장음표시 사용
171쪽
diissimor miros ad hucdum dissentire. utrum λογος Platonis sit substantia per se existens, atque aeterna, an vero attributum tantum Dei. Conclusi inde, non posse Guialis-gium sententiam eorum, qui ideam a Deo ipso non separant, tanquam certam supp nere, & in praesidium causae suae trahere.
Num his evagatus sium ' Nestire nos pergis, ita loquitur D. G. quae sit eo talis dimiana I eoque recentiorum quorundam opinionem
resestit, qui ideas Dei ab ejus natura non putant di ritis: siquidem refellanssi vocula comgruat inaniter ratiocinanti. Nam eos putat hoc argumento in fugam dari, quod triangulus , de quo Deus cogitat, ad essentiam ejus - pertinere minime possit. . Exemplum de Triangulo attuli pag. 9s s. non vero s36. &ibi de alia re sermo est. Ibi enim quaerutur, quomodo anima mundi, aliquid Deo imperfectius, a Deo tamen oriri possit. Dixi, probandum esse , Deum in infinita sua natura nil complecti posse, quam quod ad Essentiam persectissimam necessario pertineat. Addidi haec verba: Communiter Philosophi omnium rerum ideas in Deo est 6unt, eas esse aeternas simmutabiles, sed i men a Deo non distinctas , eontinebis igituν
Deus is se aliquid, quod ad perfectissimam
172쪽
ejus essentiam aliquatenus non pertinet. Dein quidem perstasime cogitat, agit. Sed Fidea Age sunt aliquιd non nisil, cogitatio Dei qum unus rem imperfectam refert, v. gr. triangu lum, eo ipso necessario ais essentiam Dei non pertinebit. Haec autem non atιuli ad sententiam illorum , qui ideas Dei ab ipso Deo non separant, refellendam, sed ut pNteat , non adeo absurdam esse eorum se tentiam , qui putant, aliquid in Deo esse posse , quod ad perfectissimam tamen naturam necessario non pertineat. Interim patet simul, inde a pag. o 36. ad pag. ss s. saltum fecisse Cl. H Forte hoe est magari Sed veniamus ad rem,& audiamus, qua ratione D. G. probaverit, me ignora tiam του ἐλεγχου commisisse. Ignorat, i
quit, hodiernos Philosiophos id solum velle .eogitationem Dei esse ipsium Deum, em Aprastripsimus do potentia ejus. Ipud ureo, quod
Dei potentia producitur, nemo unquam divina natura adglutinamis. Itaque exemplum Diam gias vane adducitur. Euantum est, qνο ignoramus f Quaeritur, utrum uostro com
piendi modo aliquid in Deo esse possit, quod ad perfectissimam essentiam Dei non perintineat. Dixi, modernorum judicio omnium rerum ideas in Deo esse. Videri autem,
173쪽
hane vel illam singularem ideam, seu divia, nae mentis modificationem , ad essentiam Dei non pertinere et quandoquidem persectissima Essentia Dei sine hac vel illa idea. concipi potest. Non igitur quaeritur de cogitatione Dei in genere, quatenus Deum tanquam substantiam persectissime cogitantem consideramus sed de hac vel illa singulari modificatione mentis.divinae. Neisque etiam quaeritur utrum haec vel illa res singularis a Deo producta ad essentiam Dei pertineat, quod nemo sanus unquam credidit ; sed utrum repraesentatio illa sive idea, v. gr. trianguli, ad essentiam divinam constituendam necessario requiratur. Res Objecta, inquit, de quibus Deus eo sin emi menti modo , non pertinent ad ejus naturam vim , sita cogitatio divina in genere est, veluti reliqua ejus auribisa, ipse Deus. Sed nec his quassimis statum intesilere vult. Non egum quaeritur de objectis exua Deum ex fotibus , sed de ideo stu reprasemationibus talis, quae res singulares reserunt. Nemo non novit, Leonem non pertinere ad naturam Dei, licet ipsius Leonis ideam h heat Deus. Quaeritur duntaxat, utrum idea Leonis aeque necessario ad persectista mam Dei naturam pertineat, ac pertinet
174쪽
infinitus intellectus, aliaque attributa sine quibus Deus ne quidem concipi potest. Rem exemplo, ut non possim non intelligi, illustrabo. Cogito jam de D. Guniuinagio : haec cogitatio, quae animae meae obisversatur , dicitur idea. Idea haec est modificatio quaedam mentis meae, ex horum enim sententia hic loquimur.) Haec autem cogitatio in specie ad naturam mentis meae non pertinet. Licet enim D. Guniangium existere nunquam cogitassem, nihilominus tamen habuisset mens mea facultatem intelligendi. Cogitatio autem in genere, sive attributum essentiale mentis nil distin cti resert. Transferamus haec ad Deum.
Deus est nobilissima mens: inter attributa ejus est perfectissimus Intellectus: eius intelligendi rationem ad analogiam mentis nostrae reserimus: dicimus, Deum omnium rerum ideas habere : quumque aliunde sciamus, eas nec per sensus, nec per reflexionem ortas esse , dicimus, eas in Deo semper existere. Deus igitur habet, ut omnium rerum ideas, sic in specie etiam . Gundiis i. Quaeritur itaque, non utrum perfectissimus intellectus ad naturam Dei pertineat, neque an Deus rerum singula
rum , ita & Gundlingis, ideam habeat, secl
175쪽
utrum singillatim idea Gundtingit ita necessario ad perfectissimam Dei estentiam peristineat, ut hoc negato Deus non sit Deus, seu perfectissima mens. Sed majus profert D. G. ignorantia mea sipecimen p. 3 3 a. Sic imperite, inquit, idem de idearum Hernitate rationesinit, quam prorsus negat , nisi omnes idea infletulari ad Dei essentiam referantur. Nu quam enim bene perpendit , quid intelligant Philosephi nostri ata, ideas rerum aternas simmutabiles pronun iantes. Neque enim mavile docent, ideam Iisonis qui suunt clernam, sita ab siur de inferrem ; ergo Leo est aeternus, ergo ess essenιia divina , auι Dei de Leonai
cogitantis portio. Gratias ago quantum ,
possum)maximas subtilismo Viro, quod me edocuerit, quid sibi velint Philosophi, quam
do dicunt, essentias rerum esse aeternas et gratias ago, quod Exemplum adduxerit, quores illa illustratur , ostendendo in specie . ideam leonis & leonem ipsum quamma xime differre , neque sequi, aeternum esse leonem, quia idea leonis aeterna. Interim Vellem , ut D. Vir loeum ostendisset, in quo idearum divinarum aeternitatem in du-hium revocaverim. Tria de hac materia dixi. Primum est, difficile conceptu esse,
quomodo haec vel illa singularis idea, quae A
176쪽
in Deo esse dicitur ab aeterno , que M. neeefario ad Essentiam Dei pertineat , ac perfectissimus intellectus. Secundum, Cum ideae rerum corporearum in Deo sint , dissiculter intelligi posse, quomodo mens divina ita modificari possit, ut arborem, piscem &c. referat. Quom do mens nostra rerum corporearum ideas habeat, nemo explicare poterit, multo munus igitur certi quicquam definire licet in rebus divinis. Tertium ita expressi p. os s. Et idea illa Atint immediatum contemplationis Dei obdiectum, in Deo quidem non exsentes , Deo tamen tanquam mundus aliquis intelligi-lilis conjunctis thaud facile eoncipere possum ,
quid sint, re quomodo Herna esse possint
me tamen ad semiam Dei perangere. Non negavi igitur aternitatem idearum, aut earum immutabilitatem, sed ratiocinatus sum partim ex opinione eorum , qui ideas modificationes mentis nostra esse putant e partim eorum , qui extra mentem eas se duunt a Concludendo , ex utraque sententia sequi, nos nescire, quomodo ideae in Deo esse possint, imprimis rerum corporearum, &quomodo, tanquam divinae mentis modificationes, res singulares referre, & tamen
ad persectissimam essentiam Dei necessariori
177쪽
pertinere dici possint. Haec non tanquam propositiones mathematica evidentia proposui; sed dubitanter tantum, eumque in finem, ut ostenderem, quammaxime debilem esse cognitionem nostram de ideis divinis, neque Platonis sententiam adeo monstroissam esse, uti quidem putavit D. G. Utrum autem Plato ejusmodi ideas per se subsi. stentes dari crediderit, alia est quaestio, quae perspicuis testimoniis probari debet. CEP is
non tam stolidum sita enim loquitur p. 33 3. Platonem DF putat, ut eradiderit ideo per se su flenter ι stiset J. Nomasius emorum loca adferret , quibus hoc probaret, βρxcenta in contrarium allaturum. Nimiarum ita sapiens fuit Plato, us ideas res per ρ μμ flentes esse, credere non potuerit; sed
tamen ita desipere . ut omnes creaturas ,
plantas, arbores, feles , eanes , lapides tae. δυina essentia panes esse erediderit, imo omnes huius mundi partes simul sumtas D um, unicam illum substantiam, absolvere squae Spin ae, & Platonis etiam, si Guniain. gio credimus, sententia suit. Quodsi i terim sex perspicua loca sexcentorum loco D. Gundling. attulerit quibus probetur, Plato. nem λογον, & ideas per se subsistentes, substantias non credidisse, locaque in coma ' , uarium
178쪽
tratium allata solverit , tum in posterum eum eo firmissime credam, Τον λογον αideas ab ipso Deo ex mente Platonis noudifferre. Sect XXX LSequitur jam maximum ignorantia mea indicium, adeo ut tandem cum uxore ilia Terentiana mihi exclamandum sit: - - Nune hoc te obsecro,
' ut meaestultitia in justitia tua sit aliquid prodii:
Pag. enim 334. ita ait Vir μι- mus 2 Emanationem is admittere detrectat, creationem non audet Fubjicere ι igitur hinnsat , tandem ad modum incomprehensibilem saltu insolito sese transfert. Suid si concedamus, inquit, p. 9 sq. non minus Platonem, quam nos ignorare , qua ratione imperfectius quid, quale anima mundi, ex Deo emana.
σι possit. In quo se admodum deridendam fropinat Apologua. Cum disputatio sit de origine trium illorum principiorum Plat nis, concessi gradationem quandam locum habere in principiis illis tribus. Primum
.esse παντων Δημουργον, secundum L, λογοη, tertium animam mundi. Platonici Iuniores
179쪽
plerumque asserunt, secundum a primo, tertium a seCundo ortum esse. Dixi, in mimaeo Platonis N Locro, ubi sedes praecipua hujus argumenti , assertum hoc de trium principiorum emanatione nullibi perspicue definiri ; concessurum me tantisper itinheraliter hoc assertum , & visurum: utrum ea absurdorum portenta inde emersura sint, qualia necessario inde deduci posse putat D. G. Fundamenti loco posui, tria illa principia esse substantias intelligentes, a materia alienas, adeo, ut in illa emanatione omnis partium compositio&seeretio separanda sit: hoc supposito dixi , etiamsi a mente divina anima mundi emanasset, nondum tamen
inde sequi absurda illa consectaria: addidi. dein illa verba jamjam adducta ; quid si
concedamus, non minus nos quam Plato. nem ignorare &c. Hoc vocat Cl. Doctor
Agepidum s risiu dignum assertum. Quam tandem inquit, loquitur de istis pro-. gresonibus, tanquam i se omnia sciret, screationi omnium rerum interfui sit; igitur ad ignorantiam Platonis confugere me non pose. Hoc illud est , cur risum tenean: amici. Non jam dicam, Cl. Gundis unc perspicua loca e Platone, Platone inquam . non attulisse, quibus suam sententiam prin rei
180쪽
haret; annon potuit aliquid statuere& garrire , quod ipsemet tamen explicare non potuit quot sunt, qui transsubstantiationem defendunt, neque tamen monstrosam propositionem explicant Num confidenisaia , qua quidam , etiam Philosophi, sua decreta proferunt, signum est , eos recte ratiocinari 3 Si Systema Spinoetae defendit
Plato, uti existimat D. Uir, num explicare poterit modum , secundum quem omnia certo numero, pondere, & mensura conis
dita sunt Debuisset sine dubio Plato m destius loqui , atque tacere de iis, quae ignorabat , sed cum hoc factum non sit,& eum de rebus obscuris locutum esse, in aprico sit, nemo a me postulare potest, ut explicem, quod ipsemet ignoravit. Licet enim Philosephus & Pol histor etiam, si anti.
quis credimus, fuerit, hoc tamen non ini pedit, quo minus multa ignoraverit, de quibus tamen, ut sapere videretur, loqui voluit. Verissimum enim est saepe illud Ingeniosi mi Moth. Vserii dictum a Dans cerand Hopital des incurables, si V1 a potnt de plus foux , que reo, qui urulent querar ω tres. Sed pergit Mustras Vir : Euin magas adhuc inficerum videtur , dum strobati nem exgu, Deum in instina sua essentia nihiI