장음표시 사용
151쪽
Disp. I L de maecepto Charitatir Dei
Primum instans silet ratiori ergo nullus ligari hoc Praecepto pro illo remo rc potest. Et ideo sic lentiunt in primis omnes illi qui negant speciale dilectionis
Dei oraeceptiua ,ut sunt Maldonatus, Ioan . Sanctus,
Respondeo clarius dice sidum, quod praeceptum dilectionis Dei minime obliget puerum, statim ac assequitur usum ἔationis,vel cum primum Mi co incipit usus illius,aut in primo instanti ph et sice summto,quo puer incipit cogitare de Deo, lectus bonita te. &c. Haec responsio est mihi certa,& ni fallor,etia authoribus primae sententiae. Quia ratio facta pro secunda,id meo videri conuincit obligat vero in in stanti, quo incipit puer habere usum rationis,si instans sumatur moraliter , pro initio morali persecti discursui , idest, quando aliquis cum pleno rationis usu cogitat de Deo, de crus bonitate,excellentia,S beneficiis, ex quorum cognitione clare vidit neces.seriam sibi per amorem, conuictionem cum illo; de teneri ad elicientiam amoris. Sic a sortiori tenent Authores primae sententiae,praecipue Bannes loc. cit. Lorca disp. s 8. n. 6.Trullench tib. i. Decal.c. s . b. 3. n. . FagundeZ lib. i.c. . in siue, de alij infra citandi, inter quos adhuc est difficultas,de intelligentia huius temporis, seu instantis moralis , in quo dicimus
hoc praeceptum obligare, pro cuius decisione sit. Q V AESTIO XV.pso tempore post adeptum persectam usum rationis, obliget per se puerum, praeceptum de diligendo Deo ρ Ffirmant quidam obligare post unum,uel duo
u annos,non antea. Ita leniit Arriaga 1.2. dis'.
3 6. 2 sui. 1. A fine, ubi ita scribit: Dico probabileus, ferinsa omni ignorantia inuincibili, ct Lia DF-
cienti Deι notitia, obligare tale praceptum,Primo aut secundo anno usus rationis, siue homo iam' baptizatus, siue non. Ita Valentia,quo sequitur,& resert Coninc. V. so. Haec Arriaga. Qui certe bene citat Agidium to .cit. ipse enim postquam, ut valde probabile asseruit, x valet. 2.2. disp. 3 .Pum. I. g. Primu casu ,nUS per
se incipere obligari, ut eliciamus actum Charitatis erga Deum, cum primum habemus susscientem idisius Dei cognitionem,ut possimus huiusmodi actum
licere,sic concludit. Hoc tamen non puto ita intelligendum, quasi peccemus mortaliter,nisi tunc statim eiusmodi actum eliciamus choc enim latis graue esset,nec susscienti ratione probari potest j scd,ut secliasa omni ignorantia,& in aduertentia, sine graui peccato nequcamus eum valde diu differre. Quanto autem tempore possimus cum differre sine peccato mortali,non pollumus ita praecise dicere : ci ediderim tamen omnino peccaturum mortaliter, qui eum ad aliquot annos differret, aut sorte etiam qui ultra annuin, sicclusa , ut dixi, in aduertentia. Huculque AEgidius, sed certe horum Authorum placitum mihi nihil placet, eo quod illud instans morale lon- decal. e. 33. n. 8. AEgidius di f. 2 . dub. 3.di f. 43. BO-gissimum in tempus protrahant. Quare, nac. dist. 3. q.a.de charit.pun. 1. Palatis tr.6. di qui I.
Longe multo probabilius Respondeo Priμὴ. Puer qui post adeptum usum persectum rationis, & sitis cientem habitam noritiam Deli ac eius bonitatis, excestentia &c. quia vel Fide diuina, vel alia ratione cognouit ipsum in se esse infinite bonum,ac amabilem, de omnia ab ipsomet Deo habere, totumque ab co pendere, Si alia hujus di, quae possint illum ad eius amorem excitate : & seclusa huius praecepti ignorantia,aut inaduertentia, disserrer clicere actum
amoris per duos, imo per Unum, Verc peccares mortaliter. Ratio est,uuia hoc assirinatiuum praeceptum obligat sicut caetera praecepta assirinatiua, V. g. praecep una voti, aut rcuitutionis .at sic cst , ut qui dilacatet,cum posset, restitutioncna, aut impictionem voti,pcr duos, aut unum adhuc annum, Vere pecca-rct mortaliter: ergo de qui dilataret, cum polici eli-ccre actum amoris . ad cuius elicientiam vi praecepti
Respondeo Secund..Hoc praeceptum obligat post aliquod breue tempus,post persecttim usum rationis, dc post susticientem noritiam de Deo, de eius bonitate , de obligatione huius praecepti, &c. Sic iciter Petr. Huri. diff. 374 sedi. subsect. a. g. 21. per haec
verba: Praceptumse diligendo Deo obligat sub initium vita moralis : id est , quando aliquis eum pleno rationis usu cogitat de Deo , de eius bonitate , excellentia , σbensetis. Hoc tempus non est accipiendum indivisibiliter pro uno instanti, pro una hora, cur pro uno die ἡsed cum quadam latitudine, quam negatrue polim quam positive definire possumus, idest, non est yrAterenna simul .
tum tem8m : quemadmodum enim θω religionem vo is, non tenetur eam inire, cum Primum nuncuPanit volnm; attamen tenetur non praterire multum tempus: ita te
nemtir diligere Dei .Sic ille. Et infra haec notand: pro scrupulosis dicit . Neque propterea torquere se quis debet, utrum huic fracepto satisfecerit/quis quandiu positivo , s probabili argumento , non meminit se hoc praceptum omisisse culpate,sibi persuadeor secοι ra iliam non peccasse vel quia Deum dilexit, vel quia illadineulpate pratermiser. Sic Huri. Tenct etiam nostram responsionem Fagundez lib. I. Decal. c. 27 .in fine,ex Suario disp. 1. de Charit. se l. 3. n. q. Legatur Diana
cta a nobis in suntli tran. a. de fide.
An praeceptum de diligendo Deo obliget pe;
AFfirmarunt Scotus in A. d P. 27. q. unica, Tabiena verboaritas, quast.2O. An et .verb. Veriae,num. I. Gabriel in 3. dist. 37. quast.unica, art. q. δύAlmainus q.υniea, apud Suarium ubi infra.
Sed multo longe probabilius, imo iam ut certum Respondeo: Non obligare. Quia nec ulla ratio, Deci ex aliqua divina positiva praescribit dierum tempus ad eliciendum actum amoris Dei Constat, eo qi oddies festi sint determinati lege humana positiva, quae per se non determinat de actibus interioribus, nisi quatenus sunt necessari, ad exteriores : omnia autem quae exterius perficiuntur ex praecepto diebus fesstis, perfici possunt sine hoc actu amoris Dci. Sic
152쪽
pona. . nos . dc alij plures,quos loquendode praecerto habendae contritionis,adduximus 3.p. tract. . do Poenit Fidei tracti
circa praeci ptum P cerest. Sic Lorca. Iuua quod eiusdem rationis em nostram sententiam
An ιοι dilectionis Dei praevrvm, obliget pert se, semel in quolibet anno e
NFg ndum plane videtur ex a nobis dictis tr. 2. deside, ii'. a. q. 3 .ct tract. 3. de spe,disy. 2. q. 3 ubi diximus, probabilius esse, praecepta Fidei, dc spei minime obligare per se,ad eliciendos suos actus semel in singulis annis r ergo nunc probabilius erit, Nacisse, praecepta Fidei, de Spei non obligare per se id eliciendos suos actus in uno-
quoque anno et ergo nec praeceptum Charitatis ad id adstringet. Nam est latum discrimen. Nam Ch ritatis praeceptum in primum , & maximum Om- .nium mandatorum,ut habitum est quos . Eius habitus deperditur per quodlibet mortale. Pcr eius actum recuperatur gratia, fitque homo gratus Deo. Est virtualiter, de eminenter idem cum contritione,
quod nec praeceptum postiuum dilectionis Dei, ad & habet alia plura,quibus indigent habitus Fides,&
Obliget plura per tempor quam praecepta Fidei, dc
cliciendum hunc actum,semel in quolibet anno per se obligabit ob id ita sentit Sanehez lib. 1.c. 3 3 .n. 8 in sine. Sentiunt Sc alij, qui exi stimant hoc praecep tum semel obligare in vita. Hi sunt Vasqucet , dc aliqualiter Sanctus citati sup. . 33. Rursus idem ne gant , qui docent eiusmodi praeceptum per se solum Obligare ad eliciendum achum amoris semel intra
duos,vel tres annos. Ita Palaus tr. 6.ῶθ. I. punct. 6 n. r o. Arriaga dispo3 6. . 1. in sine : de Diana p. s. rract. 14. Resel. io6.ex AEgidio num. 1 3. ubi ait,omniΠρ mortaliter pereaturum, qui hoe praceptum ad tres, νοι quatuor annos sponte differat. Praeterea id negant a fortiori Henriqueet lik .de paenis.e. 3. g.4. & alij,qui arbitrantur solum semel per quinquennium obliga re,quod idem dixere loquendo de praecepto contritionis,ut vidimus i .p. trβct. s. disp. I. . 3 8.
Sed probabilius iuxta ibi dicta Respondeo huius. modi praeceptum , per se, semel in quolibet anno
tuns τro XVIII. M . An dilectionis Dei praceptum obliget per se,
cum quis contritionem peccatorum habere tenetur, auι veram eius detestationem extra Satramentum ρ - AFfirmant communiter omnes DD. obligare quidem hoc praeceptum toties , quoticu quis'. contritionem habere obligatur, eo quδd hanc sine actu Charitatis persectae obtinere non possit. Unde
solum est difficultas inter eos,an obliget tunc perse, an solum per accidens,ratione contritionis.
Negat tunc obligare per se Agor Iib. 9. instit. M obligare. Probo Primorquia praeceptum contritionis Ol. e. 4.q. t .vers. Alsi dicunt, ibi: Arbitror hosce Au cx vi sua obligat ad habendam contritionem,ad mi- thores, solum docere volui s se , eo tempore esse ex nus semel in anno, Vt diximus i .p. loc .eit. quast. 3 8. praecepto , ω lege actum Charitatis praestandum, ergo ad idem obligabit praeceptum amoris Dei. 1' quando quis est lethalis criminis conscius. Sed ne patet consequentia, quia ut ibidem quast. 1 f. habui- hoc omnem ex animo plane dubitationem mellit: tiuis , ipsemet contritio est simul dilectio Dei stiper quoniam tunc poenitentiae praecepto obligamur ad omnia : Addo ex ibidem suppositis quast. a 3. quod peccata omnia odio habenda , dc detestanaa: quod licet dilectio Dei persecta non sit formaliter contri- quia sne actu Charitatis in Deum praestare,Vt Opor-tio, in tamen viscualiter, eminenrer, & aequivalenter, quod sussicit ad hoc ut obliget quoties obligat
contritionis praeceptum. . V. U
Secundo, quia dilectionis praeceptum est Primum,& maximum mandatum : ergo ad minus lemel in anno obligare debet. Sic tenent Petr. Hurtad. 2.2.ter,non poli mus,ideo ad actum Charitatis adstringitivir , ratione praecepti Poenirentiae , non autem praecise , lege Charitatis. Ita AZOr, quem citat, &1 quitur SancheZ lib. 2. Decal. cap. 33. n. 9.f. nrtium
tempus est. Ita etiam Filimc.tract. . c. 9. q. y.n. χ' I.
Arriaga a. a.dio. 3 , . sect. 3.π. i 7. Silvius 2.2. q.ΑΦ. distur. 1 4 sea .s subsect. 1. f. 16.Vbi ita ait: Gempus art. c. q. 3. A gidius disp. 24.dub. 3 .concl. F .num. I 6.σautem repetondi dilectionem desiniri potest negariuὸ Diana pari. 1 .tract. I .rest. ros .in fine. potivi, quam positisὸ α mihi videtur probabilis multo- Alij conti, dicunt, obligare quidem per se, non rum opinio de obligatiss per singulos annos; ct quidem per accidens; eo quod tale praeceptum in stitutum fatis remisse nobiscum agitur,annuo duntaxat amore a est, tanquam remedium ad iustificationem impii: nobis petiio. Sic ille.Et bene profecto: quidquid Dia- ergo per se tunc obligat ad elicentiam sui actus. Adna dicat , hoc esse nimis durum. Nimis facile, de leue amanti ego dixerim. O Bone Deus i Sic etiam
Iosephus Rocasuli. in praxi totius moralis Theolog.dunt, quod contritio est actus elicitus a Charitate: ergo quoties quis ad coutritionem Per se adstringitur, adstringetur etiam per se ad eliciendum Dei
amorem. Ita tenet expresse Bonac. disp. 3. q. 4 punct. 2. sne, quem citat,de tequitur Trulleiach .lib. i .in Deis p re. 3. lib. φ.s9.2.3.p. depracepto Charit. p. t .vers eat. e. 1 .dub. 3.dicto . n. 6. Sic etiam Nauarrus iusium. seundo obligat, ubi haec scribit e Sed ego probabilias e. a. n. 8.υεν Secundo,dc apud ipsum Caietan. Tole ἰudico obligare semel in anno ; nam si alia praeesta tus lib. . sum.cap. 9. num.mihi S. Sancto 9.ὶ sa π is obligant singulis annis,ergo multo magis obligabιδρυ- Charitas,n. i. Valentia 2.2.disp. 1.q. I9lunct. .c si .ceptum charitatis, quod est omnium maximhm. Sic ille. Philiarcus tom. 3 P. 2.tιλ .c. F. Gran. 2.2.1LIq.n. 2.&Perr.Lorca a. 1sect. y disp. 3 8.n. 8.in fine. Sic dicens: expressus Rocasuli. in praxi neot .moras. Dp. lib. 3. Me autem iudice , si quis anno integro omissionem Er 3 .p.de Charit .e. t .vier Secundo obligatobi ita dicit: huius actus incurrat, certusque sit Dei sui immemo- Quinto obligat,quando quis tenetur elicere actu eo rem tempore extitille, se dubet iudicare transgresIb- tritionis. Ita Agor,de Bonae. locis nuper cit.)dc Vill
rem : quoniam Ecclesia simile arbitrium sumpsit, Iob.a.ρ.tr. 3.difa .v. 7.Etr4ζὲQcst,quia hoc praeceptu includitur
153쪽
Tracit. II, de Praecepto Claritatis Dei.
ii Cliaditur in contritione. Et quainuis quidam asse- V, Punc oblisare per accidens, tamen verius alij
dic rit, obligare per sei quia tunc per se est necessa di habere actum charitatis,quod per se includiturin: ehux atritionis. An vero tunc committeret duo cara, alterum non eliciendi actum charitatis, de
alterum non eliciendi actum contritionis,quae boς i Z Iri qua quidam, ut Sancheet,& Filii uc. citari di- obligat tunc praeceptum contritionis, ut diximus ripari. traft. s. dio. I. quast. 3 6. ergo & praeceptum amoris Dei, cui,ut ex dictis constat, per actum contritionis satis fit. Sic communis Doctorum,ut diximus ubisupra. Riibus annuit Palaus tract. 6. H9. I. Puuct. 4. n. 9. Difficultas ergo solum est, an dictum
p eceptum obliget iii articulo mortis, etiamsi quis minime sit peccati mortalis conscius λ Pro qua clarius dis luenda, sit
C N imia committere; quia non ratione sui, sed ra-Li Orie Micrius obligat actus charitatis. Ego tamen duo PCCcata committere existimo : quia agit contradria S Virtutes, Charitatis,& Poeni iantiae.Nec refert Iacio aliorum,quia falso dicunt obligare incch itatem ratione alterius,quod illi Acbantur probare. Hia Cusque Ioseph. Rocastili. SCd ego clarius, ac probabilius Respondeo Primo. SQmper quod quis tenetur eliccre actum contriti nitar tenetur etiam elicere actum ψlectionis Dei, Vel formaliter distinctum a contritione', vel inclua . um clientialiter in illa sper queml; bet enim illoruPOrest iustificari peccator, ut constat ex habitis I. . Poenit.dio. i. q. 2D2 . UT E s. in Quia ad id osi. ι .iv Decat. c. dub. dicto 3 n. s. in sine. Alii dia bligat praeceptu dilectionis Dei,& per se profecto, cui r Obligare runc, sed non per se,&directe; sed in-V conuiti cit fundamentum sectindae sententiae. directe,& Per accidens ratione periculi. Ita Artiaga Respondeo Seeundo e Quando quis elicit contri- disput. 6φerit. Σ. Vmm. II. ionem perfectam , tempore, quo ad illam elicien- sed probabilius Resp ondeo. Etianuhincobligare,dRm tenςtur,vere satisfacit utrique praecepto, vide- por se,& Per accidens. Per se quidem,quia pcr seli CCC α habendae contritioni, S delectionis Dei su- pro illo tempore est impositum : dc per accidens ,ra-
An praeceptum de diligendo Deo obliget quem in mortis articulo, etiamsi peccati mortalis conscius non sit egat Palaus loe. cit. ubi citat Aetorium to ηλιb. 9. c. q. q. t. de Thomam S incho id. a. Decat. V. 3 s . v. 9.vers Octauum tempus est , & bene, in quorum sententiana videtur inclinare Trullcnch. Per Omnia. Quia ut constat ex dictis,actus verae con- rationis,est simul actus amoris Dei super omnia,per hunc Ergo unicuin actum utrique Draecepto fit satis. Con matur , quia si quis tempore , quo astringitur rione imminentis periculi. Sic PettaHurtad. 1 1.1 p. 174sect. s. nQn. 6.Vt leges apud Dianam) subses . a. g. 26. qui id ita probat. Quia lege charitatis propriae tenemur ad securitatem vitae aeternae , vitai
dii Cliciendam contritionem eliceret actum perse- dumque discrimen aeternae danmationis: sed actu dictissimae dilectionis Dei, sine detestatione peccati, lectionis Dei super omnia, vitantur omnia pericula Verc satisfachret praecepto habendae contritionis, eo aeternα damnationis,reddimurque securi aeternae vi- 'tio a ille actus persectissimae dilectionis, licet non , Quinque actiun pollumus exercere, quia praesto sit formalis contritio, est tamen talis, viritialiter, est gratia Dei supernaturalis , & ex meritis Christi: miricriter , &aequivalenter, siquidem susscit etiam urgo renemur cum actum exercere. Fingete non elle ad iustificationem, si euti ipsemet contritio , ut dixi- rite baptizatuin,aut absolutiam,& te inscium eorummu . p. tradi. s. dip. i. q. 1M ct 1 . ergo a fortiori Luzntuum accessite ad Sacramentum, sine contriti satisfaciet praecepto eliciendi actum dilectionis Dei, ne persccta, aut charitate, damnaberis profecto. Atqui elicit actum contritionis , cum hic sit simul licet nunquam fueris baptismate abinius, neque a actus chalitatis. Quando autem obliget contritio seiurus a Sacerdote , si Deum diligis super omnia, diximuS i ρ. disp. I. citata. charitare Theolegica, non dubium,quin ineas vitam Rc si ondeo Tertior o Qui omitteret praeceptum salutis aeternae. Cur igitur experienda est alea conia dilectionis Dei,in casi praeassignato, minimc committeret duo peccata, sed unum tantum, quidquid renuat Roca tuli. Quia licet dentur duo praecepta, sunt in ordine ad unicii in finem adaequatum & formalem , quod est iustificatio impii , & recuperatio Dei gratiae,& amicitiae. Sic Sanchez, Filii uc.& alij
authoro primae sententiae. Ex ex nostra Trulleiach. Ioc. it.vbi ita ait: Obiter tameu nota, hoc in casu, epcr se, siue per accidens obliget charitatis stra Uuιm, omittentem illud,soluin peccare unum peccatum. Nam
si eblistat per se, certum est esse υnum peccatum: si outem
ra ιoue contritionis , certum etiam est, nunc tantum esse unum Reccatum illιus omissionis , ut docent SancheZtingentium eventuum , cum in tua potestate gratia
Dei salutem tuam constituerit. Haec obligatio partim est per se, quia hoc praeceptum nobis imponitur intrantibus, & excuntibus in vitam i partim cst per accidens ratione periculi proprij. Sic Petr. Hur ψtado ex P. Valentia rom. dij. D quasi. t 9. Punct. I. versu Septimiti casus. Soto, & Nauarro apua iplum: Suario tom. 3 in Dpart .disput. 4. sect. 4.πum. 9. s de
charitate disput. s. Irit. 3 .mim. 3. & Luysio disp. 97. dub. a. Quibus addi postviri AEgidius disput. Ση.dub. conclus. 3. numero 1 2. ubi ita ait: etenemur per se eluere astum charitatu eirca articulum mortis.
suod non solum intestigendum et', quando non habe-α Fillluc. supra, quia non ratione sui, sed ratione alte- mm copiam Confessari' ct consc3 nobis semim peccati
- mortalis squo easu res omnino certa est, quia sinς ct ehinitatis nequimus elicere contritionem , ad quod tamen tunc , ne damnemur, obligamur 'sed etiamsi Sacramentaliter eonfessi sumus. Sic ipse,quod late pro-obi gliret. Sic ille.
An praeceptum amoris Dei obliget thm mortis
articulus instat, ct adest conscientia peccati
mortatis ZR Espondeo ut certum: Tunc obligare,& per se, saltem si confessio haheri nequeat. Quia sic
154쪽
An obliget eiusmodi amoris Dei praeceptum, eum
AF firmant absolute aliqui DD. quia expedit
tunc firmare animum ad subeundum mari yrium,actu dilectionis Dei super omnia. Sic valent. a. 2.diff. .q. I9. Puti P. I .vem Quintus casus. Solus Lib. a . de natura o gratia, cap. a 2. vers Dicamus ergo. Rodrigueet tom. I Ium. 2. edit.c. Ii 3. Tannerus di F. a.quast. q. m.78.Toletus loc. cit. n. hi '. quatenus id assirmat de illo, qui aliquod egregium opus, & arduum in Dei obsequium aggreditur. Fil
calogo, e. s.dub. 3.dino s. n. I. Negant omnia alij absolute docentes, nullo m do obligare. Quia satis est ait Sanchez se oratione munire , petendo a Deo auxilium ad martyrium. Martyr enim elle quis potest, etiamsi tunc dilectionis actum minimc eliciat. Nam martyrium cst actus sortitudinis , & solum 1 Charitate imperatur. Ita Sanchez lib. 2.c. 3 1 .n. 9.f.Quintum tempuι est. Palaustra t. s. di0. .punct. q. num. s. qui dc citat Suarium dio. 1 .de Charitate,se 1. 3.n. 2. & AEgidium dit'. adus. 3. num... Sed certe Suare E oppositum haud o scure indicat, ut supra.
Alij tandem distinguunt de homine, qui est ingratia,& de eo, qui est in mortali ; si est in mortali, asseruntteneri instante Martyrij occasione, praemittere actum amoris Dei super omnia, aut actum conintritionis. Pro hac parte citat FagundeZ lib. I .e. 27. n. l . Suarium tom. . iu 3.y.q. 69. dis'. 29. Oct. 3. g. Dico primo. Sed certe adhuc omuino, de ex omni parte, non citatur bene, eo quod aliquid aliud sen-riat, ut iam dicam. Respondeo igitur clarius, & probabilius , dicendum Primo, quod praeceptum amoris Dei vere obliget, parrim per se,& partim indirecte , aut per accidens, cum Martyrium instat. Probatur ex nuper dictis. Quia eiusmodi praeceptum vere obligar, per se, articulo instante mortis r ergo articulo instanti martyrij. Sic Suarez de Charitata , eodeminet loco,
quo pro se citauit Palaum nepe dij. s.sear. 3. n. a. ibi enim haec verba habet: Ad hae in martyrio nihil est certum: nam si quis probabiliter D ingratia, erit obligatio communis etiam iis , qui sunt in articulo mortis. . Sic Suareet et atqui praeceptum amoris Dei obligat per se omnes in articulo mortis constitutos,ut fatetur clare ipsemet SuareZ istacitin. r.infine, ergo iuxta sententiam Suari, dicendum est, etiam Obligare Perse, instante martyrio. Quod etiam obliget per accidens simul, ratione periculi, ex se, de ex dictis constat.Ρro hac nostra responsione sunt omnes DD. primae sententiae,& ex parte Arriaga ubisupra,n. II. quatenus docet obligare,sed solum per accidens. Et eodem quasi modo loquitur Diana Part. F.trast. i q. rest. 1 os . sic etiam Bonacilia drsu t. 3. quast.4.
Respondeo Seeundo, minimc obligat praeceptum amoris Dei tempore,quo aliquod opus arduum, autcgregium est inchoandum inis alias instet mortis ericulum) ut dixerunt Valentia. & Tolcdo.Quia ve
Deum , eiusque auxilium implorare, Sic omnes Authores secundae sententiae , dc fere omnes primae.
praceptum diligendi Deum obliget, ek i sy, aliquem in Deum blasphemantem audit,igi grauem iniuriam inferentem
AFsimiant plures DD. Quia vera ratio amicitia
exigit,ut tunc blasphemantem arguat, Derim
que tunc diligat, amorem illi per blasphemiam
adeptum , actu amoris rcfarciat. Pro hac sententia citat Fagunaeg Sotum lib. a.de Iust. q.3 .art. I Ο.cot. s. vers. Hoc tamen hic adnota' , Nauarrum in sum.c. In. I 6 . lege n. I O. Rodericum tom. I. Furnma, O 2.edit. p. I . n. 3.&Medinam r. a. q. Iosi .art. . Sed ex his
Sotus sui aduertit Sanchez) non sine limitative id
docet, ait enim Sotus cap. 12.post casum a. tunc non
obligare praeceptum dilectionis Dei quoad modum,& sic, impleri posse, manente homine in peccato
mortali: quia non oblisat ad internum actum amoris,sed ad externam illam Dei defensionem.Assirmat tamen absoluth Valentia 2.2. dist. . . I9. punct. 2.casa 6.docens,non sum cere tunc actum illuni e ternae dilectionis, ta lex verae amicitiae Dostulat caga amicum ossicium externuia ex interna oeneuolentia profectum. Riij contra negant; docendo,tunc ex religionis, non ex charitatis praecepto , 'teneri Dei honorem lucri. Quia cum blasphemia sit, contra Dei hon rem ; obligat tunc praeceptum religionis ad increpandum tantum huiusmodi blasphemantem. ItaFagund lib. I. cap. I. 17. numer. 13. qui citat Ih mana Sanchez tib. 2. Decal.c. 3 s. m. 9.vors Sextum tempus est. Sed hic auilior non ita absolute id tene, :sed solum casia, quo honor diuinus periclitetu C, nisi audiens blasphemiam partes illius defendenda saliuni t iSed ego distinctius, sic Primo probabibus Respondeo. Minime obligat praeceptum de diligendo Deo, cum quispiam blasphemantem in D cum aliquenm
audit. Probatur clare. Quia ut ego impediam , vel corrigam alterum in Deum blaspheman m , non est necellarius actus interior meus bonus ; sum citentin,s ex alio fine,etiam venialiter, aut mortalit in alia materia malo , adhibeam exterius reprehen sonem , & monitionem necelsariam ad corrcptionem: quod si id faciam ex vero motivo honcito,naaxime religionis, proculdubio satisfaciam ex integro praecepto correptionis fraternae , insuper honori Dei consulani persecte: quia tunc ille honor solum requirit, ut exterius illum defendam e de meo autem actu interiori amoris Dei, nihil penitus praescribit eo Lempore: quia neque hic amor ad religionem di recto pertinet. Sic bene Arriaga 2.2.dist. ἰς sin. 2. n. I9.cui consentiunt Sancheet, & Fagundca in eis. AEgidius diis. Σ .dub. 3.m s. mon A. Vt leges apud
Respondeo Secundo. Quamuis in casu quaestionis, audiens blasphematitem , teneatur honorem Dei lucri, non tamen tenetur id facere praecepto religionis, hoc est,eliciendo actum huius virtutis. Paret, quia ut constat ex nuper habitis , potest Dei honorem defendere quis incrcpando,& corripiendo blasphemantem,alio motiuo,etiam malo ; ergo. Sic ali qualiter innuit Palao Ioe. eis. λδ de Ariaga , ut ex verbis eius adductis constat. . Quas Iro
155쪽
Disp. II. de Praerepto charitatis Dei. st
Quas Tro XXIII. An obliget huiusmodi de diligendo Deo praecep -
m, um qui beneficium magnum a Deo ac-J cipit , vis ab imminenti mortis perιculo li beretur a Deo, c c. AFiirmant quidam. Odia expegit omnino reda
tamen soluin dicit, id est e probabile i & Medina in
sed longe probabilius Respondeo,Non obligare. Quia post acceptum beneficium fatis erit gratias gere, ut satis Liciat praedepto, quo iure naturae ad gratias rcfercndas tunc obligari potest. Et ad hoc non obligatur statim homo sub mortali; potest enim
Au obliget per se hoc amoris Dei praeceptum, quando graues od, Dei tentationes instaut,
ct tuti est perieulum eonsentiendi Z
AFfirmat Saticheg num. s. eis. Vlcimum tempus inquiens just cum graues odij Dei tentationes instant, & periculum illis succumbendi adest, nisi tentatus actus amoris Dei eliciar. Et in hoc euentu existimo, obligare praeceptum hoc dilecti nis Dei super omnia, per se,& ex vi huius praecepti. Sicut c. r. n. 3. π c. 3 3 .n. 3 .diximus idem de praecepto Fidei,& Spei. Et si odium sit Dei,ut utlioris stiperis
naruralis, obligabit praeceptum contrariae dilectio-rais,nempe Dei,ut aut horis supernaturalis r s vero M odium Dei, ut aut horis naturalis,obligabit dilectio Dei, siue ut authoris supernaturalis,sive ut naturalis. Ita Sancheg. Cui conlantiunt Bonacina Punct.2.eit.
resol ios . in fina , ibi: In tentatione vero odi j Dei obligamur, per se lage charitatis illum id , Deum
diligere. Ita ille,citans AEgidium AP. 1 .dub. 3.conct. s. n. 14.& Hurtadum Salmanticen 1. dit'. et diat. 6. g. 26. Sed ex his hunc vltimum authorem benc citat, primitin verd minime , clara oppositum sentiat loco cit.n. s. Tcnent rursus hanc partem Villatob. a. p.rract. 3. a. num. I. Trullcnch lib. I .cap. 1 .dub. 3.
sed ego probabilius Respondeo Primὸ, Minimὲ obligat per se praeceptum amoris Dei super omnia, quando graues insurgunt odij Dei tentationes. Pr batur a simili ex dictis de praecepto pidei, & Spei.
Quia harum virtutum praeceptum non obligat, per se,quando quis graues Fidei, de spei tentationes patitur , ut habitum est lupra tr. a.de Fide, dist. 2. q. o. V rrau. ., de ope, disp. a. . . ergo nec praeceptum amoris per se obligabit, quando qui S graues iciatationes odis. Dei, siue contra charitat ira patitur. Et ratio est,quia aliis viis,& inediis superari dichae tentationes possunt. Sic sensit Palati S a. f. t .Punct. q. n. v. vers. Mtiarto. Qui & citat Suarium pro se di*. 1. de Charilsis. 3. n. 3.pcr haec quae scribit Vcrba: Ali1 ad-drent tempus gr.im una tentamonis, prat Fi e si quis imdιcirret eis opportiιnsimiim remedium, oe qu. se neces um mιdium se ad gratiam di ponere, vel ad Amorem
Dei se excitare ad vincendum tentationem, qnod interia dom fortasse probabile est, raro tamen morι a later accidit. Sic ille,& aesidius disp. 24.dub. 3.u. 44.Limitant tamen hanc responsionem SuareE & Palatis , nisi sorte accidat quod raro,vel nunquam potest) talcmamorem esse medium mecelsarium ad vinccndam di
Resp. Secundo, dato quod ad vincendam grauem odij Dei tentationem, sit necellarium clicere actum amoris Dei, adhuc tamen. minime obligamur ad illum exercendum, ex vi praecepti assirmativi amoris Dei; sed negati ui,odio non li bendi Dcum I S tunc per accidens,ut huic satisfaciamus, tenemur ad po- . sitiue diligendum, iuxta dicta a nobis e Licit. de ride,dς P. 2. q. o.in sine. Sic aliqui DD. ibidem adducti. Sic expresse Fagundea lib. I. Dccat. capit c.27. nu
An cum quis adulta aetate recipit baptismum,
teneatur vi huius praecepιι elicere actum amoris Dor γAFfirmant aliqui. Quia suscipiens baptismum, se seruum Christi profitetur , in eiusque obsequio promitti e toto vitae tempore perseueraturum: ergo tenetur hoc propositum diuino amore firmare. Ita Solus lib. I.de natura ct gratia, c. in versio. Dicamus ergo in easu i. 8c tib. 2. de Iust. . .art. Io .col. 6. versic. Responsio horum. Et Valentia 2.2.diis. Dq. I9. punct. r. vers. Secun casem. Et tandem Nauarr. in
Sed probabilius longE Resp. Non teneri in proposito casu ex vi pr*eepti dilectionis Dei,ad eliciendum actum dilectionis eiusdem. Quia ad digne fusicipiendum baptismum, sussicit attritio concepta ex metu poenae, quae amorem Dei sis Per omnia non in cludit. Et certe satis se seruum Claristi profitetur,&firmum habet animum nunquam ab illius oblequio recedendi, qui ad baptismum cum attritione peccatorum accedit, quae necessarib includit firmum propositum in posterum peccata cauendi. Sic sancti Z
sententiam non habere fundumentum. Fagundea
156쪽
QvAEs Tio XXVI. Tract. Iv. de charitate
corde,& affectu proserat, amoris actum exhibet,quia .in illo, Pater senisiccitiν nomen tu m : Has volunt.o tua si eut in coelo , σ in terra, proprium , & verum actum amoris prosert. Sic etiam secutas concionum auditio, usus Sacramentorum, S. alia Christianitatis opera , aut facile excitant amoris assectum,
aut in se involvunt,nec sine eo frequentari possitiit. In quo sensu accipio , quod BaianuZ liac dicit. Stim ptionem Euchariseιa includere huius mandati obser D tionem, nempe si Eucharistia deuote, σ frequenter β- matur. Si autem id solism praestetur, quod ad satisfaciendum pracepto sumptionis Eucharistia requiritur, non impletur praeceptum charitatis, quia Ericharistia
iam obliget praeceptum de diligendo Deo, quoties
AFfirmat apud Patauin Bannes 2.2. q. 44. art. I dub. I .ad 3. docens, obligare tunc hoc praeceptum , ut sic cum Iesu intime vitiamur. Sed certe Baiancae solum dicit, digne sumentem Eucharistiain semel in anno, simul adimplere eiusnodi praeccp
Vnde ut certum Respondeo, Non oblistare. Quia sumi patest sine anu aliquo amori , non solum sine pe ad digne suscipiendam Eucharistiam suscit esse in catosed etiam utiliter. Althιι ergo,aut des rationis,aut gratia. Vnde si quis habet peeeatum lethale, susticit τristulae , aut grauis oneris ex huius praeceyti assertionec Apostolo Paulo, & Tridentino , ptaeparare se ad inducitur,nam per Dei gratiam non est dissicile impleri Eucharistialia, media consessione. Sic Agor rom. i. Hucusque Lorca. Deinde Palaus pnna. 4.eir. sic illud concludit, AZ- uerto tamen, raro quemlibet fidelem,nisi moribus deprauatus sit,huius peccati reum existere: quia spe conatur contritione se ad absolutionem disponere, speque beneficia diuina, summam bonitatem considerat,qnibud ad effectim debitum amieitia excitatur. Sic ille. - Tandem Roca sui. P. .p xi ib. 3 .p. 3 ΦΨ.2o 3 G. 1 Ri par co mus di petitiosa. Porque eIpiseopto dei V siue, inquirens, qui excusetur ab hoc praecepto σmor G Dior es must disserente dei δε la Eueharistia: Respondet,excusbri, quando bona me Putat se ex ch
Degst co' comustar no eumpti uno eon et ρνerepto de rιtate diligere,ct non est in charitate, O gratia. Sic ille ι b. 9.c.4. q. l . Sancti Z ubi supra n. 8.ver Als dicunt. Petr. Led sima tom. 1. tr. 3. c. s. post 6. conclusion M. La festa sentencia dicens j er,que et que cumple con σι precepto de la Communion reci biendo dignamente ei Sacramento det Altar, eumple eon et precepto de am ra Dιοs sebre totas Iaseosas. Masentencia liene eι P. Maestro Bai es en et iugar algado. Esta manera de δε- amar a Dios. Haec Ledesina. Palaus tom. I. tract .cdi'. i. yunct. 4.num. 8. Lorca ubi infra, qui bene explicat Bannesum.
An toties obligemur Dei amoris praecepto, quo Iies obligamur proximum ex charitate diligere e
AFfirmat Doctissimus Nauarr.e I I . n. 9. his ver bis.Tertio tenemκr disto praecepto) quotiescunque tenemur proximum ex charitate diligere: nam unc pariter codem amore Deum diligere tenemur, siquidem hi duo amores sunt eiusdein generis , &naturae , & in amore proximi amor Dei tanquam is includitur , ut colligitur ex utroque Thoma
Sed probabilius Resp. Non toties obligari. Quia ait Sanchez) licet amor ille proximi imperetur acharitate Dei, non inde sequitur, esse tunc Obligarionem eliciendi actus amoris Dei. Sic ille lib. 1. I .π.9.s.Septimum tempus est.
Qv ES Tio XXVIII. Eo facistimo negotio possint huic amoris Dei praecepto satisfacere Fideles'
De Praecepto charitatis Proximi.
Qv AESTIO PRIMA. inam nomine Proximi in hac materia intemgantur 'Espo ungo breuiter, Intelligi homines, qui beatitudinis supernaturalis sunt capa--ces,siue sint iusti, hue infideles, siue amici, siue inimici, siue praedestinati sint,sive reprobi. Quia omnes hi dum in hac vita degunt,capaces sunt beatitudinis,illisque eam velle quisquis potest. Sic ex D August.lib. 1.de Doctrina Christiana,c. a 3.1 6. O docent DD. legantur Suarez dis'. i. de ciaris. se 1.1 α n. 3. ω di .sfect. . n. 3. Regina id. lib. T. u. 99.
REspondeo, Posse quidem. Nam in primis. LOrcaa. 2. sc t. s. disp. 1 8. sibimet inquirenti , quare Ecclcsia non determinauit huius praecepti tempora: rcspondet,quod duplici ratione. Pris,.,quia dissicile erat diuinae dilectioni metas , & tempora ponere. Secundo , quia in pluribus actionibus Christianis, quas c. hristiani frequenter excreent, involvitur dilectionis actus , aut facile excitatur, de id non dis- fidit a fidelibus susscienter impleri. Nam si quis urati m D unisam, quae toties repetitur, CE V AEsT I o II. damnati iam veniant nomine Proximi,
ita vi Charitas versari possit circa
NEgat absolute Bonac unct. 3 .relato,n. a. in sine hisce vcrbis : Iertio,damnatos non esse diligendor ex cha=itate ἰisti enim non sunt noster proximus I neqης recta ratio suadet, ut illis velimus beatitudinem, aut per ordinσm ad νωθι iocm eo diligams, qui ab ea irre' uocabi
157쪽
voeabissiter exclusisunt. Ita keginaldus,5 alij. Hucusque Bonacina, licet in substantia bene. Sed clarius Respondeo dicendum,quod damnati, licet non possint diligi a nobis simpliciter, de essi-
citer amore persecto Hiaritatis, eo quod non sunt capaces bonorum supernaturalium : possimi tamen
Hiligi amore charitatis impersecto , & per desideria
imperfecta. Sic Suareet do Charix.disp. I .s t. I .n. . nlocaeir. ubi ita ait: pari ratione dedam
naris squi etiam suo modo proximi nobis sunt' veste po-rσσ, ne tot peccata commiιtant, ct simplici Uect desit
derare ilias beatitudinem, non tamen absolure, quia abis
solute est impossibilo. Sic ille.
III. Au detur praeceptum charitatis de proximo diligendo .
REspondeo ut certum, dari praeceptum, non liun de non odio habendo proximum , aut de eirion nocendo, sine cause,in ulla re ; verum citasti,ta diligendo ex charitate illum sicut nos ipsos. Haec xesponsio est de fide.Habetur enim Matin .iχ. Ddι-ge Proximum tuum sicut teipsum. Ubi particula,sicut, non aeuualitatem omnimodam , sed similitudinem denorat,vt ex D. Hieronymo, D. Thoma, de reliquis Theologis , notat SuareZ aisp. secii. . num. i. Sic
An detur praeceptum naturale de d ligendo
proximo timore naturali REspondeo ut quid certum, Dari : quia recta ratio naturalis dictat proximum propter se, quatenus homo cst, diligendum elle ; ei scilicet bona naturalia desiderando, ut vitam, lalutem, honorcm, S alia bona temporalia. . .e autem amor non est ordinis supernaturalis , seu a ch.iritate Theologica procedens , imo nec ab alia speciali virtute ; quia Virtus tunc ponitur, quando est specialis aliqua difficultas, at homo sine ulla dissicultate naturaliter in huiusimodi amorem inclinatur : ergo. Sic Nattarru S
Naturati charitatis , quo ex charitate , se amore supernaturali teneamur diligere proximum N Egauit Caietanus , qui Deuteron. s. ADtth. Ι .exponens hoc praeceptum, docet solum intestigi de dilectione naturali,quia supernaturali dilectione nunquam inquit) tenemur diligere proximum. Caici. ait Suareet sere consentit Nauarrus c. l .cit. num. 8. s '.
Sed ut quid certi stimum Respondeo. Dari etiam tale praeceptum. Et probatur ex illo Christi Domini
Ioan. I . δ Iandatum nouum de vobis , ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, atqui Christus Dominus dilexit nos amore supernaturali: ergo nos e lena amore
De Praecepto charit. Froximi. g s
adinvicem diligere tenemur. Sic communitet omnes DD. legantur is. Thom. 2.2. q. 44. art. 2. Suarcet dis8. s. ae Charit. sect. .n. 3. Trulleiach. lib. I. Decal. cast. s. dub. 4. numero . Vbi dicit hanc responsionem esse de fide. l
quando Proximum, actu amoris intcrno, procedente a Charitare Theologiea 'NEgant plures DD. existimantes non dari praeceptum de diligendo proximo actu positivo i ii
terno ; sed solii ira de activa obseruatione mandat rum erga illum. Quia haec minime distinguitur a dilectione proximo debita , ut colligitur Ioan . epist. I . c. s. qui explicans quomodo diligendus sit proximus, ait: Qui habuerit sti antiam hnιus mundi, G viderit fratrem suum necessitatem habentem , σ clauserie viscera sua ab eo , quomodo eharitas Des manet in eost Elioli mei. non diligamus verbo. nee lingua ,sed opere,oeveritate. Quibus vetbis clare significat Apostol. Ioa nes , debito diligendi proximum satisfieri opere cYterno beneficentiae, aut misericordiae. Ita in primis, tu a fortiori, locere debent omnes Authorcs, qui veVidimus supra disp. a. q. 1.) putant non dari speciale
praeceorum de diligendo Deo, amore interno , Vero,&potitiuo .Et sic certe saciunt. Sunt autem Gas par. Hurtad.di λ. 4 . de Charit. disic. a. qua & citat etiam, ut sipra fecit, Maldonatum, & Iansciuum, & Ioannem Sanctum : additque Vasquiuira tr. de Pa ur. q. st .art. i. dub. 4. Suarium disse. s. de charat. sed . . Molinam i . p. q. 63. arser. θ φ .dius. I I .memb. 2. AEgi dium disp. 2 4.dub. .Palatina tr. in. 6. de chari .dMP. I. punct. s.& Pctr. Hurtad. θ' ir a sedi. 6. sed an bene Omnes hos authores citct, postea videbis: Negat etiam nouissune Arriaga Σχ.kio. s 9. serre . i. per ιο-
ram. Fagunde Z Lb. I. in Decal.c. 28. n.
Sed probabilius Respondi, Tencri. Qita sui Ly. di'. a. q. i. est,ut fere certum habitum) praeceptu in dilectionis Dei obligat ad proprium actum amoris intexnum: ergo & praeceptum dilectionis proximi,
etiam ad actum amoris internum obligabit. Patet consequentia ; quia eodem modo de praecepto amoris Proximi locutus est Christus Dominus, atth. 2 2. ac de praecepto amoris Dei. Cum enim dixistet et Diliges Dominum De sim tuum , Sc. hoc est maximum , O primam seni latum , statim subiungit : Secuniam autem simile est huic: Diliges proximum tuum sicut te ipsim : ergo, dec. Sis tenviat communiter Theologi , ii abstr.: hamtus,an hic actus internus amoris debeat esse distinctus ab actu interno amoris Dei,an vero tussiciat idem de quo statim. Sic enim in primis tenet Castro Palao scitatus prosi,sed male,ab Hiartado)tr. 6. disp. i.punct. s. n. q. Vbi ita ait: Haec ratio quae est illa, qua nos nuper ν et δε limus, dc alia, quam consulto omisimus omnino conuincit,te
obligatum esse amare proximum , illiusque bonum
158쪽
Au teneamur τι praecepti a Moris proximi, amare istum aliquandosaltem in amore interno, dissimcto ab amore ipsius Dei fNEgant , licur non firmiter , quidam Doctorcs,
docentes , posse amore Dei praecepto amandi proximi satisfieri. Quia amor Dci,saltem virtualiter, cst amor Proximi, in illo namque ille vere includiatur. Sic Palatis disp. i. cit. punct. s. u. . ubi quaestioni propositae ita respondet: Sed huic obligationi credo fieri latis amore ipsius Dei,qui saltem virtualiter est amor Pioximi,iuxta illud Ioan . . Hoc mandatum habemus a Deo, υι qui diligit Dram, diligat ct fratrem suum. Qui enim Deo placere in omnibus intendit, eiusque voluntatem excqui, neccssario salutem proximorum velle debet, illamque procurare,prout cognouerit Deo placere. Amare autem proximum amore interno distincto ab amore ipsius Dei, credo te non obligari, nisi forte fuerit aliquando neces lari iis ad aliqua opera dcbita exhibenda. Ita ille , qui pro se citat Scottina in 3 .ds.s o. s. Quantum ad hoc,
6er A esta duιιι, Villatob. 2. ρ.trarit. 3.diffs .n. . &late tyrriaga 2.2. di . 3 9 sedi. I ter totam. Negant,& a sortiori cum illo,omnes qui docent, non teneri quc ira, vi praecepti charitatis, elicere actum amoris proprium urga proximum,quos habes
Sed ego clarius Respondeo 'imo. Quilibet tenetur vi praeccpti charitatis erga proximum , esicere
aliquando actum amoris intcrnum circa illum. Haec rosponsio manci probata aut horitate, & ratione, quaellione anteccilcnti. Quo autem tempore ad idtcncatur,dicemus infra. . Rc spondeo Secundo, quoties quis tenetur ad cliciendum actum amoris internum erga proximum,
satisfaci ci eliciundo actum amoris Dei super omnia. Patet,quia in dilectione & amore Dei super Omnia, includitur, saltem virtualiter,& cminentcr, dilectio' amor proximi,ut bene docent DD. nuper adducti: crgo eliciendo formaliter actum dilectionis Dei super omnia , eliciunt implicite actum dilectionis proximi: ergo,&c. Cofirmatiir. Qilia tot supra dio L. q. 8. cst habitum) cum quis tenetur ad eliciendumachum mntritionis, elicitque actum perfectissimaedilictionis Dei, vere satisfacit praecepto contritionis,co quod adhus persectissimae dilectionis Dei sit emi tienter , & virtualiter contritio, ergo codem modo satisfaciet praecepto eliciendi actum positiuum am ris proxiiiii,eliciendo quis actum amoris Dei, cumllic etiam eminerier includat illum. Sic authores omnes primae sentcntiae.
An praecepIum eliciendi ac um dilectιonis in- Iernum erga proximum, obliget per se, ouan ' do graues Ody tentationes insurgunt conIra istam, quae aliter superara nequcunt 8 .
I fi cinat Trullench. liba. in Decalor. n. F .dub. 4. Anm. 13. qui citat pro sic Lorcam sibi σν. io. in sineὶ existimantem, tunc hoc praeceptum obligare , eo quod tunc nece sarius sit actus contrarius, nempe ipsius proximi dilectio ; sicut in simili de dilectione Dei dictum est. Sed certe Lorca solum ex
sententia aliorum id videtur asserere, ut denotant haec eius verba : Idem cense t aliy, quoties urget tontati. Odri , qua aliter nequit superari. uod de dilectione Dei aeqtie verum est, raro tamen contingit. Haec ille, τbi insta. Assirmat tamen expressius Petrus Hurtad . di put. i 74sea. 6.ct vltima, . 29. ita dicens: In singulari proximam tenemur diligere formaliter, ct expresse, quando transacto odio in proximum, tenemur isti reconciliari: tunc enim per se obIigat lex diligendi proAimum. Item, imminente periculo odij in proximum I tunc enim obligat per se ea lex , vi docent P. SuareZ disp. s.fcct. . num. .P.Valentia tom. 3.disp. . quast. i 9. punct. 2. sine, cum . Soto, Petrus Lorca disputat. 3 8. numero io. Haec Hurtadus Salinanticensis.
Sed probabilius Respondeo , Non obligare per
se, in proposito casu : Et si aliquando obligare contingat, cris per accidens. Prima pars huius responsionis constat ex dietis de praecepto Fidei , Spci, S Charitatis Dei. Quia praeceptum horum Theologi carum virtutum non obligat per se ad eliciendos carum actus , quando quis graues tentationes contra eiusmodi virtutes patitur, ut habitum est supra di P. z. quo. 24. ergo nec praeceptum dilectionis proximi obligabit per se ad eliciendum suum actum, in simili casu. Lege dicta I i,obisgoco citato quo. Iq. ubi fundamentum huius primae responsionis partis , S simul probationem secundae , 5 Authores
get , per se , ad eliciendum actam amoris internum ; quando quis odio aliquem
Egabunt coii seqtienter qui negarunt dari dei, interno actu amoris, erga proximum prae
bcd supposita existentia huius praecepti, de qua supra j Respondeo, Obligare per se hoc praeceptum, in proposito casa. Quoniam huiusnodi praeceptum
in aliquo casu obligare est necesium, maxime in isto , eo quod neccllum sit ad veram reconciliatio nem specialem contrarium actum dilectionis eius clicere : quoniam aliter inordinatio illa assechus ad dcbitam rectitudinem reuocari non potest. Nec hinc sequitur aliqua inconsequentia ad nuper de graui odii tentatione in sui gente dicta. Differunt,&multo, casus inter se,ut videbis facile. Sic Lorca cx- .prcsic, & Petrus Hurtadus Ioe.cit. Et a sortiori idem dicent SuarcZ , Valentia,& Sotus, cuinoblig.ire a Dfirment in casu , quo immineat periculum odij in
proximum,ut nuper vidimus. Sic etiam Nauarrus in Asantiali . t . n. 9. & Filii uc. rom. 2. tr. 28. c. .q. I. n. i 3.&ex illis Trullench. n. 3 .cit.quatcnus docent
hoc praecepti irn obligare per se , quando inimicus, qui nos offcndit , veniam a nobis petit; tunc enim obligamur cinquiunt) ad eum dili sendum, leponendo odium internum, si quod est,ei significando ei cis:
159쪽
Disp. Iv. De dilectione inimicorundii, s s
v AE S T I O X. - eneamur elicere actam dilectionu erga pro ximum , quosles tenemur ei aliquod bonum facere ex praesepio, ut Eleemosrnam, Correctionem fraternam, G. NEgat teneri nos, adhuc per accidens in his in
sibus ad elicientiam amoris interni in proximum, Arriaga 2.2.d p. 39. sect. r. licet in calu aliquo alio singulari tandein probabile dicat. Alij absolute Respondent: Teneri, non per se, sed per accidens, ratione alicuius boni , quod ei
procurare , aut impartiri tenemur. Sic expresse Hurtadus Salmanticens dis'. t 74.cit. sect. 6. g. 29. Vbi docet, Quod in singulari teneamur proximum di-ιigere formaliter , ct expres ἐν quando urget praceptum Elaemaona, aut correctionis fraternae,ant quodvis aliud beaefaciendi proximo : tune enim non Possumus benefacere moraliter, seu libere, nisi volendo isti . benefacere : hinc enim aliquem amamus, quando illi volumus bonum. Per se autem loquendo, non exigitur - ιι infernus, nisi ut est necessarius ad externam benescentiam, nisi in primo casu tentationis grauis, aut reconciliationis. Sic Hurtadus. Sed probabilius Respondeo ego : non quoties te nemur ex praecepto aliquod bonum procurare proximo , toties tenemur crga illum , adhuc per accidens,actuin internum dilectionis elicere; sed solum in aliquibus actionibus , in quibus non postumus bona proximo velle, nisi ex virtute charitatis. Sic optime Algidius di p. 24. dub. 4. num. 69. Vbi id totum his verbis docet, & probat: Quia cum sapὸμ
necessarium, in ei aliqua bona procuremus , erram necessarium est , ut ea i s velim-. Et quamvis, per se
Loquendo non sit communiter necessarium, ut ea lovetimus ex virtute charitatis erga ipsum , aut erga Deum,cum possimus ea io velle ex alia virtute : tamen in multis actionibus id vita modo connaturali fieri potest, nisi ex aliquo amore amicitia erga Deum,vel pro-Ximum,ut cum tenemur pro φsius salute aterna orare,
Praesertim ero iis, qui nobis coniuncti non sunt sie lege, non ut Arriaga coniuncti sunt. Ad hac enim,aliaque similia charitatis externa opera exercenda,vιx possinins efficaciter excitari , nisi ex explicito proximi more, quo eum vel Propter Deum, vel propter se amamus. Ex alio etiam eapite.quandoque eiusnodi amoris actus posset omnino esse necessarius, scilicet ratione aIleuius dissicultatis, qua in exercendis eiusmodi operibus spe oecurrit ex aliqua auersione erga proximum, aut inordinato nostri amore : praesertim quando eum aliquo nostro incommodo ea exercenda sunt, quo casu fri potest,ut non posmus aliter fuscienter nos exci- rare , vi proximo procuremus ea bona que si tenemur procurare , nisi in nobis priui excitando aliquem exisplititum erga eum amarem. Hucusquc AEgidius.
Cui tandemX extra morem, J almuit Arriagadio. 39.μβλ. r. in sine, dicendo, in his casibus extraordinariis obligate indirecte praeceptum illud
detur praeeptum diligendi inimicos'
EI PONDEO,Vt quid certum de fide: Dari praeceptum, tam iure naturali , qu m diui--no inditum , amandi inimicos. Probatur ex verbis Christi Domini Luc. 6. Prout vultis , Ut faciant vobis homines, ct oos facile illis similiter. Et Matth. s. Ego antem dico vobis i Diligite inimicos vestrox, Er benefacite iis , qui od runt vos. . Ex quibus verbis constat hoc praeceptum & iure diuino, VipO- te a Christo Domino , & consequenter iure naturae esse inditum. Quia Christus Dominus nullum morale praeceptum, praeter ea,quae sunt Sacramentorum, tulit in lege gratiae , quod iure naturae latum non
An hoc praeceptum diligenili inimieos obligaue rit antiquum Dei populum , cum lex script vigebat, saltem loquendo de inimicis Iudaeis,
qui ad Vsum Dei populum pertinebant '
REspondeo ut certum, obligasse. Sic enim habetur Exodi a 3.illis verbis: Si videris asinum odientis te sacere sub onare,no pertransbissed siblevabis cum est. Et Leuit. I9. non p. ut leges apudOuiedum) versu II. Non oderis fatrem tuum in corde tuo, sed publice
Wgue eum,ne habeas super illo peecatum. Non quarM Lltionem, nee memor eris iniuria ciuium tuorum. Ex quibus Scripturae locis constat,quod Iudaei tenc bantur, quantumcunque inimico Iudaeo, impendere dilecti nem,& signa amicitiae. Sic omnes ut certum suppomuit.Legantur Granad.Ouied.Hurtado loc. cit.
P. Leand. in Decalogum. An etiam dictum praceptum Obligauerit Hebraeos, ad diligendos inimicos externarum nationum 'Mgarunt Salmeron tom. s. r. a. &Maldon. in
c. s. Matth.versu a Io 43. existimantes, in lege veteri no teneri Hebraeos diligere inimicos externarum nationum , eo quod concessum , aut permissum
illis fiterit eos odire. Probam, quia Christus Dominus stabilitutus in lege gratiae prae pium diligendi inimicos, Acmb. s. praemisit: Audistis quia dictuis est
antiquis : Diliger Proximum tuum, seu amicum tuum,sodio habebis inimicum tuum: Ego autῆ dico vobis,di Iliis ιε inimιςos vestros. Ex quibus vltimis verbis constat
160쪽
Christum in lege gratiae sublimiorem praecipere
charitalcm, in lege veteri non praeceptam. Sed contra alij communitcr animant, obligalle tale praeceptum Hebraeos in tua lege, nec unquam concestum mille, aut permissum illis odium inimicorum extirnarum nationum, sed praecepto Charitatis ille obligatos diligere inimicos,etiam alienigenas,& gentiles. Ratio cst , quia odium inimicorum est intrinscce malum e & praecept si Charitatis erga omnes natura rationali prae litos, est naturale:ergo Omnes homincs respoctu omnium ci in alienigenarum, de inimicorum semper astrinxit: ergo,&e. Sic docent Magi ster in t . dist. 3 o. ct ibid. D. Thom. q. .art. I.
ad a. S Sonauem. 3. 4. cd argumenta. Durand. quaest. .
ad 3 . Glosia, Abulen Lyra , Titet man. dc Iansenius in c. s . Mutthaei. Qui onmes affirmant , illud quod Christus Dominus retulit : Acidistis quia dictum est, odio habebis inimicum tuum, non suille praeceptum,aut permissionem Legis Llolaicae, sed falsam aliquorum
interpretationem. Idem docent BanneZ 2.2. . 2 s. ad
art. 8. cic Aragon ibid. qui accodit, liccns, hoc ciue de Fide. Valentiaq. 3.punt l. i. 9. Maior. Lorca disp. a 3. nota 13. ut inueni apud Palarim mems. 2. N. I t. Sed ego conciliando has duas sententias, clarius Respondeo. Primo Hcbra is nunquam fuit permis suin, aut concellum odium inimicitiae, adhuc respz-ctii inimici alienigenae,aut extranei. Probatur ex dictis. Quia Odi uni inimicitiae cli illud, quo quis v .lrsuo inimico malum,quia malum illius cst: atqui hoc permitti nunquam potuit, utpote initinsece malum, de nullo bono fini descruicias : ergo. In hac conclusione conueniunt OnancS.
Respondeo Secundo. Hebraeis pcrmiissim,& concessum, im , & praeceptum fuit odium abominationis respectu aliquarum nationum alienigenarum, quae lege Dei aversabantur, & Hebraeos ad idololatriam excitabant, si tales erant Chananei, cum quibus amicitiam inire Iudaei e aut prohibiti: imo potius tenebantur eos auersari, & pro viribus hostili
ter,ut constat Exodi se . n. I 6. Deuteron. 2Ο. vers. 6.
Hoc igitur odium abominationis respectu dictarum nationum fuit Hobraeis permissum re conccllum, quia non cli intrinsece malum, cum solum cons stat in actu voluntatis,quo aliquem tanquam nobis malum,& infestum auersamur, δc cupimus omnino destrui, & perire. Legatur.D. Gregor. - l. a 8. in Eura H.post initium. Et ex Thcolog. Palaus tom. i.
& alij cx citatis , praecipue P. Huri. qui latissime de hac re. Algid. sp. 2 .dub. 6.n. 8 i. ct disp. 29. b. 3.
An teneamur mi huius praecepti amare aliquando inimicos, actu amoris interno'κ I Egant, qui negarunt ad id ,respectis amicorum, i l teneri,quos habes βρ. ἀθ. I. q. 6. Nam Vt consequenter ait Arriagallicsect. 2. in princip.)si absolute
non tenemur actum amoris proprium clicere erga proximum, non tenebimGr erga inimicum ; quia cxeo capite , quod sit inimicus, non meretur amorem maiorem, aut communem, meliori titulo. Sed ego cum communi Doctorum, etiam consequenter Respondeo,d cneri vi dicti praecepti,aliqua-do inimicos actu amoris diligere. Quia si amicos te-ncsivir tvr sipra diximus etiam tenebimur inimicos diligere, cum utrumque praecipiat Christus Dominus. Legantur pro hae vcrificanda sententia casus a nobis proposita a quas. . dij 3. & quos moX quaestionibus siquentibus proponLmus.
An possit quis licite excludere inimicum suum a generati dilectione proximorum , hoc es ab
oratione, beneficito,eleemosyna, Aut alto oyere, in gratiam alIcuius communitatis libere facto.
A Fhrmandum videtur,eo quδd ille, qui haec ope
ra facit, gratis & pro libito facit: crgo libere
poterit, cui voluerit ea conserre ; cum nulli sit obligatus. Confirmatur. Quia potest quis dum orat pro 1alute aeterna, v. g. Complutensium,sine peccato excludere suum inimicum ab illa oratione, cum, Vt suppolinur,illa oratio sit liberalis,ergo. Anteccdens probatur , quia fingamus loquor Arriagae verbis casum,in quo orans, non ex odio, sed v. g. quia ita apud se discurrit: Quomo paucioribuι oraturo, eo e cac. Is pro istis impetraturo, ideo oro pro eis , qui mihi sunt bene ossecti, aut pro istis, qui nihil a me sunt demeriti ; troia putarcm tunc curia peccaturum , in ea ex clusione quasi negativa. Ita sentit cum aliis Arriaga
Sed alii communiter contra negant, polle quem licite ε xcludere inimicum suum a beneficiis commu-mb s communitati toti, etiam libere , de pro libito exhibitis. Quia haec exclusio semper procedit ex a Dfcctu odij, & priuatae vindictae : atqui talis affectus
θίλ. . f. 13. Qui licet rationes, quibus haec sententia probari solet, probabiliter ditioluat, non tamaraudet ab illa recedere,quia ob suos cait aut hor) res est plusquam probabilis. AEgidius dist. χη dub. 6. a
Sed ego clarius,ac distinctius,seqiremibus responsonibus adaequale quaestioni latis faciain igiti ir Respondeo Primo : Nullus potest licite excludere inimicum suum a beneficiis communibus, si haec sunt debita toti communitati,aut proximo, qua tali. Sic
cum communi, ut certum lupponit P. Hurr. loc. cir
I. Qui & probat: si a illa cymmunitas habet in
me iud ad ista beneficia: at eim communitatis pars essinimicus : habet ergo ilia partis ad heus.. Mi totim. Nec est,eur excindatur, nisi inimicitia, hac autem non est tituluι eum priuans iure in me ad beneficia communia ,
nisi forte istis sit abusurim in meam perniciem, M. SiC
. Respondeo Secundo : Nec quando beneficia, quae quis communitati praestat, non sunt .lcbita ,sed libera , est illi licitum excludere inimicum ab illis, si id faciat ex assectu odij, aut hoc adhuc excluso, cum scandalo. Patet primum : quia dato, quod ipsa exclusio a beneficiis non isset peccatum, esset tamen profecto odium ipsum , & ipsa auersio, qua inimicum a beneficiis excluderet, ut constat. Secundum etiam est planum : quia si ex illa a beneficiis communibus exclusione, graue sequatur scandalum, eo quod illa distribuens praebet sussiciens fundamentum, ut omnes credant, illum vere esse inimicum,
illique malum velle; plane sequitur quod ratione scandali vitandi teneatur praestare eadcm beneficia,quae aliis. In hac responsione etiam conueniunt Mininc6 utriusque sentcntia: DD. . Rcspoudco