Corpus scriptorum historiae byzantinae Theophanes Continuatus, Ioannes Cameniata, Symeon Magister, Georgius Monachus

411쪽

νός, τῆ των προποπορον κυριακῆ, τρ τῆς βασιλείας στέφεται. διαδήματι παρα Κώνστακτίνου βασιλέιυς καὶ Ninoa v πατριάρχου.

minica Christi progenitorum solennis memoria agitur, imperiali stemmate a Constantino imperatore et Nicolao patriarcha donatur.

Anno 6428, indietione octava ae Ianuarii sexta, sanctorum luminum die festo, Romanus uxorem suam Theodoram Augustali corona donat, moxque Maii decima septima filium suum Christophorum coronat per imperatorem sacro pentecostes die; amboque soli ea in pompa processerunt. mense Iulio, indictione octava, die dominica, ecclesiae per Romanum composita unio est, cunctis metropolitis clericisque unitis, quos Nicolai patriarchao et Euthγmii causa hactenus scissos habuerat. 2. Octava Februarii, indictione nona, mittens Romanus Stephanum Calomariae filium in Antigoniam insulam in exsilium mittit, maiestatis accusatum, inquo monaesium detondet cum Theophane Tichioto et Paulo Orphanotropho, illius domesticis. 3. Romanias imperator, dum solennom processum ad tribunalium habet, eunetis illic cohortibus cum armis congregatis recensitoque exer-

412쪽

εἰπων, του υργυρου, ' ληιανὸς ὁ βασιλευς γαμβρὸν ἐποιήσατο,

τὰ του πατρὸς ἐλπισατο, καὶ ἐν τῆ πολει ἐλθὼν τῆ ρογαλη του θεου ἐκκλησια προσέφυγεν. Ῥωμανὸς δὲ ὁ βαmλευς τας αυτ αταξίας καὶ λεηλασίας αναμαθων τ νον τῆς ἐκκλησίας ἐξαγαγεῖν Cra ἐβουλευσώετο καὶ παιδεισαα ὁ di amυδεις ἐπιστολας πρὸς Bovλγαρους πλασα ἰανος πρὸς αυτοῖς αυτομολῆσαι ἐβουλετο. κρατη- θώις ει καὶ ἐλεγχθεὶς τῆς τε Ουσίας καὶ των ὀφθαλμων στερεῖται.

estu, quam celerrimo so ipso pariter ac Constantinus In palatium reeε- perunt. delatus enim Arsenius a Leono eius famulo, et Paulus manglabita, insidias struero. hinc verberibus subacti, ac bonis publicatis, exsilio relegati sunt. erat tunc administrandae rei publicae adiutor ac subadiuva Ioannes presbyter rector. is Leonem Arsenii domesticum hebdomadarium fecit, in imperatoris gratiam eum insinuans. Romanum vero Leonis filium, uti superius dicebam, virum altis humeris ac eo poris pulchritudine specieque et prudentia, cum primis vero eleemosynarum studio et largitato et benignitate ac simplicitate egregio ornatum, Romanus imperator Agatha filia ei locata uxore sibi generum adsciscit. 4. Fuit Rentaeius quidam vir Attica oriundus, Νicetas patricio sanguinis necessitudino coniunctus, homo insolens et parricida. is cum Patrem suum, necem ei illaturus, persequeretur, ac pater illius vim furoremque sugiens conscensa navi a Saracenis Cretensibus inter navigandum captus esset, licentiam nactus patris omnia diripuit atque vastavit, inque urbem veniens in magnam dei ecclesiam profugit. Romanus vero imperator, cognita hominis petulantia rapinisque eius ac direptionibus, ecclesia eductum poenis mancipare decreverati illo eonfictis ad Bulgaros literis ad illos transfugere in animum eum induxisset, tentus convictus que bonorum luminumque amissione luit.

413쪽

λεν, πληγεὶς di καὶ αυτος ἐν τῆ πολει εἰσελθων λελευτησεν. 6. Ψιιηνυθη δὲ τότε διὰ Θεοκλητου νοταρίου τῆς υαουργίας η κατὰ Ῥωμανου βασιλέως ἐπιβουλὴ Ἀναστασίου σααελλα- 1ορίου και ανοντος του χρυσοχωτον, και Θεοδωρήτου κοιτωνίτου, καὶ adris ιητριου βασιλικου νοταρίου του εἰδικου, καὶ κολάου

P 248 του Κωβάτ η καὶ Θεοδοτου πρωτοκαρύβου, οῖ υπερ Κωνσταντίνου βασιλέως δῆθεν ἐσπουδαζοπι καὶ διελεγχθέντες ἐτυφθησαν και ἐν τῆ μέση διῆλθον καὶ ωπεροριοι κατέστησαν. ὁ ει Θεοδω- 15ρητος ἰδία ἐν τ* Tρικοὶ χω του παλατίου τυφθεις καὶ αυτὸς ἐξωρισθη. τὸν δὲ Ἀναστάσιον σακελλάριον ἀπέκειραν ἐν τῆ μονῆ

βασιλέα Κωνσταντινον υποβιβάζει καὶ δευτερον καθίστησιν , εαυ-20

τὸν δὲ προάγει εἰς τουμπροσθεν, τω τὰς ἐπιβουλὰς καὶ τὸν ἐξ B αυτων θάνατον δεδοικέναι, τῆ ἐπιορκία, φευ των ἀνθρωπίνων

5. Bulgaris autem ad Catasyrtas usqns post Adralestae domestici mortem excurrentibus, Pothus Argyrus, vir optimus bellicaequo rei Peritissimus, scholarum domesticua ei sufficitur; castrisque ad Thermopolim positis Michaelem Moroleonis filium, vicarias ipsius Partes ctgen-.tem, Bulgarorum motum exploratum mittit. hic in Bulgarorum ex im- Proviso delapsus cuneum multam quidem Bulgarorum stragem edidit e Verum i se quoquo letali accepto vulnero in urbem reversus in vivis esse desiit. 6. Eo tempore detectae, Theocleto officii notario deferente, structae Romano imperatori insidiae. auctores erant Anastasius sacellarius et aurificinae praepositus et Theodoretus cubicularius et Demetrius regii fisci notarius et Nicolaus Cubaries et Theodotus prolocarabus. hi videlicet imperatori Constantino studebant. convicti vero, Verberibus subacti ac per mediam delati urbem, in exsilium eiecti sunt. Theodo-Tetus seorsum in Triconcho palatii eamus, ipse quoque in exsilium pul

sus est. Anastasium autem sacellarium in Elemorum monasterio in sarie multarunt; quo loco defunctus egi. T. Eo Romanus praetextu ac occasiono Constantinum imperatorem

primo gradu deiicit secundoque ordine constituit, ac ipso sibi primas arripuit, quod nimirum insidias itideque impendentem mortem metueret δPeriuriique heu rea humanaal sibi crimen adsciscita iureiurando enim

414쪽

DE ROMANO LACAPENO. 401

I0 ροις , ἔχοντας, ἐαυτῶν πλῆθος ἱκανον ἐκ τε τῶν βασιλιχῶν καὶ τῆς ἐταιρείας καὶ τῶν ταγματικῶν' οἷς συνυν καὶ ωλεζιος πατρίκιος δρουγγάριος τῶν πλεύνων ὁ Μουσελὸ μετὰ του λαου-του. ἐν di πεμπτη των νηστειῶν ἔβδομάς. διαταςαντες Ου- τοι τον λαὸν ἐν τοις πεδινοῖς καὶ χθαμαλωτέροις τόποις τῶν IIη- 15γῶν, των φυλγύρων ανωθεν ἀναφανέντων ἐνυπλων, βοῆσαμένων ασηsuo καὶ φοβερα καὶ σέν οδροτάτως παρελασάντων κατ'

promiserat nunquam sibi imperii primas partea, illo spreto, arroga

turum.

8. Symeon vero adversus Romanos rursum arma movet; emissaquis Bulgarorum manu cum Chagano et Menim aliisquo, mandat ut quam citissimo adversus urbem excurrant. superatis itaque montibus Mun-φlaba usque Pervenerunt. intelligens itaque Romanus imperator illorum rruptionem, Veritus no Ρegarum regias aedes StenumGuo inde effusi incenderent, Ioannem rectorem una cum Leone et Potho Argyris troiussit, valido ex praetorianis et foederatis aliisque cohortibus eonstato Exercitu. aderat et Alexius Muselo eatricius et drungarius rei navalis eum suis copiis. agebatur quinta ieiuniorum hebdomada. in campestribus itaque ac depressioribus Pegarum locis instructa acie, Bulgarisque armata manu E superioribus editioreque tumulo emergentibus ac incondito horrendoque clamore strepentibus maximoque impetu irrumuentibus, Ioannes rector illico fugam arripit: Photinus Halypodis nitus eius tuendi causa concertando necatur, aliique multi. rector igitur aegre servatus in celocem evadit. venit vero et ipse laga dilapsus amnis gravis Alexius drungarius Musele, nee eum eis colocia scalam commod. satis scandere Valens, una cum suo protomanda ro, PraecePs in mur.

Retus, aquis ainoeatua est. ambo Mori, cum scilicet Pollius tum Leo Theophonea eoaιin. 26

415쪽

402 THEOPHANIS CONTINUATI LIB. VI.

P 249 ἀπιπνθησαν, οἱ di σιδήρου γεγονασι παρανάλωμα, οἱ di χερσὶ

φυλγαρικαῖς συνελήφθησαν. οι δἐ φυλγυροι ιιηδένα τὸν διακωλυον τα ἐχοντες τα τε τῶν IVγων παλατια ἐπυρπολησαν καὶ τὸ sΣτενὸν απαν κατέκαυσαν. ουμος ἄρα δεινον ἀβουλία καὶ ἀπειρία

B βασιλως πριστο φόρου γυνή. Hyuκαφα δἐ καὶ ὁ κουροπαλάτης πβηρ ἐν τῆ πόλει παρεγένετο, καὶ διὰ ρεέσης τῆς ἀγορῶς διελθων, κεκοσ3 ιζ1ιένης λ ιΠρως, μετὰ. δο ς πολλῆς καὶ τιsιῆς ἐπιεδέχθη 'δν καὶ ἐν τῆ ἀγία του θεου σοφία ἀπαγ αγρον, τὸ κάλλος αυτῆς 15

10. Tῶν δἐ Βουλγαρων παλιν ἐκστρατευσάντέον καὶ ριέχρι τῆς ἁγίας ΘωJωρας ἐλθόντων παλατίων καὶ ταυτα πυρὶ παραδι-

patricius, fuga in eastellum evaseranti navales ne reliquae omnes copiae partim hostium manus effugere studentes in mari exstinctae finni partim ferro perierunt, partim capti a Bulgaris sunt. demum Bulgari nemine illis obsistente regias Pogarum aedes incenderant totumque Ste- num igni Vastaverunt. sic nimirum Vando malum consilii inopia rerumque imperitia, cui audacia ac temeritas praesto est ac favet. 9. Mensis Febrnarii die vicesimo, indictione decima, Theodora Romani coniux moritur. eius cadaver in Romani ipsius domo, quam in monasterium mutarat, depositum est. eodem mense coronatur Sophia Christophori imperatoris uxor. eodem tempore Iber curopalata in urbem venit, perque medium forum deductus magnifieo apparatu ornatum Cum ma a claritate et honore susceptus est. induxerunt etiam illum in S. Sophiae, ut sacrae eius aedis pulcnritudinem et immanitatem am pretiosissimum cultum oculis ipse lustraret. splendido namque ornantes, auroque textis aulaeis parietes circumvestientes omnisque generis cultu decorantes, sic eum nomiserant. ille mirandam immanisque molia tem pli fabricam stupens, supraque modum admiratus illius pretiosissimum cultum, ac eum dixisset sacrum hnnc locum vero dot habitaculum esse,

domum reversus est.

10. Rursus vero a Bulgaris suscepta expeditione, et eum illi adusque S. Theodorae regias aedos venissent easque igni ineendissent,

416쪽

DE ROMANO LACAPENOs

, εῖς αριστον ὁ βασιλευς Ῥωμανὸς τευν ταγμάτιον αρχον

καὶ παρίλει τουτοις καὶ προυτμπετο κατὰ τῶν ἐναοίων ἐξελθεῖν καὶ τῆς πατρίδος υπεραγωνίσασθαι. οἱ δἐ συνέθεντο ἔIolsui3ς τνης 5 αυτου βασιλείας και των μιστιανῶν τυραποθνησκειν. τῆ οἶν ἐπυαρι- καθοπλισθεις παρα τω βασιλέως ὁ εἰρη/ιένος Συκτικης Dαληθῆ ουσαν τὴν αυτου πωτιν κω ανδρίαν ἀπεδειζεν ἔπισθεν γὰρ των Βουλγυρων γενηιενος καὶ εἰς τὸ ΟΤρατοπεδον αυτῶν

χοντα. ὁ δὲ ἐπειδη γε--ος αγο ισαμενος καὶ noλλους ανελέων κέτι ἀντέχειν et δυνατο πρὸς τὸ πλῆθος των πολε/ιίων, του ειπου τὸν χαλινὸν καὶ εἰς φυγην ἐλαυνε. novαμὸν δε τινα Ρ 25015 παραρρέοντα διαπερῶν, του Innoυ αυτου ἐν τῆ τουτου ἰλυῖ ἐμπαγέντος, τιτρωσκεται κατα τῆς ἔδρας καὶ του ιιηρον. μολις ουντου ' που ἐκ της ἰλυος ἀνασπασθέντος συνεργείρ των υπὸ χειρα

διασώζεται μέχρι τῶν Βλαχερνῶπι καὶ τεθεὶς ἐν τῆ ἀγίρ σορω,

imperator Romanus prandio laute instructo agminum ductores Invitavit, cum, et quem vocant, Sactices illis comes esset. hortatur ergo iubet- que adversus hostes exire ac pro patriae incolumitate pugnare. MSenserunt illi. atque alacres ipsius maiestatis tuendae causa ac Christianos ulciscendi oppetituros se mortem in se receperunt. postridie igitur, uem diximus, Saetices, ab imperatore armis Instructus, veram ab ipsoatam fidem ac quam iactarat fortitudinem ostendit: Bulgaros quippe a tergo aggressus, inque eorum eastra insiliens, quos ibi repperit, omnes trucidavit. Bulgari igitur ubi didicere quod ita evenerat, in castra revertuntur, consertaque Rcie Sacticem paucia stipatum terga vertere Cogunt. is itaque atronue desudato praelio, factaque hostium ingenti struct , cum tantae eorum multitudini sustinendae par amplius non emet, laxatis habenis equum ad sugam impellit. in cuiusdam autem auinis transitu, equo in coeno haerente, vulnus in auum et femur accipit. Verum eqho Regre tandem suorum cura et industria o coono Evulao ad Blachemas usquo evasit; atque in saera soro loeulum dic positus, cum vulnus letale esset, e vivis excedit. 11. Sub idem tempus Petronas, vir clarissimus summeque Venerabilis, Romani imperatoris iussu minorem urnam unam egregie elabor tam duasque alias nulla sculpturae urte caelatas, ex S. Mumantis Flao-

417쪽

404 THEOPHANIS CONTINUATI LIB. VI.

rem monasterio, quod situm est ad Portam quam Xerocerem voeant, advexit; in quibus fama est eonditum fuisso Mauricium cum filiis. quactet in Romani monasterio hoc est in Myrelaeo) fuerunt depositae.12. Adrianus vero quidam Chaldiis, nec non Taizaces Armenius, vir summe locuples, eonsiliis hortatuque Bardae Boetae, qui in Chaldia ductor militum erat, tyrannidem struunt rebellantque adversus Romanum imperatorem, Palperte sic nominato oppido munito oc pato. horum potitus Ioannes Curcuas acholarum domesticus ipsos tenuit; quorum illustrioribus, publicata ipsorum substantia, oculos adimit; alios, qui Pauperes essent atquct o euri, quo vellent abire iussit. Talaaces, alia munitissima arce occupata fideque impunitatis ah scholarum domestico accepta, Byzantium venit; ibique manglabitae dignitate auctus in man-ganorum domo sub custodia agebat. cum Vero fugam moliri deprehensus esset, oculi ei eruti sunt. Bardam Boetam, imperatore bene ei volento atque illius miseronis, monachum d tonderunt. 13. Patricio vero sie appellato Moroleone seu potiua Thymoleonct velut dicas, virum leonini pectoris atque animi) Adrianopolitano praetore , bellica sortitudine ac solertia egregie instructo, ut qui haud raro adversus Bulgaros rem strenue gesserat, Symeon Bulgarus, Cum omnibus copiis urbem obsidens ac vallo cingens, validis ipsam armis Premit.

418쪽

DE ROMANO LACAPENO.

ἐπιγενο/ιενος ἐπιζήτησεν αποσταλῆναι αvet υ τὸν πατριυρκην αὐ-λαον καί τινας των μεγιστάνων ωπιε περὶ εἰρήνης αυτοῖς συν--χειν. ελαβον ουν Ομήρους παρ' ἀμφοτεροι καὶ ἐς θλθε 21 παραγενοι νος rectius P. 579 a

oppidani deficiente anaona ac samo graviter amici , cum commeatus parandi nulla spes essulgeret, penuria pressi se suumque praetorem uulgaris dedidere. hunc nactus Symeon toto corpore vinctum innumerisque verberibus affectum, ad extremum acerba moris, et 'uae saevissimam et erudelissimam ipsius indolem deceret, virum sustulit. Bulgaris ita- quo in urbe praesidiariis relictis discedit. praesidiarii vero, audito Romanorum copias in ipsos ingruere, relicta urbe abierunt; inquo hunc modum a Romanis urbs recepta est. 14. Leo Tripolita eum magna elasse ingentique exercitu adversus Romanos egressus, ubi Le'inum occupasset, Ioannes Radinus patricius, rei navalis drungarius, eum repente aggressus est; consertaque Pugna, dei ope, sub eo merentes Agareni susi sunt atque fugati, solusque ipse Tripolita aegro fuga salutem Qxpediit. 15. Mense Septembri, indictione secunda, Symeon Bulgariae princeps cum omnibus copiis adversus Bygantium profectus est, ac Thraeiam quidem ae Macedoniam populatur, succendit vero omuia et eVertit, atque arbores succidit. ad Blachemas usque eum admovisset, Nicolaum Putriarcham ac procerum quosdam, quibuscum de pace tractaret, ad Femitti rogavit. datis itaque utrinquo obsidibus exit prior Nicolaus Pa-

419쪽

406 THEOPHANIS CONTINUATI Lm. VI.

C προτερον 3 D ὁ πατριαρχης κολαος, ἶπειτα ο ῖ σιχαὴλ πατρι- κιος προσαγορετηιενος ὁ Στυπιωτης, καὶ 7--οῦς ὁ μυστικὸς καὶ naραδυνωτευων ' γαρ Σωακν ς ὁ ραίκτωρ διαβληθεις προς τὸν βασιλέα, ἀσθDειαν προφασισφανος του παλατίου κατεληλυθει καὶ ἐν τῆ αυτου μονῆ πλησίον Γαλακρηνων ἀπεκαρο. οι s ιεν ουν ιιετὰ Συμεων περὶ εἰρηνης διελέγοντο, ὁ δε αυτους μἐν ἀπεπθιφατο, αυτὸν ει τὸν βασιλέα 'Ri μανὸν ἐπεζήτει θεάσασθαι παρὰ πολλῶν δὲ πεπληροφορητο περί τε τῆς α του φρονέσεως καὶ ἀνδρίας καὶ συνέσεως. ὁ τοί- βασιλεὸς ἐπι τουτου σφοδρα D ηγαλλιάσατο ' ἐπόθει γὰρ in εἰρηνην καὶ τὸ στῆναι τὰς γινομέ- is νας τί is αιριύτων ἐκχύσεις οσημέραι. ἀποστείλας ουν ἐν τφ του ηυδίου αἰγιαλω κατεσκευασεν ἐν τῆ θαλάσση ὁ ρωτατην ἀποβασιν, ωοτε τb βασιλικὰν τριηραρον διεκπλέουσαν ἐν αυτὴν προσορ ἀυσθω. περιφράξας ουν -τὴν πάντοθεν διατείχισμαράσον γενέσθαι προσέταξεν, ενθα αλλήλοις ειυλλον ὁμιλειν. un 1s στείλας ουν Συμῶν τὸν τῆς οὐραγίας θεοτόκου ναὸν ἐνέπρησεν τὸν ἐν τῆ Πηγῆ, ον 'T-στινιανὸς ο βασιλευς ἐδομησατο, κώ τὰ P 252 πέριξ αυτου συμπαντα, δῆλος in ἐντευθεν μη τνρ εὶρηνην ἐθέλων, ἀλλ' ἐλπω μετεωροις τοττον ἐξαπατῶν. παραγενό/υνος

εῖσῆλθε σορῶ κώ τὰς ἐξέτεινεν εἰς σχήν, ε- πρηνὴς πισον δάκρυσι κατέβρεν τὸ πιον εδαφος, την πανυ ινητον καὶ ἄχραντον θεοτόκον υντι λων πινν ἀ-μπῆ καὶ ἀμειλικτον του

triarcha, inm. Μlchael patricius eomomento Styptores et Ioannes mysticus , administrandarumque rerum Imperatori adiutor ac minister intimus. iam enim Ioannes rector criminia apud imperatorem delatus, ipson se aegritudinem praetexens aula discesserat inque auo monasterio haud procul a Galacrenis in monachum tonsus fuerat. legati igitur cum Symeone de pace colloquebantur. verum Symeon illis repudiatis, ipsum imperatorem videro eiusque Congressum Expetebat: certo enim relatu dε eius prudentia et fortitudine sapientiaque acceperat. pergrata ea res fuit Romano, quippe qui pacis desiderio tenebatur, ae quotidianis utrin- quo Caedibus unem imponere studebati mittit itaque qui ad mare in Cosmidii littoro tutissimam exscensionem struerent, quo loco eius Praetoria naris appellenda esset. loco itaque undique communito, in medio Iussit septum neri, ubi erant collocuturi. interim Symeon, suorum misso manipulo, sanctae dei genitricis temetum in Pega, a Iustiniano conditum, incendit, Re circum vicina omnia igni ferroquo vastavit. his igitur alienum a pace Palam prodebat animum, vanaque spo imperatorem deludero haud obscurum erat. veniona antem imperator cum Nicolao patriarcha in sacrum inoessus est loculum, manusque in precos extendit. tum pronus in terram procidons sacrum ubertim solum laerimis rigabat, omni celebrandam laudo omnisque labia puram sanctam dei genitricem

420쪽

DE ROMANO LACMENO.

ωπερηφάνου 3μων καρδίαν μαλαξαι κia πεισαι τα προς-νθεσθαι. Τυ αγιον ουν κιβωτιον διανοιξαντες ἐν έ το σεπτον τῆς αγίας θεοτόκου τεθησαυριστο ωμοφόριον, και τουτο ὁ βασι- λεως ἀνελόμνος καὶ ωσπιρ τινὰ θωρακα ἀδιαρρηκτον περιβαλο- B

obsecrans, ut inflexmn seiri quo Symeonis pectus emolliret et ad paeis Concordiam ineundam induceret. sacra igitur regerata a via, in 'ua venerandum sanctae dei genitricis palliolum refositum erat, eoque imperator sublato, velut ue thorace qnodam nullis telis pervio assumpto, ac quam in intemeratissima dei genitrice collocaverat, galeae instar, fido sibi adhibita, tutis scilicet munitus armis templo egreditur. suis itaque classiariis ac comitatu clypeis armisquo aliis probe instructis in Iocum constitutum eum Symeone tractaturus venit. seria 'uinta erat, cum haee gesta sunt, mensis i Novembris die nona, hora diei quarta. venit et Symeon eum exorcitu in multas distributo turmas atque acies. militum alii clypeis hastisque auratis, alii argento splendidis, omnis alii Ioris armis instructi atque ornati, cuncti ferro circumcincti erant. hi medium assumptum Symeonem ut imperatorem ac regem Romana lin afaustis vocibus prosequebantur. senatus omnis muris insidentes, quicquid huius fabulae erat, spectabant. res vero spectatu dignissima rosius Vere atque excelsus imperatoria animus fuit, mira rea interritaela mentis constantia et praesentia ae fortitudo; quomodo tantam hostium confluentem multituoinem videns sic placide processit, tantum non

animam pretium redemptionis hostibus pro subditia tradens. primus ita-

라틴어 텍스트