장음표시 사용
191쪽
. S Stannum indurare , quod non contingit: nam in igne aut tutum elianescit in fumum , aut relinquitur quiddam quod metallum non est, ut Scorta : siquid autem remanet in forma nPlumbi: aut Stanni, eandem mollitiem &fusionis modum. Ithabet, ut prius . In eandem dissicultatem inciderunt, qui co-- nati sunt argentum vivum coagulare per decoctionem: non in enim ad id peruenire potuerunt, ut contingere videmus int cera resinis liquidis , & succis. Relinquitur unus modus ab Aristotele positus 3. Meteo. cap.vlt. quem aut non animad- erterunt posteriores, aut non bene intellectum audactius
reprobauerunt quidam. Verba Aristoteli i' hunc modum habent. Facit autem licec omnia exualatio vaporosa inclu- sa, & maxime in lapidibus propter siccitatem in unum coa relata, ct coagulata , veluti ros aut pruina, cum segregata fuerit: hic autem antequam segregetur, generantur haec. Quo loco per siccitatemffexhalationem siccam intellexit, quae est coagulation is causa in Metallum. Vult igitur Ari-Aoteles quemadmodum fossilia omnia ab exhalatione fumosa fiunt, vimperius explicatum est: sic metui omnia ex vaporosa ortum ducere: humiditas enim praeualet, cum fusilia sint aut ductilia. Modum autem generationis hunc esse: ut vapor subterraneus inclusus praesertim in lapidibus, propter siccitatem idest sicca in exhalationem,quae sursum durum et bat, coarctetur in unum, Si coaguletur veluti ros, & pruina,
in minimas scilicet guttas: quod prosecto sine frigiditate. non fit: sed haec disterentia est quod in roris, & pruinae gen liatione, separatur dicta siccitas, quae sursum ducebat: at in metallorum ortu,segregatio illa non fi t ,sinui enim compraehenditur sicca exhalatio.Nam antequam vapor qui erat pomtetia aqua, verteretur in aquam actu, coagulata exhalatione
vertitur in metallum : quod fieri nequaq uam potuisset,si iam transjset in aquam : ex aqua cnim tum limplici tiles aliquid p b, ut humores, non fit metallum, ut superius patuit. Fixautem id sub terra, ct in lapidibus magis, quiae Laalatio fu-imosa minus separatur in loco angusto. Appraehensus: igitur
192쪽
huiusmodi spiritus , & magulatus simul retinet vaporem sibi
uniformiter comtinctu; e Iq. indurat, antequam in aquam vertatur . Ideo non adhaeret tangenti, neque madefacit et a rea enim humiditas non bibitur a derra, vi aquea, ii . m defacie I Ah in locis patentibus evanescente spiritu vapores derelicti a calido, in aquam vertuntur. Hinc fit, ut omnia metallai praeter aurum comburantur: habent enim siccam exhalationem, adeo ut quaedam flamma edant sulphuream, ut Aes: aurum autem solum non comburitur: post ipsum a
gentum : Quoniam sicca exhalatio quaedam incombustibilis est,ut ea,ex qua sales gignuntur.Hqc Chimici intellexisse videntur, cum seribunt argentum vivum idest vaporem coagulari odore sulphuris idest a modica quantitate exhalationis siccae, quam duplicem statuerunt, appellantes unum sulphur comburens, alterum incombustibile: Ubi igitur minima eius portio appraehensa in erit, eaque combustibilis, argentum vivum sit, quod liquidum est, & facillime euolat in igne, nihil enim habet quod resistat, ne iterum exhalet. Vbi
vero maior eius portio apprahenditur, ut soliditatem praestet, sed maiori ex parte sit combustibilis, metalla fiunt mollia , ut Plumbi genera pinguedo enim exhalationis facilem praestat fusionem.Quae autem exhalationem sortita sunt in gis incombustibilem, haec dissicilius fundunturi, vi corpora dura. Aes, ferrum: aurum; argentum. Iucortibustibilis enim exhalatio non patitur sui rarefactionem. In ferro igitur maesxima est huiusmodi portio, quae & crassissima est: ideo inter illiquabilia aliquando ponitur ab ipso Aristotele . Si autem ferro addatur sulphur, facile funditur, ut patet experientia. In Aere plus inest exhalationis combustibilis,ideo flammam
edit, &aeacilius funditur quam ferrum , In auro & argento exhalatio in minima quantitate est, eaque aut Omnino in- combustibiliss ut in auro, aut paulo minus, ut in argento.
centim ob paucitatem non difficilem reddit fusione: quia vero incombustibilis est, in igne plus resistunt quam caetera Metalla , ne euolent. In combustione autem Metallorum, , I. Y si quid
193쪽
siquid relinquitur, incomtast ile em yt scoriae appellatae,
quae fusionem Ut tanturevi vitrum; Raporosa enim exhal)tio siccitati optime , he requiem frangibile reddit corpus..i inla
nis condensat id in lini dinis metalia non repexiuum coagulat in AEa ining tem, sed aut sparsim minutiis granis intra testam ,-ra k nuissimas bracteas composita , quod in vena ferri misime spectatur similitudines idis Schisti Naim oblimat uegaddi Suitatemi , eeses enim consi in massem insignent, ut contui git aquae pluuiae, sed gutcstrina cula aedmodum glebam uonstit xi :-gis & minus lapidosam et avi m latitudinent quiuii stiIevns,
formiter distensa coagulantur secudum itenuesti crusta, coagrmestata quia altera maheria adueniens haerere quidem portest crusta coagusacae, glutinaria ui misi nequiti popactolaihinosurii corpus fieri pecesse est .u P tui auteae uster chrosum inludire, inmussaepemi gii iii fis ut alumin, si assili; &i Antianto lapidi: con inviti euadent
enim haec ex radice quadam ut situs ectorescens. Quod li quando in arsito, & auro vidimus, cum artificio per drgentum vi na is uniantiit amis modos baentiae vaseulis adh*reqs .ii ibi generati Vt A rrum no ex iublimatione inelaitarum se,seos praedicta abiuneta a corpore viainnasciturium. Quod vero scribunt massemajrimi do iiiugustitiain asit argenti, aut aliorum metallorum, infodi nisi re rhamsta, id fit ob materiae abundantiam , quae tota simulac gUlat molem huiust nodi constituerit, sed id raro contingita Raro etiam purum metallumarefodinis reperatum fil/nge ilaenius est, non ductile oblapidoue qu*riuigne fundente separaturiini Scortamnpurgatointerim metallo ab alienis substanti js admistis Vnde quis metito dubitae e possit , utrum a natura an arte metallum si gnatum esspe
194쪽
erit m artificio , ut etiam vitri confectio . Sed ars separat tam tum quae a uatura condita sunt: essicere amem nequit m tallicam substantiam: quod forte fidem contingit in vitro, extrahit in enim liquor huiusmodi ex Jap husillumconinentibus. Purumtamen aliquando metallum repertum esse in fodinis testantur. Quid erum prohibet , separationem terreae substantile quam facit ars , sponte aliquando fieri a naturae Degeneratione igitur metallorum in communi haec dicta sint. 2 IC A P. I Lia:
DIuisio autem eorum summa est in liquabilia & ducti.
lia. Liquabilia ut Plumbum, Aes,aurum, &Cetera , ferro excepto: hoc enim illiquabile ponitur licet excessu gnis liquetur cuius causam astulimus: sed ductile est vii de reponitur inter metalla, cum alioqui illiquabilia ponantur inter sicciora rum Meteo. cap. 6. Quost igitur liquabile tantum est, non ductile inter metalla stannum reperitur: Duerila autem non fuste solum ferrum. Ductilia simul d fusiliadcaetera metalla. Omnia autem humidiori materiaconstare necesse est. Non enim in igne funditur nisi humidum ait i. gore congelatum: nec malleo ducitur nisi Holle, ho autem ad humidam pertinet. Sed meritis quis dubitabiti, proptee quid non omne Iim ibi lectiam ductile fias e conuerso cum utraq. affectio ab humiditatessi h Dicendum' est liquabilia esse, quae potentia humida sunt j sed actu sicca , ut glacies . At ductilia sunt quae actu aliqua ex parte sunt humida, non omnino humida, aut sicca. Nam nequet aquai ductilis est ineque lapis, sed utra re fi ngibilia sunt . Vitrum igitur Mglacies liquabilia quidem, quia si umiditatem hiabent a frigore congelatam : at non ductilia, quia actu omesnosccas int. Argentum autem vivium fragile est ut aqua, ideo &metalla, quibus iungitus reddit fragilia. Idem essicae Stanianum : nam si Acri admisceatur, aut argento , fractiouem aseu i fert.
195쪽
sere . Ductilia autem sunt' caetera metalla, quia in coagulitestione non ex toto reddita sunt sicca sed mollities quaedam origis & minus relicta est. Ideo ferrum quo durius est eontinus ductile, ut patet, quando in salyhem conuertitur per iteratas futiones,si praesertim in succii quibusdam astrinsontibus extinguatur: fragile enim redditur , neque ductileta, nisi igne mollificetur. Quomodo aurum sub hac diui si
ne contineantur omnia corpora metallica, tam: yssinae metallorum , quam quae ab ipsis egrediuntur ut Scortae de quae similem naturam habent, ut vitrum, superius explicatum est. Omnia enim haec doniitianteni habent vaporosam exhalationem , ideo inter ductilia sunt aut fusilia. Metallorum autem species quidam septem poniit secundum nunIerst molanetarum, a quibus exortua principia duci credrumntur: Vnde Chimici nominibus Planetarum singula appellant,ascribentes Saturud Plumbum: Iovi Stannum: Marti Ferrum: Soli
aurum: Luna largentum: Veneri Aes : Mercurio argentum vivum. Imitati Platonicos; vi Ficidius testatur in Critia rsed quibusdam mutatis. N in Ioui Electrum tradun et Molati Aes & ferrum: Mercurio Stannum: eximunt autem argentum,uiuum e numero metallorum. Alij sex tantum esse Metalla : duo perfecta aurum S argentum, quatuor imperfecta, quorum duo duras sunt , ferrum & Aes: duo mollia Plumbum & Stannum et Argentum uiuum non adhuc metallum esse sed in quodcumq. mutari posse,si congeletur. At hoc opus, hic labor est. Ponitur enim ab Aristotele incoagulabile. Quod si hoc verti nequeat in metalla, quorum pumeatur esse materia , multo minus ipsa metalla inuicem transemutari possunt, nisi vertantur in materiam utrius , communem . Oportet igitur tam metalla, Mam argentum vivum
resoluere in vaporosam exhalationem, ex qua facta sunt &fumo ita uniuscuiusque, ut iterum:perficiantur. At id impossibile esse ipsemet Chiniistae fatentur. Quod enim natura calore caelesti sublimando perficit in visceribus terrae,non potest artifex calore ignis in vasis exiguis imitari deo quidam . i ex ijs
196쪽
ex ljs aliam rationem excogitarunt, ut ex Metallis iam natura conditis elicerent id quod perfectum est in ipsis. Putant autem in omnibus contineri aurum, & argentum, sed satere ob impuritatem admistam in metallis imperfectis. Vt igitur hanc eliciant, & de commisto separent, medicamen-gum componinat, quod proiectum super illa in fusione, id
praestet. Quoniam vero attractio non fit nisi inter similia , ideo innuunt obscuris tamen verbis, ut solent, medicamenis tum id fieri ex auro ad extrahendum auru, & ex argento ad argentum. At vero experti ea in sua crassitie minus penetrare in profundum eorum quibus commiscetur, varia adhibet artificia ad attenuandum, partim coquenteS cum argento visio,cuius natura est peruadere in profundum Metallorum,
pauim cum aquis acutis ex salibus & aluminibus, varijsque ingenijs lapidem constituere profitentur rubrum aut album, fusibilem ut cera,ingressivum in metalla, & tandem purga- aluum ab omni impuritate id quod inest in ipsis auri, aut argenti , colorem addendo, & pondus & caeteras conditiones perse orum. Verum etsi reperiantur aliquando in fodinis
metalla mista cuiuscunque generis, non tamen post eorum separationem quae artificio sit in fornacibus, remanere semper alterius mistionem verisimile est. Hoc enim esset secundum Anaxagorae opinionem putare in V noquoque caetera inesse, & nullum dari simplex corpus separatum. Inanis igitur est eorum labor, qui tentant extrahere aurum, & argen-rum ex ijs corporibus, in quibus non est. Delusii autem sunta varijs eorum pigmentis, quibus aliqua ex patie veluti pabitantes imperfectorum metallorum sordes, putant se extraxisse ab ijs aurum & argentum. Sed cum in eorum profundo materia adsit combustibilis, & impura nequaquam tolerare possunt quqd unq. examen, aut igne factum, aut per succos acutos erodentes eorum siubstanti . Sed nostrum non est eorum ineptias redarguere. Ideo institutum persequamur. Illud contemplatione dignum est, omnia metalla quanuis ex vaporosa exhalatione constent, pondere tamen vincere
197쪽
omnia corpora , tam lapides quam terram ipsam omnium grauissimam. Nam fusis metallis omnia alia supernatant , ut aquae oleum aut lignum. Quod argento vivo maxime contingit: nam illi etiam omnia reliqua metalla supernatant
cxcepto auro. Auget admirationem eius natura aerea, ponitur enim ab Aristotele inter ea, quae plus aeris habent,q.Meteo. cap. 8. nam sacillime euolat in fumum, quod significat, id maxime ex exhalatione constare: ideo Chim istae inter spiritus connumerant. An corpora tenuia & humid1 in unum & angustum magis compingi possimi, quam erassa& sicca 3 sicca enim non inuicem glutinantur in unum: crassa vero difficilius penetrant in angustum . Quando autem
multa materia grauis in unum compingitur, grauius redditur, quam ubi pauca: tanta enim est grauitas, quanta est materia, ut tanta est albedo, quan ra est superficies. At metallorum materia cum vaporosa sit, utrunq. possidet, enuis enim est &humida. Patet autem experimento. Nam alis rum grauissimum omnium, simul & tenuissimarum partium: duci enim potest in bracteas adeo tenues , ut euolent in auram . Nec mirum vaporem ut pote aereum leuem esse, grauitatem autem acquirere in metallorum generatione ampliorem quam aqua: nam ab exhalatione sicca alteratus co-ditiones terrae ac Dirit, grauiorq. fit ipsa terra, quia humi ditatem actu retinet, qua ductibilitas oritur, &tenuissima rum est partium. Talis est humiditas metallica omnium grauissima, non ad mens tangenti, nec madefaciens ut aqua nulli alij similis: non enim aqua est neque ex aqua, sed erat potentia aqua antequam metallum fieret. Ideo bene a Medicis omnia Metallica terrae species appellan tur, etiam ipsum argentum viuum: & omnia vim exsiccandi habent. Sed
iam singula explicemus exorientes a perfectioribus: vltimo quae ab illis egrediuntur, perquiremus.
198쪽
AVrum caeteris metallis praeIatum non ob colorem fi
uum, quia clarior in argento videtur, & longius fuli get: nec pondere , aut facilitate materim, quia in utroq. vin- Nitur a Plumbo, ut Plinius putat. At contrarium apparet, si utra que proijciantur in argentum vivum a Plumbum enim supernatat, aurum solum mergitur, grauissimum igitur omnium. Sed perfectionus signum est quia solum inter metalla in igne nihil deperdit , durante materia etiam id incendijS, JNgisque,si Quin imo quo siepius arsit, proficit ad bonitatem.
.Pr eregi quia Isti minimum eius atteritur, cum alijs metalsis lineae producantur,& manus sordescant decidua materia. Hinc anuli aurei cum primum e ferro instituti fui ta 'ometeo, tantum iu signuna vinculi , sed postea successe- urci in signum hel cae virtutia apud Romanos , aut citatu dignitatis gratia publice dabantus ijs, qui legati ituri essent ad exteras nAtmnes. Nullum pr*terea aliud latius dilatatur, aut numerosus d tu id it ivria una enim uncia in septuagenas, & quinquagenas, plures i. bracte aes quaternum xlxqq. digitorum spargimur ap*d plinium: sed hodie drach- aurum quinquagenas sex digitorum facit aptist Aromatarios, Idco lege' dum puto apud Plinium: Septinget lataS, de quin quagenas . Apud Pictores autem triplo numerosiores , dc
tandem tenuissimas eius bracteas argento substrato eousque inlatant, ut color tantum non substantia videatur remanere,quibuS inaurant aes,feri u , ligna, marmora. Ducitur qum,
g dem ratione in filum tenuisti main, quod stamini circum-du uua; per se sine stamine, texitur. Acce it spbsi ptiae
in orruptibilitas: solum enim nullam c trahit rubigin em,nes aqualorem , adeo ut contra salis & aceti succos rerum g tiores constans perduret. Id gutem contingit tantum in auro purissimo, Nam impurum floret quidem, scd caerula una Eamqnissimum. Vna tantum res est quae veneni modo
199쪽
do ipsum corrumpere videtur. hoc est argentum vitium: nam
quam primum illud tetigerit , permeat intus, frangit, & tan-
dem in puluerem conuertit, nulla auri specie apparente.Sed lin igne resurgit pulchrius quam prius. Haec igitur indicia sunt nobilitatis substantiae, ut merito praeciosissimurn habeatur . Eius autem Vena, unde excoquitur, varia est: nam vel
in fluminum harenis reperitur, quod genus perfectius est, cursu ipso & tritu perpolitum, in quorum numero Padus est Italiae: in montibus enim abradi eius micas tenuissimas una cum lapillis creditur: aut exhalationes subterraneae in ipso cursu aquarum purgatae, lapillisque haerentes in aurum conuertuntur. Aliud genus effoditur puteis aliquando summa tellure inuentum , inhaeret autem glareae marmoreae in Hiaspania: at in Oriente Sapphiro, quem lapidem LaZuli vocari diximus: & Thebaico, alijsque gemmis. Tertia ratio est
exca Uatis montibus cuniculis per magna spatia actis ad lucernarum lumina . Vena enim propria in fibris saxorum continetur praecipue ubi Silex fuerit , duriores enim lapides aumat. Testatur Albertus eandem auri fibram visam per Siliacem transeuntem, degenerasse in argentum cum ad aliud genus lapidis mollioris rariorisque peruenisset. Ex quo colligit magnam vim loco inesse ad generanda Metalla,cum ex eadem materia diuersa corpora ob id fiant. An tenuior exhalatio, quae in aurum conuertitur, exhalat facilius, & eu nescit in lapide rariori crassior autem caeteris metallis propria non penetrat in lapides densiores Quanuis autem eo coqui uenam oporteat, ut perfectum aurum eliciatur, repe riri tamen tradunt in metallis persectum, quod igne non geat. Factum quoque aliquando aurum ex auripigmento in Syria pictoribus effossis, sed tam parua quantitate, ut maius esset dispendium. Auro omni argentum inesse testantur
uario pondere, alibi dena, alibi nona, alibi octava parte
Cui quinta pars est, Elce rum appellatum est, cui maxima aullioritas apud antiquos,& quia clarius splendet quasea argentum ad lucernarum lumina: & quia natiuum uenena de-
200쪽
praehendit : nam in calcybus discurrunt arcus caelestibus finiates cuin igneo stridore. Quod Veroaurum porum est,&ab omni argento separat tim , Obrygum appellatur , quod igne deprehenditur, ii rubeat colore quo ignis . Cum enim ignitur & funditur, rubedinem fulgentem, ignis modo acquirit . Dissicillime quoq. accenditur. Est , alterum sine igne purum, quod Apyron appellatur, quale Arabi eum esse
traditur: coetera argentos a Graecis leuca appellata. In medicinis usurpantur auri bracteae, quae folia appellantur, ad cordis palpitationes caeterasque eius imbecillitates praesertim ab atrabile ortas: na arabes viminifico di ill i tribuunt. Sua enim frigiditate repellit a corde prauas fluxiones. Siccitate autem ac substantia incorruptibili tuetur, ne putrescat. imici promittunt eius solutionem, ut poculentum fiat ,
cui vires tribuunt aduersus omnem morbum: reficere omnes corporis imbecillitates, & in iuuentutetconseruare e cum tamen aurum ostensum sit a nullo solui,pi sterquam ab argento vivo, quod venenum est Quanuis autem ponatur in aquis acutis , quas aurifices parant ad separandum aurum ab argento et non tamen in liquorem soluitur: tantum diuiditur in
partes insensibiles, quae iterum siccatis avis glutinari post
sunt in pristinum corpus. Tanto igitur minus' siauetur ab alijs aquis quae vim erodendi non habent. At eius puluiscu- Ius ab omni aliena substantia ablutus, opote tenvissimus, ex quocunque liquore astarni potest quo modo potabilis redditur. Qui vero putant auram elixando qualitatem auream iusculis conamunicate, inanem operam moliuntur. At extinctione eius forte aliqua virtus imprimi possit in liquoribus, sed ea potius ex igne erit, quam ex auro. Cauterium tradunt ox auro ignito laetum, non incitare bullas, &vlaus citius ad cieatricini perstuci. Plinius experimentum quoddam probabile affert: Iubet aurum torrefieri cum talis grummo triplici pondere, &mirsus cum duabus salis porpionibus, S una lapidis Schis rata enim virus tradit rebuS una crematis in fictili vase ipsiun purum,& incorruptum, utitur autem L reliquo