장음표시 사용
141쪽
Comment. Lib. II. IIInus. Privatis certe hominibus ne olim quidem licuisse nuinum cudere, constat. Nam &Ascoonius Pedianus testis est,tegem Corneliam numariatia si ille de moneta, nequis privatus pecuniam faceret. Eiusque legis ninnariae meminit C , Cicero Ill. Verrina. Sed di habebant veteres Romani suos Triumviros monetaleS, auro, argento, aere, flando, feriendo. Eratque Romae ossicina monetae, vicina templo Iunonis monetae.
Apud Aristotelem lib. I. Polit. legimus, numis impressum esse characterem, ut esset τῆ πισου σημιῶον, nempe ut indicaret ipsam aestimati nem lege impositam, in qua sita est tota vis pecuniae, di veluti substantia, magis certe quam in eius materia; quod & Paulus subtiliter aliquan- I. r. dado significavit. . t contrah.
H. Missam hanc rem faciam, si illud breviter adiecero, quod Eusebius scribit, noluisse Constanaitinum suam numis excusis eiugiem sic insculpi, ut hominis Deum flexis genibus invocantis spe
Ubi rite ex cu si numi sunt, de eorum aestimati0he, quae non eadem plerumque est, sed sepe iactari solet, quaerendum est. Hac de re agit altera illa,quam antea proferre pollicitus sum,Constantini constitutio, quae his verbis edita est: Pro simminutione, quae tu aestimatione silidi forte tractotur, omnium quoquc pretia Decierum dere
Brevis est, sed valde obscura lex. Et accidit quidem nescio quo modo plerumque, ut Caesares Constantinopolitani in suis constitutionibus edom
142쪽
II et F. Balriini de Legibus Const. M.
edendis verbosi essent, ubi non erat inultis veribis opus: ubi vero res Verbosius explieanda erat,
valde concisi. Conabor tamen, quam Propositae legis sententiam esse accepi, familiariter pat facere, & ad ysum communem referre. Hic dicitur prudenter intellexisse Constantinus, aestimationem unius alicuius speciei generis venumorum, Veluti solidorum, imminui non debere : quin itidem iusta proportione imminu,' tur aliorum numorum, qui alterius fortasse generis sunt, aestimatio. Hinc autem recte coni qui, quod ille vult: imminuta nempe ad eum. i modum & proportionem aestimatione omnium numOrum, aliarum quoque rerum omnium, quae numO aestimantur, pretia imminui atque, decrescere, sicuti S contraria ratione crescere atque augeri debere. 'Caeterum si unius tantum alicuius generis numorum, veluti solidorum, minueretur a climatior reliqui vero numi alterius generis, priorem suam retinerent aestima. . ' tionem, non consequeretur, pretia rerum decrescere. Νam haec eadem manerent, quod ad
eos numos attinet, quorum neque mUtata meque imminuta aestimatio est. Duod ad eos vero solidos, quorum pretium decrevir, etiam augeri videntur. Quid enim Z Finge aurei tantum coronati testimationem esse imminutam, ut qui, aestimabatur quadraginta quinque assibus, nunc solum aestimetur quadraginta. Certe equus, qui antea decem coronatis aestimatus sitisset, iam aestimabitur undecim coronatis, ct decem
143쪽
assibus. Sic e diverso, si solius coronati augeatur aestinaatio, ut qui prius erat asilum quadraginta,sat quadraginta quinque: certe iam quod ad eum attinet, decrescere videbuntur rerum pretia: & equus ille, qui antea aestunatus suisset decem coronatis, iam solum aestimabitur octo coronatis, &assibus quadraginta. Est quidem revera semper eadem aestimatio, si vim ctus in spectes. Sed pauciores coronati numerantur, ubi maior eorum a stimatio eis: & quo minor facta est, tanto etiam plures dabuntur.
que generis sint, aestimatio, aequa proportione vel augetur vel minuitur, recte dici videtur quod Constantinus ait, rerum itidem aliarum omnium pretia vel augeri, vel decrescere: velutis pro decima parte generaliter numus minuatur: & qui antea decem libras habere flicebatur, iam tantum habeat novem: certe res quae prius a stimabatur decem libris iam novem tantum aestimabitur. Noli de negociatoribus nunc loquor, iisve qui rem , quanti pollunt, semper vendunt,& plurimi faciunt, maXim O- ique aestimant. Loquor de vera rerum aestimatione, de qua apud iudicem vel arbitrum quaereretur. Dixi, quam potui simplicissime, quod superiori Constantini constitutione tradi, ab in- 'geniosis hominibus accepi :. quod quidem &iustum es se, di magnum in Reip. usum habere .poisse, nemo non videt, illudque etiam contineri, ne unius alicuius species numorum testi-H matio
144쪽
' ii 4 Bald uini de Legibus Const. Μ.
matio Vel imminuatur, vel augeatur: quin de i aliis omnibus numis, aequa proportione, idom . statuatur. Nam alioqui cum multa iniqua si
Tent, tum Vero commercia interturbarentur, &magnae in Republ. turbae nascerentur.
Atque huius quidem etiam loci esse videtur illa, quae eodem Codicis Iustiniani tramtu stab-- . ' iecta est Gratiani,Uulentiniani & Theodosii comstitutio, obryetatorum omnium solidorUm unu, forme pretium esse debere. Vulgus existimat ea lege caveri, pretium minorum sic in perpe- . ' , tuum seinet statuendum esse,&veluti figendum, ut manquam vel augeri vel imminui possit.' . . Quod quidem tam essici non potest, quam ct stultum S ineptum esset, & Reipubl. plerum-
que perniciosum, si fieret. Sed illud potius, scuti Fccepimus, lex illa edidit, quod quidem
inagnae ct prudentiae es rationis est) unius alicu- ius certar speciei solidorum variam diversamque aestimationem esse non debere : ac si eiusdem &materiae sint S ponderis, eiusdem quoque pre . tii esse, tametsi fortasse non eadem sint forma excusi. Obryetatos autem vocari solidos, qui ex auro optimo &purissimo conflati sunt, dubium Rin. lib. non est. Nam ct Plinius scribit, obryχum au- 33 p 3 rum vocari, quod, cum igne probatur, simili' colore, quo ignis, rubet. Ac ipse quidem etiam. - noster Constantinus quodam loco solidorum .siiD OVΠ x Vm meminit, cum devotorum Obla-
' ' tione loquitur, & hanc ut appellat) populi d votionem, si modum servet, sibi gratam esse pro-
145쪽
Comment. Lib. II. II sstetur. Vetus Romae mos fuit naualioc obite explicandum est ut pro salute Principis multa solennia vota conciperentur, nuncuparentur, atque etiam religiose persolverentur. Itaque &Augustus hoc nomine quotannis a Populo Romano veluti stipem colligebat. Edixerat autem, 'ne quis prσ salute sua, Imperitve fortuna publi- ea, quicquam Voveret, quod supra suas saeuit tegesset. Sed simul instituerat illas, quas accipiebat, argenti oblationes: quas Claudius Ιmp. Dion. lib. postea sustulisse dicitur. Sa- α 58. Conitantinus tam morosus non fuit, quin illa populi munuscula, & veluti strenas bene precantis, grato & libentyanimo exciperet. Sed tam avarus non fuit, quin largitiones tales ad iustum modum revocaret. Qua quidem de re multa utiliter fortasse dicere possem: sed me nunc revocat res monetaria, quam ut absoluam, dicam duas, quae Occurrunt, & ad eam sancien- i
dam pertinent, abs Constantino gravissimas - Δ
constitutiones editas esse, adversuS eos qui sal mon. sim monetam exluderent. Constat, rem hanc in primis animadvertendam esse: veteresque omnem, quae adhiberi potuit, adhibuisse cautio- , nem, ut huic speciei falsi occurrerent. Et ut illa quae satis nota sunt, nunc non commemorem: extat vetus. quidam de re bellica li-
bellus, olim scriptus ad Theodosium Imp.& eius filios, ut num arti & opifices monetae in aliqua insuly, in quam aliis nullus accessiis pateat, veluti concludantur. Sed quis l. im . a
quit ille custodiet ipsos custodes Z Quod
146쪽
iis F. Balduini ae Legibus Const. M.
extremui fuit, Constantinus acerbitatectorum hoc crimen repressit. Iubet itaqi ulteros solidorum sic enim eos vocat flai rum accensionibus ut loquitur in tradi, sine provocationis beneficio: neque eorum' bona publicari sed & domum ipsam, in ulterini numi excusi erunt, ac ne domini hi dem ignorantem excusari, nisi si aut prodi fuerit, aut statim atque res ciuit, quod si aedibus factum est,' ultro prodiderit. Viduimen infelicibus,& pupillis innocentibu, h niter parcendum esse monet. Sed interea res, qui ignorare, quod in domo pupillati non debebant, condemnat, tantum ut fissu0 pendant, quanti domus illa est. Severa secto lex. Sed necessaria erat, ut modis ini. ' . bus tolleretur malum illud, ouo vix quici est in Re p. magis perniciosum. Ac illadem tempora, quibus multos bellis civilibutyrannorum exactionibus exhaustos paul. , nihil non & audereo tentare cogebat, se tem hanc requirebant. Sed ne termittenda est illa,quae libro IX.Cod Theocextat Constantini constituti adverbi, o solidi circulum exteriorem inciderint: l. quiςun capitali supplicio puniri iubet. 'espon' 'βις quidem iam antea suerat, lete Cornelia rei
leges terri cogunt mali hominum. more 3 '
147쪽
Comnlent. Lib. I I. III ut Diodorus talirrat. Νunc cum caput
praeciditur, & atrociori etiam supplieior'q analeficiuna punitur, deterreri tamer hornu A audacia non potest: vixque ulla adversus utio satis idonea potest excogitari. Illud i.-- praeterire non possum, quod Paulus re sana. Aa. . it: Eos, qui fallam monetam percusse-leg, Corrusi in totum efformare noluerint, i Uragio 4φ-icenitentiae absolvi. Constituta re milita- Reipubl. necessaria defensio est, eiusque nervis bene compositis, qui in vectigali- tributis esse dicuntur, totaque adeo re ia, quod magnum est Reipubl. tan inculum, prudenter descripta atque sam inagna latia esse videntur quietis publicae, civilis hominum societas exigit, funda-
Sed ut iustas de bello leges, deque di-
militari continenda, ut in Ocio cives Vivere sine iniuria possint, necessarias esse vidit Constantinus: sic etiam gladiatoria domi certamina retineri pastiis non est, crudelemque illum totum & sanguinarium lanistarum ludum sustulit. Non tulit olim Cato Censor, neq; ferre debuit, L .Flaminium, qui ut saevos sui scorti pa seeret oculos, inter epulas iusserat reum nescio quem, rei capitalis damnatum securi caedi. Cur insani populi talem ludum postulantis, insanas delicias ferret Constantinus Z Fuerat hic R mae multis iam annis mos inhumanus, ut multi etiam privati homines ambitiose populo exhiberent paria gladiatorum. Nam ct in libris Iuris. ς0nsultorum frequens mentio testatorum est,
148쪽
F. Balduini de Legibus Const. M. i
tale ut appellabatun munus dari edive iuben i lium. Ac tempore quidem Tiberii, senatus' consubo cautum fuisse accepimus, ne quis illud dare posset, cui minor quadringentis millibus t-. census esset. Sed interea fallem viri Principes, L. - aut loeuplete , ut populo placeren tanto id ma- os praestabant. Quid Z Ipse Philippus Imp. eum quidem etiam Christianum alioquin se esse fi geret, celebrans, anno ab Urbe condita milietamo,Seculares illos suos ludos, mille gladiatorum paria commisisse dicitur. Sed quanto & Reip amantior,& Imperio dignior,& vero sui & m e neris & nominis religionisque observantior Constantinus, qui lege lata gladiatoriam illam lanienam, quae non tam hominum est quam fe-- . rarum, primus sustulte, & e Rep. Christiana summovit 3 verba eius legis in Iustiniani Codia 3. dna z.de ce haec proponuntur: Cruento lectacula in ocis gladian emili re domestica quiete non puccuti suapro. pter omnimori gladiatores csse prohibemus. : In Codice Theodosiano: Crumta spectaemia in ocio civili ae domesticώ quiete nou placent. Euapropter qu i omnino gi diatores esseprohibemus, eos qui forte deliritorum c usa hanc condi- tion qna atque sententi m mcreri confiueverant, . metallo magis facies in servire, ut fine sanguine si mrum siclorum pomω signoscant.
Edidit hanc constitutionem, quo anno synodum Nicaenam coegerat, neque dubium est,quin
sancti illi patres, qui concilio intererant, valde
149쪽
I 9 eum hoc etiam nomine laudarint. Nam & veteres Christi ani tam valde ab gladiatoriis ludis abhorrebant, ut omnino statuerent sibi fas non esse, cruentis illis interesse spectauulis. Quid Z Vivo adhue Constantino personabant illae Lactantii voces : Eodem facinore spectatorem gladiatorum obstringi, quo S admissorem: ac in his gladiatorum sceleribus: non minus eum cruore μerfundi, qui spectat, quam qui facit: posse immunem esse a sanguine, qui voluit effundi: aut videri non interfecisse, qui inter. sectori &favet, ct praemium postulavit. Fugienda igitur omnia huiusmodi spectacula esse. Cum lias conciones audiret Constantinus, an - Meium suum non faceret Dicebat olim C, a cero: Crudele gladiatorum spectaculum & in. Tbψstinhumanum nonnullis videri solet,& liaud scio
an ita sit, ut nunc fit. Ac Constantino cur ita videretur, & vero cur non dubitaret ita esse,itaque . honis omnibus videri debere, magna profecto eausa erat .. Fecit itaque quod Principem &pium ' humanum, S denique non barbarum sacere oportuit. Certe scriptores Eeclesiastici . inter res a Constantino praeclare gestas non po- stremo loco numerant, sublatos gladiatores; παυε. inquit Socratesὶ τα αονουαχ- Et Soetomenus: παρα ρω ιοις Τοτε πρ-- τον η τῶν μονομαχῶν ri .ferrem aliquot Principes Roman. qui cum multis alioqui vitiis laborarent, hae tamen . humanitate fuerunt, ut valde abhorre- '
150쪽
11 o F. Briduini de Legibus Const. M
rent ab illis spectaculis: nec nisi inviti & prope
illachrymantes talia munera populo darent. Sed cum nostro Constantino comparari non possunt, neque debent: qui tam non indulsit imitans populo, ut primus ausus sit etiam invitum ab hoc ludo revocare. Neque tamen essicere potuit, quin aliquando ad ingenium flexi homines . redierint. Sic ubi mortuus fuit Constantinus, contemptam eius legem fuisse, S suum iterum ludum lanistas aperuisse constat: & Ecelesiasti. cae historiae narrant, cum temporibus Honorii atqueArcadii quidam ab Oriente Romam veni
' set monachus,& monomachias illas vehementer damnans, suo etiam obiecto corpore cuperet eas dirimere, valdeque instaret,ut talia certami
na tollerentur, lapidibus a populo, qui hanc sibi
Voluptatem eripi non serebat, obrutum esse: e que re commotos Honorium atque Arcadium
Impp. legem de hisce ludis gladiatoriis tollendis
repetiisse,Constantinique iudicium confirmasse. . Sed dissicile erat, lanistas cum suis gladiatorubus, retiariis, secutoribus, mirmillonibus, hoplomachis, ct tota illa carnificum cohorte, urbe pellere atque elicere. Porro tam severus S tetricus M ab omni ludo abhorrens non fuit Constantinus, quin Gymnici agonis, qui incruentus erat, spectacula, oblectamenti causa populo roliquerit. Ouadere quaedam eius extat constitutio. Laudat quidem in suisEpistolis PliniusTrs ' bonium suum Rufinum, quod cum Duumvir Viennae esset, Gymnicum agona lege lata sustulerit; quo nomine accusatum fuisse narrat: sed fuisse