesIi, quidquid si de forma substan-
fiali;vnde non video, qua, e navi si nuforpus nisuere ab albediriem nigredinem. rarefacere, e condensa rei et huiusmodi ita men nescio se pote&i: nam licet haheat potentiam nobiliorem, inactum qiendi, diuo, quod a Llus vo edis sibi rario agendi,tamen non eri ordiora ad hec talis potentia et talis acIus haec ille.
L I, os tamen abiblute dicimus id
non possetne stare Ratio aperte sua. det, quia sensatio haec est actio vitalis: at Angelus non potest operatiorem vitalem in altero producere, ut illi sit ratio vitaliter operandi. Probatur minor, non potest producere principium formale vitales, quod est anima ergooec effectum eius vitalem, qui est sensatio. Item non est forma informans, veluti anima,ergo nec operationes vitales in altero poterit producere. Demum lauet Scotus in d. 8 in in s. Ad
tertium, inquiens, Nullus actus regerat,a, ct cogurtiuae competit proprie Angelo in corpore, et etiam eorpore assumpto, sed tantum actus potentiae motiuae. Dum vero ait, competere ac tum solius
potetiae motiuae,plane excludit nedum vegetatiuam, Mintellectiva, ut ibi nominat; sed hintellectitiam, quam reticeta Notandum tamen dixisse in corpore, vel corpore assumptore quid quc indicat ista dia, nonne sufficiebat dicere, in corpore assumptos idem namq;videtur importari per utrumque arat respondetur, non importari idem dum namq; ait in corpore assumpto, indicat, non posse per corpus assumptum vere
audire, vere sentire, vere comedere, huiusmodi, sicut nec vere loqui,cuuias corpus illud non vivat &consequenter operationes illae, quae deberentcsse totius conet ex anima, reorpore, nosint vitales, de quo proprio loco dictu: Cum autem inquit, in corpore significar, neque posse Angelum in tali cop-pore producere actum vegetatim intellectivae se tuitiuae, c. unde hic habet rationem subiecti, quasi res mam bilis, dum viti in corpore ibi vero ratio nem in striinient , per quod tales exerceat ope iationes, dum subdit, e in corpore a uinpto . Id ipsum docet in
Dices, Scotus docet, ut constat Intellecti O- ex mat. de loquutionc ang*licd An et pro lueerelum loquendo Angelo,POu imprime se talionein re in intellectum eius actum in cellige utinime.di, laetiis iste est operatio vitalis ergo ex hac parte vitalitatis non repugnat producere in hominem sensationem vitalem. Resp. rationem vitalitatis non esse causam praeci iam, piae ci- se in via dcoti, cur non possit sensati omnem producere, nam neque producere
potest quantitatem, qualitat m,atq;formam substantialem insensatam , vestio loco dicemus se a prouenire aliun- de . Dices cur potest actum, intellige-di producere, di non ei cliendi Confirmatur, quia idem Scotus concedit, posse Angelum,quantum est ex se, producere actum intelligendi in homine, licet ex parte hominis stet impedimetum propter ordinem potentiarum, Ut ibi, in Reportat. r. d. I.q. I. si Suppo nendo. at hic talis ordo non est necessarius, posset namque adsensum immediate actionem dirigere productivam sensationis quo fit, ut mirum non sita si non valeat intellectionem imprimere, quia homo non intelligit, nili per sensus, phantasmata: at nunci Aortur pro lubiecto immediato sensu, ergo posset in ipsum immediate sensationem immittere. Respondetur tamen sensationem no posse intellectionem vero, tum in Angelum absolute illim in hominem, quantum est dei ivtique posse ratio potest esse, quia intellarii continetur intra suom ordinem, laniatio minimeri patet, quia in
te luctio est spiritualis se satio non sic, est autem Angelus spiritualis, non scu- sibilis. Dices, nonne Angeli induxerutescitatem in sodo meos, haec vero sensatio est. Item potet Deus sensatione immediate producere, ergo e Angelus Denique Angelu est altioris o
577쪽
dinis ad eorpus ergo poterit producCre aflectionet hanc corporis , quae est
ei lius est destruere, quam construere , unde potest homo hominem excaecare , applicando media idonea adhaee, non potest tamen excaecato visum mi visionem restituere, ex formare ber Cautem norant Angeli media naturalia idonea si ue interua, perturbando hii mores, spiritu i animales, neruos otti
cos, cerebrumque siue externa, ut na
turalia, applicando activa passi uis, quihus inducere potuerint caecitatem. Ad ecundum negatur paritaS, est namque Deus super totum ordine naturae quod potest facere cum causis secundis, potest se ipso solo. Ad Tertium, est quidem in multis altioris ordinis,at non in omnibus,
Bruto ii onctanten potest generare, nu-tium, auge se huius generim undor a cista ci similia potest producereis
dii quaestion proposuimus de im naturatione immediata, de qua quidecurreri di ursus nam de mediante nil impcicuti licuit enim homo homini propon re obicetiam valde motivum, unde talis cui proponitur, vel delectationem capiat, vel horrore, sic Angelu Sproponere potet sensui, ut inde sensus moueatur ad huiusmodi passi nes, quemadmodum de Baltassaren quitur Scriptura cum namque vidi siet manum scribentem ino tricte, ait textas Dan. s. Tunc si tale P gis commvi
ta est, et cogitat renes erat s cou urbi haut et in , o compages renum eius fit Mehantlir. genua eius ad se vicem colliceo nilar.
Vtrum Angelus possit immediate immutares
seu circa phantasma tria possiimus quaerere: rimia, utrum gelus valeat uouum phantasma speciem, O intellectione homini imprimere immediate, absque praenia sensus externi ope inti oneri e cundo, utrum possit phantasma transserre de organo vnius in organum alterius: ci Vertim, an possit translationem sacere in eodem organo eiusdem suppositi de parte in partem De Primo agetur hic de Oecundo autem, S Tertio in quarti . q. , Circa Primum. est sententia. munis non posse id facere. Ita Scotus d. II M. vnic. lita C. S..tati de ales afirmativis D Ionauenta ibid. cum Richard. Dur Aegid. quodlibla .ici. D Thom. q. III. artag. caeterique Ratio facilis est, quia phantasma educitur ex praeuia operatione sensit tua externa ergo illacessante, no poterit haberi phantasma. Discursus confirmatur, quoniam ita se habet phantasma ad intellectionem. sicut ad sensationem at non potest haberi intellectio sine recursu ad phantasmata, quia portet rericlut Enham rasi nata specularata ergo nec haberii terit phantasma absque pia uiore cursu ad sensiationem exteriorem . Item
si posset id fieri, sequeretur posse Angelum producere phantasma coloris in phantasiam cscinati, at hinc sequere tur polle intelligere colores pei fetae, caeteraque obiecta visibilia, absque recursu ad potentiam visivam exteriore: ita sane, depurando namque phanta ma illud pol et inde percipere cognitionem . Haec de phantasmate.
Idem dicitur de specie intelligibili talis namque est ordo speciei ad phantasma, qualis est phantasmatis adson sationem at phantasma non potest habet sine se satione ergo nec species sine phantasmate Mimiliter arguitur de intellectione, ut qualis est ordo specie ad phantasma, talis sit intellectio: nis Nec speciε
Iein nec intellectione immedi te
578쪽
De potent Ang in ord ad intellect sisens Es
nis ad speciem at species nequit haberi in phantasmate ergo nec intellectio absque specie intelligibili. Dicendum Secundo, posse imis
mittere speciem, intellectione,quantum est de se Iicet implicet ex part hominis, propter dependentiaam ad si buS. Contra, Angelus bonus etia insono docet, hinstruit dormiete: id vero fieri nequit absq; productione noui
phantasmatis, ergo potest immediate produceres: Antecedens habetur tum in scriptura veteri, ubi passiim fiebane apparitiones , S loquutiones per somnia,tum in noua, ut Mail. ro. Apparuit in somnis Angelus Ioseph dicem, noli ti
mere accipere Mariam coniuIem tuam,
quod enim in ea natum est, de aerii a fancto est Probatur minor, caci is natur Ies non possunt agere immediate in sensus interiores, nisi agant priu* in exteriores ergo dum fit instructiori ita somnis ab Angelo, utique fienda venit, mediante productione noui phanta malis . Item Scotus, pram ipti in Reportatis q. I. d. o. ait, posse id facere, Angelum insuper potest id praestaret, Deus, nec superat vires Angelii ergo cupoterit praestare Angelus.'nhelusor 6 Ad Primiam , non producebat
i re 'Vnum phantasma Angelus, sed ordi
qua phalas nabat, se applicabat phantasmata permata, dum motum seirituum ci humorii, in quia hiis subiectabantur, ut sic, Sic ordinata, ostenderent inde quid contin rent: idque apprime scit potest facere Angelus, Praecipue bonus, ut du
declarat, ut dicat, non quidem implicare ex parte Angeli, sed ex parte homini S.
Ad Tertium,negatur parita excedit enim Deus vel non implicat ex parte Angeli, sed aliune. Haec est communis sententia et At proponam quid mihi dubium facit: Iam Scotus aperte concedit, non linplicare ex parte Angeli,posse causare immediate intellectione in intellectit hominis ob idque, eli posset etia catas re immediate phalasma , est enim pro utrobiq; ratiori hoc stante, demus iam de facto causare phantasma,quid indoin somnis
implicabit, ut intelligat, siue phanta sietur Dices, non dependeret a sensu,
non enim haberet ordinem adsensum: Huic tamen obiectioni oceurritur, ii esse necessarium talem ordinem, absolute nec in fieri, nec in conseruari: noti sieri,quia fieret ab Angelo nec in conseruari, quia cessante sensatione externa, no per hoc cessant species intelligibiles, cliphantasmata et sicuti e sante visione coloris, non per hoc ce se sat phantasma coloris visi phantasma, loquedo de ordine causarum naturalium dependet a sensu externo, iaverum erit quoad primam motionem, seu sormationem squemadmodum exponitur propositio illa , po et tutelit- sentcm p ntasmata peculara quod intelligitur de prima mot/one intellectus, tunc enim solummodo eget recursu ad phantasmata, non autem de ulterioribus operationibus, hae namque nos
egent tali recursu ad primum phanta macquid ergo implicabit, ut dum potest speciem, S phantasma producere, non inde valeat homo phantasiari, specularia Adde, potest Deus id facere, indeq; valeret homo phantasiari, de speculari, cur ergo non posset idipsumptae stare, faciente Angelo Dices, sequi inde possie phantasiari,in speculari
circa colores, quorum phantasmahabuerit At quid implicat, ut id euenire possit: si namque Deus speciem talem, siue phantasma immitteret, bene valeret cecus phantasiari, speculari,
ut notat etiam Bassol...d. o. Lart. p. f. Et tunc dicitur,ertio eadem eii rati ii,
id praestante Angelo Dices, Aristo: les apposuit talem ordine, ut nequeat haberi phantasma , nec phantasiatio absque praeuia sensatione ergo neqtii, bit praestare id Angelus Degulam ista Aristotelis non esse tale, ut oppositum absolute repugneta parte rei,c enim Deus potest immediate phantasma, speciem intelligibile imprimere absq; praeuia senlatione, ela sequeretur phantasiatio igitur si non repugnat , po litum ex natura rei non erit Aris ore, lis tegula in fallibilis, homnino indispensabilis sensus tamen ipsius erit, quod loquutus suit iuxta ordine consuetum causarum naturali si talis namque est consuetus ordo, ut per sensum crus liabea-
579쪽
labeamus pha filasmata per phameasmata speciem intelligibilem ac denique per speciem intelligibilem, intellectionem et nec utiq; venit in mentem Aristotelis, an Angelus possit tale ordine supplere, in Deus,quo sit, ut
dum more, cursu ordinalio loquebatur,mirum non sit, si poterit Angelus,rum phantasma, tilim speciem intelligibilem imprimere absque recursu adsensum exteriorum operationes Adde, ex eode Scoto, qui in fine secudi d. Hi paulo supra argum . princip. ait, Angelum, veluti causam partialem, per intellectum suum agentem pota coagere intellectui agenti hominis ad causanis dam speciem intelligibilem , eamque persectiorem ex concursu utriusque intellectus agentis, qui ambo erit ne causa totalis ran super in respons ad Secundum, magis confirmat discurium, ait enim Impotentia, nempe reclipiendi ab Angelo in intellectu hominis, non est ex defectu potnia actitiae Angeli, vel ex innpotentia virtutis prauat tellectus seri absolute in recipiendo, sed ex impedimento pro Batu isto. ad hunc sensum trahendus est Alensis pari. 2. quae t s. memb. 2.1 Dices , videri Scotum sibi contradicere, modo enim ait modo ne eat, posse procucere specie in intellecti nem Fespond. ex dictis, negare quide
ex parte hominis ratione status, noria
tamen ex parte Angeli, hominis absoluteri vide etiam in Repori.
si Arguit Suar. lib. 6. c. I 6.n. 22.23
Actus intelligendi Angeli non potest per modum obiecti imprimere specie
in intellectu coniunctum Vergo An sus non potest speciem causare.Secundo anima non intelligit, nisi per phantasmata Tertio, species illa vel est altioris ordinis, vel eiusdem ordinis: Si Primum, ergo sunt improportionatae; Si Secundum, non poterut haberi, nisi per infusione a Deo, ergo non ab Angelo. Quarto contra id , quod Scotus addit, Angelum, veluti causam partia-
Iem non rotale, Post concurrere cum
intellectu hominis ad causandam speciem intelligibile,arguit, Angelus non habet intellectum agentem, ergo no potest concausare speciem . Quinto, dato, quod haberet, non tamen posset
speciem producere, quoniam illud est
extra sphaeram luae activitatis. Sexto anima separata Aon potest talem speciem in aliam animam ergo nec Angelus. Septimo Angelus no potest e ficere qualitates corporeas , ergo nec species spirituales. ia Ad Primum resp. non esse quaestione an intellectus coniunctus possievidere substantiam spirituale in sua spis Veii alitate, qualis est Argeius, id enim implicat, sed an Angelus, non obiecti-ue, te denisective possit talem specierim primere in via implicat spiritualem substantiam videri ab intellectu coniuncto, quod tamen non implicabit in
Patria, nam ait. 2o erimus sicut Angeli Dei vide Scot. in respons ad vIt.1 Ad Secundum. veru est, spectando ordinem consuetum intelligendi et siue spectando vires suas, at si aliunde sibi species imprimeretur, posset per eam intelligere.
io Ad Tertium, species illa non est
altioris ordinis,quam altera,quae ordinario modo imprimeretur. Cum dicis, habere esse per infusione . Resp. si immitteretur a Deo haberet esse per infusionem per accidens at posset natu rati facultate Angeli immitti ab Angelo
in Ad Quartum,gratis assumit, Angelum non habere intellestum agente, ut suo loco fuit ostensum.16 Ad Quintum negatur esse extra
sphaeram suae activitata S. 1 Ad Sextum, Scotus non negare eanimam separatam posse animae separatae speciem immittere est enim parratio, ac de Angelo licet id negandum sit de coniuncta, propter ordinem potentiarum in via.
i Ad Septimum negatur paritas.& patuit quaest. ante c. quia species spiritualis continetur intra ordinem pia ritualium est aute Angeluso species intelligibilis spiritualis qualitas tamen corporea est extra hunc ordinem.
580쪽
De potent Ang inita ad intellech sisens. o a
Vtrum Angelus possit immediate immutare intellectum hominisc
i Cotus in materia de Ioquutione Angelica, aperte docuit, Angelum loquentem, in interum lectu Angeli alloquuti posse causarra, vel speciem intelligibilem, vel actum
intelligendi tum vero utrumq; simul: loquens autem de custodia angelica dc quaerens quidnam possit Pi ngelus uos causare in intellectu hominis cu-oditi, inquit, ultra alios modo diacendi posse etiam, veluti causam partialem producere speciem intelligibilem: itaut ipsius Angeli intelle inis, una
cum intellectu hominis veluti causa
totalis possint efficacius operari, producere speciem intelligibilem perfectiorem ita dicta quEst i in corpore S paulo supra argumenta princip.
In responsione vero ad Primum . Secundum Tertium, S ad replicam subsequentem, aperte concludit id posita , ex parte sui hex parte etiam hominis absolute, licet repugnet ratione status propter ordinem potentiarum .
Id ipsum cubiliuersis Scotistis sequitur Bassol art. s. in fine impugnationis Avicennae Et quamuis videatiar sentire oppositum,tamen loquitur ad sensum 5coti, attenta ratione status, si v peccati, siue ordinis potentiarum.
quendam loque di Scoti, etenim unum cst certum penes Scotum, aliud ani biguum .i Certum est: quod post tange- Ius amouere impedimenta intelligendi, si sorte erant petiuitati spiritus, vel humores, potest enim illos sedare, ut habet subliterat. Caeterum an veluti causa minus principalis possit causare speciem , hoc sub dubio decidit, ir quiens, Posset etiam dic infra Vbi
non eti aliqua Di malum certa, nisi Arima de amotione impecimPli, ali quid pos Ni ctica inuessictum passibilem c. clyc satetur, ultra modum illum de impedimento, nil esse certum . Item insta retrondendo ad Primum, ait, Forti aliquid opeiando cita phantasiam, forte circa intellccttim polybilem. Item subdit, Dato , quod nullum illorum possit
Quid autem ex his, an ne Scotus suit dubius, nequaqua: aperte namque infra in respctione ad Secundum, absque dubio docet id facere pollita, . quod in luper patet clarissime ex sequentibus solutionibus argumentoruusque in finem: Atqui dicendum ad loca subdubia recensita. Resp. vitia mam voluntatem testatoris esse praeserendam , ut docent Iuristae, sic talibina determinatio coti est ante sere da prius quidem subdubie procedebat, quia loquebatur disputando, de caeter inde ultimato decidit sine so
midineas irmative determinanio.
Ci: ca hoc etiani quid possit Angelus, siue Intelligentia in intellectia hominis fuit sententia Avicennae .
telligeti separata creata producit alia Intelligentiam, quae secunda dependet a prima ti ni quoad esse , tum quoad
inteligere, Sic de sine ulis, usque ad
ultimam inferiore inti hanc autem inis fluere in intellectum humanu species intelligiles ut toralem causam: pecies
autem istae, post actum inteli dedi non
maneant in intellectu nostro, undet opus sit recurtere ad praedictam Intelligentiarn, conuerte lose ad illam, tu
tiescunque quiuerat intelligere. Impugnatur uicennas a Diuo
Thomari. par CSO.art. I. xi q. d. II. l. O. sequeretur nainque si usticania mana uniri corpori. Prob. non unitur
propter corporis perfecti onem , fornia enim non est propter materiam, sed oconuerso. Nec uniretur corpora propter persectione sua operationis, quia etiam separata posset recipere peties tales ab eadem Intelligentia AEque he, imo meliusti ec coniuncta corpori reciperet species ted ante corpore,vel phant i sinate . sed immedia ab Intelligentia ergo istu ira, nitetur. ci Impu-
