장음표시 사용
201쪽
e publice Cl. σωμον uiri Itissimum rarum rogo , ut si quae habea d, beraliter communicet. Ego omni ossicit ac pietate me Et devinctum esse
202쪽
ΙΝter praecipua Sueviae nostrae decora misserendum esse censeo, quod ea multa literarum lumina atque columina produxerit, nec ullum facile sit disciplinarum genus, de quo non quidam illius indige- N3 ' narum
Hoe programmatis loco praemisi Actui or torto , quo Lyceum nostrum pietatem suam inter saecularia sacra in memoriam Augustavae Confessionis ducentis abhine annis gloriosissimae reeordationis Imperatori CAROLO U. exhibitae celebrata testitam fecit. Praedicanda vero mihi hie publiee hilari grataque mente est insignis eum OPTIΜORUM P TRLE NOSTRAE PATRUM, tum reliquorum A ditorum omnis ordinis Spectatissimorum benevolen
203쪽
narum & civium variis nominibus praeci rissime promeriti fuerint. Prodierunt ex ea Viri, cunctorum eruditorum sumagio maximi, vere heroes literarii, non ad sui tantum, sed omnis aevi exemplum illustres, quibus literae vel plane restaurationem, vel
saltem cultum atque nitorem suum acce
ptum ferunt; nee desoret illi, qui hist
riam literariam gentis nostrae condere vellet, per universum eruditionis orbem it
tia, qua orationes, memoriter a nobis recitatas, eX-
cipere dignati sunt. Omnia per Dei gratiam feliciter peracta, ae sub hujus actus finem in Auditorio, quam fieri poterat, splendidissime variis artificiosis
picturis aliisque ornamentis eondecorato, Amplissimi magistratus munificentia juventuti nostrae scholastiis, eae numismata in Iubilaei memoriam eusa, Sc praeterea iis, qui in singulis Lyeei nostri classibus tres priciores locos occupant, historiae reformationis Ecelestae patriae, a me vernaculo sermone in lucem emissae , exempla distributa fuere. Cujus libelli dum mentionem hic facio , non possum non eos , qui forte illum lecturi sunt, ossiciose rogare, ut praeter errores typographicos, in ejus calce iam notatos, Sc hos emendare velinti Legendum nempe pag. Io . lin. 6. Pro Isas. I r. lin. I a. pro umiderlegunt, uber ιegarit p. 289. lin. 6. pro dem leg. denen, M lin. 7. Pro er leg. se. p. a 9. lin. a. pro ade , anter: in praefationis autem pag. antepenultima lin. penulti Pro ar. Iun. l. 27. Iunii, & addenda haec verba a
204쪽
in Orientalem literaturam meritis. I99
rus, ampla laudum in complures Sueviae cives congerendarum materies, & creberis rima occasio demonstrandi, populares nostros haud raro Musis ad incitas redactis manus adjutrices praebuisse , ac nobilissimas scientias sive ansehac proscriptas cum tri umpho primos restituisse, sive restitutas jam ab aliis flagranti industria excoluisse, profuturaque omnibus saeculis opera edem
do haud exigua luce perfudisse.
Quod ut de singulis verae eruditionis paristibus comprobatum dare vasti res foret voluminis : ita hacce commentatiuncula id unum mihi proposui, ostendere, quam eximia sint Suevorum in literaturam ortientalem merita. Non autem omnes recensere animus est, qui magno ardore nec
infelici successis Eoas linguas tractandas suis sceperunt , quod ii faciant, qui Sueviam Orientalem ad Pauli Colomessi exemplum conscribere gestiunt, sed illos duntaxat, qui in hisce literis eximii quid prae caeteris praestiterunt, immortali fama propterea dignissimi. E dicendis vero , ni fallor,
205쪽
hoc genere Viros , quos haud ab re inter primates literarios sa) referre queas. III. Eo iam tempore, quo horrida barbaries
universam fere Europam , elegantioribustiteris in triste exilium ejectis, Occupaverat , Musteque inter solos propemodum Arabes, strenuos tum earum vindices, habitabant, surrexit heros, Suevico sanguine Progenitus, qui literis squalore obsitis ni- . rorem suum reddere, ac Musas extorres in
nostras restituere oras magnopere contendit. FRlDERICUM II. Imperatorem imdigito, non pacis minus, quam helli artihus inclutum, vere Herculem Musageten, qui avi sui, a barbae colore AEnobarbi b cognomen nacti, exemplo incitatus , non . solum
ad Egregie , uti solet, de his disseruit eonsum
malae eruditionis Vir, cujus amicitiam magnae felliseitatis Ioeo liabeo, D. Christ. Aug. Heu mannus, ipsis non immerito optimatibus literariis annumerandus, in Conspectit Rei p. literariae Cap. VII. p. I98. sqq. b) Quantum Musae in Friderico Barbaros, seu AEn obarbo, Imperatore immortali gloria dignissimo, itidem Suevo, habuerint Maecenatem, vel sola evin cit ejus constitutio authenti ea cie scholaribus, in qua
illorum commodis benigne prospexit. Confecit
206쪽
in Orientalem literaturam meritis. 2oI
solum a prima statim adolescentia e in ingenuis artibus versatus est , verum ad summum etiam imperii culmen evectus inter gravissimos labores publicos , in. ter i plus hostium fremitus & mille Martis discrimina Minervae litavit, ac literarum amorem nunquam deposuit. Fuit is, Pan
dulphi Collenutii, scriptoris side digni,
elogio dὶ, omnium fere artium mechaisnicarum caeterarumque rerum, quibus ad
eam , quod memorabile A manifestum tanti herois in literas & earum cultores amoris documentum est, inter armorum erepitus, tympanorum es tubarum sonitu , extra patriam in Italia, non in ut be aliqua, sed sub dio, referente Martino Crufio , Uiro doctin imo , cujus memoria Scholae nostrae venerabilis est, qui es illam constitutionem commentario illustravit
in Oratione de Frideri eo Barbaros a & Studiosorum privilegiis ossiciisque p. II. sqq. e) Id ipse magnus Imperator in epistola, e qua mox locum aliquem producemus, his verbis profitetur et Nos profecto, qui divina largitione populis praef. demas , generali, qua omnes homines naturaliter scire dejiderant, S Jeriali, qua Dis t aliqui utilitate procere, ante sui epta nostri regiminis Mera, semper a Dientute nostra ρ flvimus , formam ejus c scientiae nimirum indefinenter amavimus, ει in otare unguem torum suorum semper asspiravimus indefesse me. d Uid. eius Compendio desie Historie des regno di Napoli, Lib. IV. p. 9 . edit. Venet. A. I s 4 I. 8c La tinae versionis , quae Io.'Nic. Stupano debetur, P, ma
207쪽
iecit animum , insignis artifex , eruditus praeterea linguarum Italicae, Latinae, Germanicae, Gallicae, Graecae atque Saracenicae..Licet omnibus beIli dotibus eminentissimus sui saeculi fuerit, Pierio tamen choro semper favit, ipsemet
doctae non vltima gloria turba.
Bibliothecam instruxit copiosam, in eam que pretiosa orientis spolia intulit. Gra cae linguae amorem vel sola inscriptio annuli reperti in branchiis sub cute lucii piastis A. M CCCC XCVII. in stagno circa Heilbronnam, Imperialem Sueviae urbem, capti testatur, quae haec fuit eὶ :-ε--
e Vid. Gesner. Praefat. in quarti libr. historiae Animalium, di Mart. Crusii Annal. Suevie. Part. III. Lib. I. cap vll. f. as. Graecam linguam ante Friderieum barbaro illo aevo fuisse in Suevia nostra quodammodo cultam, non prorsus incredibile est.Mea enim commorata suit uene, origine Graeca, Phi-
208쪽
is Orientalem literaturam meritis. 223
INTO OCTOBRIS M. Cc. xxx. Quis Vero
dubitet, quin Graeci sermonis studium Augustissimus Vir, qui, ut vel ipsi pisces, mutissimi alias, illo ad seram posteritatem uterentur, curavit, intra imperii sui fines excitare serio voluerit Z Expeditiones ab eo vel ejus auspiciis in Orientem susceptae occasionem illi suppeditarunt, non Graecorum tantum & Arabum libris , sed ipsa etiam eorum eruditione se suosque locupletandi. Haud enim sibi soli servare Imperatorem voluisse istas delicias, vel ex epistola f) ad magistros & scholares Bononienses cum libris Aristotelis aliorumque, e Graeco & Arabico in Latinum sub ejus auspiciis translatis, missa patet, e qua nonnulla delibare operae videtur pretium zDum librorum volumina, quorum multifarie multisque modis distincta uirographa nos rum armaria divitiarum locupletant, sedula. media lippi, Frideriei nostri patrui, eoniux, quam non duinhium est secumi habuisse nonnullos Graecos. Missi sunt quoque ad illam, ejusque maritum liquando Constantinopoli legati. Hae aliis que causis Crustus I. e. Cap. XVI. f. πη. suspieatur, magnam verborum Graecorum vim in linguam nostram Germanicam in xxsse.
D Quae extat Lib. III. Epistolarum Petri de Vi mois p. so . sqq. edit. Bassi. A. Is 66.
209쪽
meditatione revolvimus, accurata contemplatione pensamus , eompilationes varia ab Aristotele aliisque philosiophis sub Graecis Ara. bicisque voeabulis antiquitus edita in simoerinalibus V mathematicis dissiphnis nostris alia quando siensibus oecurrerunt. Etias adhue oriaginalium iuritionum ordinatione consertas, σvetustarum usium, quas eis alas prima comcesserat, operimento contectas, vel hominis drifctiis aut operis ad Latina tingua notitiam non perduxit. Molentes igitur, ut veneranis da tantorum operum simul authoritas apud nos non absque commodis communibus vocis organo ιraducere g) innotestat, ea per viros electos s in utriusque lingua prolatione peria ιos instanter jussimus verborum fideliter siemmia virginitase transferri. vero fie
Iiarum generosa possimo, in plures disperse ,
non deperit,'dstributa per partes minor tionis detrimenta non sentit, sed eo diutumnius perpetuata seneficit, quo publieata D cunaeus si diffundit: hujusmodi celare laboris
emolumenta nolumus, nec a amimus nos e
dem retinere jucundum, nisi tanti boni nobi
cum g) Haec mendosa esse videntur et forte tradacta legendum.
210쪽
m Orientalem literaturam meritis. 2os
eum alios participes faceremus. Confiderantes verentamen, quorum conspectibus , quorumque judiciis operis coepit primitia possint , decentius deputari: ecce vobis potisme, velis philosiophia praeclaris alumnis & reliqua, quae
partim in mendo cubare videntur. Ιa fine eos exhortatur, ut Opera ipsis transismissa ad communem studiosorum utilitatem famaeque suae praeconium publicenti
Elucet hinc propensissimus Imperatoris in literatum studia promovenda animus: p tet quoque inde, illum habuisse secum so visseque viros Graeci & Arabici sermonis peritos, qui istiusmodi opera in Latinum
idioma convertere valuerunt. Licet autem illae versiones haud fuerint exacta a, que satis fideles : potuisset tamen ac d huisset etiam hac ratione viris literarum studio deditis saliva moveri ad linguarum illarum notitiam sibi compar ndam. Sed inficetum illud saeculum resipiscere noluit, parumque igitur profecit Vir Augustissimus, immani praesertim odio dirisque vexationuhus Pontificum Romanorum, quorum maxime intererat, ne Orbis saperet, impe.