Theologia moralis

391쪽

Cap. I. Dub. II. De essentia huius sacramenti sis et Bonc. c. sq. I R. x quod occasio proxima Per se ait illa, in qua homines communiter ut plurimiim

Peccant proxima autem Per accidens , sivestespectiva est illa, quae , licet per se respectu aliorum non sit proxima , eo quod non sit apta de sua natura commu niter inducere homines ad peccatum , tamen respectu alicujus est proximari vel quia hic in illa occasione et8 non sere semper nec frequentius, frequenter tamen cecidit vel quia, spectata ejus praeterita Dagilitate , prudenter timetur ipsius lapsus Und perperam dicunt Nav. c. 3 n. 7. Lug. dia i num. 5 et Viv q. 34'. 4 n. 5 cum aliis , non asse in occasione proxima adolescentes , qui laborando cum sceminis Peccant consensu, verbis , aut tactibus , eo quod ut dicunt non sere semper et talibus occasionibus peceant; nam , ut diximus, ad occasionem proximam constituendam susscit, ut homo frequenter in ea Ia batur. Notandum verb, quod aliquando occasio quaere,pecti aliorum communiter est proxima, respecta hominis valde pii et cauli poterit esse remota , ahen advertunt Holgm et Croixa c. Distinguitur . occasio in voluntariam , et neceS-riam Voluntaria est, quae iactu dimitti potest nece 'raria, quae physie , vel moraliter non potest avelli. Periculum autem proximum aliud est formale

aliud materiale Formale est illud, quod est proximi,

eoniunctum cum peccato illi ut homo in eo constitulus probabiliter peccaturus sit, sivδ in peccatum con-εensurus; et hoc periculum semper vitandum est. Intelligendum tamen hoc ut heu advertit Croixari nom.

ab4 D, si periculum sit consensus , non autem simplicis lentationis, aut motuum. Miateriale vero est illud, quod cum peccato non est proxime conjunctum, sed tantiam remote . ratione necessitatis et mediorum quae homo adhibet ad peccatum vitandum undδluti caccidet quod oecasio de se sit proxima et periculum remotum proiit evenire potest in Chirurgo, qui in edendis partibus secretioribus puellae utique esset in occasione proxima peccandi, sed ratione necessis

392쪽

h. Lib. I. Trael. rv. De Meraimento Poenitentiae. tatis , et ossicii, si debitas adhibeat eautiones piarum eogitationum, precum , protestationis de non conse tiendo, bene poterit a culpa excusari quia tunc divina adjuvante gratia periculum fit remotum et materiale Vide Croici 5 n. 54. Ex praemissis insertur, esse in occasione proxima eum. qui domi retinet mulierem, quacum saeph Peccavit. Et hic notandum, quod, si quis non habet a suam dispositi em mulierem, qu4 cum peccet, sed cum ea Pe cet semper. hic accedit in illius domum, tunc illuc accedere sit futurum occasio proxima, etiamsi semel inanno accederet, et peccaret. I. Qui in ludo requenter la-hitur in blasphemias, vel fraudes. 3. Qui in aliqua domo, caupona, aut conversalioite incidit in ebriis tem, rixa , verba aut gestus lascivos. Hujusmodi poenitentes non sunt absolvendi regulariter, rus pride Occasionem deseruerint Pariter non possunt absolvi illi, qui licet in occasione non peccetit, aliis tamen acandalum praebent, ut communiter docentiata us r. a dist. a part 9 n. 9. Bon de atr dist. 4 parto xyn ta et Salm c. 54 6 cum au. Grassi Candido, Lop. etc. Addunt Croi l. 5 n. 69 et ourn. t. a P. I57 cum Cabassut quod, cum occasio externa conjun-pitur cum passione. aut tentatione vehementi viati ibit vitioso, vel sorti tentatione, peccet qui eam non relinquit, etsi necdum cesserit tentationi quia. Toro accidet, quod talis se contineat, si ab occasione Non separetur et unde ait Tournely, quod ancilla vivis de sollicitata ab hero teneatur ab illius domo discedere; qui enim liber commoratur, ubi iam periculos ad malum allicitur, non potest rationabiliter sperare vi toriam tentationis nisi auxiliis gratiae extraordinariis. quae sperari sine temeritate nequeunt ab eo, qui libere periculum vitare potest, et non vitat. Haec tamen intelligenda sunt, si hujusmodi persona sit fragilis, et parum devota nam si esset paetati dedita, et cauta. et opportuna adhiberet remedia ad tentationes repellendas ac passioni obviandum, tun eam non obstria gerem ad occasionem auferendam. Dicit autem Mnc cap. 5 quaeat. 8, non esse negan

393쪽

Cap. I. Dub. II. De essentia Mjus saeramenti. 3 idam absolutionem juvetii et puellae, qui aliquo tem-

pote se invisant animo atrimonium contrahendi; nemo enim ait tenetur ducere personam ignotam, sed per aliquod tempus potest experiri, quibus moribus alter sit praeditus. Haec assertio speculativ loquendo videtur rationabilis; sed ego experientia doctus vix semel vel itertim perimitterem sponso ad domum UODSse accedere, vel sponsae aut parentibus illum in cloino excipere , raro enim reperi, qui in tali accessu non peccaverit, saliam verbis aut cogitationibus, cum omne aspectus, et colioquia uter hujusmodi sponsos aint incentiva ad peccandum, et moraliter impossibile ait, ipsos invicem tractare, et stimulos turpes non Semtire ad ea, quae tempore conjugii inter se tutura erunt. In liis autem omnibus, praesertim ubi turpium lapsuum periculum imminet, advertat sedulus Consessarius, quod numquam crudelius segessurus sit cum poenitem te, quum benignius agendo et quo majorem severit

tem adhibe t eo melius illius saluti consulturus sit. Dah.hVillanova iner. 6 post Dο- Q d. vocat Consessarios impia pios, qui no con num confrissent, utam

in sua nequitis manere permittunt. Nec Consessarius

turbari debet si poenitens dicat, in hujusmodi casibus scandalum oriri, si post Consessionem amplius non accedat ad illam domum , si mulierem expellati, aut aliud simile effugiat periculum; nam illi suadere debet; quod rever potius scandalo sit futurum, si post

Consessionem occasionem non auferat aut enim alii

ejus peccatum aut periculum ignorant et tunc nihil mali suspicabuntur, puta si quis famulam dimittit, vel si ab accessu in aliquam domum abstinet; vel iam alii id animadverterunt , et tunc famam potius recuperabit, quam amittet. Ex his omnibus concludo, quod ordinari loquendo, numquam absolvi debeat poenitens, qui versatur in

occasione proxima voluntaria , etihmsi extraordinaria signa doloris afferat, antequam occasionem removeat occasio enim extrinseca, praesertim ubi agitur de vitio

turpi, quando praesens est ita mentem exeaeeat , ut

394쪽

h. Lib. I. Trare re De Saeramento Poenitentiae. tatis , et ossicii, si debitas adhibeat eautiones piarum

eogitationum, precum , protestationis de non conSe

tiendo, bene poteritis culpa excusari quia tunc divina adjuvante gratia periculum fit remotum et materiale Vide Croixa Mn. 54.

Ex praemissis insertur, esse in occasione proxima eum. qui domi retinet inulierem, quacum saepe peccavit. Et hic notandum, quod, si quis non habet a suam dispositionem mulierem, qui cum peccet, sed cum ea Pe cet semper. ho accedit in illius domum, tunc illuc accindere sit futurum occasio proxima, etiamsi semel in anno accederet, et peccaret. I. Qui in ludo requenter la-hitur in blasphemias, vel fraudes. 3. Qui in aliqua

domo, caupona, aut conversalione incidit in ebriet tem rixa , verba aut gestus lascivos. Hujusmodi poenitentes non sunt absolvendi regulariter, nisi priua occasionem deseruerint Pariter non possunt absolvi illi, qui licet in occasione non peccetit, aliis tamen acandalum praebent, ut communiter docent Palava r. a dist. a part 9 n. 9. Bon de atr dist. 4 pari. xyn ta et Salm c. 54 6a eum au. Grassi Candido, Lop. etc. Addunt Croi l. 5 n. 69 et ourn. t. a P. I57 cum Cabassut quod, cum occasio externa conjun-ψtur cum passione. aut tentatione vehementi, vestisibit vitioso, vel sorti tentatione, peccet qui eam non relinquit, etsi necdum cesserit tentationi quia Taro accidet, quod talis se contineat, si ab occasione Non separetur unde ait Tournely, quod ancilla vivi de sollicitata ab hero teneatur ab illius domo discedere; qui enim libere commoratur, ubi iam periculose ad malum allicitur, non potest rationabiliter sperare vim oriam tentationis nisi auxiliis gratiae extraordinariis. quae sperari sine temeritate nequeunt ab eo, qui libere periculum vitare potest, et non vitat. Haec tamen intelligenda sunt, si hujusmodi persona sit fragilis, et parum devota nam si esset pietati dedita, et cauta. et opportuna adhiberet remedia ad tentationes repellendas ac passioni obviandum, tunc eam non obstrimgerem ad occasionem auferendam.

Dicit autem Rono cap. 5 quaeat a non Mae negari

395쪽

Cap. I. Dub. II. De essentia talus saeramenti s idam absolutionem juveni et puellae, qui aliquo tempore se invisant animo atrimonium contrahendi; nemo enim ait tenetur ducere personam ignotam, sed per aliquod tempus potest experiri, quibus moribus alter sit praeditus. Haec assertio speculatis loquendo videtur rationabilis; sed ego experientia doctus vix semel vel iterum perimitterem sponso ad domum UODSse accedere , vel sponsae aut i,arentibus illum in cloino excipere , raro enim reperi, qui in tali accessu non peccaverit, saliam verbis aut cogitationibus, cum omnes aspectus, et colloquia inter hujusmodi sponsos aint incentiva ad peccandum, et moraliter impossibile sit, ipsos invicem tractare, et stimulos turpes non Semtire ad ea, quae tempore conjugii inter se tutura erunt. In his autem omnibus, praesertim ubi turpium lapsuum periculum imminet, advertat sedulus Consessarius, quod numquam crudelius segessurus sit cum poenitente, quum benignius agendo et quo majorem severit

tem adhibe t eo melius illius saluti consulturus sit. D Th. aVillanova Fer. 6 post Dο- Q d. vocat Consessarios impia pios, qui ne consumtem conmissent, Mum in sua nequitia manere permittunt. Nec Consessarius turbari debet si poenitens dicat, in hujusmodi casibus scandalum oriri, si post Consessionem amplius nota accedat ad illam domum , si mulierem expellati, aut aliud simile effugiat periculum; nam illi suadere debet; quod rever potius scandalo sit futurum, si post Consessionem occasionem non auferat aut enim alii ejus peccatum aut periculum ignorant et tunc nihil mali suspicabuntur, puta si quis simulam dimittit, vel si ab accessu in aliquam domum abstinet; vel iam alii id animadverterunt, et tunc famam potitas recupera-hit, quam amittet. Ex his omnibus concludo, quod ordinari loquendo, numquam absolvi debeat poenitens, qui versatur in

occasione proxima voluntaria, etihmsi extraordinaria signa doloris afferat, antequam occasionem removeat occasio enim extrinseca, praesertim ubi agitur de vitio

urei, quando praesens est ita mentem excideat, ut

396쪽

5ν, Lib. I. Trael. IV De Sacramento Poenitentiae. omnia proposita memoria deleat et ad peccata ita impellit, ut aliquis, etihmsi certam suam damnati nem ab illo crimine secuturam cognoscere , adhuc pecca o non desisteret. Vide mox infra Dub 3, 45445 mutatiitur a. An absolvi possit, qui se exponit proba bili periculo peccandi Assirmant Mendo Gob et Caram. apud Viva in Mop.4 damn. ah Alex.VII .et Ηοges, Lumb. to apud Croix lib. 5, 25 et consentit Spor. m. 3a . modo adsit rationabilis causari quia ut junt). Cum prohabile εli, quod ille peccaturus sit et probabile

quod non sit peccaturus, potest sibi formare couscientiam certam, et proinde judicium practicum, se non PeccatuTum.Sed hanc opinionem jam resutavimus l5Π.63 cum Busem, Croix, Carden Elig. etc. Hic addis auctoritatem D. h. a. art. 9, ubi id expresse .reprobat dicens Infirmita de de quorum su/Mersiones babiliter Emeri possit , rohibendi sunt ab infideliam communione Ratio est, quia, cum adsit probabilitas labendi, jam adest formale periculum lapsus, quod . ut diximus omnino est fugiendum, quando occasio est voluntaria secus verbosi necessaria ut diximus l. 5n.63 de Medieo et Parocho . Imo recte sentiunt Patausto tr. a d. s. I S. 3 n. 9 cum Suar et Soto , Bann. apud Tourn. t. 3 p. 77 M. Major item Salm VaL et

Agor. eitati l. a. n. 26. Pariter, quod in necessitate extrema spirituali proximi non sollim possis sed tenearas illi succurrere cum tali periculo probabili quia tunc ne istissessicit, ut periculum evadat remotum untia si potes, fetaeis idque docet idem D. h. l. mox cit.ἡhi,pos' u. hi dixit,prohibendos esse a communione infidelium eos, de quorum salute probabiliter timetur, - addit Diis urgeat neeessitas. Dies tamen Tourn. l. c. cum visio, quod, si periculum sit tale, ut probabilior sit lapsus, tunc nullo modo possis, nec debeas illi te exponere, quia quisque plus suan, qutim aliorum sa- Iuleni respicere debet. Sed huid responderi posset, quod in tali casu extremae necessitatis, modb lapsu non sit moraliter certus, licet sit probabiliter tene- ruris te sollius praeuiumire orationibus, et operibus piis,

397쪽

cap. I. Dub.II. De essentia hnjus Sacramenti. 573 et deinde fidero de majori auxilio Dei rationabiliter enim tuo esset sperandum, sore, ut De uri augeas aμXilium , ubi major urgebit necessitas. Dubitatur 3. An poenitens, qui versatur in occasione 45 proAima voluntaria possit umqu in absolvi Hic antε omnia oportet animadvertere qqatuor propositiones Proscriptas in haec niateria. I. Propositio a damna laab Alex VII dicebat: Non es nHYModus concubinarius ateficiendam conc insim, si flore nimis filis esset ad Obiectamentium concubinarii ius 4eaalo , dum desi/eiens uti, nimis ae M eret Mitiam, et alis Ῥuiae taedio murii concubinianum afferent, e alio mula nimis di sciae inoenire tir. II. Propositio 6 damn . ab Inn XL dicebat Potest siqvcndis absolvi, qui in proxima Oc-CUSione Peccandi iamr,ue m potes et nρn uis Omis' ter , quimmo direcI e ex rvositu quaero, aut ei seive G. III. Propos. 6 ab eodem Ιηnpseut damn. Proxima occasio occandi non est fugiendri . Uundis .causa ,siqua usus aut onfesta non Iaciendi occurrit. IV. Prop. 63. Licitum est quρerer direri occasionem Proaimam peccondi, pro bono spirituali e temporiasinos ro, Melproximi. Sed dubium fit, an, qui non adhuc

occasionem proximam removerit, possit prima vel seeunda vice absolvit Primia sententia assirmat, et hanc tenent plures auciores, prout Suar. d. 3 Sec t. m. 3. Pal. t. a tracto dub. I p. s. 3 n. 8. Sporer n. 325.

et Holgm. t. a p. 48 n. 58 eum Tamb. ac communior ut asserit et consentit Boncag. c. 4 q. a pro prima Vace, Caεu, quo poenitens nondum ad ertit ad obligationem removendi occasionem Batio, quia ut aiunt talis poenitens potest esse bene dispositus ad absolu- tionem. elim nondum occasi'ne climissa , si Vere proponat dimittere. Sed hic distinguendum cum S. Carolo Borromaeo sndis rucι suis Consessariis tradita inter occa*iones, quae sura in esse prout cum aliquis coq-cubinam domi detine i vel diim aliqua amula peccat cum bero, quotiεs ab eo tentatur, et inter occasione

398쪽

Sν Lib. I. Tract. Iv. De Sacramento Poenitentiae. quae non sunt in esse, iit si quis loquendo prolabitur in blasphemias aut vel sando in cauponi pro' rumpit in rixas et ebrietates, aut convivando cum sociis ruit in v rba et cogitationes obscoenas , etc. In occasionibus hujus secundae speciei , quae non sunt in esse , recte docet S Carolus . quod, si innitens firme proponat ab eis cavere , possit per unam aut duas, etiamque tres vices absolvi. Quod si postmodum emendatio non apparet, differri ei debet absolutio, donec ille cum nectu occasionem derelinquat. In occasionibus vero prioris speciei, quae sunt in esse ait S. Carolus, poenitentem neque prima vice absolvendum sequascumque promissiones Pros rath, nisi prilis occasionem amoveat. Et hanc sententiam censeo saltem ordinari tequendo omnino sequendam Peamque tenent ardenas in Prop. 6 dam. ab Innoc. I. cum Bon. Villat et Candicio, ourn. t. a P. 257. Beg. i Conc. p. 658 n. i. Ρ. Segneri In-sr. Cons. c. 5 Auctor libr. cui titulus Instrug. per Ii Consessori Novelli n. III. item Nav. an C. 6n a ubi ait concubinarius cohabitans concubinae non debet absoω, antequὰm ab ea se cretur coninch. d. 8. de Poenis de i n. ii 3 ubi : Eos, qui Mimn in concubiniam , υEo modo extris casum gras is necessisasis expedit absolue ere , antequis defacto se rentur Azor. p. 8. I. 3 c. 3 q. a Rev. non posse hei Deum Moημι

antaequis ab ea scilicet concubina sepiaretur item Bodr Sylv. Fernand Margarit , etc. apud al, dict. n. 8 ex D A igustino inis Satisfactio ae Poenit. Dist. 3 ubi sic dicit Satis orio pinnisentiae est Uccatorum

'ciausa excidere , neque eorum s gessionibus adisum

India re. Ergδ tenetur poenitens ant absolutionem occasionem au serre, lihs suggestionibus aditum non praecluderet Ratio et hujus sententiae ut ait Cari

videtur esse, quia prima sententia videtur daan. in pra sata Pr. 6 ab Inn. AI. Sed haec ratio non convincit: narra

aliud est posse ab otii eum . qui occasionem ns misOmisere ut dicebat propositio, aliud. eum, qui licet non velit omittere antha diationem, benhtaui en vult omit terestatim post absolutionem.Basio a. quia Praeceptiam

399쪽

Cap. I. Dub. II. Be ementia linius saeramenti s a tollendi occasionem voluntariam est negatiVum id est non permanendi in occasione prout est praeceptum non retinendi alienum), et hoe obligat semper et ad semper unde qui potest occasionem statim

removere, et non removet, est in actuali transgressione praecepti, et ideo indispositus. Sed haec rationeque omnino satisfacit, vel saltem intelligenda est in solo casu, quo poenitens nolit statim post absoluti nem tollere occasionem, et tant im promittat auferre in futurum; at si poenitens in actu Consessionis firmὶ proponeret occasi 'nem removere statim ac domum redit,i in video, cur dicendus esset hie indispositus, et quod praecepto contraveniat. Ratio potior et vera haec mihi videtur esse ablatio occasionis est res magno per ardua et non si nisi quis magnam vim sibi inserat, ut avellatur ab illa occasione, ad quam propter praeteritam sui animi adhaesionem remanet valde pro- ensus Pet ideo, si occasio non aufertur ante abso-utionem poenitens de iacili post absolutionem sedecipiet, falsbsibi suadendo, quod tentationibus restiturus ait ε sic oceasione non dimissa , prosectb redibit ad vomitum. Qua de re, si talis vellet absolvi, antequtim

occasionem deserat , esset indispositus quia Se con-atitueret in probabili periculo in si ingendi propositum: ac propterea Consessarius, qui eum absolveret ipsum relinquendo in tali periculo, utique pecearet .meontra ossicium Iudicis, quam edici quia absolveret indispositum , non applicando illi remedium ejus

saluti necessarium.

Dices : Poenitens, qui habet pro se opinionem probabilom , debet absolvi, quiae, cum sit dispositus, habet jus ad absolutionem , iuxta dicta l. 3 n. 25. et dicendam. 6o4. Erg,siquis efformaret sibi conscientiam probabilem luxi primam sententiam, teneretur Consessarius eum absolvere. Respondetur quod i

licitum sit sit diximus mox supr. n. 453 dub a se voluntari exponere probabili periculo peccandi. und peccat poenitens . qui vult absolutionem recipere, antequilin occasionem disputat, eum se immi

400쪽

3μ lib. I. Trici. IV De Gismeato poenitentiae. tat in probabile periculum infringendi propositum est ideo tamquhm indispositus nullum jus habet ad ut

solutionem. Respondetur . . Dato et nou ConceSSO

Juod poenitens possit absolvi semel vel iterum ante,

imissam occasionem, tamen ut communiter dicunt BD et ipsi adversarii concedunt poenitens non ia-bet jus ut statim absolvatur; et propterea bene polast et, si potest , tenetur Consessarius , ut partes mi

muneris recte agat tamquhin Medicus disterre illi

absolutionem , usquedum occasiouem auserat. Dixi tamen oraenaria nam merito excipiendus osti cum Lugo d. 4n. 5 i. IIolκ. n. 586. et Imrer P. 25. casus quo poenitens asserat extraordinaria

signa dolaris , quia tunc propter hujusmodi signa

Consessarius prudenter porus iudicare non ades uin

tartanullule istaei illuui illi,cl proximum infringetidi

nt, poenitentem uberiorem recepisse gratiam on magis constanter se geret in occasione removenda Nilii lominus, ait Bone . . quod ipse etihm in hoc casu absolutionem differret, usquedum occasio auferretur, si absolutio commodi disterri posset et ita etiam ego agerem. Evcipiendus a cum Viva loco supra cit. Casus, quo poenitens , si absolutio disseratur, non possit ad Consessarium redire vel nonnisi post longum tempus: tuo enim . si ille iam fuerit confessus peccata sua . et Consessarius prudenter iudicare valeat, en in firmam habere voluntatem tollendi occasionem sta lini ac poterit , tunc potest et debet ipsum absolvere . quia tunc poenitens habet jus , ut statim absolvatur. Nec obstat dicere, quod ipse tunc remaneret in eodem

soriculi ut mox dictum est instingendi propositum.

amores'ondetur , quod hoc casu tale periculum deliroximo fiat remotum sistat enim ratione gravis damni ut inscii dicetur non tenetur poenitens occasionem auferre,eoquod periculum per se proximum ratione illius necessitatis evadat remotum ita in casu nostro periculum illud infringendi propositum fit remotum ratione magni oneris , quod poenitens deberet subire, Ieriim