장음표시 사용
331쪽
Disp. III. De officio , . quod recitatra debet
limam ex concessis ab Authoribus secundae senia teritiae. Quia absonuin esset dicere aliam Missam eo diC , quo recitatur de Sancto r ergo & Ossicium: quia haec sunt correlativa, & oorrelativorum idem est icidicium : ergo,o c.
fra qui per errorem Matutinum recitauit, υ .g. de seria , - u quo recitandum erat deauplici, teneatur dum aduertit, prosequi ficium luceptam, aut recitare,omifo Matutino, reliquum Offcij duplicis, quod recitare debuerat e
A Ffirmare posset quis, teneri, aut saltem possea , prosequi Ossicium inceptum rccitando Horas
Congruentes Matutino, & Laudibus Feriae,quaipuis de illa per errorem rccitatis. Quia maior pars debet trahere ad se minorem. Ita Quintana e fias s 3 .cit.num. . cui addo Caramuelem iv PCul. D. Bσneia. disp. i 4 3. quatenus docet, peccare mortaliter illum, qui recitat Matutinum,v. g. de sancto, &Horas Canonicas de Feria, eo que,d tunc non recitet Diuinum ossicium a Sede Apostolica approbatum ; sed duo simi ossicia. Ita Caramuel quem rofert Diana p. . tract. I r. r M. I i. qui nec approbar, DCC reprobat eius sententiam.
Sed longe multo probabilius, Respondeo teneri ad recitandum reliquum ossicij festi duplicis, quod
legitime recitare debuerat, omitto Matilino & Laudibias Feriae, quod repetere non tenetur, ut ex supra dictis constat. Probatur Primo : quia ubi comprehenditur error , ibi corrigendus est. Secundo : quia
prosequi inceptum ossicium Feriae, est prosequi errorem , & illum approbare. vroo , quia seniperest melior conditio possidentis : at in praesenti casu, possidet ius ossicii duplicis , non Feriae a te per errorem recitati: ergo.Si coinnino Tamburinus lib. 1. in Droatig .cap. s. f. L. num . cui addo Pollizarium
ver ex quibus infero, & Tancredum d θ. ιι . quast. i. num. i a. Qui bene respondct Caramuelis argumeniato , negando antecedens , eo quod illa inversio seu mutatio non si substantiali, , cum non sit contra
Lubstantiam ossici j, quod Nocturni dicantur de
Q v IE s T I o L. Saeerdos hodie sub vesteras Madriri exi-sens , ubi dies currit Feria, aut duplicis
communis, cras perrecturus Complutum, ubi
celebrabitur Festum Sanctorum Iusti, dr Pa - ru , possit hoe sero Mailriti reeitare primas vesseras, re Matutinum Sanctorum Iu
Ffirmat posse , sed non obligari, Thom. Tam- 1 burinus loe.eitat. num. χy. Quia cum cras sin quit in sit futurus peregrinus in Compluti oppido, poterit vesperas , & Matutinum recitare sed non sub obligatione) & cras ossicium Sanctorum Iusti,& Pastoris prosi qui quoad Horas. Nam cum Oscium hoc vespertinum sit pars ossici j crastini, noncst improbabile , posse illud anticipatc , tanquam pertinens ad diem crastinum, licite a praedicto M tritensi Sacerdote persolui. Ita Tamburinus in subin
Sed probabilius Respondeo , Non polle. Quia
Tertia. seu duplex minus habet hodie ius, ut de illo fiat ossicium , non Festum Sanctorum Iusti, & Pastoris i ergo non de his,sed de illis est dicendum OL ficium. Confirmo hanc partem ex dictis a nobis in 3. ct. F.dio. 1. q. as. ubi probabilius cili probauimus quod ille, qui dilcedit mane e loco ubi est ieiunium. , peruenturus vespere ad locum in quo non est, minime possit antequam dilcedat ientaculum sumere, quia pro tunc in illo loco urgcr ieiunii praeceptum: atqui in nostro casu etiam Vrger praescriptio, ordo seu ut ita dicamὰ praeceptum Breuiarij recitandi. hodie de seria, seu de duplici, quod Madritum celebrat : ergo etiamsi cras peruenturus sit Saccrdos Matritcnsis Complutum , nequibit de Sanctis , qui inibi celebrantiitidicere hoc sero Vc speras,& Matutinum de illis.
Matrirensis percurrerit Maruιι nam Feria, seu duplieis, hodie, o mane accedat cim plutum , ubi celibratur Fesum Sanctorum
Iusti, o Paporis, possit runc reliquum Oocis recitare de Festo horum Sanctorum , se non Feria seu duplicis , de quo Matutinumdιxit 'A Ffirmat, possie aeque utrumque Tamburinus loco citato. Nam si recitabit cinquit) de Draa, aut de dupliei,se eonformabit eum Opeio a se legitim. incepto.
Si de Sanctis , se eo'formem reddet loco. Vtrum ex his melius, in priuato Micio non discerno,1deo quod matiis, gere. nam Mis,m,ct Horas in Choro, uia sint publica
de Sanctis sunt celebranda. Sic ille,in lubstantia. Sed probabilius , Respondeo dicendum quod in 'dicto casu , melius faciet prosequendo Horas Feriae, seu duplicis, de quo dixit Matutinum c imo & ves peras ,) quam assumendo illas Sanctorum Itisti &Pastoris. Tum quia Feria,seu duplex, de quo Sacc dos dixit Matutinum, possidet, & melior est conditio possidentis. Tum quia adhuc postquam Sacerdos peruenerit Complutum , potast se non consoria mem loco reddere : ergo liberum, non necessiim est de Sanctis recitare : ergo melius facici. si se ossicio a se legitime incepto se conformet : ergo melius recitando reliquum ossicij de Feria,&c.
An qui recitauit Ospeium de aliquo Sancto, teneatur adhuc iterum recitare illud tu alio
loco ubi nise socium translatum est, o ubi ille habitare incipii e
REspondeo,Non teneri: sed tamen posse. Primum patet,quia iam semel Diuini Ossici, pensum sollitum est illi Sancto: ergo ad nil amplius tenctur. Secundum etiam constat ex dictis : Quia licitum cst illi se conformem reddere loco, in quo habitare iam coepit. Sic Pelli rar. 3.7scitato,Pes. Acced/t.
332쪽
An peccaret morraliter, qui re scium de Saha
cto concessum sub riis semiduplici, νωitaret sub duplici
Quia sinquit Pontifices , qui pra cipiunt uti aliquo Breuiario , non solum praecipiunt substantiam Festorulia,sed modum etiam & formam,quibuseelebranda sunt. Sed probabilius certe Respondeo , Non peccare mortaliter, sed venialiter tantum. Primὀ, quia leuitas materiae a mortali excusat. Secundo. Quia si s ut supra est habitum in probabilius est, quod mutareo metum pro Ossicio, adhuc sine urgente causa, tum est culpa venialis : a sortiori mutare ossicium semiduplex titu duplici,non erit nisi venialis. Patet:
nam in hac mutatione longe minor interuenit deformitas , cum recitetur de eodem Sancto , & ideo mutatio non sit tanta. Sic Pelli Zarius tom. t. tract. s. cap. 8 Iect. 2. num. 76. non To.ut legi apud Dianam)Taneredus de ReIigione, trast. 3.lib. .dνθ. a. uast. l. n m. i .quos citar,& sequi ur Diana pari. r I .eract. .
rast. s. Qui addunt, idem dicendum esse casu quo talis mutatio fieret in Choro, dum absit scandalum, quod raro contingere potest.
Qua o LI V. An satiem peccaret mortaliter, qui recitaret peium alicuius Saucti sub duplici ritu,
A Ffirmat, & a sertiori, Leaana, de in hoc casu
alij apud Dianam loco eit.vers. Nec dicis. Quia mutatio est valdh maior. Sed adhuc probabilius Respondeo : Non peccare adhuc , niti venialiter licetgrauius , eo quod mutatio sit maior in quia sempcr versatur intra limices materiae leuis. Sic Pater Tanc redus locσ citato, & Diana. Quia idem dicendum putant e contra, casu quo quis recitaret sub ritu semiduplici Ossi cium, quod concessina est sub duplici. Et benE,cum
Qv Es Tio L U. An Capellani Monialium possint celebrare Missas de Sanctis particularibus eorumdem ordinum , quos tria proprio ritu celebrant ρREspondeo , Poste, & debere , licEt ex Missali
proprio, quo ipsi legitime utuntur. Ratio est. Quia Capellani debent se conformare cum solemnitate,qua Moniales squibus inseritiunt) suos Sanctos celcbrant. Sic Thom. Tamburin. Opus. de Sacrif
Tract. VIII. De Horis 5anonicis.
v EsT Io L VI. An item licitum sis dictis Capellanis priuatim ἀepradictis particularibus Sanctis recitare e
I Egant aliqui, quos videtur sequi Prado ioc .cit. Di n. 1. & quidem probabiliter. Sed nihilominus, Probabilius Reseondeo Iicitum esse. Quia qu ad fieri potelI, Milla cum ossicio debet conuenire, ut praescribitur in Rubrica 1.3'satis, Sic
num. 3 a. ubi sic quaestioni propositae respondet: δε dico satis probabile, posse eum suo Breuiario Proprio.
Ratio est, quia connexorum,seu correlativorum idem est
i ure quidem, quιa hic atquiparatur Eιneficiario, qui potest, ex sententia aliquorum , imo ex aliorum sententia Obligatur recitare inpetum Ecclesia , in qua habet B neficium , in quocumque ipse tandζm loeo resideat: cum ergo Capellantia Monialium sit addictuι seruitio Ecclesia EZtrum,congruam est,ut iuxta istaι oret in iis, in quibus expres. non prohibetin , ubisumque ipse resideat. Cum igitur non prohibeatur, quoad Conformirmem offici . prohibeatur vero a Pio V. in Phila initio Missalis primo sita, quoad varietatem Breuiarij illud poterit, non haeMaec Tamburinus.
Qet Asr i o L VILO n Confratres nostri ordinis possint semel in hebdomada quibusuis diebus semiduplici,
aut duplici non imρ editis in recitare ossicia
Msanr loquendo de aliis Religionibus, alius
Doctores, docentes nequaquam polle Confra tres illarum recitare ossicia,quae ex seeciali priuilegio Sedis Apostolicae concella sunt illis. ad hoc ut V.g. semel in hebdomada possint recitare de Conceptione B.Mariae, de Sanctissimo Sacramento, &c. Ita docet Quintanaduefias tom. I.tr. 8.singul. 8.quem citat, & videtur sequi Bustamente in Rubr. BreuiariI, lib. 6.c. 8.n. .ubi ex illo ait iste, siue no basta parago-
Sed probabiliter certe .Respondeo, Posse recitare Quia sic haud obscure colligitur ex Bulla Adriani
VI. quae incip4t: Rasioni eongruit, expedita an o D milii i 1 12. Pridie Kat Septemb. Pontificatuι sui anno i. ubi noli sol unconcedit dictis Confratribus,seu He manis,ut omnes ct singulo Indulgentiaι,ac peccarorum remissiones fratribus ordinis Sanctus Trinitaris concess- consequerentur: verum etiam ut priuilegiis,indultis,praruatruis, exemptionibus, fauoribus, cocessionibus, an in
3 telationibus, ct gratiis Monasteriis .ctordini Sanctissima frivitatis in genere,vel in speeie eoncum, ct quibat fratres Ordinis Sanctiss. Irinitatis uteb-tur,potiebatur
333쪽
oe ςvresὸ concessa fuissent, authoritate Apostoliea quutus fuit sententiam affirmativam : explicuit 4 4 'in uidi. Haec Adrianus.Nunc ego. At sic tamen p.Α.loco est.σρ. 7.Vt vides,in quibus locis cla-Ait gr xia Pontificum, xat pro hac affirmativa sententia Praepositum, Hura
PQ wnt Religiosi nostri ordinis recitare seimel in ne omada officia Sanctissimae Trinitatis,&c. ergo eodem modo poterunt dicti ordinis Con fratres, seu Hermarit,illa recitare. Sic tenet noster Ludovicus 1 Conceptione tract. de lesbm n manuscriptis, & alis viri docti de hac re a me consulti.
et e modo recitandi Oscium Diuinum.
Qv AE s T r o PRIMA.. Auot condisiones requirantur , ut Hora Cano is nica, iuxta cap. Dolentes, de Celebratione Missarum, deuote se studiose reciten- ναν fri Espondeo dicendum, quod multae, nempe , ut
recitentur I. Cum Attentione , dc Devotione. 1. eum debita intentione. 3. voce. . sine omissione ver hortam, aut mutilatione. s. sine interruptiong. 6i sine ordinis inversione cum continuati Onc. p. apto lcmpore,& 8. decenti loco , &c. de quibus, Cnaritatis gratia,suo ordine tractabimus.
tadum, Caspensem, Bassaeum, Lugum,Tiberium, Ioasephum de S. Augustino,& Caramuelem. Sed iterum probabilius Respondeo , Non satisficere praecepto recitandi lato in e. Dolentes, & conseriquenter peccare mortaliter. Probatur Primo : Quia Clemens V.in dicto eap.stricte praecipit, ut Diuin utra officium studiose pariter & deuote recitetur: sed deuotio internam attentionem includit: ergo.Sectiniso.
Quia recitatio Diuini ossicij debet este actus humanus,ergo cum mentis aduertentia: ergo haee necessa
ria erit ad implendum praeceptum Ecclisae. Quae licet directe , Sc immediate non possit actus inturnos praecipere,potest tamen indirecte, oc concomitanter,
praecipiendo debitam, de humanam diuini Osfiet, re
citationem externam. Sic Nauarr. Solus,Suarea,Valsi
queZ, Lessius,sa, Bonac. Sancti. Philibertus, & Trul-lench.quos citauimus a Q. .i s.cit. Quibus addi pota sunt Diana part . . cst 7.cit, ubi ait,hanc nostram sententiam este probabiliorem,& consulendam. Marti
ubi citat tredecim Doctorcs negantes oppositae opi. nionis probabilitatem.Sed certo absque sandamento illam negant, cum tot habeat Doctores tot rationcs
De Attentione &Deuotione, qua recitandum est Officium Diuinum. Q v msTIO II.
An aeeitantes os tum Diuinum sine vita interna attentione aduertenter , uestu Deiani praeepto PA Fficinant multi Doctores, existimantes Luius.
modi sic recitantes, vere satisfacere praecepto, nec peccare mortaliter. Probant. Quia Ecclasa nequit praecipere actus internos,cum nequeat illos coia noscere,nee iudicarer ergo attentio non potest caere sub praecepto Ecclesiae r ergo recitans illa carens, nec pecanit mortaliter , & adimplebit consequenter illius praeceptum. Ita tenent D. Anton. Hostiens. Umbert. Glossa, Archidiacon. Angel. Rotella, Tabiena,Silu. Ioan . de Medina. Egidius,Vati rus,&Diana 2.ρ.tr. I 1. resol. 2. Quos omnes citauimus pro hac parte, p. 2. tr.6.de Ordine, dist 13.q.i 3. Quibus addo nunc iterum Dianam p. . tract. . Resol. io 7ῶloquendo de attentione in Missa habenda ; quamuis hic Diana ingenue affirmet , negatiuam sententiam ciIe probabiliorem, dc consulendam. Et rui las ρ. 7.rra E. i I .resol. o. idem docet his verbis r Hanc quastionιm ego pertractaui in p. 2. Irach. I 2. rcsol. h. ubi serui opinionem negativam esse probabiliorem, sed agr-matiis a u tanquam ρrobabilem admittendam esse putaus
ex aae rita e maguorum virorum, tam veterum, quam
recentioru . Haec ibi Diana. Sςd certe ille a. parte,
id non explicuit, sed absolute ut probabilem se-M e. Lem1d. in Decalogum. An praeceptum recit di Diuinum OL ium cum attentione,includat duo formatiter disincta, unum recitationis, se atiud attentionis AFfirmant alioui Doctores, existimantes, duoelIc praecepta Ecclesiae ; unum recitandi Horas voce , alterum attendendi. Ex quo instruiar, fit: odille, qui recitat Horas sine arrcintione ulla interiori, non teneatur illas iterum recitare , etiam si detur , quod peccet mortaliter. Quia cum in tali sinaquiunt ) recitatione concurrant duo praecepta Ecclesiae,unum ocitandi voce, S alterum attendcndi; hinc fit, quod licet recitans sine attentione pec cmortaliter , eo quod non impleat modum praecepti attendendi; at eo ipso,quod Horas ore proserat,nou tenetur illas repetere , dc consequenter nec tenetur
restituere , cum lic impleuerit substantiam praecepti. Ita apud Filii ucium , & Pellietarium tenent Medina, Corduba , & alij, quorum sentcntiam ipsi dieunt
probabilem. Tenent etiam apud Sanche E Maior,& Gerson. Sed probabilius Respondeo Primo. Praeceptura recitandi Diuinum officium cuin attentione , nouest duplex , sed unum tantum ; nempe , recitandi vocaliter Horas , cum d tibi ita attentione et Itaque.
quod Ecclisia praecipit est,ut Diuinum officium dicatur, dc vore persoluatur: q iod vero id fiat attente, ik deuote , soliunmodo est inoiliis ι & circunstantia. qua Diuinum officium persolui debeat. Ratio huius responsionis est : Quia cum attentio sit actus internus, non potest Ecclesiastica lege per se
directe, & immediate imperari,sed indircete,dc con comitanter tolummodo, quatenus potest connexio
334쪽
242 Τract. VIII. De Horis senonicis.
nem habere cum actu externo, ut nuper diximus: ergo praeceptum recitandi Diuinum Officium atten-tE, seu studiose , ac deuote, non sunt duo praecepta, sed unum; SI ideo unum tantum peccatum committitur, siue sola officij integritas, siue sola necessaria, a itentio,siue Utraque simul voluntarie omittatur. Respondeo , Secundo : Probabilius est, quod ille, ni obligatus recitat Horas sine debita attentione, teneatur illas iterum recitare, aut repetere, alias peccabit mortaliter,& ad restitutionem tenebitur. Ratio est, quia probebalius est sui diximus9quod praeceptum Eeclesiasticum recitandi vocaliter Horas cum attentione , sit unicum I ergo si prima vice non attendit, non impleuit praeceptum : ergo ad implendum tenebitui repetere : ergo si non repetat, iam obligabitur ad restitutionem ; patet, quia obligatio restituendi oritur ex transgressione praecepti. Sic Filii uc. tr. 2 3.
Nota quod haec nostra secunda responsio omnino negabitur ab A .ithoribus primae sententiae q. r. cum
omnino negent necessariam cste attentionem add-plendum praeceptum Ecclesiasticum recitandi; unde solam procedit praecipue aduersus aliquos Authores citatos pro nostra sententia dicta a. quastionis.
Ruid sit attentio interna, ct externa PREspondeo dicendum: quod Attentio interna nil
aliud sit, quam aduertentia quaedam intellectus ad id quod voluntas tendit: seu applicatio internamentis ad aliquid, quod audit,aut dicit, v .g. ad Mi sana, aut officium Diuinum , quod quis audit, aut dicit.Externa verb attentio consistit in negatione pura externae distractionis, idest, negotii,aut occupationis externae ex se mentem distrahentis ab auditione Missae, aut recitatione Horarum, V. g. ut si quis eo tempore pingeret, &c. Sic Pelli Zarius tom. l .tract. s.ca8.4.se Z.2.f. s. n. 48. in sine. Eicobar a Corro traiactatu de Horιs Can. q. . n. 26 I .pag. 6QI AE S T I V. i
Hνotuplex est attentio interna, quam dicimus necessariam ad implendum praeceptum recitandi Horis ' φREspondes,quod triplex, nempe actualis,Virtualis,& habitualis. Actualis est illa,qua quis actu
attendit,scii aduertit ad id qtiod agit,aut dicit. Virtitit-lii datur, tum quis initio operis, aut actionis habuit attentionem actualem , postea tamen inuoluntarie distrahitur,& sic deficit attentio actualis. Habitualis randem tunc datur,quando quis ex usu, Sc habitu facit aliquid, ad quod non aduertit,veluti solent homines in soninis facere quodlin vigilia facere assuescunt: Sic Escobar loe.eit. n. r 6 s. dc Pellizar. tract. s. p. 8.sti. I. quast. I . num. 36. in fine , ubi ita ait. Triplex attentio interior spectari potest in recitatione Horarum,nemAe habitualιs , actualis , ct virtuatu. Et infra : mane attentionis habitualis venit illa, qua quis ex habitu, vel usu facit aliquid,non aduertens ad id, quodetis ; idque nulla praecedente aduertentia in princi o.
Actuatis vero est ea, qua quiι at quid facis actu ad vertens ad id quod agis. Virtualu ianique est ea , qua his incipit operari, ct virtute illiin Prosequitur operationem, etsi in progressu distrabatar inuoluntarie. Sie
An ad satisfaciendum pracepto recitandi Horas , suspiciar habere aItentionem habi
REspondeo, ut quid certissimum: Non sissicere.
Loquimur in opinione requirente necesIario attentionem. Quia habitualis attentio non est proprie,& vere talis,nec cum ea subsistit deuota oratio, quam requirit Ecclesia ad persoluendas Canonicas Horas: ergo. Addo , quod alias sequcretur , quod post et quis dormiens recitare Horas ex habitu , &implere praeceptum , quod nemo dicet. Sic omnes
An saltem susciat habere attentionem actualem, o hac requiratur ab Ecclesia P
REspondeo,etiam ut quid certum et Sufficere omnino , sed non requiri ab Ecclesia. Primum constat. Quia attentio actualis primum locum inter attentiones obtinetacrgo. Secundum etiam liquet. Quia intentio achilalis est valde dissicilis, ne dicam, moraliter impossibilis,fragilitati luimanae: cum tinpossibile videatur,quod incessanter quis ad totum Olficium attendate ergo non est probabile, quod haec praeci piatur ab Ecclesia. Sic etiam Omnes Doctores.
An etiam suffiens sit attentio virtualis , se hae sola ab Ecclesia in rectiatione Os ij
requiratur PREspondeo: etiam ut certum, quod sit sufficiens,
de sola illa requiratur.Constat Primo. Quia cum ea orationis substantia saluatur. Secaendo. Quia,ut ex dictis constat, attentio habitualis est insufficiens: actualis non necessaria .ergo sola virtualis remanet: ergo in sententia petentium attentionem internam ad recitationem Horarum , fatendum est virtualem
ad illam sufficere,& illam ab Ecclesia solam postulari. Sic etiam omnes,qui nobiscum sentiunt Doctores citati sup. quast. 2. Legantur lor.cit.
Quaeso o IX. An ut quis adimpleat praeceptum recitandi offici, ,sufficiat attendere ad Deum, veI ad rem pro qua oratur 'REspondeo,ut quid certissimum : sufficere. Quia
haec attentio tu oratione est caeteris aliis perfectior: ergo sufficientissima,ut oratio Ossicis sit actus humanus, & signum cultus diuini. Sic omnes D D. nostrae sententiae quast. i. habitae. Qui bene in praesintiarum cum D. Thoma a. a. quast. 8 . artic. I 3. notant,quod triplex sit attentio,quae orationi vocali
335쪽
potest ad hideri, una qua attenditur ad verba , ne incis aliquis erret: secunda, qua attenditur ad sensum verborum , & tertia , qua attenditur ad finem orationis,scilicet ad Deum,& ad rem pro qua oratur,&haec persectior,& maxime necessaria praecipue quoad effectus reficiendi, δί recreandi mentem,& quam possunt habere Idiotae'. igitur loquendo de hac attei tione omnes fatentur sufficiciatem,superabuntemque ad prae ceptum implendum. De aliis ergo restat dubium. Sit ergo
ctis tribus attentionibus,& ita ut licci quis ab initio unam eligat,vel sit persectior,vel minus perLcta, possit inter recitandum eam omittere, & amplectialiam,& sic eis uti,modo Vna,modo altera,quamvis in initio eam excluserit. Legantur Corro loc. cit.
n. I 7 .& Barthol. I S. Fausto lib. i. de Horis cau: q. Is i. Nec cum hac intentione stat,quod singit Praiado , nempe quod attendat quis ad verba, ne erret iii pronuntiando,mutilando, omittendo,& quod simul habeat propositum non attendcndi, sed ad alia se di uertere, haec enirn inutuo se habere implicat.
Disp. t V. De medo recit angi officium, M. I. de Attentione.
An etiam sus iat attentio ad sensum literalem versorum diuini Osfi,,ut quis eius praceptum adimpleat e
D Espondeo etiam ut certum , hanc sufficere, sedri non esse necessariam, eo qudd illam non possint habere,qui sunt ignari linguae Latinae,aut idi malis , in quo Osficium pronunciatur. Quod sufficiat, constat; siquidem cum tali intentione Oratio Ossicij redditur actus humanus , & est signum vericultas, & petitionis , quae Dco interna mente of kr ur : ergo, dcc. Sic omnes nostrae sentcntiae Doctores , qui attentionem ut necelsariam requirunt.
An item attentio. qua recitans attendit solum
ad merbas sciat ad implendum praeceptum recitandi attente socium '
IEgant aliqui Doctores, eo quod si haec attentios L ad verbii solum sufficeret,etiam cstet vera sen, centia illorum, qui dicunt, non requiri attentionem, nisi externam Patet, quia si attentio ad verba sufficit,non est opus attentione interna : atqui dicta sententia non est vera,ut supra q. a. est habitum e ergo. Ita videtur sentire Lessius lib. 2.c. 37. dub. I. n. 6y. Cui fauet Martinez de Prado tom. 2. c. o. q. 8. f. a. n. 2 o. ct 2 I. ubi cum Caiet. in Sum verb. Hora, g. 3. SO O lib. i o.de iusi. quast. s. art. I. conel. 6. ct 7. Raphael de la Torre controuers'. de Horis,n. F. Lessio, ioco citato, Candido disquis. χ s. art. χ ι dub. . de aliis docet, quod qui exterius vult recitare non errando, dc interius ex proposto vult non attcndcre , sed ad alia se diuertere, non impici praeceptum , Sc tenetur iterum recitare, si dies non sit clapsa. Haec Prado. Cui adde Mallet. Malleat. 3 o. N act. 4 3.& Hermanum in Metallis Theolog. Morat. ιιb. q. cap. 2.dub. 2. art. q.
scd absolute probabilius Respondeo,sussicere attentionem,qua quis attendit solum ad verba, ne vi- videlicet in eis crretur,suc male, aut unum pro alio Promin claudo , aut aliqua omittendo. Quia cum hac attentione redditur recitatio actus humanus gratus
Deo,& honestus : ergo sufficiet ad adimpletionem praecepti praecipue si adiungatur cum intentione generali Laudandi Deum. Sic Caietanus loco a Prado
qvcmlibet Rccitantem,quam maluerit eligere ex di- R. P. Lmnd. in Dccalogum.
An ad implendum praeceptum recitadi Offium. non solum Iussciat attentio ad Deum, verum etiam ad altas pias meditationeε, veluti adgesta Christi aut eius passonem,ad praesentia
E. V Q. Maria, ct ab um Saractorum , ore. A Ffirinant quidam sufficere , non absolute , sed casu solum quo huiusmodi meditationes eligantur, ut medium accommodatum ad assequendain persectiorem attentionem, nempe ad Deum. IIa s. ali-chcZ lsb. 7 .consiι.e. 2.dab. 18. n. i T. his vcrbis: Hunc infert Nauarr. 9 Caietavus , quod si meditaretor Recitara inter reeitandum gesta Christi, ct Passionem, aο sinem vitisnai uis non pro medio αβ endendi ad Deum, non salo fuere, juxta dicta. Quando vero acciperet vemedium, et et attenderet ad Deum , meditans eι iti bonitatem , licet non haberet alim duo attentiones , fati faceret: θ a hac atIcvri s omnium Pr antisma, ore. Ita Sancti T.
Sed probabilius Respondeo, Sufficere non solum
attentionem ad Deum, sed etiam ad alias pias meditatationes Christi Domini, veluti ad eius Natiuitatatem, Passionem,&c. ad praesentiam B. Virginis, &e. Quia suffieientissime hac attentione redditur Ora tio Ossici, deuota, honcsta,grata Deo,&c. ergo. Sic Suarez, Tolet. Bonac.Faustus,Palaus,& Trullanel, quos citat,& sequitur Escobar ii Corro loc eit. n. I s.ct i 6 .mihi ε . Quibus addo PClli Earium rom. i. 1ruct. s.c. 8 Iect. .q. I n. 36.Tiberium in instis t. or Zinandorum, q. 92. Sc Fili luctum quem etiam citae Corro num. 7 3. s 7 q.
QV AE S T I o XIII. An aιitentio debeat esse formalis, exprassa. cst explicita 'R Espondeo , Non debere necessu id , sed fissicere implicitam,& virtualem, sicuti sufficit intentio implicita orandi, ut infra. Sic Navari . in bum.
Au qui ex negligentia crassa mentem eum reci-ἔΠι , diu agari permittit peccet morraliter 'AFfirmat solus lib. io. de just. q. Dart. s.vers. At nequis nimium, ubi post adducta quaedam vel ba Basili j relata a D. Thoma a. a. quast. 8 3. art. 2 3. ad 3. quae sic habent : Si debilitatur a peccato fixenc quid orarς, quam umcunque Potiri te imum cohibere .X a cr
336쪽
ct Deiu ignoscet, eo quὸd non ex negligentia , sed ex fragilitate non potes, ut oportet , sistere eoram Deo sequentia adjicit Sotus: Nota, quod ex negligentia erassa mentem dimigari permittere , eodem relabitur , ae si consulto id facerer. Ita ille , quem apud Sanchez aliqui Iuniores sequuntur , post Palacios in sum. verb.
inseri Palacios , nempe quod qui male assiletus est animum distrahendo inter orandum , nec malae consuetudinis remedium quaerit , habet negligentiam crassam,ac proinde peccat , ac si consulto fa
Sed longe multo probabilius, veriusque Respondeo , nec peccare mortaliter. Quia revera ad peccatum mortale conirahendum,attentionis defectus relli ritur, ut data opera, & aduertenter quis diu agetur,aduertens etiam diu agari ab Horis. Sic docent communiter omnes DD. pro nostra seimentia ar. 2. adducti: praecipue Caiet. 1.2. q. 83. ara. I 3: ubi cxpresse dicit,quod voluntaria negligentia in attent ne tunc tantum esset mortale,quando ex contemptu vel ex industria. Et in sum.υerb. Hora, . I .ait,quod ne iagligenter se habens c3rca attentionem peccat venialiter.
Sic Caiet. Ex quo insert Sanc licet,quod licet in aliis materiis doctrina Soli sit admittenda, quod sciliccinestigentia crassa aequivalet Voluntario: aron tamen in hac,propter dicta. Sic Sanchez dub. 28 .cit.n. I
t AE s T I o XU. An qui recitando Horas circa alia aduertenter diuuatur,non tamen per hoc aduertit , dι-
strahi ab Horis, satisfaciat huic praecepto p
REspondeo, Satisfacere. Quia praedictus recitans
in hoc casu non distrahitur voluntarie ab Horis: ergo virtualiter remanet prima attentio. Sic SuareZ lib. .c. 26.n. 2 i. per haec verba: Imbaddit Caieta-mu in Silia non sitis esse,ut quis aduertatJquid cogitet, sed etiam quod adnertar,se diuerti ab Oratione. Oportet
enim salt) seetessum homanum a terminosieri per se. idest
ex intentione, saltem virtuali , qua. requirit aduertentiam. Ita enim do trina illa inter gendi est , ct est prasculis habenda hominibus scrupulosis , ne facile repetitiones Horarum faciant, qua nihil prosint , quiasernyer habent easdem,ct mistres imperfectiones, π habent innumera inconuenientia, quando ex constentia serupulosa fiunt. Isti ergos bona fide,Gr cum proposius attendendi ad νecitandum accedant, etiamsi in sine Psalmi aduertaui sesuisse distractos, nibal curent, nec repetant,
v AEsT I o XVI. An qui non ex praecepto sed iam ex deuotione recitat, peccet si animo ultro disracta id
mus: ergo non iubemur animo ad preces attendere.
Sed longe musto probabilius Respondeo, Peccare,sed solum venialiter. Ratio est. Quia quamvis praedicta oratio, seu precum recitatio sit libera , dc
ideo ab eo assare possimus , at ea ipso quo sunditur coram Deo, iandi debet prout ipsius Orati opis ratio,& natura postulat,ut decet Diuinam Maiestatem. Quemadmodum libere quidem Regem , vel Principem aliquem adimus,& cum eo loquimur;at nihilo
nus eum adire,& alloqui debemus conuenienter eius honori,ac dignitati,alioqui inurbani, agrestes,& rustici optimo jure censebimur. Sic omnino AZor rom. i. lib. io .c. a. q. i I .ex Ledesinio in A.8.2. q. 6.art. 9.dub. 2. Soto lib. t o. de iust.q. s. art. . concl. 6. 9 7.& Navarro de orat. e. 2 3. Sic etiam D. Thom. 2.2. q. 8 .art. I s. ad 3. de ibi Caiet. dc Aragon. Metina, Angles,& alij,quos citat,dc sequitur Sanchez lib. I. consit. c. a. dub. 3I. n. 1 . dicens, hanc sententiam sibi vidcri certam.
cta mente,non animo orandise e reficiendi, dr mente also diuertendi, aliquos Psalmos caueret , aut quasdam alias preces diceret 'REspondeo, Tunc liberum esse etiam a veniali.
Quia tunc praedictos Psalmos caneret,aut diceret,iron animo orandi, sed cauendi vanas cogitationes, vel se recreandi, in quo nullum inuenitur peccatum, sed potius opus honestum. Sic Aetor, &Δ-chc E loc.cit. Caiet. Armilla, Ped rara, Nieua, de , an dolial apud ipsuin Bonacina punct. 2. cit.n. 7.
An qui occupatur in rebus externis,qua ex natu in
ra Da aduersantur attentioni Os ij, essene
incompatibiles cum ilia , peccet mortalis er PREspondeo , in omnium opinione : ' Peccare mortaliter. Quia re vera secit aliquid, quominus
prae pium attentionis habendae impediatur. Praecipue quia c. Dolentes , utramque praecipit attentionem,interiorem videlicet,& exteriorem : ergo. Sic omnes DD.etiam primae sententiae relatae q. t. inter
quos solum potest esse disticultas in assignando dictas actiones externas ex natura sua incompatibiles cum attentione interiori,pro quo sit.
VJAE S T r o XI X. An qui inter recitandum Ospeium Ieribit, pingit aut legit aliud , satisfaciat praecepto recitandi attente ZA Ffirmandum videtur,eoqudd hae actiones non
videantur incompatibiles ciuia attentione inter- terna. Nam possibile videtur,quem legere,aut scribere viam cpistolam,& attendere ad Horas, iuxta illud Plini j lib. . e. 1 f.de Iulio Caesare: Scribere,s lagere. simul dimire, ct audire solitam, accepimus. Epistola veὸ δ tantarum rerum quaternas pariter librariis d. Ita re , aut si nihil aliud ageret Oeprenas: ergo. Scis ut certum , Respondeo : Non satisiacere praeccpto. Quia certum cst , peccare mortaliter defectu attentionis utriusque, nempe exterioris, & interioris. Nam scribere, pingere , aut legere diuersum ab eo , quod recitatur , est actus exterior, qui videtur repugnare omnibus speciebus attentionis :
337쪽
. . Disp. IV. De modo recitandi officium. s. i. de Attent one. ue
ergo qui tale quid recitando facit,videtur saltem eo ct aliis id genus inficiariis,quos Oeeupatos insit iusti tzςmpore,quo id facit,mutare virtualiter proposimim rebvi. libenter super rebus seriis aussiunt Principer, 3mba tendendi, quod a principio habuit. Sic Nauarr. in aegre ferunt, quod causa eis loquendi omittant dare sum ,ς. 2 s .m Io 6.σ Io .s de Orattone c. is .v. o. Verum aIicat operi celeriter absoluendo. Exemplum Qui ct num. 1 3 respondet ad rationem dubitandi, conclusionis sit, in casu quo veniat ad aliquem visita-diccndo : Quod nos omnes Ecelesiastici, non simus ea turus , aut snterrogaturus vir aliquis spectata auctorι-hψbilitate, qua fuit Iulius Caesar, ct licet essemus, non t ti , ct ipse peruenit quasi ad finem alicuius Hors, ramen adhibemus 3antam curam in recitando, quatitam quam non potestsnire, O simul ut decet , istum exci- fiebat ipse in seribendo,dictando,vel legὸndo. Et quod poro, nisi recitet componendo simul capillos , pileum. si quis reperiretur tam diligens ct habilis , οι leg/ndo vestem , ealceos , cst alias vestes mutandor in hoc easu ποι scribendo aliud, attenderet ad recitationem tantum non videbitur Peccare , modo conetur mediocriter re. quantum esset necessarium ad euitandum peccatum mor- citationi attendere. Irem si lecto , absque -ja, de- . tale, talis non peccaret mortaliter. Sic ille. Et sic com- cumbenΤ, ad celebrandam Missam publicam hora non
solita quis vocatur, ct recitare usque ad Primam inclusime, ct ire ad eam celebrandam nequeat, nisi surgendo vestiendo, ct ealceando se , ct alia in id straparatoria faciendo recitet, poterit id absque Peccato facere. Necessitas etiam gudendi concio naturo . praiecturo , aut expedituro negotia , saltem Isiritualia , iusta ea a id faciendi esse videtur. Haec omnia meus doctissimus Nauarrus,quem citat & seqititur Sanchea tib. I. con- An etiam qui prosum Horarum fluit,ilum ve- sit. cap. a.dub. 3a .conctus Α.uumer. . & sentit Suare κ
stibus se induit, vel exuit, υ IDeum Iavat, v i stimis' solum dicat pota inter-
Respondeo Secundo. Probabilius est,quod lauare faciem de manus, induere , vel exuere se, vel se calceare dum recitantur Horae cx praecepto , si id fiat moderate , de absque nimia festinatione , nullum sit peccatum,quamuis fiat absque iusta causa. Ratio est,
peccet, Cr violet Ecclesia praeceptum
Ffirmant aliqui apud Suarcet n. 11. in fine , in L Aquam partem inclinare D. Antone. 1. fit. 0.c. 9.f. 3. ait ipso,to quod dicat este valde reprehensibile,& vix senicere adimplendum praeceptum. sed ut certum Respondeo : Recitantem sic minita quia huiusmodi actiones nec impediunt reuere iamu peccare,caltcm mortaliter, & consequenter praeia tiam debitam,nec attentionem. Qiua ut dicit doctus ςςptum implere. Ratio est, quia eiusmodi opera suiu Nauarr.n. 7 ex Caietano Rotus fe= e mundus credit σ
- ' seruat, non peccare recitantes,dum se induunt,modo pro viribus recitandis attendant: eo quod in nownnullis Religionibus statutum videtur,ut Religiosi intersiurgendum promι velant Horas B. Maria. Adde quod in Missali prascribiιntur orationes dicends,dnm Sacerdos se latiae Er induit, ut faciat Sacrum dum postease exuit,sc. ergo
huis: modi actiones nec impediunt reuerentiam , nec at
tentionem. Sic ipse Nauarr. quem citat, & sequitur Saricheg loc.eir. num. 6.conel. 6. Qui secus dicunt, si quis exerceret dictas actiones vald c festinanter,qiua tunc peccaret venialiter, eo quod vix fieri poliunt, . salua debita reuerentia,& attentione. Ex his colligitur , a sortiori esse dicendum, nec peccare venialitcr illum, qui Horas recitaret,vel leniter ambulando, prospiciendo prata, hortos, via reta, colligendo hanc vel illam herbam,aut florcii ,&e. Quia huiusmodi actus minus repugnant atten tioni. Sic ipse Nauar. n. o. & Sanchez n. F.concl. I.
Vere levia , facilia, & consueta : ergo ex natura. sua non impediunt debitam animi attentioncm. Sic
rus , & alij apud ipsum. Sancti. dub. 32. c0. N. I .conclusa. Bonaciunt . 1 cit.n. iχ.qui idem dicit de illo, qui dum recitat stern t mensam de icctum , sciens se illas actiones posse exercere sine distractione ab oratione. Legantur dicta a nobis i .p. tract. s. de Pocuit. disp. 9. quast. I.
saltem sit veniale pereatum lauare faciem, se manus , induere vel exuere se, vel se cal
ceare, dum recitantur Horae ex praecepto
A Ffirmare videtur suareet loe.cit. ibi: Erit tamen
etiam ordinarie aliqώod pereatnm saltem veniale, vel quia saltem impeditur perfecta attentio, vel etiam proPter indeeentiam loquendi eum Deo , ρ sertim ut Ecclesia ministrum , s legatum, aliain aίi ionem merὸ humanam, ct ad cultum Dei uon pertinentem exercere. In hoc tamen prudentia necessaria est; nam si ex aliquoiasta necessitate hoe si. t. s pro modica Parte orationis , st cum diligentia , ct eura attendendi ad ea, qua recitantur, excusari inter um poterit etiam leuis culpa. i laec Suarius. Sed clarius Respondeo. Primo, tanquam certumdiccudum, quod faciens praedicta , iusta occurrente cann , diam Horas xecitat ex praecepto, non PCecat necdum venialitcr , sed potius meretur. Sic optime Nauart. de Orat. cap. I 3. n. 4'. qui id probat, Ex eo, quod nussur Princeps aegre ferret δ a subdito sius, vel quο- ctis, ct i .p .tra i . DdisP. y q. I 4nir alis, aliquid altid aetente, iusta de causa serio superre gra9i consiuleretur,quod quotidie videmus sisti a Bombard ixi ς, sitriar iis, Sartoribus, Scultoribus, Pictorib-,
an possit quis recitare Horo Canonicas dum Missam ex pracepto audir, o sic pracepto fatisfacere utrique tNSgant Angei. Armilla, & alij quos citauimus p. s. traft. a. de Auditione Missa, dissus. i.
quast. 68. Sed iterum longe probabilius Respondeo , quod
338쪽
Tract. VIII. De Horis senonicis.
Quas Tio XXIII. An saltem peccet venialiter, qui dum audit Missam de praecepto, recitat Horo '
AFfirmant venialiter peccare Caiet. Villa lobos,& alii citati a nobis 3 .p. loco cit. quast.6 9. Sed iterum longe multo probabilius Respondco, Nec venialiter peccare. Quia nihil facit unde ex tali actione, dicto tempore facta adhuc venialis damne-etus,ut loe.eit .est habitum. Sic Henrique Z, Medina, oto, Nauarro,& alij ibidem adducti.
Quaes Tro XXIV. An qui dormit, aut dormitat per norabilem Offcij partem , satisfaciat praecepto recitandi '
quod quis itinere fatigatus lecto decumbat, ehm proposito,s obligatione in eo memoriter recitandi Completorium, eo quod existens sn domo alicium amici, vel estis quem vereri debet , ct non valens , citνa rusticitatem, conuersationem bonam interpellare, ilitid non dicu. Nam si obdormit antequam silud Aniat , I non expergiscatur ante mediam nostem, mortalι ter peceat, ob quod solim,s antequam eugilaret, σ poeniteret, moreretur,in orcum
detruderetur , saltems sciebat,aut seire debebat , quod attenta sua complexione , s consietudine, elusemodi temporibus ita obdormire , ct non expergisci solitui sit. Sic Nauarr. Quem sequuntur Sanchez lib. . coot.
REspondeo,ut certum: Non satisfacere,quia deest illi attentio ne staria: peccabit ergo mortaliter, nisi alias habeat intentionem repetendi, & postra de facto rcpetat. Sic Nauarr. Sancti. Rodrig. Philibertus
de Trullench. quos citaui 2.y. tr. 6.de ordine, d307. I r. q. I 4. Boiiac.dit. ι .de Hor , quast. eunct. 1. n.'. ubi ita ait: Tertio,recitantem Hora. Canonicas,vel partem notabilem eum distrastione,confabulando,vel dormiendo
peccare morιaliter,nisi forte habeat propositum formalis aut virtuale repetendi, Ssuntendi defectus : ut si tune
expresse proponat repetere,vel etiam tunc non expresse proponat repetere , consuetudinem tamen habeat repe tendi qua sine attentione recitauit: hie enim virtualiter habere videtar propositum repetendi, ct consequenter non peccat mortaliter , dum non intendit ea recitatione praeepto fati acere,ct perinde est,ac si tunc rem poris non recitaret. Sic ille,& etiam Escobar a Corro de Hiris Canonicis quast. q. verb. Attente,num. t 6 o.
oe is s vers. Ex omnibus dictis. Q v ae s T I o XXV . An scius recitam non ex obligatione, sed voluntarie, tenearur attendere ad Horas ' . .
Egabunt absolute Gabriel,& PalaciosIup.q i 6. adducti. Et negat, loquendo de praesenti casu,
Corro quast. 4.cit. g. Attente,nhm. I 8 1 .per haec Verba: timita .ct ultimo in foeto recitante voluntarie,non ex obligatione , qui attendere non tenetur : ct qui cum eo
recitat suo muneri satisfaeir. Ita ille. Sed longe multo probabilius Respondco, Teneri attendere ad Horas,quas recitat, aut recitanti iuuar, non quidem sub culpa mortali, sed stib veniali tantum . Utraquc pars colligitur clare ex habitis q. I 6.
An teneatur quis repetere Horas , quas probo
biliter credit,se dixisse 'An fallem satisfaciai praecepto recitandi, qui
vexatur a somno , sed adeo resistiι, ut pro-' nunciet Horas ea attentione qua saltem videt, quod non omittit dicere PR Sspondeo iterum : Satisfacere sic nos cum ait-
thoribus citatis 1 .p. q. I Quibus addo iterum
De. eit. i8 1Sibi: At si dormitando , dum somno vexatur,oe ei resistendo, non omistis dicere versum, vel verbum , licet propter grauitatem, o molest ιam somni non attendat ad eorum signifationem τει nisa meditationem in non peccat, quia saltem habet attentionem necessariam. Sic ille.
Quas Tio XX UI. An peccet mortaliter , qui obligatus ad Horas reseruat ilias dicendas in secro , seleus se eo tempore somno praeoccupari 'RE spondeo, Peccare mortaliter. Quia aut se exposuit probabilitano omittendi periculo , aut
ob somnum non attentu cas recitandi. Sic optime Nauarr.de Orat.eapite s. num. Aia dicens : Sexto sequiim , periculosum esse id, quod in diri accidit, puta AFsrmant,apud Sancher, Ioan .de Medina c. de
Oratione , quast.de Horis iterandis , & Ledesina 2. 4 quast. I 6.art. 6.1.P.dub. 3. dum absolute docent. dubitantem probabiliter, iciacri repetere eam par lcm, de qua dubitatur. Scd clarius,Respondeo Primo, si quis credit probabiliter, se dixisse Horam aut Psalmum non te neti illam repetere; quamuis in particulari non recordctur se illam dixille. Quia moraliter est ccr-tus, se illam recitasse. Sic Nauarr. de Orat.c. I . I. O.s 3 1.ubi addit, Quod non soli o non teneatur repet re id , quod probabiliter eredit se dixisse,verum etiam. quod male ageret id faciende, eo quod habitum, ct consuetudinem concipiendi scrupulos superfluor sibi quaereret: eo item, quod iι erum ea repetens , utplurimum iterum erraret, ct ob id oporteret eum terιio, s quarto
repetere , quod non semel mihi contingit, o scio atrii contingere , qua via est deliendi, nisi relinquatur ἱ eo
etiam quod faceret contra illud Sapientis , Eccles. 7. Ne iteres verbum in Oratione tua. Haec NauaIrus. Quem citat & sequitur Sanclicet Lb. 7. cons. cap. 2-dub. 34. v. 2. cs 4. Sandouat, & Angles apud ipsum, Pellietarius, tom. i . tract.1 .c. 8.q. Ι 8.n. 99.
Respondeo Secundo : Qui recordatur se incepisse talem Horam, Psumum , aut lectionem , dc PQ stea , non data opera distrachus inuenit se in fine talis Horae , de videt ad illius finem peruenisse vellegendo,vel meinoritet pronunciando ea, in quibia M
339쪽
ipse communiter errare non sol ci, iuste credere potest, se totum recitasse, & vltra progredi potest. Sic . Nauarr. loc.cit.v. 3 o. Sanchez n. .& alij citati.
An Os iam diuinum, non solum attente, sed etiam de ole sit.recitandum 'De debita latentione, qua recitandum est ossicium diuinum.
io XXXII. R L pondeo Assirmative. Quia se clare colligὶtur
ex cap. Dolentes , de celebrat. Misar. ubi sic habetur : Districte praecipimus in sirime Obedientia, ut diuinum ossicium nocturnum pariter . ct diurnum, quantum eis Deus dederit, studisse celebrent pariter deuote. Sic Innocent. III. & sic DD.ibi. Legantur Praecipue Nauarr. de Orat. 8. 2O. num. 26. dc San chea ubi infra,dub. 29.
Gut Umium diuinum deuote, o attente recitetur , requiratur intentio , seu quod idem est in propositum voluntatis recitandi
REspondeo ut certum : Requiri. Quia certum est,
Espondeo dicendum , quod Devotio dupliciter accipiatur, proprie videlicet, S improprio , seu quast. s. num. c. s c p. 8. Iin. i. quot. ι f.num. 7. σvulgariter. Devotio proprie,& in rigore sumpta, est Fect. i.quas. I T. num. 'T. quidam actus voluntatis, quo aliquis est promptus, de paratissimus ad ca,quae pertinent ad diuinum obsequium,ut docet D. Thom. 2.2. quot. 8 I . - . I. Dc-uotio ucro improprie , & communiter sumpta , nil aliud est, quam quaedam resectio spiritualis mentis,M recreatio dii lcissima , quae prouenit ex ipsa oratione , & est quidam effretus eius. Sic D. Thomastic. cit. Et ex illo alter Thomas Sanctus lib. I. consit. Cap. I. dub. 28.num E. Legantur etiam Lessius de Iust. lib. 2. capit. V7. dubit. I. Trulleiach lib. I. in Decalog. cap. 7.dub. 2.
nail debile ct attente recitandum os eiunisus ciat, habere intentioncm Implicitam seu vrν Iu alem recitandi istud pQuaesTIO XXXI. - v ad fatisfaciendum praecepto recitandi Ho
ras deuote, si susciens propositam dicendi
Espondeo, Quod sie. Probat Saracheg loco eit. Espondeo ut quid certum : Sussicerc. Sic com
muniter omnes Doctorcs. Cum quibus nota, quod duplex sit intentio,seu voluntas, altera expres se,& sormalis, & altera implicita , & virtualis. Ex pressa , & formalis dicitui illa qua quis directa intentione vult praeceptum aliquod implere, elicito hoc actu : mlo fatera hune a Ium mihi ab Ecclesia praceptum , v. .recitare Opictam , vel .uidire Afissam, c. Implicita vero, & virtualis est illa,quae vel funa datur in actu praeterito clicito tarmaliter , & remaranet aliquo modo, saltem virtualitor depraesenti: vesreperitur in eo , qui habet voluntatem satisfaciendi
dub. 29. m. 3. istula licet attentio ad intellectum, suae obligationi, vel implendi situm munus ; vel ino deuotio spectet ad soluntatem et at velle oltcndcro eo, Mi ij interrogaretur , cur accepit Bre anum, Pertinet ad volu uatem ιθ qui vult attendero ut dς- responderet, se id facere ad recitandum. Igitur hiscet, Uest Deo seruire cum aliqua promptitudi/ἰς πο- suppositis dicimus , quod ad debite', de deuote , aut Iuviati . ride solum, ct semper quis peccat, est quod attente recitandum ossicium sussiciat habere inten- non recitat cum deuotione, quando Reccat eo qRod rasin tionem implicitam,& virtualem dicendi illud , quia attendite ct quando implet praceptum recitandi tim' haec sussicit ad actum moralem. Sic Nauarr. de Orat. re, implet etiam recitaudi deuote. Sic SancheZ cx Nauarro de orat. eap.ro. num. 16. Escobar a Corro de ris, quot. q. g. Devote, numer. i so. & Bςcanus dotist .ad q- Τ.8 s. D. Thomae, qua 1. I . n. . dc alij. Addo ad maiorem declarationem , quod lici t deuotio colligatur ex proposito dicendi attente,cst tamen cum hac differentia , quod propositum dicendiaticiate , debet esse firmum , de trumutabile : at vero deuotio acti talis non ita, unde si casu,& inuoluntaria distra stione deficiat, non inualidat actum orationis , dc sic recitatur sine peccato. Legatur SancheZ
quod ad satisfaciendum cuilibet praecepto, ne cessarid requiritur voluntas , seu intentio faciendi opus praeceptum. Sic omnes DD. ex quibus quam plurimos citaui p. 3.tracl. 2. de Auditiones f Fae,dijf. t. quast. 8 i. 8 6. Legantur ibi. Quibus nunc addo 'Thoniam Taluburinum lib. r. in Decal. capit.
340쪽
6 satisfaciat praecepto recitandi, qui aeeipit Breuiarium de morὰ, o nil aliud cogitando
R Espondeo ut certum, satisfacere. Quia liabet
voluntatem virtualem, & implicitam recitandi. Patet ex dictis : tum quia si huiusmodi recitans interrogaretur , quid faciat 3 rosponderet proscctδ, se velle recitare,aut adimplere praeceptum. Tum etiam, quia eo ipso, quod breuiarium de more accipit, satis indicac, se illud accipere ad cum finem , ad quem alias Breuiarium adhiberi solet.Sic expresse Nauarr. Ioc.cit. num. i7. SOtu S, Lessus, Rcginald. Garzias, Molse Rodrig.& Suarcet, quos adducit, de sequitur
v AEsTIO XXXV. . An etiam fatisfaciat, qui de more ad Ecclesiam accedit, ibi officium recitaturus, ct de facto
recitat REspondeo ut certum : Etiam satis sacere. Quia sussicientem habet intentionem ad recitandum Oiseium : satisfaciet ergo, etiamsi hecitet inuoluntarie distractus. Antecedens constat. Quia si ale. iiii ad Ecclesiam vadit interrogaretur , quare ad illam petat, aut cat 3 vere responderet, id facere ad reci tandum,vel sati faciendum suae obligationi , vel de bito : ergo. Sic. Nauarr. Suar. Lessius, Bonac. Trulleuch, Corro, & alij.
QI ns T Io XXXVI. An item si is faceret praecepto qui animosis se
recreandi, aut pudendi, aut memoriae aliquia mandandi, Ossicium diceriit D Espondeo : Quod non satisfaceret. Quia reverat, non haberet lauiusmodi intentioncm recitandi ossi um , sed se recreandi , &c. atqui ad adinapiendum , quodcumque sit, praeccptum cst omnino necessaria intentio faciendi opus praeccptum : ergo. Sic Barbosa in c.7. Dolentes , sub num. i 9. Faustus que ston. vs o. quos citat, & sequitur Corro loco citato,num. I 3. Quod ipsum antea dixerat meus Nauar-rus de Oratione capit. i 3. num. i s. ubi expresse ait, v fatis facere recitandi prscepto , qui accistiunt Treuiarium in manus , ct expectanter socios sive proposito recitandi , vel satisfaciendi suo muneri . tegunt in
eo easdem Horas , quas recitare debebant, vel earum partem. Nam licet tales mereri possent expectando virtuose alios, bene cogitando, es meditando non tamen Fecitando illas Horas , quatenus Canonicas , quas tenebunttir denuo recitare, etiamsi postea Soci' non aduenerint : non enim o principio habuerunt. animum dicendi ill ιν , neque eas dixerunt, Ut fatii facerent sua obligationi. Haec Nauatrus.
An satisfaceret praecepto , qui per vim abso
lutam, seu omnino inuitus cogereIar ad reeitandum 'D Espondeo ut mihi certum : Non satisncere. 1 , Quia vis , aut coactio absoluta omnino tollit volantatem , & per consequens intentionem: Sic diximus in simili 3.p. tra Z. 1. de audit. Musae,dit'. r. quaest. 86 .cinxi Bonaci na,Soto, Azorio, Salas, Mediana, Sanchea, Larinan,Fagund eZ, Philiberro, Lugo, Amico, Dicastillo, de Trulleiach. Quibus addo ELcobara Corro de Horis Canon. qua t. q. g. Devote,num. I 48.& S. Faust. q. t I I.
An prater intentionem, aut voluntarem reci
tandi inlicium, sit etiam necessaria formalis, o expressa voluntas recitandi istud, sub intentione adimplendi praeceptum'
AFfirmant, in simili Ioan . de Medina , Nunus, Petr. de Lcdesim, de alij citati a nobis 3.p.
Sed probabilius longe iterum Respondeo , Non
esse necessariam. Quia ut statim dicemus, nec Vix tualis voluntas est necessaria : ergo minus crit ser- malis, & expresta. Sic communis. Praecipue Pradorom. 2. V. D. quast. 8.j. I. num. 9. Vbi id supponit ex D.Thoma, his verbis : Suppono quod voluntas implendi Praeceptum. alia est actuatis explicita, ct quasi reflexa, vel in actu signato , qua quis vult imylere praee tum sub motiuo explicito , quia est praceptum : ct lisee. hoc facere sit actus obedientia ; tamen non exigitur ad valide implenda pracepta, ct iuxta hoc , inquit S.Th. 2.2. quast. Io . art. . ad 2. quod licci actus virtutis cadat sub praecepto ; potest tamen aliquis implcre actum virtutis, non attendens ad rationem praecepti. suod experientia quotidiana fidelium adimplentium pγac pia sine ista res ione, oe motivo explicito ι perspicuum. Sic Prado. Et bene
En saltem ad satisfaciendum praecepto recitandi peium, μι necessaria intentio seu πο-lunt. impliciIa, vel virtualis, recitandi iLlud, sub intenιione implendi praeceptum recitandi tAFfirmant in simili Suareet, Rodrig. Aetor. Uillatob. Fagund. Philibertus,& Molses. quos citauimus 3.R. loc.cit . quast. 8 3. docentes, esse ncces Ialiam in dilationem, i cu voluntatem satisfaciendi praecepto,de auditione Missae, quam quis haberet, si cogitaret actu dc praecepto. Quod idem diccnt de praecepto recitandi officium. Sed probabilius Respondeo: Adhuc non este necessariatis talcm intcntionem virtualem ad satisfaciendum praecepto Missae. Quia probabilius est,quod ad impletioncm praeceptorum non sit necessiuna, quod eorum actus fiant ex intcntione se ali, aut