장음표시 사용
401쪽
nalium dicitur: i Omnem , qui in cat nomen meum , in gIoriam meam ereavi eum. Coctas 1 gentes creatit in laudem nomense gloriam suam . De malorum vindicatione habemus , 3 Diaeit Dominus Deus , ecce ego ad re Sidon . ct glorifleabor in inadio tui , per pestilentiam , ct caedem , quae se .irnmissurum praedicit rc Omnia propter semeti um operatus es Dominus, i tum quo que ad diem malum , quatenus si in impietate ex hac vita dec dat , confitebitur tandem, & ostendet in poena sibi inflicta Di .inam esse ipsius sanctitatem & justitiam. Eumcem esse finem. creationis Gelorum & Stellarum apparet in illis, Crii enumrant gloriam Dei , Stellae Ο iuxeram ei cum jucunditure , qui fecit illas. Huc pertinet illud comprehendens omnem creaturam
ν Ego sium A. Ω., principium 'is, dicis Dominus Deus .
Ch rtitus ipse docens nos orare , illud primum omnium peti v luit . Sanctificetur nomen tuum , cujus sensus est , non quidem fiat sanctum nomen tuum Nam essenti aliter Deus est sanctus fecundum omnia & singula sita attributa,quae sunt totidem ipsius nomina , sed sensus est, cognoscatur ab omnibus ut Sanctum , quodvis nomen tuum , ut laudetur, manifestetur, magnificetur, glorificetur quodvis homen tuum , ut explicat Paulus Segneri
etiam passionem Christi ; Dicit enim de Deo Patre, y Decebat eum , propter qIem omnia ... authorem salutis per ps, Fonem consem mare . Idem alibi nihil excipiens jubet , io) Omnia in gloriam Dei facite:& ubi gratulatur conversis ad poenitentiam; i t H betis , inquit , fructum vestrum in sanctificacionein , finem peravitam aeteream, quae importat claram Dei cognitionem cunia
ejusdem iucundissima laude, in quibus habetur ipsemet notio Gloriae Dei. Huc pertinet illud Concilii Tridentini, quod iustificationem nostram ordinatam esse ad Gloriam Dei exprimit .
dicens , ciet Nostrae ius emimis causa finalis es gloria Dei de
Chrisi . ac visa Mema . Ex quo testimonio peti potest argumentum ci Isai. 4 t. q.
402쪽
tum contra sententiam docentem Christum non venturum , si Adam non peccasset ; Hoc enim idem est , ac dicere Gloriam Dei & Christi ordinatam esse ad nostram justificationem , quod directe contradicit Concilio . Platelius, qui hoc argumentum dicit sibi non adversari, quia Concilium intendit significare 1 Justificationem nostram ordinatam esse ad Gloriam Dei & Christi accidentalem , cum quo non pugnat , quod Gloria mi & Christi quasi essentialis sit ordinata ad justificationem nostram , videtur mihi satis importune resipondere . Sed de hoc alii viderint.
336. II. Suadetur ratione . Finis ulti mus cui creationis est ille , quo creatura rationalis utens ra tione quodammodo trahitur , & impellitur et 2d creatura rationalis utens ratione quodammodo trahitur ad cognoscendas & approbandas Divinas perfectiones: ergo finis ultimus cui creationis est , ut creatura cognoscat & approbet Divinas persectiones : sed cognoscere &approbare Divinas persectiones idem est,ac Gloria Dei ex nuper dictis r ergo finis ultimus creationis est Gloria Dei. IlI. Cum Ioanne Gisberto Σ sic arguitur . Deus semel
quod aliquid creaverit, nequit illud non creare propter suam gloriam tamquam finem ultimum cui . Probatur hoc , quia ne
cessitas in Deo omnia reserendi ad se & ad gloriam suam est persectio simpliciter simplex ; Nam sicuti imperfectio est aliquid ordinare ad finem ignobiliorem . . cum possit ordinari ad nobiliorem t ita persectio est ordinare ad finem . quo nullus nobilior esse potest: ergo finis cui ultimus creationis Mundi est Gloria Dei. IV. Ille dicendus est finis ultimus cui creationis Mundi, qui melius respondeat fini quia r sed fini quia creationis, qui ex dictis est Dei bonitas , optime respondet cognitio, quae excitetur in creaturis de hac bonitate , adeoque de omni Divina persectione , cum omnia in Deo sint quid smplicissimum : ergo finis ultimus cui creationis est haec cognitio Divinae persectionis excita in creaturis: ergo est gloria Dei; nam cum ea cognitione necessario connectitur illius laus. Hinc S. Ignatius Loyola Divino edoctus magisterio ea verba. Ad majorem Dei gloriam,
403쪽
quasi istium quoddam extulit . quod qui prae oculis habeat lix omnibus suis operationibus, is nihil omnino peraget, quod non sit ex omni parte persectum .
3 7. Contra Baylem , alta siue censentes finem creationis Mundi esse felicitatem creaturae rationalis, sic pri in a arguitur. Ipsamet felicitas creaturae rationalis, prout est assectio ipsius. est
quid creatu mi ergo est quid ordinatum ad aliquid ab ipsa di itinctum , quod aliud nequit esse nisi Gloria Dei.
Rursus magis conveniens est perfectioni Voluntatis Divinae ultimo ordinasse creaturas rationales ad eum finem, a quo nulla posset unquam,velit nol it,deficere: sed a felicitate deficit omni creatura rationalis , quae illam expresse recusat, nolens per abusum suae libertatis adimplere conditiones ad illius consequutionem requisitas 2 a Gloria vero Dei . utpote quae est notitia Se approbatio persectionis Dei, nulla unquam deficiet , ne ea quidem , quae volens damnetur : ergo ad Gloriam Dei. non ad sui
felicitatem ultimo ordinatae sunt omnes creaturae rationales ias a R. I. Objicitur . Si Deus in hypothesi creationis alicujus necessitatur ad habendum pro findi cui ultimo Gloriam sui, jam
necessitatur ad creandas creaturas rationales,semel quod creaverit materiales 3, Nam huiusmodi Gloria nequit haberi sine cre turis intelligentibus. Rursus necessitatur ad creandas creaturaς intelligentes vel simul cum creaturis materialibus. vel ante creaturas materiales , Nam aliter existeret creatio aliqua, quin Deux gloriam ullam assequeretur deficientibus creaturis inrelligenti bus t Atqui absurdum est dicere Deum necessitari ad creandas creaturas intelligentes . st mel quod creaverit materiales. & ad eas creandas vel simul cum materialibus , vel ante materiales rergo absurdum est dicere Deum in hypothesi creationis alicujus uecessitari, ad habendum pro fine cui ultimo Gloriam sivi. Resp. cone. mo. nego min. illationes enim praedictae admittuntur reipsa a plerisque Theologis tamquam legitimae, Mnullo modo repugnantem Divinae Majestati. Non dixi admitti illas ab omnibus Τheologis , quia invenio Cardinalem Pallavicinum , qui eas non concedit absolute , sed uno quidem in Ioco
cum hac prudenti limitatione , i si nihil obstet: utrum autem
404쪽
aliquid sit, quod obstet, dicit nolle se , inquirere. Alibi vero dicit, i probabile est Deum non potuisse creare Iantum res ina
33ς. II. Obiicitur. Datur inter Deum & hominem vera in amicitia , ut Theologi communiter, inter quo ΡLitelius suadent
ex illis Scripturae , Σ Purticipes f)cti sunt amicitiae Dei. Nimis 3 Θοηοrati s mi amici tui De ιs. Vos aute is dixi aωicos .
Ergo Deus h ibuit pro fine cui ultimo in reru n creatione felici tatem illorum si item , quos amicos dixit. non suam gloriam . Probatur consequenta a . si e amat alteium amore amici iae , qui vult altei i bonum unice propter illum . non propter se ' ergo si quem Deus amat amore ainicitiae,finis cui ultimus in ipsius cream tione est illius telicitas , non sua Gloria. Re p. estuc. ant. O nego em eqω. Ad probationem dis. avt. Ille amat alterum amore amicitiae , qui vult alteri bonum unice propter illum . non propter se , ita ut excludat hujus amoris o dinationem ad sui commodum , cone. ant. , ita ut excludat hujus amoris ordinationem ad Deum , nego anIec., ct conseqm. D ctrina , quae continetur in disti iustione , quam sit lcgitima , de- Clarat amor amicitiae, quo unus homo alterum prosequatur , qui
si sit Mnesarct bene Ordinatus , non potes , dicam cum Plotelio , ita sisere in homine amato, quin saltem pirtualiter implicise , ulteriri tendat in Deum , ut fluem ultimum . Igitur ordinationem ad Deum nullus amicitiae amor excludit, sed illam solum , quae respicit commodum amantis: hanc autem aemor Dei in nos reipsa penitus excludit, quippe hanc gloriam suam a quaerit Deus propter bonum & utilitatem nostram , non propter
suam , utpote qui essentialiter beatissimus est. Atque hoc ipsum sigili ficant illa S. Thomae verba, Deus suam gloriam non Τί ris propter se, sed pro er nos; in quibus nequis illis abutatur , advertit jam Caietanus, quod no propter nos denotat terminum utilitatis, non finem ultimum cui absolute & simpliciter. 34o. III. Objicitur. Hominen habere pro fine cui ultimo in b
405쪽
in benefaciendo cognosci & approbari ab aliis , non est quid Iaudabile , & est certe animi minus benevoli; ergo a pari Deum habere pro fine cui ultimo in creatione Mundi Gloriam suam , . seu cognosci S approbari a nobis & a creaturis quibusvis rationalibus non est quid laudabile . & saltem est quid minuq beneficum i sed hoc tribui Deo nIn potest: ergo tribui Deo non potest, quod habeat pro fine cui ultimo in Mundi creatione Gloriam .
Resp. conc. antecedens ct nego conseqam , & cadunt reliqua . Discrimen quod fuse & eloquenter persequitur Benedictuq Ito-gacci i est , quia hominem cognoscere & amare alium hominem, non est formalis felicitas cognoscentis & amantis, S rursus est quid utile ipsi eidem , qui cognoscitur & amatur . Quare homo, qui benefacit intendens gloriam suam , non solum habet pro fine cui ultimo beneficii commodum S utilitatem suam . sed etiam hanc habet pro fine, propter quem movetur ad conferendum beneficium. At Deum cognosci tandem clare & amari a creatura rationali est formalis felicitas creaturae; Nam ad plenam ipsius beatitudinem pertinet visio seu cognitio intuitiva Dei, ejusque amor, & rursus est aliquid soli creaturae utile, nobis quippe expedit Deum no se , non illi , inquit citato loco S. Thomas, cujus beatitudini nihil additur a creaturae cognitione , cum ipse sit sibi sufficientissimus . Quare isthaec gloria nullo modo est Deo motivum nos creandi, sed est terminus omni cx parte benevolus, & Deo dignus . .
SECTIO IV. Deus in conflauctione hujus terrae ct omnium brurorum animalium ipsus habuit homines pro sine
cui immediaIo . a I. TTmc pars commune habet suffragium omnium, qui me-
I 1 lius philosophantur , in quibus primum locum obti
nent , qui ita rationem considunt, ut Revelationem etiam Divinam, siqua habetur, sicuti hic haberi apertissimam infra ostendam ν
406쪽
dam , non Qtum non negligulis advertere , sei per eam iuro statuunt rem hanc esse extra controversiam . Qui per si tam Philo Q hia in olun i iem assequuti sunt , suerunt Stoici , quibus, ut ait Tullius, i placet, quae in terris gignuntur, a Cum bominum omnia creari . Ex iis autem , qui diversa sentiunt , est Theodo- retus, qui negavit, 2 unuersa animalia propter hominem ereara esse , in his nominans cete grandia ct teras terrestres, quibus hominem dixit non dominari, .non adverten ς scriptum esse , 3 omnes pi6ces maris manui pestrae traditi sunt , ct ignoranς S. Basilium jam olim admiratum sui sie, hominum in capiendis ha- laenis solertiam ct ingeniosum patri arrificiιmi quibus argumen iis , aliis omissis, quae promovet cum Pererio Suarea es , plus quam satis ille confutatur. Epicureoς universalius & vehementius nobis contradicentes S fortia Palla vicinus jam impugnavit 6 . Sed recentius alii extiterunt, qui apertius declamant contra libertatem,qua homo utitur quibusvis rebus terrestribus,quorum clamores retundit Pluche . Ad hos maxime pertinent illi , qui vehementer invehuntur in homines , quod sibi dominium brutorum usurpent, ut ipsis vitam etiam adimant pro libito suo .& quidem non ii; solum , quae aliquo modo noxia aut molesta sunt, sed iis etiam , quae procuI ab urbibus in silvis latitant, aut in mediis aquis vivunt, & constituunt in ipsis perquirendis , occidendis , & tandem devorandis . solatii cujusdam Se voluptatis genus: quos Adversarii, ut Uollaire . & Pope apud Jo Baptistam Roberti in alias citato Anonymo libro 8 appellant crudelitatis& iniquitatis portentum , iterum describentes exaggeratas Cartesianorum loquutiones, quibus aggrediuntur , qui contra se tuentur, bruta non esse mera automata, desumpta vel ex poeti
Heu quantum scelus est in pistere viscera condi , Congesisque avidum pinguescere corpore corpuI , Alier
407쪽
At riurique animantem animantis vi ere leto rvel ex Plutarcho. qui haec a iuuenter congessit in duobus illis semmonibus , qui inscribuntur , De Esu carnium , scilicet condemnando juxta Dogmata Pythagoricorum. Quandoquidem autem norunt hi resiponderi sibi, cibum ex animalium carnibus necessa rium esse ad meliorem hominum valetudinem. & generis humani conservationem , illi non solum contendunt id falsium eM'. sed ex opposito conantur madere vitam humanam diuturniorem fore & siniorem , si solis frugibus, herbis,& lacte sponte nobis agregibus oblato sustentaretur, eamque feliciorem etiam sore sublata penitus carnium comestione , cause per ipsos priecipua pravarum animi & corporum affectionum . IIuiusmodi victus ratio.
quam ipsi considunt, dum interea mensis fortasse quam possit ut lautas & exquisitas instruunt, & jejunia Catholicae Ecclesie negligunt vel condemnant, vulgo vocatur Uictus Pythagoricus , quia a multis creditur esse juxta mentem Pythagorae , qui, ut adlatum emcacius homines induceret, volunt commentum fuisse opinionem illam de transinigratione aut marum ex uno in aliua corpus etiam ferinum , & proinde vetuisse vim ullam in bruta oeXCrceri , ne cognatum aliquem quis interficeret , si forte illius anima in illud bruti corpus concessisset. Verum intercedit nuper
Antonius Cocchi,qui plane suadet, i) Pythagoram docuisse quidem ita ad sanum corporis habitum conferre usum frequentem vegetabilium , ut sine illo diutius conservari non possit con a illos , qui hoc non advertebant, vel contrarium videbantur opimnari , in quibus fuit propius nostris temporibus Castor Duran e . qui praescripsit 23 parcum herbarum usum , utpote cibi palum salubris e nunquam vero abhorruisse ab occisione animalium , dea moderato carnium estu, quo ipsium revera usum fuisse & publice & privatim veterum testimoniis ostendit- Confirmat hanc tanti philoiphi defensionem , primo quidem celebris Hecatombe , quam passim interpretes Euclidis ad propositione in primi
elementi commemorant . ipsiun pro illius inventione Musis lin- molasse : secundo vero testimonium S. Augustini, qui dicit , de opinione transmigrationis animae pecorum in homines , aut hominum in pecora , quae quibusdam veteribus philosophis tribui
408쪽
tur , I) eorum stogieri erubuerunt, nec eos Θω sensisse , sed non recte intellectos ese dixerunt: volunt autem illos docuisse sbium. Σ in bae vita perversitare morum ac rurpitudine homines pecorum smiles fieri , ac sis quodammodo in pecora commmari , cui inte pretationi recipiendae proclivem se prufitetur . Quibus positis
restat , ut nomen victus pythagorici retineatur, sed in sensiu Pythagorae , qui vel non excludebat esum carnium , sed commendabat illum vegetabilium , vel si carnes excludebat, praescribebat Elum praesens remedium ad recuperandam in inultis casibus male sam affectam valetudinem . 342. Pmbatur jam haec pars primo ex Scriptura , in qua ha
bemus . ρὶ Terram dedit filiis hominum, & alibi distinctius. c4
Confisub i eum hominem super opera manuum tuarum: Omnia subjeciv. i lub pedibus ejus: ubi sermo est de operibus Divinis
cum limitatione ad terram , quemadmodum oliendunt, quae immediate sequuntur , opes ct bopes universas , insuper in pecora campi, volucres Caeli , in sti, ces maris . Ipsa narratio creationis
hujus terrae , ejusque dispositionis proposita nobis in Genesi satis aperte significat homini destinatam terram sui sie , ipsumque illius dominum constitutum; Nam tunc demum ille creatus dicitur supra terram , postqua in haec instructa fuit omnibus , quae ipsi necessat i a & utilia essent ad commodam & jucundam vitam d Cendam : exsiccata magna ipsiuς parte per secessionem aquarum incertum locum : accensis opportunis luminaribus, quae diei &nocti praeessent: dispositis ubique magnificis ornamentis, quot sunt diversa plantarum , animalium , aliorumque corporum gemnera: congregata perenni an noua supra totam aridae superficiem, quae diversi generis fluctus successive produceret , & expedita immensa famulorum turba in brutis animalibus, quorum singulis
sua assignata suerunt loca, & officia. Quid plura Z Scriptum est, O Hominem factum esse ad imaginem & similitudinem Dei , subjungendo stati in . praesii piscibus metris , O volatilibus G. ii besem . ivi eriae M terrae , eique dictum , 6 Replete
terrain , ct ubjBe eam: quemadmodum reipsa experimur con-
409쪽
decem . Hoc pacto etsi homini, dum viveret in hac terra. ad domos sibi construendas satis essent silices , dc unum aut aliud genus fructuum aut animalium ad victum,aqua ad potum*elles ad vestitum, hoc tamen non satis erat ad magnitudinem Creatoris. Quare pro singulis husu simodi necessitatibus tot ac tanta providit, ut semper locus nobis esset eleet ioni de varietati. 344. III. Homo sibi vindicat usum universae terrae & omnium , quae in ea sunt animantium ; Ille enim quaevis corpora movet, & pro libito de illorum situ disponit, montes cum vult solo aequat, fluvios inhibet, siccat freta , ex una terrae parte merces in aliam deportat ; seras omnes sibi subjicit, illarum,
motiones moderatur , dc brutorum Omnium vita etiam , prout
placet , utitur : ergo homo est finis cui immediatus constructionis universe terrae
ΙU. Sublato per cogitationem nostram homine e terra, jam in omnibus , quae in ipsa remaneant, non apparet nisi inutilitas ct superfluitas: illo autem restituto terrae,omnia jam utilia & orportune disposita cognoscuntur , ea etiam, quae hunc ordinem ac Telationem ad hominem minus produnt e ergo homo est hujus terrae finis: Antecedens declaratur , quia sublato e terra genere humano, cui bono tam magnificum superficiei terrestiis ornamentum per diversi generis pulcherrimas plantas de arbores Cur div ersa rerum genera de species ita distributa sunt , ut alia aliis sint frequentiora Z Cur ubique saxa , sed non ubique marmora 8 Ho no quidem potest in horum cognitione & co templatione oblectari, iisdem uti innumeris diversis modis , &in iis agnoscere eam inter se rationem quantitatis, quae ,suis Commodis interviret, de propterea nullibi non esse saxa, quia quivis indiget domo : large datum esse ferrum , quia instrumentum est univerIale ad vitae humanae sustentandae exercitia , parce vero auru n , quia in ejus raritate consistit pars magna sui in nos ni
riti. At nihil horum dici potest de brutis. Haec vim Cognoscendi manifestant, sed eam, quae limitata sit ad obsequendum homini , ejusque commodis inserviendum . Tolle hunc a brutis finem immediatum creationis , quanta jam superflua sunt , & etiam noxia in illorum organizatione & instinctu . Nonne fiustra est
in canibus indoles illa docilis, fidelis . dc quasi benevola , dum
410쪽
nullus est dominus . cui serviant 3 Quaenam est utilitas tanti in
iumentis ruboris cum tanta mansuetudine , dum nulli sunt agricolae, qui aratro solum prostindant, nulli artifices, qui urbes aedificent 3 Quid sibi volunt ungues in illis tam solidi Z Numqvid ad
pascendum per prata illis indigent , & non potius huic usui no cent Quis ab ovibus auferat nimium lanae pondus , quo non ablato , squallore obruentur Quis boves lactarias , ct capellas a tanta lactis copia , qua siub vesperam gravantur , liberabit Cum nemo sit, qui haec ossicia praestet, jam in excidium iptrum gregum convertitur , quod nobis tantopere prodest. Sed quin greges quaerat, ubi nullus est pallor , qui hiec stupida animalia ab aliorum insidiis. & violentia defendat i nisi forte quis melius
dicat. nullas iam fore bestias ad aliarum venationem comparataς, ubi nulla amplius restat praeda , perditis reliquis omnibus mansuetis. 34s. V. Pro illa determinate parte , quae affirmat Deum in creatione brutorum animalium habuisse homines pro fine cui immediato , sic etiam arguitur . Dato homines non esse finem cui immediatum creationis brutorum animalium , jam dandum est
non posse nisi per injuriam cogi nostris commodis & deliciis inservire, nec posse nisi per crudelitatem a nobis pro libito occidi , & multo minus posse nos illis vesci . Atqui his datis sequitur rerum omnium perturbatio. & ipsorum animalium & t tius humani generis destructio'; Nam ita jam redundant campi pecoribus, ut non istum nobis non relinquantur segetes. sed ne ipsis quidem pastendis suisiciant. Quod si illorum numerus creis datur imminui a lupis, leonibus, & aliis belliis sylvestribus, crescet jam harum numerus ita, ut genus Omne cicurum δε nos ipsos tandem devorent . Numquid saltem restabunt pistes & ave; Z Aecum pro immensa horum foecunditate necessario debeant turmatim vivere , turmatim etiam intereant & putrestant necesse erit ex defectu sufficientis cibi ad tantam multitudinem alendam , α spatii di elementi ad illam continendam . Quare corrupta ta dem atmosphaera habebitur per generalem pestem excidium t tius terrae , ejusque commutatio in horridum omnium viventium
sepulcrum aEst tandem pro brutis in nostrum usum , & etiam cibum .