장음표시 사용
171쪽
Disp. I. De E sentia Eleemos a.
An peccet mortaliter, qui sine ulla vetente causa: , Christianorum corpora insepulta re linquit AFfirmat Lorca peccare mortaliter , si alias illi
sepelire incumbat. Ita ille dissut. 3 4. num. II.-UM Ex iis infertur. Sed ego absolute , & sine dicta limitatione Resa Dondeo, Peccare mortaliter, etiamsi illi non incum- Dat sepelire. Primo : quia sine ulla urgente clusa omittit
graue opus misericordiae, ait Bona cina. Secundo, &Praecipue , quia vere committit inhumanitalcm quandam. erga humanam naturam. Sic Bonacinad 0. 3 . qu . . punct. 6. num. I. dicens: Eum peecare mortaliter, qui non sepelit mortuos, dum sine suo graui incommodo sepelire potest, nee adest alius , qui hoc fa- i r nam Pratermittit graue Vm misericordia. Sic ille. Et antea Baiane Z 2.2.quast. Σ.-t.2.concl. 2. Va lentia punct. a. eit. vers Eπ quibus sane testimoniis, Luysus 1.1.dist. 8 i. dis. t. insne. AEgidius disp. 1 .dub. 3. num. 2I. vers. Ob huiusmodi rationes. Ouiegyrra t. de Charis controuer. Io. puuct. 2. num.1 3.1nsfle, Palatis tract. 6. disp. a.punct. l. nunx 2. N innuit Arriaga insta citandus, Gaspar Hurtad. diff. s . de Charitate, di f. 2. in fine, ibi: Imo est obligario, ct grauissepeliendi istud, quando non adest rationabilo causa ad id om ιtendum : quia omissis tu us est quadam inhumani
An item petearet mortaliter, qui Gentilium, ohare tuorum corpora inhumata relinqueret,
Egandum videtur, eo quod illi nullo sint digni L h onore. Sed Respondeq dicendum , etiam peccare ; quia
etiam respectu horum, praecipue G cntithun, militant rationes adductae. Sicili sinuat Arriaga dist. 1. m. 2 .num. 6. per haec Vcrba : Dice contra immediaιὸ tradita : Ergo possemur Gentilium , ct Morieorum is .s is insidelitate decedentium corpora inhumata relinia quere : quia nequs illit orationes prosint, neque ulla sunt digni honore I id autem videtur absurdum. Respondeo nuando consequentiam quoad Gentiles, quia etim isti non sint Eeelesia sabiecti, non possunt eondemnari ab il la ad tam grauem poenam: ablata autem ea condemnatione , rocum habet . a qualisqualis in eos inferos , salistem ad tempus , commiseratio, Propter similitudinem in natura nobiscum : satis grauis deinὸe eos expectaι poena. Quo ad haereticos vero posset ea poena ιmyoni, non tamen semper imponitur , sca in aliquibuν eamm , ut eomburantur ct in aquas eorum cineres Projiciantur. Hucvs-' que Arriaga. Et bcnc.
An eleemosynae spiritualeo sint potiores, quani
corporales t Espondeo ut certum , esse potiores,absolute loquendo. Tum , quia sunt actioncs nobiliores; quia spirituales actus nobiliores sunt corporalibus: Tum , quia nobiliori praessantur subiccto, nempe animo. Tum denique,quia illorum effectus est nobilior, nempe animi salus, aut persectio. Sic omnes DD. cum Doctore Angelico 2.2. qu0.3 2.art. 3. Qui tamen bene aduertit, quod licet dicta vera sint,nihilominus intcrdum praeserenda est eleemosyna corporalis spirituali, eo qudd magis urgeat eius necessitas. Si enim quis pereat fame,at simul ignoret quae necessaria sunt ad salutem,trius est cibandus, quam docendus. Legantur Expolitores D.Thomae.
V AE s et I o X Ir. 6 Eleemosyna corporales habeant nonsum essectus corporales, sed eι iam spirituales t
R Espondeo cum S.Thoma 2.1. quo. 2. art. 4.Vtrosque habere. In primis namque hiabet Eleemocina effectus corporales , nempe suspiere corporales defectiti proximorum. Deinde habet spirituales , cum sciti et datiar ex assectu charitatis , propter dilectionem Dei ct proximi, &c. Sic ille, & cum eo omnes DD.
R Espondeo Gam Iodoco , verb. Eleemosyna , n. I.
cile duodes n. Primm est , Impetrare veniam peccatorum praeteritorum : Elei mu)na enim patris non erit in obliuione. Ecclesiast. 3. decundu , Purgare peccata prae sentia. Te νι ius, Seruare a damnatione aeterna : Eleemo Ina enim ab omnι pcccoto G a morte liberat, non patitur animas tre Πι tenebras. I Ubiae 4. Quartus, mitigare ardorcm ωmitis : Igmmemmardentem extingunnt aqua , ct elecmouna resistit Aee-catis. Ecclesiast. s. uintus , Rificere animam. Consctuare gratiam: Eleemobna enim viri, quasi saeculm cs m ipso : s gratiam hominis . qΜορ FVillam conseruabit. Eccinast. I . Septimus, Impugnare diabolum i Eleemobna super scutum potevtir, σ seper lanceam aduersm inimictim tuum pugnabit. Ecclcsast.29. Octauus Expiare poenas peccatorum. Peccata tua Eleemoonis redime. Daniel.4. Et dare Elaemo F nam ct ecce omnia manda sunt vobια. Lucae I l . nus, Multiplicare intercessores apud Deum, & homines. Circa eterunt eum omnes vidua senteι , ct ostendentes s Beato Petro Apostolo tunicas σ vestes, εναι faciebat istis Doreas. Act.9. Decimus. Prorogare vitam praesentem. Undecimin, Mercri Vitam aeternam: Pietaι enim ad omnia uritu est,promissionem habens Oiata, qua nunc est, ct futura, i. Timot.A. Duodecimus. Mitigare inimicos. Si esurierit inimicus tuus, eiba illum. Rom. i 2. Sic Iodocus ex antiquo libello incerti Authoris. Lege Ludovicum de S.Ioaone in sum. . iaueemostva, art. Ad ib. .
172쪽
Eleemosyna exercita sola virιute mora
li , si fissiciens ad iusti andum impium t
AFfirmant haeretici multi, docentes solam Eleemosynam sufficere ad salutem, seu ad iustificationem impij , & remissionem peccati. Hunc
suum errorem suadere conantur ex aliquibus Scrip- tutae locis,quaestione superiori relatis.
Sed de fide Respondeo dicendum, quod Eleemosyna exercita sola virtute morali, minime sit se Lsciens ad iustificandum impium , seu peccatorem. Probatur clarδ ex Apostolo r. Corinth. 1 3. Ees distribuero in cibos pauperum omnes faculta es mem, charitatem autem non habuero .nihil prodest. Deinde,quia Eleemosyna praeato modo exercita, nec habet vim remittendi peccata ex opere operato, sicut habet Baptismus,& Poenitentia, cum hoc nec ex scriptura, nec ex definitione Ecclesiae probari possit: nee per modum dispositionis , sicut habet contritio, de dilectio Dei, quia alioqui posito actu Eleemosynae, exercito etiam cum affectu ad aliquod mortale, in- filii biliter daretur gratia sanctificans , quod est sal-suna, ut constat ex toto Pauli citato : ergo Eleemosyna ex se non est sufficiens ad iustificandum impium. Sic omnes Catholici, Legantur Bella ui. lib. .c. s. Valentia disp. 3 . . 9 .Pμυι .D.Suarea ἀθ. .
An tu et Eleemos)ua sine Charitate, sed sta
vIrtute morati exercιra, non habeat vim, ut ob illam immedia ιe remittantur peceata, haleas tamen anuexam cpysm remissionem
per modum Impeι rationis infallibilis ρAFfirmarunt aliqui Catholici, do lates quod
Deus omnibus facientibus Eleemosynam cem to det auxilia congrua, quibus infallibiliter tandem ad poenitentiam excitentur, & siluentur. Ita explicant aliqua loca Scripturae supra relata. Sed tanquam certum Respondeo dicendum, quod nec adhuc per modum impetr tionis is fallibilis habeat Eleemosyna annexam remissionem peccatorum. Probatur , quia alias peccator, qui adhuc semel elargiretur eleemosynam sne Charitate Theologi ea, infallibiliter iusti hcaretist : at hoc est contra doctrinam Apostoli,VI nuper Vidimus : ergo. Sie docet cum communi doctus Arriaga loe.eisinu. . n. 1 o. Qui S ic' probat,eo quod quotidiana experientia videmus inul OS , etiam l aereticos, Iudaeos, Fidelcs, ctiam grauissimos peccatores , qui usque ad finem vitae in stia infidelitate , dc peccatis perseuerant;qui ramen frequentissimas saepe dederunt cleemosynas et non crgo est ulla talis certa lex de Us auxiliis congruis conferendis; non ergo illo sensu.allata supra testimonia sunt explicanda. Legantur Lorca dissi. 3. n. 7. Vbi oppositam sentenuam erro-
I erialis mis obtinendi auxilia congrua ad remissionem peccati, qua non tribuatur ieiu
niis, ct aliis piis operibus '
REspondeo dicendum,debere tribui. Sic Arriagato .cit. n. χ r. per haec verba: REJonsio eo mnis , ct verissima ιν, Eleemostna tribui Jecialem aliquam vim obtinendi ea auxilia congrua ad remissionem,
ideoque diei remissiuam peecatorum, quia sua vi facto
ea obtinet I non tamen,ut dixi, immediare,aut simper, ct omnino infallibiliter. Iribuitur autem ideo illi ea vis, quia cor ait Christi Dominus J eadem mesensura, qua mens seeritis,remetietur vostis. Ratio eι iam suadet,υι Deus se geras cum nobis miseris, sab statu precati , Ut gerimus nos ipsi eum aliis miseris , siue in statu peccati, a quo eos per opera misericordia, ct eleem ona Ipiritualιι eruere conamur ; siue in miseriis corporis, a quibus per corporalem EleemosFnam eos volumus tiberare. Item quia cum Deus reputet, ut aliquid sui omnes homines, etiam reputat specialiter , ut sibi exhiabitam eam misericardiam , σ ut proprium leuamen, quod in bonum pauperum sit. Haec Arriaga , qui numero χχ. bene aduertit, quod quamuis per ieiunia,& alia opera pia, possimus nos obtinere auxilia
longrua ad poenitentiam ; tamen frequentius c arationem Pulyante datam 9 id fiat' per eleemosynam , Se ideo specialiter id ei tribuatur. Legatur
Quas Tio XVII. An Eleemosyna data οὐ amorem Dei summὸ dilecti, si fossiciens ad iustificandum impium 'REspondeo tanquam certum , esse sufficiςntem;
sicuti sunt susscientia omnia alia pia opera externa, ut ieiunium , restitutio, vistatio templorum, si haec opera procedant ab amore Dei super omnia; nam omnia haec iustificant impium , sicuti se δο-stna, non ratione sui, sed ratione Charitatis, a qua procedunt. Sic ut certum supponunt φmnes Din rcS. Legantur citati, qui iuxta doctrinam hucusque traditam, omni a testimonia Scripturae q. 3 .adducta facillime explicant.
De Praecepto dandi Eleemosynam.
An sit praeceptum de danda Eleemosyna
corporali 'EgaruntManichaei,dari de elargitione eleemosynae praeceprum , quia emtimarunt,Vt colligitur ex P. Augustino νom. 6. lib. R .
173쪽
contra Faustum, east. t 6. contra Adimantum e. i - . . leges apud Arriagam 9 non surandi Quia in ex eleemosynam esse illicitam. . . Sed tanquam certum de Fide, R espondeo , Daritale praeceptum. Probatur. Quia qui negligunt dare
Eleemosynam, peccant mortaliter , & condemnantur,ut colligitur ex verbis Christi Domini, Matth. a s . Discedite a me maledicti in ignem alemum, qui patrema inquit Hurtadus 9 necessitate ι negare Eleemosynam , est directe furtum. Ita ille αιθ. I s 9. sect. I. g. . ex Alberto Magno in η. dist. i s.
Alij tandem quarto respondent , contineri in praecepto Charitatis in proximum , quod in tabulis tu est diabolo, stangelis eius. Esurim enim, non deis Decalogi sub his terminis non ponitur,at Leuit. 1 9. a stis mihi manducare,cte. nullus namque aeterno ada promulgatum filit,illis verbis: Diliges amicum id stadiciri r igni , nisi ob peccatum mortale r ergo tales proximum 2 tuum , siciat te ipsum. In quibus Verbi mccant Contra aliquod praeceptum, quo obligantur naud dubie includitur praeceptum Eleemosynae,cundare eleemosynam. Ergo,&c. Sic tenent omnes Caia ibi includatur,o tibi non vis fieri,alteri ne feceri oxholici. Legantur D.Th m. i. i. quaest. 3 1.art. 1 .dcibi maxime autem homo nollet se deseri in extrema eius expositores. SuarcZ disp. r. sect. t. AEgidius disp. necessitate: ergo etiam, hoc ipso, tenetur erga alios
alij infra citandi. Q V AE S T III.
An Praeceptum de danda Eleemosna si diuinum, naturale, o Ecclesiasticum tCauere,vi huius praecepti. Sic Arriaga,refutatis aliis modis dicendi , 1.2. disp. r. sine. Cuius modum dicendi approbat cliam villatob. i.p. tract. O .diff. a.
Ego autem R espondeo omnes relatos dicendi modos esse probabiles , & forsin in priuatis materiis posse obligationem dandae Eleemosynae reduci ad diuersa Decalogi ex enumeratis praecepta. Legatur AEgidius diffut. 1 .dis. 7. numer. s. s non .ut leges apud Arriagam J ubi , relatis omnibus praea D signatis dicendi modis , sic numcrum s. concludit :
omnes he sententia poeni probabiliter des nai, quare Espondeo, ut quid certum ς Elia diuinum , & quisique poterit eligere sibi magis arridentem. , e tu naturale, atque Ecclesiasticum. Quod sit djuia tamen videtur, hoc praeeptum, per se primo , pιrtinerenum,constat ex verbis Christi nuper adductis. Quibus adde verba Pauli i. ad Timoth. Divisibin huius saeuii prae e Deilὸ tribuere, de Ecclesiast. cap. . Fili
Eleemosynam pauperis ne defraudes, s oculos tuos nex Uuertina pavere. Quod vero etiam sit naturale, manifeste patet, quia ratio naturalis dictat,ut homo homini benefaciat; & quod nobis volumus, alteri faciamus. Quod tandem sit Ecclesiasticum , constat ex Fratrem nostνum,dist. 86. Sic Omnes D D. Legantur Ualentia tom. s. diq. s. q. 0.ρuv. 4. Medina C. de Eleemosyna , pari. . Vterque Hurtadus , Bonac. Filii uc. & Ouicdo loc. cst.
An m kliqua parte Decalogi hoc de Eleemosyna
AF firmant communiter DD.in aliqua parte contineri; sed variant in assignanda illa. Nam in primis aliqui dicunt, contineri in quarto Decalogi praecepto. Sic D. Thomas art. s. ad 4. Vbi ita ait: Ad 4. dicendum, quod omnis subventio proximi reducitur ad praeceptum de honoratione parentum,&c.& infra : Sub pietate aurem comprehenditur omnis EleemosFnarum largitio. Haec D. Thom.ibi; & anteais 4.dist. a.art. i.qvastiunc. 4. Ricard .ibi, dist. t s. art. a. q. 2. Aragon. 2.1.q. δ 2Art. s. in eius explicat. Lorca ibidem , numer. 3. Bella in. lib. s. de bonis operibim,
Alij dicunt, contineri in quinto praecepto non occidendi; nam aequivalenter occidit, qui ncgat alteri hic,& nunc necellaria ad vitae sustentationem , iuxta illud vulgare D. Ambrosi j dictum: Si non pauisti. oecidisti; relatum in eapite Non tantum, s. Pasice, dist. 86. ita tenet Hurtad. Complutens dirip. s.dis. 4. ad praceptum dilectio vis proximi , G ratioke diuersarum materiarum posse reduci sub diuersa consideratione , ad omnia dicta pracepta. Sic AEgidius,& ego.
n ad impletionem holus praecepti deleat elargiri quis Eleemosynam , ex motiuo misericordia tR Espondco , quod non ; sed ex quocumque moritiuo , etiam inanis gloriae, det quis elecmosynam , adimplebit praeceptum misericordiae, est δaliud praeceptum interim , ratione motiui , violet. Ratio est , quia ex quocumque motivo detur El mosyna , subleuatur miseria pauperis , quod cst finis intrinsecus huius praecepti. Sic oviedo tract.
de Charit. eontrou. Io. num. a1. in sine, qui citat Nauarrum hi Man. evite 24. numero tertio, & Tan nerum tom. 3. dissur. a. quaest. s. dub. a. numero
octavo. Sed ex his Nauarrus nihil ad rcm habet
faciendam obligatur , teneatur ex iusιtia, an sum ex Charitate, vel ex vIraque vIrtute elargiri uiam ρA Ffirmant plures Doctores ex utraque teneti II 1 nempe, non uim ex Charitate, sed Sc magis ex propria,S rigorosa justitia ; non minus quam te-
iactur ad restituendam rem alienam , aut eam non
in sine , & id posse probabiliter diei , satetur planε accipiendam,invito domino. Quorum fundamentum L Orca loe.cit. dc ut tale etiam admittit altor Salman- est primo aut horitas multorum Patrum, qui exeresti censis Hurr. ubi infra. sis verbis dicunt, diuitem negantem necessaria ei Alij tertio a stirmant , continericin septimo prae- treme indigenti, non aliter peccare, quam si ea ta fiet' non in tertio , ut per errorem T ypographi ratus esset,aut tunc non elli talium bonorum iustum ccaal. in Deealogum. I a po&llorciu
174쪽
possessorem , sic insta uant h. Basilius Orat . in diui- illam dare ex rigorosa justitia , sed solum ex miserem,ad illud Lucae I 2. Destruam horrea mea. Ambros. ricordia, SI Charitate.Probo ex Talao sic. Quia proseum. St. Augusti mis in Psalm. I . Quorum loca xiinus duplici tantum genere bonorum indigcrevide apud Arriagam. potest ad suam propellendam necessit alcm , nempe Secundo. Quia omnia erant communia , iure na- vel tuis actionibus personalibus, vc I bonis fortunaeturae, ante diuisonem , quam ius Gentium intro- a te jam possessis: atqui nullum ex his bonis iciteris duxit : scit non est credendum, diuisonem introdu- cx iustitia in eius obsequium impendore , sed solum xisse cum violatione Charitatis:ergo cum Charitas ex Charitate: ergo. Minorem probo: Quia triquen- obligat relinquere egenti bona necessaria, iam bona do de rebus personalibus, res est manifesta, ut conia illa cessant eue illius, cui iure Gentium fuerunt a in cedit Petrus Hurtado : non enim, ob necessitatemplicata e ergo manent communia , ac proinde illius, alterius , amitto ego libertatem mihi a natura do qui illis eget. Ita sentium Alexand. de Ales . pari. natam, neque seruus indigentis esticior ; sed aequεq. II 3. nem. I. Caiet. 2. a. q. D 8.art. . vers. Ad hujus liberiNanco, de aeque dominium retineo mearum euidentiam non qu . t 8 .art. . ut legi apud Palatim) actionum, ac si nullus cis indigeret: ergo non pe Sarmiento lib. r. de EcclesUti is redditib. pari. i. co contra iustitiam eas actiones denegando. Deinde, cap. i. concι. 3. Turrecremata ea8. si faeneraueris. g. loquendo de bonis a te posscssis , sc probo : quia di'. Spino in Jeculo testamglusa 6. st. 8. Nauarra de licci iure naturae illa bona ante pollessionem illius
.& alij, inter quos videtur Dille Angel. Doctor 2.
a. quastion. I I 8.art. 4 . ad a.quatenus dicit , este praeceptum legale de eroganda Elecmosyna cxtronae indigenti. Negant c contra alij DD. sentientes, quod in dictis casibus , solum ex Charitate, 6c non ex justitia rigorosa,teneatur quis ad faciendam Eleemosynam. Sic sentit maior Theologorum pars. Solus tib. s. e
essent, ideoque dicantur coinnatinia,at semel a te acia cepta S collecta tua sunt. Nec ob indigentiam alia terius desimum t esse tua , quod a fortiori militat in pecuniis, vestibus, & cibis, quae tua, Vel tuorum industria , & labore comparata sunt , ac proinde sunt fructus magna ex parte perlonales , quorum dominio priuari non potes , ob illius indigentiam. Haec Palao,ctim omnibus aut horibus secundae sententiae, inter quos legatur etiam ouiedo , qui etiam contra Hurtadum hanc nostram partem optime probat. Ad primum argumentum , desumptum ex auth ritate Patrum , dicendum est , illos loqui per quan- Ecclesq. i.n. i 6. st alibi, Couarr .ad Regul. Peccatum, dam cxaggerationem , vocantes rapinam, &Ωrg. 3. n. s. Salonius a. a. qu6Τ.6 2.ara.7. contra 2. San- tum , quod est ex Charitate debitum. Angelicus auia chez tom. l .consi. lib. I. c. D dub. s. n. s r. SuareZ de tem Doctor , hic per debitum legale, solum intel- charit.dis'. . se Z.6.n. a. VasqueZ e. r.de Eleemosyna, ligit id quod est debitum ex lege , quaecumque illan. 3 7. Valentia q. 9. Fuva. 4. Uem sexto certum , AZOr si, ut ea citata quast. 8 o. art. I. se explicat ipse San
tom. 2. lib. II. c. s. q. 3. Becanus c. 2 r. n. i A. Molina
rom. r. tract. 1. di . I 4 4. Lilysus dio. 8a.dub. 3. AEgidius di .i .dub. .concl.6. n. io 4. non I . Ut legi apud Oviedum Malderus a. 2.quast. 32.art. 6.dub. 3. Gasp. Hurtad .dis . F.dissic.8. Lorca 2.2fetit. .diff. 9. non Σ'. ut leges apud dictum oui ed. J membr. 4.ctus Doctor. Ad secundum dicendum cum Palao , verum csse, ius Gentium non introduxisse diuisionem rerum contra Charitatem , seu cum violatione Charitatis; non tamen inde fieri, reliquisse res extra dominium
possidentis , sed solum obligasse possidentem,ut eas
calog.lib. 8. tract. 2.c. 6. g. 2. num. 6. Rocasii l. i. p. sia actotuplex est ncccs ita iv pauperibus, ex qua
praxu ib. i. dis8.de Eleemosua . I.n. IT A. Alij , media via incedentes,& volentes has concordare sententias , dicunt primam opinionem clieveriorem , quando extreme indigens eget Pecunia, veste, vel alia re temporali pertinente ad divisionem bonorum factam iure, seu conuentionc Gentium : quia tunc extreme indigens habet ius ad illam rem , qua indiget. Secundam verδ e contra, probabiliorem esse casii , quo extremo indigens
eget aliqua re,aut Eleemosyna personali, seu propria aliqua actione,aut opera,vel industria , ut illius miseria subleuetur, veluti si indigeat Medici visitatione, vel Ope, ut e fluminis impetu liberetur, &c. quia hae actiones non pertinent ad diuisionem communium bonorum , sed sciriper iunt propriae illius, qui eas exercet, ac proinde circa illas , quantumvis indigus, nok potest habere iustitiae ius , nisi sintactiones servi, aliusve , qui illi suas locauerit operas. Ita Petrus Hurtado disp. a D.scct. a subsere. 3. f. 36. Sed ego absolute , & sine ulla limitatione Ronpondeo dicendum , quod in nullo casu , quo quis ad elargiendam Eleemosynam adstringitur , teneatur
obligatio dandi Eleemosnam possit assurgere '
Etamdco cum communi omnium Doctorum csIe triplicem , nempe extremam, grauem , &
Extrema, s ne dubio est , quando quis in vitae periculo versatur, ob defectum cibi, aut alterius rei: aut etiam quando, ob similem desectum, est in prauissimo,& diuturno morbo ; aut tandem, si ita sit in
summa nuditate, ut nequeat ex aliquo antro se mouere , etiamsi habeat panem, & haustum. Sic cum communi Arriaga a. r. disP. 4 3scct. 3 2 o. Grauis autem est , quando quis ex defectu rerum necessariarum, est in aliquo periculo incidendi in miseriain magnam , veluti in iacturam notabilis partis bonorum , in grauem , extra Vitae periculum, morbum ; in necessitatem quasi perpetuae famis; de in incommoda alia , quae vitam reddant miseram , de notabiliter molestam. Sic ex Medina C. de Elee mo Ina, quaest. 3. explicat hanc necessitatem Ouiedo controuers ro. Doct. s. num. 38. & alij infra citandi
175쪽
Disp. II. De Praecepto daridae Eleemos naeloi
Communis Vird necessitas , est illa quam or- bidenroe G l ' a ' di
dinati e patiuntur mendici, qui ostiatim , & in pla- reis, aut ad portas templorum Eleemosynas petunt. Qurbus accedunt alij, qui honeste vivunt, plerumque carentes his, quae ad congruam susteiuationem, de sumptus,quos eorum fert status,requirusmu; necnon &atu,qui non nisi cum aliqua difficultate poclunt sibi comparare necelsaria ad vitam. Sic Arriaga,& Ouiedo loricitatis. Legantur etiam SuarcZ dio. 7. Ic t. r. LOrca 2.2. sct. s. non A. Vt imientes apud Dianai in memb. i.n. 8. 9.O IO. Valentia a. a. dist. 3. V. 'DA. Vasquce opusc. de Eleemobna, c. I . b. . AEgidius disp. a . non a s. ut leges apud Palaumὼ
VII. An si iudicanda extrema necessitas , quando AOqua persona gravis es in periculo eaden di a siuo alto statu , itaυt nisi cogatur dscere
Artem mechanicam, vel manibus sacrari ei-
bum, non possit sese strat Lare '
RE pondeo quod sic. Quia rc spectit talis personae
ignominiosissima', & grauissima est talis miseria . ergo respectit illius merito dici potcst extremai ς f. Lorca toc.cit. -wDo V. ita scribens: Potot etiam eontingere, ut necessisas, qua cogit a statu calere , non β siam grauis , sed extrema , quod sit, quando nisi a statu decidat mendi ΔυIdo, avt fer ren
do , aut artem mechanicam disendo , vitam conseruare non potest. Sunt enim multi, quibus hoc modo mutare statum ade o est indecens , ct ignominiosim, ut potura mori malint, cr non teneamur vitam construare
cum isto dispendio. Hι extreme indigere rensendι sunt..'aec LOrca. Quem immerito refutat AEgidius loe.c t. num. I . nain,ut bene vidit Arriaga,Lorca nihil amplius docet, quam AEgidius; nam uic non loquitur de omni laborante manibias ; scd de eo, qui excideret ex alto statu , cui respective esset graue fieri opificem, e c. ut constat ex eiusdem vobis relatis. Comicnituit ergo ambo re ipsa in hoc puncto. Quibus siti,scribit Arriaga loc. cit. π.2 Ο.. V AE S T I o VIII. An qui a latronibus Occidendus est, nisi aliqua pecunia redimat vitam suam , dicendus sit cxtreme iud gere ea pecunia '
Ffirmant aliqui L D. Bonac. disp. 3. q. s. uva C. num. . Negant vero contra alij. Sed clarius Respondeo dicendum, quod si consideremus rationem miscriae , haud dubie extremaea Ust, & vix maior esse potest : at si in ordine ad punctum praesens de obligatione libcrandi scinio sit, profecto magna est dissicultas , maxime quando nequitia aliorum . cui danda cit pecunia , homo in cas angustias redactiis est : nam mi obi; gationem talibus soluendi grauistime fouetur coram malitia, de datur Occasio, ut ex eo capite pauperes quo que vcxciar, minenturque illis mortem , nisi alij pro ipsis satisfaciant : hoc autem graue damnum asteri Reipublicae , & fortasse magis expediens crit permittere, Ut unus , aut alter tunc ab eis occidatur,vs R. P. Leon in Decalogum. similibus vexationibus cessent , quam eorum dC-sdcrio satisfacere. Sic olnnino Arriaga ioco citatoι
An etiam sit dicendus extreme in ditens ilies
qui vMit seipsum interficere, vis ego dem isti
miste v g. aureos REspondeo ut certum, quod non . Quia haec est malitiosa iudi gentia, quam indigens voluntaric patitur; cum posti illam a se amouere , si velit. Sic communi S. Bonacina numero 4.cit.Trullenchlibro ii in Decalog. capite s. dub. 8. numero tertio , &alij. Et idem dicendum est de illo , qui ncccssitarciri extremam patitur mera sua malitia, ut dicemus in se dii'. s. cytUR. ya
Ies extremam, grauem, commιnemve necessitatem patientι 'REspondeo, esse tria , seu in triplici dissercntiai
Nam alia sunt neccisaria ad conseritandam vir m propriam , & eorum, qui sub nostra dcgunt a, Vt sunt parentes, fi iij, uxores, ancillae, serui, &huiusmodi. Alia sunt necelsaria ad statum conscruandum,&sunt illa,sine quibus persona nobilis non potest commode, aut decenter , aut ullo modo in suo statu conseruari, aut permanere. Alia dcnique sunt bona , quae absolute supei flua appellantur , eo quod , nec ad vitae , nec ad status consertiationem necessaria sunt , cum sine illis conseruari possit vi
Uf. s. Bonac.& Trullcncs.locis citatu, Diana pari. s. tract. 8. rest. I. in sine, de alij communiter , qui his, ut certis , suppositis sequentia exagitant dubia, st
an Praeceptum Eleemos na faciendae obliget illum, qui nulla bona, ex quibus dare Eleemos)nam queat, habet PREspondet Becanus cap. ai. dub. 4. num. t. quod non obligat sub mortali, quia nemo ad impos sibile tenetur. Scd ego ut certissimum Respondeo , nec sub veniali obligare. Nam id etiam conuincit ratio Beca ni: nec credo ipsum contrarium voluille' : cum id certo certius apud omnes sit. Et certe verbis sequentibus id indicat,ut mox videbis.
176쪽
QvAE sT I o Xl I. An qui habet unde Eleemosynam tribuat ligetur illius praecepto, si nesciat proximum esse in neces ita te PREspondeo ut certum , quod minimc obligetur; quia nullus , nec sub veniali, tenetur subleuare miseriam alterius, quam ignorat. Sic OmneS, praecipue Becanus dub. 4. cit. ubi ad praesentem , & antecedentem casum negariuE respondens , utrumque verbis Apostoli Ioannis 3 .probat. Qio habuerit tmouitὶ substare iam huius mund ,s viderit fratrem βιum necestatem habere, &c. Si erga celicit Becanus habeas subnantiam nec videm Proxιmum sn necuptate, non teneris.Ita ille.Et bene.
QI AE s T i o XIII. ut quis ad succurrendum pauperi obligetur, si necessum, ut illi probabiliter constet, non esse alium, qui post , ct velit ei Iuccurrere ρREspondeo ut quid certum : E sse necessum. Quia si est qui succurrat, iam respectu mel ille non indiget, aut mea eleemosyna eget. Notanter dixi in quaestionis titulo , non esse alium qui possit, π vetit; nam solum repcriri qui possit iuuare, non me excusat, alioquin tunc si cremus tres, qui possemus, quilibet cli t excusatus ; nam praeter quemlibet seorsum est alius,qui possit ;& tunc pauper sine ullo remedio maneret in sua miscria : debet ergo esse alius, qui & possit, vclit re ipsa iuuare.Sic omni
Becanus cap. a.dub. numi er haec verba Tertios subintellige non peccas mortaliter 2 quando icis proximum ell. in necessitate , sed certe, , aut probabiliter constat, quod ab alio iuuabitur: quia tunc mi valiter cullsit ellἰ in necessitate Habet enim paratum praesidium , quo necessitas subleuetur Secus est, si constet quidem ab aliis iuuari posse , sed non constat, quod re ipsa ab aliquo inuabitur. Haec Be- canus. Legantur Dahom α. - 3 Nauarrusca P. 2 .m 27. ubis.
An casu, quo ad pauperem indigentem extreme, tres, aut quatuor, ut 8o int illum iuuare, accedant, teneantur omnes tunc isti su currere , an poteriι unus expectare, quid alij
RF isondeo as rinative. Sic Arriaga , qui quaestioni propositae his verbis satisfacit. Respondeo , cum primum illi veniunt, coram tali extreme indigente; tunc omnes immediate teneri succurrere, non expectata aliorum voluntate. Quod si omnes tunc aequaliter satisfaciendo suae obligationi oste Iunt exterius Eleemosynam , &-ostrix' Quantum est necessarium pro rcmed O , liberum elle
necessum,ut ego dem. Quod si tamen contingerct, vi
vellet dare, nisi casu, quo obligaretur, seu casu quo alii non darent, deberent tunc inter omneS Ires diuidere eam eleemosynam, iuxta i , diuitias ipsorum. Si autem uno, vel altero dicente 'ο-ιο am dare, quandoquidem alis dant . Vnus exiliis tanquam magis ingenuus , misericors, & liberalis taceret, & adhuc in voluntate succurrendi persisteret, tunc alij reliqui omnino essent liberi ab obligatione : sicut etiam essent liberi, si dum accedunt, unus statim praeueniret, offerendo cle olynam, eo enim isse iam cessaret pauperis necessitas, ac propterea obligatio in aliis ei succurrendi. Haec
optimc Arriaga di b. 3- cst. I 24. QuaesTIO XV. An extreme indigenti teneatur quis dare Eleemosynam ex bonis vita sua nece=ariis i
Espondeo ut certium Quod non,quia propria vi ta proeponi potest , imo & debet , vitae alienae. Nam ordo Charitati postulat, ut in pari necessitate teipsuin magis diligas, quam proximum. Sic omneS, ut ait Gasp Huri. Arriaga,& alis mox cItandi.
An fallem si extrem indigens ' maxime mII-
lis Reipublicae, teneatur quis, adhue ex bonis
vita sui necessariis, illi succurrere P
REspondeo ut certum : Tunc teneri. Quia proin pria vita priuata postponenda est utilitari,&bono Reipublicae. Sic Becanus cay a r. n. 7. ubi sic dicit: Secundo obligat preceptum Eleema Ina, quando proximus , qui est in extrema necessitate, latis es, ut ab ipsius vita notakliter pendeat salus Reipublica,aut Ecclesia Mune enim, si potes, teneris isti succurrere non iant2 ex necessariis adflatum, ut nyram easu dixι se i etiam ex necessariis ad vitam. Ita Caici. quas 42. art.6 valentia loc.eit. & alij passim. Ratio est, quia bonum publicum praeserendum est priuato. Sic ille.
Qtii adhuc id concedunt loquendo de Republica grati ibus necessitatibus laborante.
teneatur quis dare Eleemosnam extrem indieenti, ex bonis simpliciter necessariis ad
Conseruationem sui flatus, ct sine quibur
status omnino amittitur PArsirmant plures DD. eo quδd vita proximi
necessario dcbet praeponi bonis propriis interioris ordinis : atqui conseruatio proprii status omnino est inserioris ordinis , quam vita proximia ergo,&c. ita ut certum docet Trulleiach lib. .ca .c. s. dub. 8.uum. i. citan S AZOrtur a. lib. I 2. e. . qu st. s. Villatob. I. p. tract. 22.dis. 1. n. 7. Thomani Sanchea in consilii ,yart. r. lib. I .cap. s. dubis. num. 24. cy 28. & D. Thomam x. λ. qu si. a. Qi :-
177쪽
Disp. II. De Praecepto dandae Ala obme. Ios
ita etiam tenet BassuuS υeis. Eleemo γπα, num. 4. di- oblimio con detrimienta , ' diminucἰon grande de Deens, in hoc conuenire otianes Doctores , citatque proprio estado a socorrer at proximo , aunque este specialiter praeter Aetorium, Toletum ob. r. . 4. M apreiodo eon extrema necessidad I porque juegan qtie Sotum lib. s.de iuR. q. i. art. 7. Valentiam Pu Ct. q. ra eos mas conueniente a la Republica, que los ricos Filii tum tract. 28. num. 64. Sylvium 2. b. q. t. c feruen su es ado , qae no vn pobre Particular muera. art. 6.q. .concl. I . 2.2 3. & Dianam Part. s. t AE t. 8. Haec Machado, ex quibus verbis tolutum manetrasel. . Item hanc sententiam tenent apud Dianam fundamentum contrariorum, ut optimd expendivloe.eit. SuareZ di ut .. . de cha t. se Z. . n. . Vaz- Arriaga Ioe. eit. num. 38. vers. Solum resLit. Qui vite- licet opusc. de Eleemosyna, c. I. num. IO. N 2 S. LuI- rius respondet, non semper me debere minus meum lius a. 1 λθ. 82.dub. . GOrdonus tom. 2. t b. 6. . ιε. malum postponere maiori proximi , alioquin si ne- e. . n. . Villatob. tom. I. truct. 2. dus. 2. non λοδ cellum esset, ut proximus saluaret suam vitam ι men. . ubi sic ait: En caseo de extrema necessid i , obli- amittere manum , aut brachium , deberem hoc per gaeton ast da dar limosna de ιον biene necessiario p ra mittere : quia minus malum est, ne amittore manumieonseruar ei estado de Ia person : de suorιe que en ἰρε quam alterum vitam. Dico igitur cam obligatiooavos de mu= gr4 des hombres, lienen obligacion Ios ri-
mas in .di'. i s. quaesi. i. Palud. d st. Is .q .concl. l. ad L. Gabriel dist. i 6. q. .art. r. Medina G.de EleemosFua,q. 3. dub. 2. Aragon 2.2. . 3 2. art. s. Bannezari 6. diab. 2. AZor. tom. a. lib. 12. cap. T. q. DGQe quola contraria es inhumana, G e. Ita ille. His adde Tannerum 3. 3.dab. 2. Granad. dio. h. sect. l .uum. s. Becanum cap. 23 Mub. 4. quamvis hic author solii mreferat ex sententia aliorum, hanc sententiam. Layman. lib. 2. tr.rct.3. cV26. & Machado rom. l. lib. 2. Part. 2.tract. 6.docum. 6. numer. 3 dicentem, hancelleCommunem, & receptam sententiam. Oviedo, controu. Io. punit. 7.vum. 6 . & alios, licet nonnulli
horum D D. postea suum limitent placitum, ut mox vidimus. Sed nihilominu 1 probabilius Rcspondeo , Non teneri quem dare eleemosynam , etiam extronae indigenti , ex necessariis simpliciter ad conseruationem non habere locum, nisi quando agitur de damno spirituali proilinat,seu de damnatione illius aeterna, pro qua saepe tenemur iros exponere vitae temporiralis periculo. Sic ille. K
XVIII. n Ialtem , si indigens extreme sis valde ne cessarius Reipublica, aut Ecclesiae , obligeatur quis illi succurrere ex bonis simpliciter
RSipondeo, ut quid certum, obligari, Quia bonum publicum maioris monaciati cst, atque adeo praeferendum statui priuatae personae. Et ecr-te,si in tali euentu tenetur quis tali indigenti adhuc ex bonis vitae suae sunpliciter necessariis succurrere, ut habitum est supia quast. 1 6. fortiori tenebitur ex bonis suo statui necessariis. Sic Omnes D Di praecipuenem sui status , & sine quibus status omnino amit- pro utraque parte nuper citati, inter quos lcganturtitur. Ratio est Primo. Quia amissio proprii stasus, Luysius cit. dc Oviedo loc.cit. n. 7 s. est malum atio magnum, ut durissimum si cum .
tanto damno proprio obligari ad prospiciςudum Q vnstio X IX.
Secundo. Quia nemo tenetur arctius Vitam pro G An etiam obliget ar quis ad succurrendum primi conseruare , quam propriam : sed iacmo uncturpropriam conseruarc cum amissione proprii status: ergo neque alienam. Minor, in qua potest esse dissicultas,probatur. Tum quia aliaS reneretur quis omnes sitas ope. expendcre in curatione alicuius infirmitatis, si seirut hac via sanandam esse, de e contra moriendum. Tum ctiam , quia deberet se, & suos in mendicitatem reduccre , si alia via non pollet a morte minata tibi liberari ; qtiae omnino videtur falsa : ergo. Sic docent Arriaga 2.2.di'. ψ3sct. I.
uniae persona in extrema necessitate pomta , ex bonis non simpliciter necessariis ad
conseruationem sui satus , sed secundum quid ; hoc est, ex necessariis , sine quibus
flarus , si non amitIitur, diminuit str iualiquo 'AFsrmant , sortiori Doctores primae sementies
quae i. i . & alij cx citatis pro nostra,doccntcs obligari, etiam cum diminutione grandi status. Ita oe s. qui & dicit in hac nostra responsione sic fro- inter alios tenet Luylius duθ. . eu. vers Ruum, posita fere omnes conuenire. Et incrito id dicit,nam proferens haec verba : Praeterea dicendum est,esse pro- illam proseuinuatur Bannez q. 3 1. art. 6. ivb χ qucria babili sobnemendum esse extremὸ indigenis, cum ma- citat & sequitur Luysius r. a. dis8. 82. dub. a. vers gno aliquo detrimento propriν status. Hanc teneo cum Rursus dicendum est, dicens contrarium esse ali cnum Doctoribus secundae opinionis,& praecipue probana communi sensu. AEgidius disp. 1 .dub. 8 .uum. I s 4. da est ex ordine charitatis , & misericordiae, Icciun indum quem praeserenda videtur vita proximi aliquibus bonis nece stariis ad statum ; & ita non miri ni
est , si si obligatio proximi vitam illis,&c. Dixi
else obligationem succurrendi cxtremae necessitati, cum magno aliquo detrimento, non simplicitcr. quia vi docet Baniicet luc in art. 6.disb. 2. &ali j viri
docti huius aetatis,non est obligatio succurrendi vitae hominis priuati, cum dctrimcnto totius status,
quod per se videtur inani stum. Daec Luysius. Sed esto , iuxta superilis dicta, Respondeo Primῖ: -AEgidiu
mers Quinto d uis, imo ct part s. resol. . c. t. tandem hanc partem tuetur cum Hurtado, AEgidio, C .. stro Pal.io , 5c Baianc et cit. imo & cum Suario loc. cit. num. . I auet etiam huic parti Machado Io .c t. v bivost priniam sententiam ut communem proposi Lam, Minime obligatur quis ad succurrendum prina Iae haec verba . indit: Pero no obstante esto , Autores de personae, ex bonis pertinentibus ad conleluataoncmno pota autorigis, μη de parcor , que et rico M. ecta status,cum magno detrimento illius. Haec con.
178쪽
Husio verὸ manet manifesta, ex probatione nostraesententiae q. r . E probat Diana 2.p.tract. t 6.
currenduin personae Criam priuatae,extremE indixenti, cum aliquali detrimento ut diminutione proprii status. Hanc conclusionem terici Arriaga num. s.cit. pro qua probanda notat ex D.Thoma articui. c. quod ne staria ad conseruationem status patiuntur aliquam latitudinem. Porcst enim aliquid dι irrcndo conscruari status , ctiainsi cum aliqua dissicultate : pollunt saepe etiam sine dissicultate aliqua demi, v. g. ad conseruationcm status alicuius Ducis,
aut Marchionis. spinat frequentcr alios Dominos ad mensain inititare , cosque splendide s sine excessu tamen , & prodigalitate J tractare : profectd tunc illos scirael , aut bis, rarius quam alias faceret, inuiret, ut necessitati extremae pauperi succurrat, &si in uno lsensu detraherct de necellariis pro suo starii , non tamen de simplicitar necestaris, ideoque non dubito, talcm ad id obligandum. Et in hoc sensu etiam ipse D. Thomas supra ara .s, .circa s-nem corporis , loquitur dum ait, obligari quando id , quod de neccssariis ad conseruationem status detrahitur, potest de facili resarciri, uti posui exemplum in prandio, & potest poni in vestitu : s quasi
imperccptibilitcr minus splendidus,aut honestus de 'beat gestari quam soleat , ut extremc indigenti succurrat. Sic Arriaga, ex cuius doctrina est ingenue fatendum, quod si occurrat cuipiam diluti, Duci, aut Marchioni, pcrsona quae libet cxtrc me indigens, locantur ex pecunia, quam alioquin habent scruatam pro stis neccssitatibiis , illius necessitati succurrere , aliquid pro suo starii etiam, modo dicto , coul ruando, de neccllariis .lctra hendo dc mendo. Sic ctiam Ga 3. Hurtacto disi. 7.ι:ι .vers conueniunt secuudo. V AE S T I o XX. Negat contra , Hurtadiis de MendoZa 1 disputat. ls'. se l. i. non 3. ut legi apud Dianam)g. Ei .docens minime teneri dilutes ad redimendes c aptiuos, quia castituitas per se non es extrema necessitas: ergo praecepto de opitulando indigentibus extreme , nullus tenetur ad redimendtim CVtiumn. Ita
ille , qui postea limitat suam sententiam, nisi Caiaptiuus probabiliter timeatur occidendus iniuste, aut melancholia, aut caelorum inclementia interiturus,
quia in his casibus talis esset in extrema necessitate. Ita ille, quem citatum vidctur sequi Diana p. 3.tr. 8. ι Eleemos)na, resol. 6.
Sed probabilius , Rc spondeo: Teneri quidem in praedictis casibus ad redimendos Captiuos : Quia probabilius est , Captiuitatem Christianorum , regulariter reputandam esse extremam , & ob ex- tr mana nccessitatem corporalem, quan fregulariter Captiui Christiani apud infidelcs, & inimicos
Christi Domini commorantes patiuntur ; & ob extremam ctiam animae spuitualem, ob instantes imporcimationes , & vexationes, quibus ab inimicis nostrae Fidei ipsi miscri Coptiui, ad deserendam ipsam Fidem coguntur, imo. proh dolor in & obtinent, ut notum est nobis, qui pro . redimendis Captiuis Christianis insudamus, de
tertiam partem omnium rerum , quae undecurique nobis licite veniunt, pro eorum redemptione scparamus , cx praescripto nostrae Regulae ab Innocent. III. confirmatae. Sic onmcs Authores primae sciatentiae.
extreme ludigenti subueniat per mutuum, aut vendiιionem ; eas quo indigens hie Cr nunc habeat a Itqua bona alibi , vel Dem proximam ilia habendi, viel vires ad illa lucranda st diuites tenea utur redimere captiuos apud Turcas, cuu quo Iesant, i sios redemptione maximi egere, uec habere , quibus feredimant 'A Fili mant ab lutu nonnulli DD. Ita Cater. 1.2.
quo. s. qMos nouissino sequitur Filii uc. praei. 18.
haec sententia,iacit.Trullcnch.exillo M. S. V. I p. R Espondeo, tanquam certum : Satisfacere. Quia praedictiis sic indigens, non est absolute pau- pzr , cum habeat alibi plura bona , aut spem proximam illa habendi,vel vires, aut artem illa lucrandi: ergo quisi non tenetur rem , qua indiget, illi absolute donare., sed satisfaciet praecepto Eleemosynae
illam mutuando , aut donando, sub conditione ut reddat acccptum, quandocunque facultatem habue-xit. Sic communis. Valentia 2.2.ds. 3. q. 9.punct.A. Vers. Septimo certissimum est. Suarea disp. 7.de Charit. sect. s. n. 4. VaZqueZ Uusc. de Eleemos=na, c. I .dub. 6. n. y 3. AEt id dθ. 2 7.dub. 9. n. I 49. BOnac.dis'. 3.q. q. de charit. Punst. 6. n. I s. P.Men Za a. a. disy. 3 s 9.θfit. 3. g. 37. Palaus de charit. tract. 6.disp. 2. yundi. . Trullcnch. lib. i .in Decalog.e. s. dub. 8. n. 7. Villatob. trat 1. 2.disf. 2.n. i. Diana p. I. tr. 8. resol. 3. Tambur.
Q V AE S T 1 o XXII. An etiam fari aciat quis Eleemosnae prace pio, si extrema indigenti, nee habenti alibi bona, nec spem proximam illa habendi, nec
vires, aus artem illa lucrandi, mutuet, et/ctvendat absolute '
Ffirmant adhuc multi DD. etiam in hoc casii, Mus facere quum praecepto Elccmosynae, mu-Tuando
179쪽
Diis. II. De Praecepto dandae Eleemos . , io 1
titando extreme indigenti , aut vendendo remi, qu indiget. Ratio eorum est, quia praeceptum subuenien di extreme indigenti , impletur, ii detur quod sufficit , ut liberetur ab illa extrema indigentia , intia versatur : atqui ad id sussicit mutuatio, vel venitio , licet imponatur onus restituendi , vel redindendi : ergo nil amplius imponendum est Eleem synain clargienti: non ergo tenebitur Patis dare, sed satisfaciet mutuando, &c. Ita Nauarr. in Man.
medium, ct in . in maseria de Restit. qu6.3 3. Quorum sententiam ut probabilem sequitur Diana Ioco
Alij contra dicunt, quod minime satisficiat prae cepto , si pauperi extremE indigenti subueniat mutuando, vel vendendo, seu donando,sub obligatione absoluta reddendi mutuum , emptum , aut datum. Probant Himo. Quia Scriptura bacra,& Patres, nomine Eleemosynae,praecipue intelligunt donationem absolutam, de sine ullo onere , & obligatione retri tutionis,ut colligitur ex parabola incidentis in latroneS, I o. Secundo. Quia pauperi extreme indi- enti, iure naturae debetur iustentatio , ut supra estabitum :ergo iniuria fiet illi, & contra Charitatem,
probabilem. Alii, via media gradiendo, dicunι satisfacere equidem Eleemosvnae praecepto illum qui pauseri extreme indigenti det, vel donet aliquid non ,absolute , sed sub conditione , si pauper ad pinguiorem
fortunam aduenerit. Ita vasqueet in Opust. de Eleemoseap. ι. Δι b. 6. num. 14. & Lessius lib. a. de Ian.
cap. I 6 .dubit. 3 .vn n. i i. haec dicens: Hine tamen non
sequitur, praeestto Eleemobna satisfieri mutuando, sidbene donaudo sub eonditione, quando res est magni pretiy, quod verum est:uιmo enim potest iure queri sebi 1 o. vel Io. aureos non dari assolute sed eum onere, ut teneatur refundere , si Ioeules aliquando euaserit. Sic Iassius. Sed ego Respondeo dicendum , quod licet priama , & vltima sententia sint satis probabiles ; secunda tamen est inultd probabilior , ut constat ex eius fundament ,
qu ad minus satisfaciat Eleemosyna praecepto
qui:mutuat rem proximo , qui non re ipsa,
REspondeo ut certum: Satisfacere. Sic Palaus tract. 6.di'. a pulta. 4.n. ι . his verbis r me in repi lin. cerium est, si proximus non re, sed usu istius indigeat, te non esse obligatum rem donare, sed solum usum. Explico. Indiget proximus equo,veste, aut alia re , que' transacta necessitate perseuerat,non teneris ei vestem,ante tium donare sed suscit, si dones illius vom: quia solus Uus est illi necessarius. Charitas enim solum obligati ut praximi necessitati succurra , non autem , ut trori 1-m dites. Sic ille : citans Valentiam 2. 2. dist. Dq. s. punct. 4.ver Septim. certissimum est, iuncto vcrsi Ae per hoc patet restonsio. Suarium disp. . de Charit. seia. s. n. 4. VaZquium opust .de Ele mos n.c. i. dub. 6. n. s I. aEgidium dist. 17.dub. 9. n. I 47. & Bonacinam disp. 3. quast. 4. ἀη Charit. punct. 6. vum. 36. Quibus addi pollunt Diana mihi et I .part. s. tract. 8. resol. s. in siue. Solus , Mcdina, Malderus , Becanus & alij apud Bonacinam num. II.
OVAEs Tio XXIV. An etiam satisfaciat Eleemosyna pracepto , qui
patienti, non extremam , sed graucm tantum nee itatem , subueniat per muIuum, Aut vendisionem ad creditum 'AFfirmant aliqui, quia patientibus solum nece
sitatem grauem, non debetur sustentatio aeqxue, ac patientibus necessitatvm extremam , ut constar rergo quomodocumque eis subueniatur, siue gratis, sue ex mutuo, siue ex venditione ad creditum , scisatis Eleemosynae praecepto. Ita Lorca 2.2. Mi. 3. GR. 3 9. n. s 3 .Trullench. tib. i .in Decat. . t .dub. 87.& a fortiori Nauar. Couarr. Tolet.& alij pro prima sententia q. 21. relati.
Sed probabilius Respondeo,Non satisfacere, casu quo obligatus sit quis salicin patienti necessitatem vibuenire. Ratio est, quia semper quod quis tenetur subuenire alicui,elargiendo illi Eleemosynam, debet
elle absque ullo onero, ut supra g. 22. cum Aut horibus secundae sententiae , diximus : ergo. Sic Palaus disp. 2.cit. punct. 4. n. sequutus Suarium disp. 7. sin I . --7. Valent. 2 .a .di'. 3 .quest. 9.puηct. .vcrs Septimo certi mum, de AEgi 4. dis'. 27. dub. s. n. is .ct i s s. Qui idem assirmant de illo qui obligatur ad subueniendum per Eleemosynam patienti nccessita
Ad fundamentum Lorcae benedicit Palatis,quod licet verum sit,quod non aeque delicatur sustentatio grauem necessitatem patienti,ac patienti extremam rattamen , quia utrique absolutε debetur , esto unistrictius, quam alteri deo obligatur quis in utraque necessitate gratis succurrere.
Qv ESTIO XX v. An in eas,in quo quis debet, aut potest Eleemos nam mutui facere ut supra q. a. 1 .& 23. possit Iucrum cessans deducere in pactum P
AF firmativam sententiam tenere Bonacinam,ait Palatis loe .eit. n. . sed certe Bonacina id non alserit absolute, sed solum dicit, non peccare contra iustitiam. Accipe eius verba : Sed mihi probabilius dicendum videtur oppositum. Tim quia licet forte peccauerit contra praeeptum Charitatis deducendo hoe iapactum , non tamen peccauit contra iustitiam , eum noσteneretur ex iustitia gratis dare,vel mutuare sine pacto. Ita ille punct. 6. cit. N. 6. .
Sed probabilius Respondeo , Minimδ' posse deducere lucrum cessans in pactum. Ratio est , quia in tantum poterat quis obligare ad luctum cessans muruatarium, in quantum licite lucrum poterat ab
180쪽
illo acquisere: at , stante necessitate mutuandi,non poterat lucrum acquirere , quia tenebatur mutuare t 'ergo nec illud cellans in pactum ducere. Sit optimEVaΣqueet de EleemosIna cast. I .dub. 6. n. 37. Vbi inquirens,an teneatur ad damnum emergens,& lucrum celsins ille, qui mutuo accepit pecuniam , vel rem, quia necessitas urgebat , dc misericordia obligabat 3 Respondet, quod non tenetur. Quia ille inquit) tenebatur ex misericordia sesuo eormnodo, O tucro pri-nsre, ct damnum pati, ut quod erat maius in proximo auferre', vel , adiret: ct idιo non potest pacissi de ιuero cessante: illud enim tantum in pactum deduci posset, quando esset liberum mutuanti pecunia illa negotia.
ri, in nostro autem easu, non erat liberum , imὐ neque malo, vel damno emergenti obviare, quia tenebatur pro-x.mo succurrere, ct ita non erat negotiaturus. Sic Vas-queet. Quem seqηitur Palatis loe. est.' Qv AESTIO. XXVI. Ais qui omittit dare Eleemosynam, cum ex eha ritate tenetur obligatus maneat ad res it uenda damna inde Iurgentia ρAFfirmativam sententiam esse probabilcm , innuit clare Palaus , cum negatiuam soluin veprobabiliorem sequitur. Pro illaque pollet citare Nauarram lιb. 3.de Restit. c. I./ν. 3 3 3. ex alios , quos reserν Medina C.de restit. qu. 3. Sod ego non selum ut probabilius, Verum etiam ut certum mihi, Respondeo. Non manere obliga tum ad restituenda damna. Quia certum mihi est, quod obligatio restituendi soluin oritur ex laesione iustitiae. Sic expresso Nattarr. cap. 24. num. 7. his vcr-bis : Nono, quod quamvis non soluens debitum, quando, Gi,ct quomodo debet , ad restituendum damnum, quod ex ist. mara creditor accePit, teneatur, iuxta sit p. dicta cap. t 7. V. t s. Qui tamen pauperi Eleemosynam non dat, etiam sub peccato mortali debitam , non tenetur ad restituendum ei illam Eleemosynam,nec damianum, quod inde illi proueniet.Quia ut latius in repet.
c.inter verba, I . q. .concl. 6.s in Vol. M de redditib. Ecclesq. a. monit. 2. diximus , Charitas non obligat
ad restituendum illud , ad quod alicui dandum, vel faciendum sub poena peccati mortalis obligat, juxta
Alexand. de Ales 3 . p. q. 87. dc communem , quam pulchre defendit Adrian. in 4 de Ressit. q. r. col. p. concludendo, ad restitutionem non teneri cum, qui eum verbis, aut factis pollet surtum de damnuin proximi non impedivit, nisi ex officio, de iustitia ad id teneatur. Haec doctissimus Doctor. Sic etiam Couarr. 3. non 2. vi leges apud Palatimin variar.c., t . num. s. quem citat, dc sequitur ipse Palaus de Charit. tract. 6.diis. a . punit. 4. in sine, iixcnoii Sanchez lib. r. co Ul.c. s.dub. s. π.6 o. st 6 i. Sotus, Lodesina, Medina, Salon,& Baianos apud ipsuin. Suarea etiam di putat. . de charit. sin. 6.n. a. Tamburinus libr. 8. in Decalog. tract. 2. capite sexto, in sive.
Quas Tro XXVII. Au iudex ρον, t egere diuises ad elargiendam
Eleemosynam tempore extrema necessitatis, quando ad hoc tenentur D E ondeo , ut quid certum , Polle iudicem cogere didites ad dandam Eleemosynam pauperibus, tempore extreinae necessitatis, dec. Quia in hoc casu, nil aliud facit Iudex, quam quod diuites suum debitum soluant: pollum ergo, liud de dcbent, ob
reipublicae bonum , id facere. Sic omnes. Legantur
Pio, Gregor. LOpez. pari. I.tit. I.in prooemio, gloss. r. Tiraques. Nobilit.c. 29 n. 46. Sanchez lib. I .eon'. c. s. diib. s. n. 63. de alij apud ipsos, id intelligentes de judicibus omnibus, tam saecularibus,quam Ecclesiastici S.
An non solum in extrema necessitate, verum
etiam extra istam posit Iudex diuites eιmpellare ad elargiendam Eleemosynam '
NEgant aliqui Doctores,existimantes , soluin inextrema necessitate polse id iudicciri facere ;quia extra illam licite potcst diues non dare Eleemosynam huic , sed alij rcservare : ergo non potest compelli a judice,ut huic, vel illi clargiatur. Ita C
uarru. s. var. c. 1 f. num. F. ibi: Homque res se habear, quantum ad coactionem exterioris iudicis ossicio ineambentem, ct ab eo peragendam , arbitror ipse tunc ei ιο- . cum fore , cum alit extrema pausterum nec usitas , sinopia, habeantque diuites bona sibi prater natura,status , ae dignitatis necessitatem , supersua : Haeccille. Necnon Sarmiento de reddit. Ly.e. .. n. 3. Soto lib. 3.de Iust. q. φ .art. 4.vem Primam. Spino θeca I. testa
Sed probabilius Respondeo: Polle iudicem, etiam
citra extremam necessitatem,nempe in grauibus necessitatibus, compellere diuites ad dandam Elecmosynam de suo statui superstuis. Quia communi hominum bono quaesitui in est ius, ut quae supersunt uni, dentur indigentibus : ergo potest Iudex compellere diuitem, ut de suo statui superfluis reddat ius illi,cui
fuit acquisitum.Sic Caiet. 2.2.q. I I 8.art. 3. Nauarr. OIV. ad lib. de reddit. q. a. monito a. n. 2. Nauarra Lb. a. de restit. c. r. n. 74. Aragon. 1.2. q. 32. rt. s.
Palac. Angel. Siluest. & alij , quos citat,de sequitur
An pauperes habeant acrionem contra divites, τι dent eis Eleemosynam in extrema necessitate
A fiirmant aliqui ; eo quod ex lege iustitiae te-
ncantur diuites in tali necessitate ad Eleein synam. Ita tenent Sarmiento , Spino, & Aragori. locis nuper adductis,& alij Doctores , quos retuli inmus '. 3 .pro Drima sententia.
Sed probabilius Respondeo: Non habere tame actioncm contra diuites. Quia probabilius est , hoc non esse debitum lege iustitiae , pauperibus, ut diximus quast. s. eitata : solum ergo poterunt pauperes implorare officium iudicis, ut cogat, & sc haec actio , iudicis officio , non iure actionis si fiet. Sic Angel. Sibiest.Tiraqucll. Butrius, Imola , Panomai-tan.& alij, quos citat, de sequitur Sanchez Ioeo cis num A 8. & dubent tenere Onancs authores, quos citauimus quast. s. citata pro nostra sententia. . AESTIO