장음표시 사용
101쪽
tal, cte. Haec Leitcsma. Sed ego clariuq sic Respondeo. Primo : si Poeni rens selum tenorat Doctrinam Christianam , seu Omnes Articulos in Symbolo contentos,&alia quae necdilitate pr.ecepti scire tenetur, non retinendo Umoria verba, cum res ipsas sciat,& interrogatus de his rationem reddat, absque dubio est absoluen dus. Quia tunc poenitens non est in statu peccati mortalis , cum solum obligetur sub veniali ad re-xinendam memoria Dochri nam Christianam quoad Vcrba : ut cum communi Doctorum diximus supra quast. 8. ergo ob id non est reiiciendus a Confessione , seu ab lutione. Sic exprcsse Fagun
Respondeo Secundo. Si Poeniicias , non solum Ruoad verba, sed etiam quoad res , seu quoad sub nantiam, omnes articulos contentos in Symbolo ignoret, cum potuerit scire ; tunc Consessarius toclem modo secum illo gerere debet , ac cum aliis Peccatoribus. Ideoque si iterum , vel iterum confiteatur, & dicat se dolere de negligentia praeteri ta , & habere propositum emcndae , semper erit absoluendus. Quia sic cum relapsis in alia peccata fieri solet , iuxta doctrinam nostram habitam i .p.r It. s. de paenit .disput . . mestione si . Si vcro saepissaepius admonitus nullam diligentiam addiscendi adhibeat , differenda erit ei absolutio , quousque supradicta sciat , vel saltem Rirc inceperit: sic
Qui addit, in praxi nunquam , aut rari stimc denegandam esse absolutionem , Ob Doctrinae Christianae ignorantiam. Quia rustici s inquit in ignorantes , non habent commode Doctorem e ct Con
fessor potest illos instruere . nec ipsi maiorem addiscendi capacitarem haθent. Sic Sancheg. Cui subscri
An Confessari, teneantur interrogare omnes Paenitentes Doctrinam Chrassanam 'RE spondco : Tentri interrogare Poenitentes,sed non omnes, sed solum illos , quos probabiliter iudicant Doctrinam Christianam ignorare. Quia
tenentur interrogaru peccata, quae verisimile est poenitentem commisille, iuxta suum statum, ut di-NimuS l .P. tract. s. disy. a. quast. iχ . at huiusmodi est haec ignorantia : ergo. Dixi, non omnes . oec.
Quia non est nccesse de hoc interrogare personas nobiles, aut bene , pueritia educatas, aut quae studio litterario vacant, aut frequenter ad Consessiones accedunt. Quia merito praesumi potest, hos D
dub. a. pag. 429. quos ci at, & sequitur Sanchez
An Doctrina Christiana sit neeessario doeenda'RΕspondeo dicendum, quod Doctrina Chri
stiana quae comprehendit Rudimenta Fideliquae iuxta superius dicta, ni Symbolum Apostolorum,seu Articuli Fidei, decem Decalogi praecepta,
Oratio Dominica ,septem Sacramenta,&c.)omnino
est publice docenda. Quia id expresed praecipit Episcopis Tridentili. fus. 1 . eap. 4. de Reformat. his verbis r tidem si dest Episcopi 9 eιiam , saltem Dominicis , ct allia festiuis dιebus , pueror in singulis Parochiis , Fidei rudimenta , ct obedientiam erga Deum, re Parentes, diligenter ab iis, ad quos θectabit,doceri curabunt,cts opus sit,etiam per eensurar Eeetesiasticis compellent. Haec Concilium. Legatur Posseu inus de usteio Curari east. . quast. Pag. mira So. & Cate
An Paroehus , seu Curatus , teneatur docere suas oues Doctrinam Christianam ρAFfirmat absolutE Remigius ex Posseu ino toto
eir. his verbis : Los Curas, F los que lienen a Dcargo evdado de almaου, rienen obligation de enseἡaratos nisios de δε Paroquia en los divi festiuor,' Domingos, ta Doctrina Christiana , ' tos rudimentos denuestra Sancta Fe Catholica , la Obediencia Para conDiolo se Padres, as Io ordena expressamente et Ti- dentino in una constitueton de Pio V. tau apreiada, que comunmente los Doctores jurgan que eι Cura que ensofuere remisso, pera mortalmente. Ita Remigius in
Sed clarius Respondeo, Teneri Parochos , sub mortali , docere suas oues Doctrinam Christianam ; non praecise ex vi Concili, Tridentini, quia
Concilium, ut constat ex Verbis nuper relatis , non
declarat munus docendi Christianam Doctrinam ad Parochos spectare ; sed quia praxis uniuersalis ita interpretatur,& generaliter in Synodis Dioecesinis id praecipitur,& ided dicendum,quod deficiente, qui
eam doceat,teneatur Parochus sub mortali eam docere. Sic in primis Posseuinusq. 4.cit. & Victore lius ad illum, n. 9.Pag. 88. Saverb. Parochm, n. s. ita diccns: Negligentia magna Parochi in docendo adstititem ne Oessaria, nempe S mbolum, Decalogum, ct Pater uoster, mortalis est,ubi passim magnui est abusu eorum, qui contenti docuisse υmbolum Iarine , non explicant populo rudi steria Ddei presertim Grinitatis , ET Incarnaiationis, tantoperὸ adjali tem necessaria. in Sarochis,va Discopir,va Fralatis. Haec Sa. Trullcnch. etiam
An Parochus, non solum publicὸ , verum etiam in particulari, teneatur quemlibet Fidelem
subditum docere Doctrinam Christianam, seu Rudimenta Fidei P
REspondeo, Non teneri, sed sussicere in communi in propriis Ecclesiis haec docere,per seipsu, vel per alium. Sic Petrus Ledesina per sequentia verba: C a is uta
102쪽
A sa duda se restanda. que no san obligaris aen senarios en particular sino que hasta ensesiartes e stascosas en comun , eu seu proprias Hlesias : o proueer dea una persona, que en sus dlesias ensiaen la Doctrina christiana a sus hises. Esta resolueton es de S. I homas,
stam la Doctrina Christiana . persuadιendales que sonpadres de familias de loda su easa, F par consigmente, tιenen Algacion de codar de que μι familiares sepania Doctrina : perque si eos nο ha de ser easa de Gentiles,sino de Christianos que professan lale' de Christo.
Au inrier Infideles possit dari ignorantia insincibilis mysteriorum nostra Fides, qua pec cato excuset pNon posse dari talem ignorantiam inuincibilem in aliquo, saltem pro notabili tempore, sensere apud Oviedum , Bonavent. sic lege, non Barrab.ut offendi apud illum) in s .distinct.2s .art. 3.qus. 2. ad ultim. st quast. 3. ad penuit. & Adrianus quodlib. a. q. i. tenent & alij , apud Aragonium.
Sed , ut certum , Rc spondeo : Posse dari talem ignorantiam excusantem a peccato, inter Infideles. Quia potcst c tingere id in remotissimis nationibus , quae fidei notitiam non habuerunt: at in his ignorantia mysteriorum fidei minime habet rationem peccati ; cum eam vitare non possint, nisi fidei notitiam habendo,iuxta illud Apost. ad Rom.
IO. Quomodo eradent ei, qtiem non audierunt ρ no- modo autem aurient , sine praedicante t ergo. Sic D. Thom. 1.2. quast. io. art. i. Aragon. & alij DD. ibid. Trulleiach. M. i. in Decalog. cap. I. dub. F.n. I. Ouicdo traia.de fide,controu. 7 .Punct. I .in alij, praecipue mox citandi.
An etiam inter Fideles positi dari dicta ignarantia iuuincibilis mseriorum nostra Fidei, quae a peccato excuset pNEgant aliqui Doctores. Nam eo ipso , quod
Fideles sint, & inter eos nutriantur, saepe audire solent Articulos Fidei, cum eos de more pro ponat Ecclesia, & ab ipsa solemni Zentur, & a Praedicatoribus explicentur : ergo non videtur, quod possit aliquis, quantumcunque rudis, sine culpa eos
ignorare cum factu possit Magistros Ecclesiae de
Sed probabilius , Respondeo : Posse dari, apud aliquos ruit: cos , hanc imi incibilem Articulorum Fidei ignorantiam, & ratione illius, cxcusari a pec-gato eos ignorando. Quia saepe inueniuntur homines, etiam inter Fidcles degentes, qui nec temet audierint obligationem sibi esse sciendi, vel interrogandi aliqua mysteria nostrae fidei : vel si audierint, nil instar brutorum percepisse: aut si recceperint, aliis negotiis distracti, statim oblitos ille : vel tempore , quo adducere potuerint, Doctore a quo in-
c. b. n. ne, quos omnes citat,& sequitur Sanchezlib. a.Decal.c. 3.n. io. quibus addi possinit Fagunden
multis ab hinc annis, in agro Romano repertum csse rusticum, qui solem adorabat, & nihil audierat de Fide: nunquam enim adierat ciuitates,& oppida,
unde potui sici audire aliquid de Fide, sed pascendis
gregibus ovium, & armentorum continuam Dperam dederat. Lege Dianam p. 4.trast. .resol. 36.dc LuΥ-sium d. Fide disp. 2 8.dub. I.
inter Chrisianos spe hac ignorantia
contingat t Egant pannez,Petr. Ledesma, Azor. Filliu cius, IN Trullench. & aliqui alij, ex nuper citatis,sentientes , hanc mysteriorum fidei ignorantiam vix inter Christianos contingere,propter quam plurima Coracionatorum,Parochorum, & Religiosorum media adsunt , quae passim suppetunt ad ignorantiam depellendam. Assirruant absolute alij , veluti VasqueZ loe.cit.
Sed distinctius , & probabilius, sic Respondeo.
Primo, Inter Fideles Christianos, non saepe,sed raro contingit, aliquem habere ignorantiam inuincibi lena illorum Fidei mysteriorum, quae sunt necessaria ad salutem necessitate med ij. Nam cum haec ciuxta superius dicta in cognitione Dei existentis , ac potenti S remittere peccata,& gratiam, ac gloriam concedere, consistat,rarissimus csse potest,cuius mentem
haec notitia , saltem sub dubio, non imbuerit. Si C.
a fortiori omnes DD. pro prima sententia adducti. Respondeo Seeundo. Loquendo de Fidei my steriis,
quae de necessitate praecepti quis scire tenetur , non lotum rub , sed frequenter datur inter Fidclcs, qui dictorum mysteriorum habeat ignorantiam inuincibilem excusantem a peccato. Quia id experientia constat, de conuincitur ratione facta pro nostra s=tentia quastione antecedenti. Et sic tenent a fortiori Vasqucet, Agor,& Sanctitet nuper additisti : necnon Suareet, & AEgidius,quos sequitur Palaus n. s.cit. Saverb Rdes,n. hi r. ubi ita ait: Necesse esse explicite credere Edei νυ teria,qua publice in Ecclesia celebrantur, sentiunt multi cum D. Thoma: alty , excusari mulis tot ignorantia praesertim cum deest qui doceat ; sussicereque illis m Raptimo credere , quod eredit Ecclesia, quam op ionem , et si adhuc solebam improbare, nunc
103쪽
Mutem non ausim. Quid enim, dicemur perire infinitam Christianorum , alsoqui bonorum multinem , qui δε- erio, etiam sinitatis , ct Incaνnationis, vix quic- suam recte norunt, imo peruerse sentiunt se interretes Motius crediderim condemnari ι estorum Pastores,ob negligentium docendi. Sic Sa.
An post dari ignorantia inuincibilis , excusans a peccato, illorum praceptorum , qua sunt principia communissima , or uniuersatissima antecedentia Decalogum . quatiasunt: Malum est fugiendum , bonum ample -
R Espondeo, non posse dari. Quia. huiusnodi
principia, Malum est fugiendum , bonum amplerarendum. Quod tibι vis, alteri fae. Quod tibi non vis,alseri non feceris Tunt euidentissima,& de se ipsis constant : ergo de ipsis nequit ignorantia inuincibilis haberi. Sic communis. Legantur D. Thom. I. a.
contingat hominibus. Probatur,quia in primis,si:rtum directe prohibetur in Decalogo , & ramen,Vt
sine ulla ratione existimabat, non csse peccatum :ergo de hoc praecepto potest,& pro multo tempore , dari ignorantia inuincibilis. Rursus, fornicatio simplex, etiam est directe vetita in Decalogo , ct ut Diana , cum Tannero admittit, frequentius potest de illa ignorantia haec dari: ergo,ii non aequaliter de omnibus, de aliquibus tame Decalogi praeceptis po-tcst dari,etiam non raro,nec pro breui topore ignorantia inuincibilis. Legantur Ouiedo tric tr.ie . de F de,controu. 7.in sine, ct i. i. tradi s.contr. 6 punct. . n. 24. Qui tamen minime admittit ignorantiam in
uincibilem respectu homicidii , & furti. Vaetque EI. 2. disp. t 1 a. c. i. Montcsin. ibi, diθ. s. q. 3. & alij apud ipsos.
De externo Actu, vel f onfessione externa Fides , eiusque obligation .
uid sis Actus externus Fidei p
An possit dari ignorantia inuineibilis praee
piorum, qua in Decalogo continentur AFfirmat Diana, posse dari, vel rard,&pro
breui tempore, his verbis: Respondeo euis Narnero in r. a. D. suom. H0.4. quast. 9. b. I.n. 24. Ex communi, ct vera sententia, ignorantiam inuincibi- Iem contingere posse, non solum circa ius positivum humanum,ac particulares facti circunstantiM ; sed etiameirca ius positiuum diuinum , s mysteria Fidei nostra : sma etiam elua im naturale , non quidem quoad uniuersalissima prae ta iuris natura, sed quo- μή asia , Dellius quidem , ct frequentius circa ea, qua di ilius ex praceptis uniuersalibuν natura de--ςηηtur , ut est , v. g. bigamia , accipere lacrum ex mutuo , proprias iniurias Ole et . Amplex fornicatio, AEur etiam mendaciam officiosum, M. asscitius autem, υς fere, nisi pro breui tempore , circa pracepta illa , qua facile ex uniuersalibus litis praeceptis deducuntur , ut sunt cultus unius veri Dei , ct -- tera , qua directe eontinentur in pracepto Deemlui. Haec Diana .para. tract. 4. Rest. 36. ex Tan-nero. Et antea Petr. Ledesma , dc ex illo Trullench
Sed elatius Respondeo: Posse quidem dari ignorantiam inuincibilem praeceptorum , quae etiam directh in Decalogo continentur,non solum pro breui tempore. . vi Authores nuper citati dicunt sed pro multo tempore, licet hoc non in multis,sed in raris. R. P. Leand. in Decalogum. x Espondeo nil aliud esse, quim confessione . externa alicuius Fidei mysterij crediti: viti quado quis pronutiat,aut dicit: Deus est tri
actum internum Ddei , G Anseamus obiectum Ddscreditu, siue hoc fiat vocibus,stue naetibus,siue alia quώ- cumqua ratione instituta ad hoι significandiam.Sic ille. Et sc etiam Becanus de Fide,ev. . inprii ripio.
Qv AESTIO II. An hae externa Fidei confessio . eliciator ab habitu , aut Viriate Fidei '
REspondeo ut certum : Quod non. ia haec externa Confessio nil aliud est,quam quaedam
prolatio externa verbornm seu nutuum,&c. a potentia locomotiua oris , & linguae facta , dcc. atqui motus externus non procedit immediate ab habitu voluntatis , vel intellectus, ut in omnibus externis constat,de quibus quoad hoc eadem est ratio: ergo.
Sic communis. Legantur Arriaga loco cit. n. I. OUie-do etiam n. r. Becanus cap. 9. conet. 3. Granados controuers. I. ι LI. II. s t. l.
v s T AE t o III. An saltem huiusnodi externa Confessio Fidei, impetretur ab Vsemet habitu Fidei '
AFfirmant aliqui Recentiores cum D. Thoma
Me art. 3. inter quos est Granados loco citato. Alij e contra negant , docentes talem consessionem externam non esse proprie imperata ab habitu
104쪽
Fidei , sed ab habitu aliarum virtutum. Ita aliqui pud Arriagam si t. i .eir. n. 1 3c Ouicdum loc. est.
Sed probabilius Respondeo, Imperari quidem ab habitu Fidei, ad quem ex se pertinet ; & imperari petit, sicuti erogatio ex ternae elec molynae ab actu interno misericordiae 3, cis imperari etiam aliquando possit ab habitibus aliarum virtutum , propter illatum honestatem. Sic BasieZ 1.2. quast. lo. art. I . VaZqueZ, Valentia, Luysius, Becan. Vterque Hurtadus , quos citat. & sequitur Ouiedo loci eis.
m. 2. Legatur etiam Arria galoc.cit. conia. a.
Qv AESTIO IV. detur praeceptum de non neganda Fide
NEgarunt -Heretici Elcesaitae , Anabaptistae, Lidertini , de alij , docentes sufficere ad silutem , Fidem animo relinc , ac proinde nunquam esse peccatum,illam exterius negare.
Sed Respondeo dicendum,quod sit certum de Fide, dari praeceptu diuinu de non neganda Fide exterius Quia praeceptu,cum sit negatiuu, obligat semper, Scpro seper,sicut & alia praecepta negativa. Colligitur elare haec veritas ex illo Christi Domini, Matth. io.
3 3 .QMd me negauerit cora hominibus,negabo ct ego eum cora Patra meo. At qui exterius Fidem negat,etiamsi animo retineat, verὸ negat Deum cora hominibus: ergo dignus est, ut negetur a Christo coram Patre. Sic tenet communis Fidelium consensus. Sic docent Concilia, Nicaenum, Can. r .s Ιχ. Ancyran. fere per totum. Elibertin .ean. i. st a. Arelatcras. II. cap. II. Legantur PΡ. Augustin. tract. 66. in Dan.
Chrysost in nraith. ubi supra,& alij Theologi cum
s 1.Luysius de Fide disp. s s. cub. 3. Aigidius ibi,
AE s T I o V. ad euitandam mortem, infamiam , dr similia damna , Meat alicua negare Fidem,
REspondeo , tanquam certum de Fide : Non li
cere. Primo, quia ut constat ex dictis , praeceptum de non neganda Fide, cst negativum : ergo
obligat semper , & pro semper. Secundo quia s ut bene Fagundea j nulla potest fingi causa excusans
malitia talis negationis , praecipue quoad animum: quia non est dabilis casus , in quo necessaria sit ad euitanda tormenta, mortem , infamiam, & similiadana,chim ad omnia haec euadenda satis si negatio externa facta voce, vel alio signo externo, sed non animo , cum aliqua amphibologia ad vitandum mendacium, ut per se patet, siquidem animus semper est hominibus incognitus. Sic ille. Et omnes, etiam Haeretici.
Q y AE s T I o VI. An ad minus liceat ad euiιanda praediora damna , nega re ridem . non corde deuoto ore, aut
alio signo exteriori eA Ffirm iunx Haeretici supra citati , docentes,
licere cuilibet Fideli ad euitanda tormenta aut mortem, negare exterius Fidem, dummodo interius cana retineat. Quia exterior negatio , solum tunc fit propter alios homines: ergo poterit quis, ob vitandam mortem , eos decipere. Sed adhuc tanquam certum de Fide , Respondeo dicendum , minime licere propter ulla danma, etiam frauissima , vitanda , Fidcm exterius negare, etiamsi interius integra permaneat. Probatur Pνimo ex Scripturae loco, quast. . citato,& Lucae quast. 26, ut me erubuerit, ct meos sermones, hune Filius hemianii erabesset. Quod confirmatur ex facto Machabae rum,qui ne Fidem exterius negarent,gloriosissimum
tolcrauere Martyrim M. 2.c. 6.becundo,quia exterius Fidem negare, quantumuis interius retineatur, est exterius dicere , Deum non
esic veracem, de esse falsum id quod infinita aut horitate illius stabilitum est : at hoc dici, aut pronunciari non potest , sne iniuria graui contra ipsum
Deum et ergo. Sic tenent omnes Catholici Legantur praecipue Graia ados , Ouicdo , FagundeE. Accanus,
ct Arriaga , qui de hac quaestiotic lath , 3c docti
de sua Fide, in odiam eiusdem ridet, teneatur
resipondere, o Fidem prasiteri '
Ffirmant plures DD.eo quod tunc Fidem non profiteri, sit implicite , & tacite illam negare, quod nullo modo licet: ergo. Ita sentiunt Cater
manuscriptu citatus a Gaspar Hurtado di fui.'. dissic. . )Idem docent de rogato a Tyraiano,non distinguentes an Tyrannus fungatur authoritate pu
Sed probabilius. Respondeo : Non teneri tunc respondere , nec Fidem exterius positive profitcri ;sed posse licite fugere , aliove modo responsionein recusare,ac tacere. Ratio est , quia nolle in hoc casu interroganti. respondcre , nec implicii E est negare Fidem : ergo. Antecedens probatur : quia sui bene Oui edo j cx eo quod se interrogatus non respondeat, non potest praesumi Fidem interius non tenere I ac proinde nec tacit E , nec implicite illam n gare. Cum enim negando Fidem , reseonsio grata daretur interroganti, & interrogatus se indemnem seruarct, nullam rationabilem rationem habere posset,ad Fidem exterius non negandam , dc veritatem aperiendam, si illam interius non haberet. Sic illa
105쪽
Disp. LII. de Necessitate Fidei.
LOpez .p. instructor. eap. t .vers Peccat mortaliter. Tabiena verb. Fides,3.υltima, ubi haec ait: Multis facularibus, ae Religiosis in naui congregatis, quendum, forte ebritim , euagivato ense ,sic dixisse fertur : Si quis ex vobis Catholiιus est, in medium 8rodeat, a me per
mondus: CT omnes tacuisse , nec tanquam alιcuius culis
omnes praesentes: ergo tunc obligat prseep un confessionis Fidei. Haec illa. Ex quo iam patet quid dicehdum ad fundamcntum contrariorum nempe , non solum teneri Fidelem interrogatum in eo casu implicite fateri fidem sua mi sed etiam explicite,ut sie latisfaciat praecepto confitendi exterius Fidem.Ideoque hanc semeritimutenent Baianis,V alentia, Azor, Petr. Ledcsma,Lopers Sanchez, Acacius . Aragon, Manuci, & Trullcnc h
An etiam teneantur respondere, or fateri exte
rius fidem , Fidelis , qui non publice, sed se
creto de Illa tu terrogatur a Uranno, publi
An ad minus Fidelis interrogarus desua Fi Rege Tyranno, seu ab alta persona pubticam ivrsdictionem habente, teneatur te ondere, Fidemque exterius fateri '
Egant adhuc plures DD. eo qiQd ex praecisa
I taciturnitate fidelis, non potest Princeps colli. gere, aut praesumere , illum Fidem negare, sed p tius implicite illam fateri, eo quδd responsionem gratam sibi negat; & quia iuxta illud axioma, και
Pacet , consentire videtur. Ita Aigidius , Tannerus, Lorca, uterque Hurtad. Granados, Palao , Ouiedo locis citaris.
Sed probabilius Respondeo : In hoc casu , tene ri fidelem Regi Tyranno respondere , fidemque suam exterius fateri ; nec satis esse illi tacere caut Tyranno , nolens ei respondere , dicere: Sud adre, nan teneor tibi restondere , quia non habes ius in Perrogandi.
Raetio sit Primo, Quia quando quis Fidelis interrogat ur a persona fungenti publica authoritate,siue Tyrannus sit,sive vcrus Rex, aut Iudex, tunc agitur publice de honore Fidei : crgo in casu tali tenetur lam respondere, fidemque suam magna cum li-ertate fateri. Patct, quia publica potegate in terr ganti , magnus ex si dei consessione honor in Deum redundar, qui tacendo illi subtraheretur : ergo tunc tacens reus esset motialis culpae. Secundo. Quia, quando ille , qui de fide interrogatiost Iudex, princeps , aut Rex,ccnsetur polse interrogare iuridice ; ergo censeri debet obligationem esse responclendi. Antecedens probatur, quia i ait Arria sa) licet non ad occidendum, aut vexandum, attamen saltem ad imponendas diuersas leges politicas , de diuersas contributiones , ad assignanduin distinctam habitationem Christianis prae paganis, A Ffirmare a sortiori tenentur omnes Authores pro prima sententia quest. 7. adducti. Necnon& Banne Σ , quem citat , & sequitur Sanchez cap. ψιcit.v. s. ibi: bι militer, ob eandem rationem, non refert,
siue Publice, sitie priuatim a publica potestat e, ea interrogatio fiat. Ita ille,Fillluc. tra T. 2r . cap. 3. num. 6 3. Tmllcnch. tib. 1. Decalogi, cap. i. dub. 8. nurn. 6. δίalij. Quorum fundamentum cst , quia quando Tyrannus interrogat secreto, tunc etiam agitur publice de honore pidei: ergo tunc etiam datur obligatio grauis respondendi. Sed distinctius, ac clarius, sic probabilius RcL pondeo dicendum , quod illa persona publica au thoritate fungens, potest se gerere dupliciter in illa sua , de Fide , interrogatione, nempe , & ut Persena priuata,& ut persona publiea.Si ergo Tyrannus illes, ut Iudex , ut persena priuata interroget, tunc licitum erit Fideli tacere, imo & respondere illi. id
AEd te de mea Fide, s constentiarvi c stat ex dictis:
si ille acquiescere noluerit, dc veniatur ad publicam intcrrogationcm , seu ad hoc , quod ut publica persona interroget, tunc obligabitur Fidelis ad respondendum , quia etsi ille Iugex noti inici roset publice,sed intra priuatos parietes,& solus, halici tamen tunc ius aliquod interrogandi iuxta doctrinani supra traditam 2 de sic erit obligatio rc spondcndi. Sic in primis debent tenere primam partem nostrae responsionis , Adigidius , Tanner. Granad. casPn Hurtado, nuper quσ. 7. ct 8. citati. Et secundam
ΑFfirmabunt a fortiori CLiet. Angei. silvcst. 3c
Vasque 2 relati supra qua l. τ. Neerloil valen&c. liabet Paganus Rcx ius sciendi, qui sunt Chri tia q. 4.yunti. 2.dub. s. Tanna. quast . dri . s. n. I 2 o. stiani in silo Kgno : crgo ea interrogatio cst sitis apud Oviedum loc.cit. ymis. . tium. 2 s. conformis iuri Principis. Sic ille disint. 1 i. sect. 3. Sed clarius, & probabilius Respondeo,Non Te- . n. i p. ct n. χo.in sive . sic ad idem probandum arguta neri tunc Fidelem fateri fidem,& exterius illam in 1 mentarar : ras Priviqi interregrit in foro exheseo, . nis stare, per se sari autem teneti possit pes Mes-s aliorum Gentiliκm stram rium con vero iure : υero , dens, ratione scandali, aut Fidei grauis iacturi,di
inquam, inuincibiliter apud omher istos reputato . atii ccmus postea.
fatiem quoad me, non potest reiici, nisi eo imo de Cam Haec nostra responso probatur ex dictis. Quia meum animum. ergo remor illi respondere saltem propter jlta per solis priuata .etiamsi sit magnae autholixaris,
106쪽
nullam supra Fidelem interrogatum , habet iurisdictionem , vel saltem apparentem : ni si id faciat ex commissione Principis , in quo casu iam censetur ipse Princeps interrogare, in ergo tunc Fidelis per se non tenetur interroganti respondere, sed prudenti Dsime, setiam apud ipses inimicos Fidei praesentes)potest tacere; quia per hoc contemnitur interro gans. Vel certe potest ei dicere : Quid hoc ad te pquo iure tu me examinas, cte. Nam per haec vcrba nullam praesentibus, ad suspicandum male, causam praebet, sed solum utitur iure suo, dc impudentiam Irsonae interrogantis usurpantis ossicium Magi ratus retundit. Sic Arriaga disp. 22. sect. 3. num. i 8.& a sortiori multi ex citatis pro nostra parte q. 7.
priuata , fit magnae authoratatis , ten Iurtunc respondere 'A Ffirmat ex Valentia loe. eit. Sanchez lib. I.
V. q. numer. s. in sine. Ita dicens : In eo tamen casu , peccabit in Fidei eonfessionem tacendo , snterrogatus a priuato, si interroga im persona grauit sit. Quia eo silentio . ob persona conditionem tacentis , ingens detrimentum honos Dei, ct Fidei patietur. Sic
Sed , iuxta nuper dicta , probabilius Respondeo:
Nec tunc teneri per se interrogatum rcspondere interroganti de sua Fide , sed polle tacere , aut aliqua ratione illudere interrogantem , & retundere eius audaciam. Ratio est , quia nec in hoc casu, ut constat, interrogatur iuridice: ergo per se non tenetur respondere interroganti. Dixi, non teneri respondere per se : Quia per accidens , & ratione aliquarum Circunstantium occurrentiarum,teneri potest ad respondendum in hoc , & in similibus casibus, veluti, si suo silentio , aut elusione interrogationis, ccnsetur a circumstantibus negare Fidem , aut in ea Va- Cillare, aut eam contemnere; nam id, non solum ratione scandali, sed de se , ratione grauis iacturae Fidei, & detrimenti honoris Dei, esset graue pecca tum. In hoc addito conueniunt omnes DD. Lingantur Arriaga loe. eit. ninn. I 9. Ouiedo numer. I.
An superiori Catholico Ecclesiasteo interrogamri de Fide; teneatur Fidelis ad clare resipon- . dendum P
R Espondeo ut certum: Teneri. Quia ex una parte in tali confessione nullum periculum subesse potest : ex altera vero , adest magna utilitas , &alioquin in interrogante esse potest ius : ergo omni ex parte erit obligatio respondendi. Sic Arriaga loe.cit. sect. a. num. s. Qui idem putat dicendum casu, quo ea interrogatio fiat a Catholico Principe saeculari: quia licet per se ad saeculares non pertineant interrogationes de Fide ; attamen aliquando possunt habere illi iustas causas , ut id sciant, tum propter contributiones et tum quia negant non Ca rholicis in eo Regno,&c. Sic ille,& antea Sanchez
oc. Cit. num. 6. vers Nec refert.
An tempore persecutionis , liceat Christiano fugere, ne cogatur ridem negare tNEgauit Tertullian. lib. de fuga in persequutione. quem postea sequuti sunt Montanistae, eo quod
qui in persecutione fugit, insinuat se elle in constantem , re vacillare in Fide : at hoc nulli licet:
Sed ut certum, Respondeo : Ex obiecto, dc per se , licere Christiano cuilibet, fugerE , dc occulciale se , tempore pecsecutionis. Constat tum ex verbis Christi Matth. io. Cum autem persequentur vos muna ciuitate, fugite in alium. Nec non de ex facto eiusdem, qui saepe , ne lapidaretur , aut ne occider tur in odium suae Doctrinae , fugit. Matth. a. oe 4.3cIoan. 8. Io. ct II. δc exemplo Apostolorum , Petri Act. t x. dc Pauli 2 .ad Corinth. ra. tum etiam , quia
fuga in tali occasione, nullo iure est prohibita , ut patet: ergo per se, dc ex obiecto licita erit. Notan- tu dixi, esse tuitam per se, Er ex obiecto. quia aliquando per accidens potest esse illicita; ut si fumellet occasio contemptus Fidei, Veluti, quia quando Pastor fugit, dc Fidcm non defendit infideles illam
Ad fundamentum Tertulliani, naganda est maior, quia potius qui eo tempore fugit, insinuat implicite confiteri Fidem, dc eam elle certam.Sic Gasp. Hurtia. dist. 9.dis. s.per totam,Palaus tom. I.train. . punct. I s. dicens , hanc responsionem elIe de Fide. Legantur pro illa Nicolaus Papa relatus in eap.Scifiscitaris 7. quast. I. D. Augustin. ιract. 46. in Ioan D. Athan. in ApoIUsua fuga, S alij apud AEgidium
secutorem, verum etiam ad id teneatur,oI
tem se occultando , o dissimulando pNξg ret , sortiori Tertullianus , ut Vi-
Sed ut certum Respondeo, Non solum licere, per se Christiano fugere persecutorem , sed in sequentibus casibus ad id teneri :Primo, Pando persona est talis , ut eius vita sit Valde necessaria Ecclesiae , de magnus ab eo frueris expectetur , tenetur, per se loquendo, se occultare. Sic D.August. tras. 46. in Ioan. exemplo D .Pauli, qui se in utilitatem Fidelium seruauit; δc ob eandem utilitatem Angelus liberauit Petrum e carccre. Sic etiam Suarcet , Algidius, Arriaga , Palaus , dc
Secundo, Si quis timeat, ne tormentorum vi oppressiis neget ndem, tunc tenetur etiam se occultate ; quia alias esset tentare Deum , exponendo se Srauiuimo periculo peccati. Colligitur excap. Sesscitaris T. quast. i. dc docent Suarcet .Egid; Arriaga, Palatis, de alii. Tertio. Quando quis credit, quod se scruando, inulto magis fidem , Dei cultum , de aliorum Salu tem est promoturus, administratione Sacrament rum, concionibus , consilis dcc. Sic 2Egid .Palaus V νι o. Quando quis probabiliter timet, peric
107쪽
Disp. l 1. de Necessitate piae .
Ium fore, ut ex sua publica consessione . sponte o lata, grauiter irritetur Tyrannus,& atrocius in Catholicos deseuiat,& grauioribus crueiet tormentis, quibus timere potest, plures a Fide defecturos. Legantur pro his casibus , Suare a dis8.34sect. 3 .a πω- er. I O. Egidius disp. t s. dub. s. a numero st s. Palaus tom. F. trare. 4.do. unct. t s .nψο. 3. Arriaga de Ti. de Asf. aasea 7.π.s s.& alij.
sn etiam e eontra lieeat aliquando Chyistia. nis, non fugere persequutorem , tametsi periculum vita eis immineat PREspondeo ut certum : Aliquando licere. patet. Quia si non timeatur prudenter defectio a Fide ,& maior utilitas ciuxta nuper dicta) non sp
ctetur a fiiga,ut potest saepe continsere, non est cur ad illam obligentur Christiani, Quin adest contra Fidem persecutio. Confirmatur id exemplo innua merabilium Martyrum , qui cum sugere potui stent, noluerunt tamen, sed constantes expectarunt Tyranianos. Imo multi etiam ultro se illis obtulerunt, inter quos enumero S. Sebastianum, qui se Fidelem dissimulauit quousque fidem Marci, & Mareelliani periclitari sensit: tunc enim prodiit, eiusque manifestatio multis nominibus ab Ecclesia commenda
GAn n/n solum lieeat Chrastianis, aliquando persecutorem non fugere. merum Giam ad id teneantur tR Espondeo,ad non fugiendum aliquando teneri.
Primo nempe , quando ex Christiani fuga, graue ellet inter omnes scandalum. Secundo quando ex ipsa praesentia, & constantia in toleranda morte , creaeretur prudenter animandum esse Christianuin populum . sic Arriaga loc. cit.num. I
yn etiam possint licite fugere perseeutorem Episcopi, Parachi, o alij Pastores ; an vero semper teneantur si flere, Fidemque palam profieri pNEgat Pesantius, posse dictos pastores stigere
persecutorem; sed teneri semper profiteri palam n dem, etiam cum vitae Periculo; quia alias Oriretur scandalum ivter oues, &c. D.Thom. 1.2. q. 3.art. 2. ad I. eoul. 1. 3. Dixi initio.
sed ut quiά certum Respondeo : Posse etiam dictos Pastores , aliquando licith persecutorem fugere , vel se intcr oues occultare. Nam primo licitum est illis fiigere, quando Tyrannus solum ipsos Praelatos persequitur, & reliquum pin ultun perinmittit pacifice viuere:quia tunc eotum fuga populo erit conueniens,ac per consequens non solum licita, Uerum Sc obligatoria, Ut constat ex dictis q. t 4. Sic Algid. Suare et,Palao, Arriaga, & Acacius τbi supra.
Secundo erit licitum illis fugere, quando id sa-ciunt, ut se in commodius tempus reseruent; & interim Ouibus suis, aliis Clericis ibi manese volentibus, prouident. Quia tunc dici iion potes ,quod P stores dimittant oves, & fugiant; citrii hae non maneant Pastore distitutae. Sic D. August. de D. Thom. quos afferunt & sequuntur Suareg disp.i . sin. 3.n. a 2. Arriaga num. 1 F. Palao punct. s. eis. nu mer. . AEgidius disp. I s. dub. s. num. ro 3. Qui id exemplo Claristi Domini, & Apostolorum, qui vere Praelati, & Pastores fuere, aperth conuincunt. Acacius loc.eitato, Caiet.Bannm, Maliares & Reginaldus apud ipsum.
An contra teneantur aliquando dim Pastores, etiam cum periculo visa, ad non fugiendum, nec dimittendum oues 'REspondeo ut certum : Teneri in his casibus. Primὸ, quando oues in graui necessitate , M
periculta amittendi fidem sunt constitutae: quia tunc non solum ratione charitatis, vel sim etiam iustitiae, ratione siti muneris, teninitur non dimittere ouessui bene declarat Nicol. Papa in cap. Sciscitaris , 7. qu . I. Secundo. Tenerentur ad non fugiendum, quando eorum fuga graue esset inter omnes scandalumὸ Vt diximus usest. 16. legantur Suareet, Adigidius, Pa-
laus , & Arriaga ubi supra. Qui idem docent casu quo Pastores deficiant in de aliis non habentibus curam animarum, si illorum praesentia, valde videatur necessaria pro animando populo; tunc enim ration charitatis, etiam cum periculo vitae, tenentur petra
. negaret quis, saltem indirectra, Fidem, s
negaret explicite, esse Christianum. Cathoulicum, aut Papsam. RBspondeo ut certum dicendum , quod vere ne ggaret Fidem indirecth. Sic omnes , praecipuεSanchea lib. 2. Decalog.ca . . m. r. ita 1cribens e Si quis Christianum se esse neget, siue rogat M. siue non, hae se σν est mortale , adversm praceptum uegativum inelusum in Confessionis Fidei pracepto , prastriis bens in nun euentu licere confessionem Fidei negare.
Ea bse est ρeeeatum a D. Petro admissum, dum pra piis mora se Christi disseipulum negauit. Sic ille , & penes
dub. 2.π.9. Suar. disp. t 4. non Α.ut leges apud Faa. gundeet, nec 1 f.Vt apud Palaum) u. Io. Qui hac rautione id probati Quia , qui negat se esse Christianum , negat se credere in Christum ; nam hoc est quod nomine Christiani significatur, &e Fagundo
108쪽
An etiam negaret indirectὲ Fidem, qui inter rogatin,an si Chrisianus, urpando nomen Chrisiani, non ad signi andam Religionem, sed nationem, auι factionem aliquam Gentis , id negaret PREspondeo, Tunc nec indirecte negari Fidem.
Ratio est manifesta. Quia nemo dicet , quod negaret fidem ille,qui se Hispanum, vel Italum,&c. negaret et at qui se negaret Christianum in assignato casu, solum se negaret Hispanum, vel Italum,&C. ergo minime negaret Fidem. Sic Palao loco eis. num. . per haec verba : Verum aliquando nomen Christiani, non νeligioni, sed nationi accommodatur, ut contingit in bello inter Infideles ; qui se interrogent, an sis Christianus , negare Roter , cum adest aliqua grauis
eatio negandi,restrictione tamen in mente retenta r quia
tunc non negas Edem Christianam , si quidem de illius profusone non rogaris, sed solum negaν,re esse talis naiationis, cuius incola reputati sunt hostes, ct inimisi. Sic
An neget Fidem Fidelis , qui interrogatus, an sit Turca, vel Lurheranus, ns maι,
REspondeo ex distis dicendum, quod veru neget Fiὸem, si interrogatio fiat intuitu religionis, illius professorem sub illo nomine intelligenὸo: non
cro si fiat intuitu nationis. Probatur utraque pars ex dictis. Prima ; quia idcira est, se Turcam, vel Lu-rheranum dicere , atque se Christianum negare : atqui negat, se esse Christianum , peccat contra Fidem : ergo.Secunda. Quia qui se Turcam,vel Luth ranum diceret, loquendo cum interrogante accipiente nomen Turcae, vel Lutherani, ac si esset nomen nationis,uchiti v.g. Anglus,Vel Hollandus, tunc solum se diceret huius, vel illius nationis, V .g. Anslum,uel Hollandum,quod non repugnat cum Fide Catholica.Sic Calat. h. a. quast. 3.art. a.dub. I. Aragon. Azor. Sanchez,SuareZ,FilliuC. Fagunde Z,Trul-lench . ubi supra. VAESTIO XXII. An peccet mortaliter contra Fidem, qui apud Haereticos rogatus , Mne Curieus , Saeeν-- dos, aut Retigiosus ' negat, se talem esse,
REspondeo ut certum : Non peccare contra Fi- dem . . Quia non negat illam , sed statum. Nec enim ob id negat esse Christianum, cum multi sint Christiani,qui non sunt Clerici,aut Sacerdotes, aut Religiosi ; sed negat se este in tali statu, vel ordine Christianorum. Sic Caiet.in sum. verbo Habitus . in fine, Aetor. lib. s. c. 1'.quast. a. quos sequitur Sancheztib. I. AER. q. n. Io. Qui adduiar, hoc etiam esse verum,
etsi haeretici perscrutentur, an si clpricus, S c.ad indagandum, an Fidem Ecclesiae Romanae amplecta tur , ut saepe accidit in Anglia: quia cum eam qu que Laici amplectantur , id nullatenus est negare
q. 3. n. . de alij,qui idem addunt dicendum de quacunque alia actione, sine qua potest subsistere Fides, ut si Sacerdos ab Haereticis interrogetur, an sacrificauerit, vel soleat Mi ssam dicere : Quamvis id neget , non negat Fidem , & potest excusari mendacium, modo nunc dicendo.
qui in casibus nuper assignatis negaret esse Christianum, Clericum, vel Sacerdotem,cte. licet non peccaret contra eonfessionem Fidei, committeret saltem culpam mendaei, venialem PA Ffirmat absolute Becanus num. 4.cit. per haec Vzrba : Vnares, an is peccaret contra confessio nem Fidei, qui negareι se esse Sacerdotem , aut Religio sum, si alioqui uset Re fondeo , peccare quidem mentiendo, contra veritatem,s esset mendacium offici sum,ac veniale se feret sine damno alterius) non tamen peccaret contra confessionem Fidei. Haec Beeanus. Erantea Sanchez loe. cit. num. 2 o. licet breuioribus verbis. Sed clarius, iuxta nuper dicta,Respondeo dicendum , quod qui in dictis casibus negaret et se Christianum, vcl clericum,&c. verὶ committeret culpam mendacij venialem, si alias, ut potest , excusaret illam utendo restrictione aliqua mentali: vi V. g. si dicat : Non sum Christianus, intelligendo , in eo sensi, quo tu accipis nomen Chriniani. Non sum clericus,vet Sacerdos , ut teneor tibi dieere, se. Prima pars res. ponsionis conuincitur ratione Becani. Secunda hac: Quia quando interrogans non habet ius interr gandi , nec alioqui respondens habet obligationem rem manifestandi, locus datur amphibologiae, sine ullo peccato, si honestiis proponatur finis : atqui haec omnia impraesentiarum reperiuntur: ergo. Sic ex Nauarro lsib. s.cons. I s. n. 2.sub titulo de Haeretico.& ex Suario diff.r .setct. 1. n. r I. docet Fagund Ttib. i. Decal. csp. 3.n. 9. Palao punct. I s.cit. n. 3. cui habes q-st.2o. Imo hoc ipsum,& non aliud, volunt Authores primae. sententiae, ut clare colligitur ex doctrina Sanchez ubi supra nMn. Ιχ.
An flercent contra confessionem Fidei , Curiri, vel Religiosi, qui dum per lora Infidelium
transeunt τι incolumes evadant, habitum Iacularem induunt PREspondeo, Non peccare conIra Fidei consensionein. Quia dcponere vestes clericales , aut Religiosas non est negare Fidem, cum non snt Fidei, sed status signa: ergo. Imo,nec peccabunt venialiter mendaci j peccato, si in eo facto non intendant se laeculares tingere , sed solitin statum clerica
109쪽
Disput. III. de Necessitate Fidei. 3 ue
cisistiano si es Sacerdote, ό Religioso, . Clerigo, I et ton Are , sendo lo,no peca eontra et praeeyto de no negaria FG. La raeton es parque negar que no es Sacerdote, δReligiose , ὀ Cιeruo , no ρον esse niega ser Christiano ' Ῥite los legos t.imbien fon Christiaetos, o catholicos . . Sic ille.
Qv AE s T io XXV. An aliquando liceat, graui de causa , factis, ut rebas falsam Sectam Fidei contrariam mulare ρAFfirmant Adrianus in 4. t a. r. de Paptimo, quast. I .art. .ad s.argumentum. Vbi docuit, licitum este homini Christiano, Sc Catholico,ut Oc- Cultet se talem, ne sorte cognitus Occidatur, sectam falsam factis , aut rebus simulare , dummodo id tantom faciat animo simulandi , absque interna voluntate illam profitendi. Pro hac etiam sententia citant aliqui D. Hieronymum in cast. i. ad Galae. ctem p. 89. ad D. Augustin. ubi Variis exemplis Scripturae Sacrae id satagit probare. Propter quod Valentia quast. 3.emrct. a.dub. mi, hanc opinionem non videri omnino improbabilem. Et certe else probabi- .lem aperth innuit Bonac. distul. 3. quast. a. punct. 1.
Sed tanquam certum Respondeo dicendum , quod Vrgente ctiam quavis causa , minime licitum sit homini Christiano rebus , ani factis falsam Religionem , aut sectam simulare , aut fingere , etiam absque interna voluntate illam profitendi; sed solism ad se Christianum occultandum. Ratio sit, quia quando medium ex se est illicitum , & intrin Icce malum, nullus finis honestus illud honestare valet et atqui uti rebus, aut factis ad falsam sectam stagnificandam sermaliter institutis, est medium ex se illicitum , & intrinsech malum: ergo. Sic in primis tenet hanc sententiam D. Augustin. epist. ly. Vbi acriter carpit D. Hieronymum, quem pro sententia opposita stare praesumebat. Cum Augustino senatiunt Irmaeus, Cyprianus, Tertullianus , & Origeianes ; quorum verba refert Valentia ubi supra. Ean dem tradunt Sanchez Lb. 2summ. capit. 4. num. I 4.
Suared di put. I . seu. . numero 4. & apud ipsum D. Thomas, Caiet. Valent. Alens. Anton. Sylvest. Ar milia, Angei. Nauarr. Toler. & VasqueΣ , AEgidius insp. a s. dub. 2.n. I 4. Granad. trin. r a.di'. t se l. 1. TarariCrus q. .dub. s. Hurtad. Complutens diffut. s. dist. s. Salmanticensis di*.48sect. 4. subsect.2.6. 28. ubi ait , opposuam sententiam a Fide esse alienam, neque a D. Hieronymo , aut alio Doctore Cath lico via quam fuisse traditam , quod late ex verbis
ipsiusmet Hieronymi probat Luysius dis'. 3 r. dub. 3.
est sequent..Sed ut haec nostra coctrina generaliter tradita inclius intellig. atur , necessum crit ad parti-sulares c sus deuenire. Sit ergo
En lieeat homini ChriΗiano , οὐ mortem vitandam, exercere per simulationem , actiones, qua immediate sunt insitura in euliam falsa religionis e v. g. adolere idolo insensem, flectere eoram uti genua, sec.
AFficinauit, ut vidimus, Adrianus, variis scrip turae Exemplis. Nam imprimis Iehu Rex Israe alitarum s . o. 19.ὶ simulauit, se velle Sacrificium offerre Idodo Baal sui haberet Occaliolum occidendi omnes Sacerdotes illius) his verbis : Ego seruiam , ct sae eabo Baal. imitans. s superans Achab. Cuius simulationem Deus approbauit,di milli dixit: Studiose egisti, qιιod rectum erat, Cr pia e
bat in oculis meis, s σmnia qua erant in eorde meo, feristi contra domum Aehab. Ergo licita fuit simulatio Iehu . Deinde exemplo Naaman Syri, qui clim ut satisfaceret luci Regi gentili, statuisset animo simulato, . Idolo pariter cum Domino genuflcctere, SI adorare illud , petiit ab Eli leo licentiam , cui Propheta an innuens respondit, Vade in pace: ergo,&c. Sed ut quid certi sIimum, Respondeo : ob nullum mortis timorem , id licere. Primὸ , quia praedictae actiones, vel ita fiunt, ut a praesentibus rc putentur serio fieri, de in cultum Idolorum; & tunc inaitcstherunt pessimae , utpote scandalosae, δc in praeiudicium Fidei, & cultus diuini: vel ita fiunt, ut praesentes nil horum suspicentur ; & tunc cum non possint habere utilitatem , quam quaerit Adrianus, quod scilicet occultent Fidem, erunt omnino otiosae,& ex eo capite grauiter malae, eo quδd hic,&nunc non possint nexi sine aliqua tali signifieatione, maxime quando non est in eis utilitas, ni 1i easgnificatio: ergo. Secundo , quia adorare Idolum; illi sacrificare, M similes actiones, intrinsece sunt malae : ergo ob nullum mortis adhuc timorem exerceri a Christi aiano possint. Antecedens probatur , quia huiusmodi actiones intrinsece continent superstitiosum cultum,
cum per se primo impositae sint ad usum religiosum,
nec ali uin habent moralem viam, & ideo ab illo separari non possunt; atqui cultus superstitiosis intrinsech est malus, utpote contra religionem : crgo. Sic omnes Doctores citati supr1 prasi. 2 s. intcrquos legantur Arriaga, FagundeE, SancheZ, Becanus, ut edo, uterque Hurtadus, Suare et,& alij. Ex quibus ad primum exemplum Iehu Regis, dicendum, quod Deus non laudauit mendacium , aut smulationem adorationis externo cultu promissae; scd Eclum , quo executus est iram Dei in cultores Baal,& deletionem domus Achab Regis, esto in eo mendacio grauiter peccauerit, Vt Colligitur ex contextu loe.eit. ubi dicitur , Non ambulase in lege Domini Dei Israel in toto eorde suo. Ad seeundum exemplum dicendum , quod Naaman non petierit ab Eliseo licentiam simulandi adorationem Idoli, sed genuflectendi, ut Dominum adorantem sustineret,quo ei solituin obsequium exhiberet ; atque id tanquam licitum Propheta concessit. Sic ex Lyra , Burgensi, Abulensi, Azorio doeet
110쪽
A, saltem sit licitum Fideli usurpare earemonias olya legis, non qua tales sunt, sed ob honestum sinem, ut si quis velut se circun
eidere, vel ob mι riseationem, vel ob imitationem Christi; non ob protestationem Iu
AFfirmant aliqui Doctores probantes id Primo
exemplis allatis pro sententia Adriani.Secundὸ
luia Apostoli etiam post promulgationem legis,
aepe uu sunt eiusmodi caeremoniis , quando earum usus erat omnino illicitus. Nam Paulus Actor. I 6. Timotheum circuncidit, ct e. 1 i. cum aliis purisca tus templum intrauit. Tertio , quia Abissini hodie ex permissione Ecclesiae utuntur Circuncisione: cr-go,&c.ita Adrianus tibi supra,CaietMi. 3.P. qu0. 3 7.
antea I. 1 feni. s. disp. s. n. 2.
Sed ut quid certum, Respondeo Minime esse lieitum Fideli usurpare caeremonias legis falsae , ac proinde nec circuncidere se ob mortificationem carnis, vel ob imitationem Chrisi: nisi forte talitabus ceremoniis quis utatur , Ut aperte appareat cxterius , id fieri ob finem alterum , nullo vero modo ob cultum, aut religionem aliquam, sicut iis utuntur qui agunt in Theatris , aut sicut uteretur Ciria cuncisione is , cui ea taet necesIaria ad sanitatem
Probatur gcneraliter loquendo argumentis factis contra Adrianum quast.antecedenti. Secundo , loquendo de Circuncisione in particu lari , sic probo ex Arriaga ; nam in primis ea uti non licet ob deuotionem solam , quia est quaedam mutilatio corporis , quae licita non est , ob solam mortificationcm : quod si contingeret eam iaccessa iam este propter vitam hominis tuendam, tunc posset assumi , non ut caeremonia', scd ut medicina, id quod dcberet ita exterius seri , ut constaret demotiuo , ideoque nullum eis et scandalum. Deinde, nec potest licitὰ usurpari ad imitationem Christi: Nam Cluistus Dominus cam Vsurpauit, ut praeceptam a Dco , ut veru tunc obligantem , ut uiuam :ergo si in ea accipienda volo Cluilium imitari, debeo eam ut Sanctam usurpare; id quod nunc aperte illicitum est: alioquin postem etiam nunc ad aliorum legis veteris Sanctorum imitationem , ORferre Deo holocausta , arietem, &c. & Paschalem
Agnum , iuxta ritum totum antiquum , comedere
sicut comedit Cluistus,quae omnia haud dubie sunt manishsth absurda. Sic Arriaga de Fide dis p. in .s t. s num. 4 4. ct 4 3. N antea Valcntia disput. 1
di f. s s. dub. s. quos citat, & sequitur Algidius di
Pu .i s. de Fide,dub. 3.a v. 38. Diana para. 3. tract. F. resol. s. vers Notandum est. Vbi non audet damnare improbabilitatis oppositam sententiam. Sed Ausonius in lumina ipsius Dianae, verb.Rdes. N. o. aperte dicit, illam sui Ilia damnatam a Congregatione Sancti Ossicij. Ouiedo de Fide,controu. 8. Punct. I.
Ad Primum argumentum in contrarium lanx
diximus supra. Ad Secundum, dico quod initio legis gratiae, etiam post promulgationem Euangelii, ali
quandiu fuit licitus iniis veterum ccremoniaruὶ , ut sic lex vetus non statim tanquam mala damnaretur, sed paulatim abrogaretur : modo autem iam mi nime. Sic respondet,& late AEgidius a n. a. Ad Tertium, negandum cst in primis Ecclesiam probare, quod Abi uini suos filios circuncidant , sed semper hunc ritum damnare, sicut alias eorum haereses.Ita Aigidius num. - .e alij. Addit etiam Ouie-do num. 67. quod etiam dato,quod usus circuncisionis esset apud illos homines licitus, eo quod communi illarum Prouinciarum acclamatione protestatum cst , talem usum non esse in obseruationem legis Mosaicae ; apud nos verbialis usus non ita receptus est,& ita quicunque illum 'exerceret, esset de Fide Ohristiana valde suspectus, & cultor Mosaicae legis praesumeretur.
An liceat homini Chrisiana , ob vitandum at quod graue periculum , vii vestibus direcye, o per sie desiuaiis ad cultum, vel honorem
falsis Diis exhibendum, sicuti sunt vestes,
quibus Sacerdotes Insidelium ad sterenda
Sacrificia falses Diis induuntur '
AFfirmatiuam sententiam, ut probabilem , de fendit Petr. Hurtado de Fide disp. 48sect. subsect. . f. 1 4. Qui id multis rationibus probare inten- . dit,sed praecipue hac. Quia si aliqua ratione usurparia
huius vestis egit illicita, maxime quia videtur esse quidam cultus, sed non est omni casu : ergo. Probo minorem, quia vestis sacerdotalis non est cultus inDeumsed habi
tu , quo exerceantur ceremonia, ct cultus in Drum. Sa
cerdos enim Laaiens non colebat Deum sola impositione Astrae,sed quando sic vestitus mactabat victimis, antadolebat incensum : si autem extra templum extraheret Mitram, nisilum praterea cultum exerceret ; sed posset illam extrabere,vel ne caput infrigidaretur , aue ut elegantior muliercula videretur. Ita ille. Qui pro hac sententia refert Lorcam r. a. quaestion. Iosis
art. 4. ct 2.2 .quastion. 26. art. T. Caicran. 3 .f. quυ. 3 1. art. . Medi nam I. 2. quest. Io 3. arι. 4. versu Sed --bitabis. Valentiam di f. I.q. 3.p. a. vers. Hac opinio. Thomam Sanchez lib. 2. Decalog. cap. q. n. ZO. αAZOri uiri tom. r. lib. 8.e.1 . quast. . vers. Mihi hoc
probabilius. Sed certe, ut bene vidit Ouiedo, in va- num trahit hos Authores pro hac sententia, praecipue Sanchium, de Aetorium squidquid etiam Sua reZ ubi infra, de Sanchio , & Aetorio sentiat, legatur Ouic lo loe.eit.n.co. ct 6 I. Respondeo igitur , ut certum dicendum, quocinullo modo liceat homini Christiano , quantu Inuis graui causa, & periculo etiam Vitae Occurrente , uti praedictis vestibus. Probo ex Ouiedo sic. Quia illis vestes, quibus Infideles Sacerdotes utuntur in Sacrificiis, , nullo,quantumvis callido, & astuto,praesumi pollunt esse desumptae, nisi causa offerendi Sacrificium, & ut reuerenter, & authoritatiue ORferatur , quod est cultum dcferre falso Deo , cui Sacrificium offertur : crgo illarum usus non potenexui a signiscatione cultus exhibiti vi illarum , medio Sacrificio falso ordinantur cultui Deo exhibendo. Conssiquentia paIet: anteced S probatur; quia cum vestes viae superponantur aliis usualiabus, quibus coreus cst sufficicnter coopertum .& a frigore desenium, non potest praesumi ad hunc finem deliniit, nisi praecipue , cum saepe immoderatiun, & cxcelsuum calorem afferant. Deinde, nota.