장음표시 사용
71쪽
ves elimant,vel pudendi meatuna. Sed notarum prae vere ad rem faciet,ea quae primario affectu ab iis quari re sensum laborant,distinguere. In uniuersum au--m,rnaxime necessarium est ad comodum remediorum: vlum,partis, quam curaturi sumus,substantiam fistu s*bstitiam xβ 'i', PBsuium,accurare cognoscere Substati j ii xx-il affectus primos, qui in inteperie conssistunt, quantum anaturali statu aberrarint, ostendit,quantumq; refrigerare,cestacere, iumectare aut exiccare oporteat Fi di
Amtudinem indicia :necnon quoiasue sit opus ad natura em habitum per contraria reducere Obstructiones outem adhocgenus pertinent quail habent aliquam Comunionem cum allis indicationibus,qua desumunt
iamtructio affectus est partium instrumentariari qui esse affectum Praecipue iecori solet negotium facessiere Nam vetiae M irum nini Suae a portis ortutu per uniuersam huius visceris partem caua disi eminutae,ia:adem illis quae innibba timire quaedam oscula sensum effigientia piscatur ni
tieritim vero alimentum, ex ventriculo in huc unum Poria uen)
rmia, tu ob id ipsum,quod ausa diximus, porta ap
latus est,suggeritur Quemadmodtim enim i urbes Whalinvehi nisi per portas potest , ita ferri nihil potest in iecur,nisi in hunc prius locum feratur:vnde in tota aecoris partem caua demittit:inde e , per eos quos laxamus terminos in ipsam gibbam Qua e nihil natio videatur,si viscus hoc,&o viarum angustiam, ob Copiam pertranseuntis substantiar, assidue obstructioi lacu a dii Dus cori pratur Ei igitur curatio adhibenda est prili, mimois Iuam obstria moes excrescant,atu accendatur febris
eis. Nasi auctarissae erint,euacuatione erit opus: quaed quem locum molienda sit, membri figura,situs iactabunt. Quippe, siquid iecorisca a Laerescat,iditivia r
72쪽
re quas regiones surgand(. Pulincials e etcri si excrementa expuris
randa perviis venae secaneqvilo in udito
Pium optima. Situs uariat auxiliorum Par.ei utariu usum
profundamin parti a cius alia reme di postulent. Cui urbitulis
per intestina detrahemus. Qtiae autem in gibbice' henduntur,urinam cientibus euacia ibimus. Eodem c modo qDa in pulmoneo pectore delitescunt,per tuose sunt expurga da sicuti dediacenda ad nares, quae iis cerebii sunt. Nec minias a me bri figura res stu dedum ,
ri ratio est, fanad phlegmpiae detentas particulas . Si
quidem fluxiones quae decubuere in coxa, sectis veniet insorum lite aut in talo euacuamus et eas pariter quae r utero comprehensae sunt. Quoein librace aut pulino ne per ciabit iniqriorem venam. Sicuti eas quae in capite recollo, et humeralem La quire v. cuatio facillimed optime fiet, quaevi vicinas venas, assiae paeti affectae, erit administrata . Porrbo suana ex morbo habet indicationem in halitum difflandum esse in
in infamatum locum defluxit. Situs anien affectae paetis varium deinde siaua particularium auxiliorum usum Etenim qnaecum in summa cute ortum habent tale exposcunt difflatorium remedium uale ipsa uada cat inflamaticis specieq. At quae in piros indo eo es ne medicamentis acrioribus quo magis ab exterioribus recessere: ut quadom cucurbitulis sit utendu si sedem plurimum profundam habeant quod tamen infl/ma tionibus quae in summa cute consistunt, quam adusrsa simum est. Nec minus etiam est stos loci aestimandus iquando astringente medicamento opus fuerit Mimala medicamentum ipsum astringes potest et peruenire. nil vetat quo minus ipsum administremus. Sin minus, cauenduem tunc,re humorem ex vicinis partibus in apsectum locu impellanatis. Dare vel aliquid admiscendum stringenti medicamento est,quod e virtutem lius perducat: vel ab illius usu in totum fuerit superse, dendunt. Ac di his quidem iam dicta suffciant. Dein ceps nonnihil de praesagio dicendum reuius artem quiccstituere voluerit is necessse habet prius examinasse, ait sicuti cuilibet rei ammatae Proirium vitae spatium
73쪽
restitiitiim est a natura,sic etiam Oibus morbis ut nul consimita eri deinde pactos sit alicui illorum a natura constitutu durara binae stre tempus possit is quatuor dieb' absolui: an vero in logum protrahi, celairime possit finiri. Ubibitur excrementa in locum alique ni decubuerint nec defluant amplius, si cuius a timoris naturam explora ierimus Acile artificiali quadam coniectura cococtionis rationem' templis deprehendentiis modo caetera omnia recte circa aegrotantem tractentur. N. quieta
tii errorisfieri in his coinmissunt, erit profecto in i Causs', ut vel serius morbus soluatur, vel n or eeleri ' hi si
ruentet. Quare tu sane praesagia fiant euentura bi Riortent medicus praestantissimus vetit,&bster in nullo delinqu/x Medicus igitur his duobus, in bis indu vis 'N', et
natura, veluti colluct.mbus, sempe mentem stella e re
ac dum discernit quod nam horum robustius sit, primum tu quidem suum de salute hominis, aut interitu praesaei ii depronait. Dein verb, quo alteriss altero fortii s esse non, ni illius praefinitum tempus aenos ei ut eris, Um
ii cito mors aduentabit, si hae imbecilles fuerint,ior mori bus aebus autem vehemens. Sed magnitudo excessus horum tempus indicabit. Natura robur ex propriis illius actionibUS comprehendes: mavinu verbeu pulsu. Si quide uti s,tacultatis vitalis est op is Morbi aut in annitu mem ad x et synia cognosces ex suis symptomatis. At quatenu alterum altero praeualet, concoctio cruditas i indicabit qua D 'N'' qin ventriculo conficuantur, deiectiones conio sistrant assii ea n dsis,utanae quae in corpore uniuerso sudore. D te non
sint 'etiam modo icti quae concoctione omne te
mintur QDibus omnibus comune est, nunquam mor nil crico Dum uolui posse, niti prius in excrementis concoctiois
signa cernantur. Nam ut coco omnes celarem
74쪽
Concoctiones quid indictai Cruditates ud
ricinos unde preliedatur. Exuberas omone uacuandu sit Tenues succos
dos, ut conco quantur, cia sos autem te nitandos. venena vite.
pertrahetia. Sectione uenae comodissime
crisim,salutisq, securitatem indicant,sic cruda, qua in prauos vertuntur abscessctus, vel nullam crisini, vel labores, vel tempus prolixum, uel mortes, vel recidiuas declarant. Ac iam mihi videtur uniuersa medendi methodus quae formam tantum, ac veluti uniuersalem speciem totius negotii contineto ad finem suum peruenisse. Reliquum autem nunc fuerit, ut modii aliquem quo quis possit eos, qui a morbis sunt liberati, reficere: prospicere autem iis qui in Dorbos procliues sunt , aecos denicas, qui in culpata frutitur corporis valetudine conseruare, doceamus. Ergo ex sympto maribus , quae medium inter ea quae sanis insunt o ea quae eueniunt aegris, seruant,deprehenditur ipsa in morbos procliuiatas Affectiones vero, quae talem procliuitate gignunt, per contraria sunt corrigendae: si tamen haec res summatim tractanda est: nam si transgenda particulatim, omne exuberans est vacuandum sic ut prius sit distinguenda exuberandi ratio: quantitate ne, an qualitate, aut v tracta etiam ratio extiberet. Ac deinde, quod potest iterum ad naturalem statum redire, sic per contraria alteretur: vi quod crassum,lentum is est,tenue fiat:
quod tenue, crassius reddatur: ambo vero pariter concoquantur: obstructiones praeterea aperiantur: quae toto genere existunt praeter naturam, quemadmodu venena animalium,tum alterentur,tum euacuentur Alteratio autem per contraria fiat quae vel tota substantia aduersantur,vel altera,vel utram qualitate. At euacitatio per ea quae trahendi vim liabet. Caeter tim haec
omnia quil, sint peragenda remediis ab ipsis morbis
petendum est. Quin si omnes pariter humores accreuerint,praecipua ipsorum vacuatio erit per sectam vena. Deinde vero per frictiones,per exercitia per babaeas, per inediam Nec alia etiam erit vacuandi ratio, quum solus sanguis excesserit ubi autem flauae vel atrae bilis
succus,vel scrosus humor cotineatur in pri mi uenis. Pursandi
75쪽
rurgandi tales humores sunt, iis quae aluum commoueant. Si in aliis tenuia rea quos excrementa fuerint securinam si biliosiora,per purgatoria Possunt tame tenui etiam alui deiectione purgari. Sed quae totum corporis habitum occupauerint, quum tenuia fuerit aut sudore,aut medicamentis, quae uti applicita inlexicca di habent:quum vero biliosa,primum quidem purgaraone egent: mox euacuatio per cuti in At ii pituitosus succus exuberarit si salsus sit, est purpadus Si acidus,experiundum, an possimus eum aliarare: in longe etiam magis si dulcis fuerit. Erit enim is concoctu facilior. Porr ad concoctionem coducit quies calfactio modica, cibi parcus usus, boni tame succi potus vini parum calfacientis,moderata frictio, mediocris sitis calidarum aquarum,insuper j cibi at a medicamenta moderate calfacientia. Obstructiones reserat
'uaecunqli vel esculenta,vel medicamenta attenuatia In quibus autem nulla caussa, nullus i affectus praeter naturam est,sed cum gracilitate, sola becillitas viri t. n tacite ira naturalem habitum reducentur si moderam cibis. motionibus reficiantur. At materias quibus hi abiadi,instaura di j sint,in opere de sanitate tuenda explicuimus. Ne tamen deesse aliquid huic sermoni uicleatur,no modo ipsius analeptices, sed niuersi etiam
est. Si totum hoc eueniret corpori,ut in halitus difflaretur, subinde inaniretur,cibus, potus j defectum illularcire posset. Quia vero humorum copia, grauans excrementa gignuntur, egemus exercitationibus quarurumirum est munus superflusi succum vacuare: excrementa vero cocoquere, expurgare: si tamen caussae omnes vitentur, a quibus solet vitiari canitas refria ratio itaqua,aestus. lassitudo, cruditas, temulentia ira,
furor, consimilia. Ergo ut uniuersam medicin ra-mnem per capita resumamus, Medicina est. numero Tomus. I. D
Uurgatio quobus debeatur humoribus Pituita duIeis
Concoctioni quaeconducat. Obstructioitea
76쪽
Mescina esse activarum artium, quae res vitiatas reficiu t. Ea autenrx umex D sit, exemplar nullum confingit sed contemplatur quitet' et ' dem omnia ex corporis affectione: ac dein j quid vitii
triuiit. sit, corrigere id conatur. Sed hoc disicri ab aliis arti , Medicina an maxima ex parte,se operanti naturae ministra pstet.
de partibus artis Medicae Liber unus. Onim latione mihi quidem Iuste charissime, de partibus Artis Medicae dubitare videris quippe quum alios alio modo eas partiri animaduertas: id maxime Roma, ubi artem ipsam Medica,tia inebrammi innumera resecant:ita ut alios ocularios medicos vo- multiplicciti reet,alios auriculares,taeos et qui an cristis mede tur, peculiari suo nomine appellent: totq; in summa medii cos faciat quot sunt corporis humani particulae Qua Medicina om quam cerre mirum non est,si ars ea quae omnium ma rum I in m xima sit tot in se admittat sectiones: at ilia,si in mar Aima Liuitate pro unaqua harum statim aliquis repe latur, qui inde dicatur medicus. Nem enim in oppido Nonis ierem quo idni exjguo posset quis victum sibi parare, qui tanetam*popi tum suffusiones pugeret oculorum: aut hemias incide osissimas ur rei Roma vero MAlexandria prae mortalium in eis L PQM uinultitudine possunt quemcund alere, qui vel uni dii si Iuda tantum ex artibus his profiteatur. Vnde huiuscemodicum morbum medici urbes Graeciae saepe mutare cogiuatur, ut idem curare norit. tota Graecia illis afferat quod aliis qui in Italia sunt,so aeriainisseri Roma. Igitur vi sermonem,quatenus ego sentio, in
et . . stituam quemadmodun in corporis humani sectioni- co, quod si bus,particulas omnes ad minimam,se scrutamur sepi cundum speciem,quae elementa etiam sensibilia appellantur,sic artium minimas oportet etiam inuestigar*Particulas, quae&ipsae sint earum sensibilia elementa. etenim instrumentum quodda est caput,exempli graelia cuius partes,praeter alias,sunt aures renasiis. Has
quaelibet in alias diuiditur: utputa in carnsm,nerbum,
77쪽
Fenani, arteriana. Arteria duplici tunica constat. quaru Arteriam conis
altera obliquas habet fibras: altera rectas ranas fibras '' pii non amplius in aliam quampiam speciem partiri possumus: utpote minimaso diuiduas specie. Ex eis autem unumquodq instrumentorum cotextum est. Pro isti ita 3 exempli similitudine,punctoriari suiffusionum amo a tem, talem uniuersae artis Medicae partem existimabimus, qualis ea est curporis pars, quam instrumentum sim organum appellamus. Cuius unaquaeqs particula 'Proportione respondet sensibilibus corporis elemen'
is. Huiuscemodi artis partes sunt,theoremata ,siue o Theorematationes Quarum prima est cognitio illius instrumenti quod est pugendum. Secunda, illius particulae huius in Prumenti,ubi pungere oportet. Tertia est, mensurae Suffusioni m. Pro affectus ratione. Quarta couersione respicit Qujn Dd ,qφgno ea remotionem suffusitois eloco quem occupabat ilea, circa astrictionem versatur. Atq; hae sunt notiones
vltimae, minimae, quae in alias simpliciores haud quidem secari sustinent. Universa tamen ratio curandi sufrusides, aliis quibusdam notitiis eget: illis quidem duplicibus secundum genus. Sunt autem hae prinia quidem,prae aratoria. Secunda vero illa, quam apothera Nothia rn reuticem Graeci vocant. Siquidem siquis velit aliquem paratoria, Mimis repletum, aut prauis plenum humoribus vel Noxitia Apo. etiam dolentem secundum caput ad huiusmodi opera h*UM hionem deducere,is inflanimatioe in membranis citae c
rura fuerint, facile excitabit,&male uniuersum e ad
rut adiciet. Quyd ne fiat,arte praeparatoria erit opus fulis,an uacua cuius institutum est, totum corpus ab excrementis su Dpiriaci, i exundatibus vacuum, ateri etiam caput ab omni murum tolore immune,reddere. Nec ver eodem modo se harumet istitia inflammationis curandae,quo illam se habere diximus, qua succurrendum est suillisionibus . Quinetiam alia est ars curatidae inflammationis secudum genus: alia civis,quae ex certa particula definitur ut ophis
78쪽
' Athalinita thalmiae, quae inflanimatio externae oculorum tunicae visibileues, est istit qui peripneumoniae, quae pulmonis: aut pleuritita quid . dii, quae membranae costas ambientis . Porro si secun-Mem itis quid dum corporis affectiones velit quis ipsam artem parti Medicuas pax ri,primae,niaximae j eius partes erut Curatrix, Salu
inesius ratio,Educatrix infantium, necnon optimi habitus cociliatrix. Est tamen Malia partitio, quae ratione ope- Media inc par rationu, earuditis depromi potest quemadmodum res secundum Chir gice,Pharmaceutice, Diaetetice esse primas X - - atm praecipuas Artis Medica partes pronuciant. Quae partitio quibusdam penes naaterierum differentias fiemeses relati ri videtur. Nam quum omnis particula corporis iuua-
victus ratione ri seruari possit,aut vi mas ratione,aut medicanten- medicamenti tis, aut manuum opera,inde tres illas Medicinae partes
'β' distinxisse videntur. Dicamus itaq; primas, proprias Medicincretis di minaxim esse artis Medicae partes eas, per quas res maximiae ipsius artis finem cosequimur: alias aut esse his superio-rna sunt, rex res. Ac tot quidem secundum numerum primae proxi
m,nsequimu=. 3Tq iunt,quo iunt maxime propriae ratioes mederi Medicini parasi .Licebit porro Medicam ipsam artem in suas partes emo duplex. diuidere duplici modo:vno quidem,si sumamias initia ab ipsius artis prima ac maxime propria materia: veconstat per multimembrem illa diuisionem, quam assim ui huma gnauimus. Altero vero a secunda materia nec ita Prodenti diei sub pDd,hoc ei a corpore humano(quod quidem per accita in Medi dens,eatenus sartis Medicinalis, necno Philosophiaemiis philoso naateria existit, quatenus sanitatem, morbii, recipit, generationeq;o interitum subit inito diuisionis exordio. Caeterum non modo partitio quae ex huiusce materiae sectione elicit,ad ultima usque deducitur Melementares ipsius artis particulas, verum milia etiam,
quae ascipua totius artis materia oriebatur. Praeterea
autenio alio modo fieri haec artis partitio per,si v nu-
quodiue morborum propositum genus, per proximas
79쪽
eifferentias ad ultimas, s p particulas animii se glii dere: QuA partitio si recte sar, consequenter etiam erueniet ad elementares viri notitias. Nihil igitur est cur ex multiplicitate partitionum turberis. Quin potius te Medie me L ipende, an nihil sit praetermissium,ex iis quae occur vitione ordiem rere pissunt Optimum tame iudicio meo fuerit si in 'T ma
tium a maximepropria sumpserimus ipsius artis male me et
na: cui mox exidicta methodo addiderimus caetera teria.GA LENI PERGAMEN I.
de Elementis Liber primus. Vandoquidem elementum est minima rei qua Hemetum Icostituit,portio: nec id ipsum quod videtur est mutiam re vera nainimum: manifest sane liquet, sensum et '
mirum eorum fore iudicem, quae vera, ex ipsa ira Sensumnseo tura sunt rei uniuscuius p elementa. Iccirco nos cum se iudicem prinnippocrate, neglectis iis, qua prima sensus iudicio P 'simplicissima sit habentur,illa statim quae vere sunt naturae humanae elementa, quae is in alia dissolui non possunt, nec minus curadis morbis ex usu sunt, qua haec quae sensui talia videntur, summo studio inquiramus: nempe an unum tantium specie, an plura potius redissimilia sint. Quyd si non tand am unum, sed plura sintati varia elementa, quaerendum rursus, quot nimirutat illa, sicutiet quae, qu alia, quam j inter se adem
comunionem fortiantur Qus igitur prinium id elementum, ex quo tum nostrum,tum aliorum omnium corpora constant, nec forma, nec potestate sit unum
lividore et . Quod si doleret, unicum necessario meli porum non in camentu desyderaret recte quidem ille rubreuissime totam rei summam demonstrans . Nam si homo esset unum, hoc est,unico ex elemento conflatus, non esset ex quo dolorem posset accipere. Qupd si aliquo dolore corriperetur,unica tantum esset medendi ratio. Naquum a nulla caussa externa perpeti posset, necessarib iii
80쪽
a sua ipsitis natura,interia fati deberet. Quum autenet unica tantum fuerit uniustitius ii natura,vnicus erit affectus, ratio is redeundi ad naturaleni statum,unica: id quod absurdum est, quum infinitae fere sint, vi morborum sic praesidiorum species. Eadem quod ratione li- Atomos haud cer eorum sententiqs conii ellere , qui atomos , omnis P 'm pro sus qualitatis atm alterationis expertes necno inis eo bri ues compectili corpuicula uatroduxerunt,uniuersae ge-- ii olimnim. ne nerationis pri mordia . Qilippe nec homo doleret, si talcesrario debe li esset natura illius. Siquidem necessum est,ut id quo rsu hiis lci,quum sensus, tum etiam alterationis sit capax. .hi: ibata Quesed si di omni penitus sit alteratione alienum,eundem omnino statum, quem ab initio sortitum est,pei . petuo seruabit. Iarri vero,si transmutetur quidem, sed nulla illi sit innata sentiendi vis,nihil propterea magis affectiones ipsas sentire poterit, quan ipsi lapide iei titant salvam gitur trudiorum in alternis illis corpusculisq desyderetur, certh si ex eis, aut alia quapiam limili atque uniformi natura,pcreti essemus, non utique doleremus: dolemus autena,nequaquam igitur sumus ex ulla simiplici,uniformi s substantia conditi. Porro hi ume quum duo sint instrunienta, quibus omnia inuenititur, hiis omnia in clogmata, ratio videlicet, atque experieria, neutrum hortiens 'tur, reum unquam it illis inseruiet,ut aliquid increperturi
ruet tibi, et concrctrimqxi , quae pariter impatibilia, &sines en minentiam susint quod istum einde patibile sit, atq; sensus particeps. Immo verse, luatumlibet illae omnes atomi insit-- tum haberent sei sunt,esssent tamen impatibi les, impenetrabilesq, ita ut ex solo mulso earum complexu , ipsa caro generaretur, nihil magis impactam aci in sentiremus, quam quum acu pia digitos iunctos disiu-gimus. Reliquum igitur erit, ut sentiens corpus vel exili sit, quae pariter vim habeant sentiendi patienda et
v l ex is, quae pati quiden possint, sed nullum deinde sensum adcant. Nos auteni mox perpendemus, vir a