장음표시 사용
221쪽
obiicit iuuencs duces, quia non constat cos esse prudentes ut Iob ait. ir .c. Est sapietia in antiquiris, & in multo tempore prudentia, sed stui titia est sigillata in corde pueri, dc virga disciplinae fugabit eam Prouerb.rr. Ideo minatur Deus populo Iuda per Esaiam Prophetam. 3. c. se cis pucros in re- gcs daturum, de cisciminatos, quod quidem grauis stimum indignationis genus est , dc miseram rempublicam puerinu si i--m V imperio subesse, iuuetus enim prudentiae sapientia in con-& mentis moderamine senectuti non aequari potest. inim ς' - Probe monet parcntes diuus Beria ardus,qui quamprimum exortus est infans ei dignitates, Ecclesiasticas venari studeta --m f se id praesta e no posse absque grauissimo vitae naufragio,vt patet ex Epistola . quam scripsit ad T lieobaldum Comitiarum primi tem,liis verbis, Oisendo proculdubio, si facio quod requi- a ritas, nan honores dc dignitates Ecclosiae non ignoro debe 4 a tr. ritis qui dignὰcas, & secundum Deum administrare ve-ὼ - ... hi x M possint, porro eas acquiri paruulo filio vestro preci-- tinta in iis bus meis, vel vestris, nec vobis iustum, nec mihi tutum esse
noueritis. Ast quidam stulti patres qui in congeredis diui- , LMe, tiis, quaque via plus student, quam saluti pignoris, clama bunt natos beneficia Ecclesiastica digne mereri dispensa-T , ' tione Papae, ob fulgentem virtutis indolem, &sanctitatis si expectationem Papa profecto audacius haec disputans non sacrae suae potestatis aequitati respodet de hac enim dispen-r utor )- satione loquitur idem Diuus Bernardus lib. 3. de consideratione ad Eugenium Papana. Non sum tam rudis, ut igno-t rem vos positos dispensatores, sed in aedificationem,non in destructionem, ubi enim necessitas urget excusabilis di- spensatio est, utilitas dico communis, non propria ,at cum
nihil horum est, non plane fidelis dispensatio est, sed crudelis dissipatio. Nec obest praemissis ' mandatum Papae
Alexandri 3.ext.dc aetate de qualitate praeficicndorum cap. Indecorum, dicentis, mandamus quatenus nemini infra annum quartum decimum constituto personatum cuiuslibet Ecclesae concedere praesumatis, non enim prohibendo
insta quartum decimum annum, dc supra, quia cst cxpressa prohibitio, lices enim quod de uno prohibetur, de aliis concedi videatur,hoc verum est, sit aliunde non sit prohibi
222쪽
sECvNDA CLAσs I S. scytum. Nec obstat quod Papa sciens pueris infra decennium t oiavi se conmilitis datas esse ecclesas illos non priuat eis sed tan- oivi Esses tum prohibet ne in posterum fiat. Alex, 3. de aetate de qualtate praeficiendorum cap a nam xet illic habet glossa dijpen--μψω sitione tolerantur talos pueri sic promoti ex ratione. Sed notanda est sentcntia Alexandri 3. qua scribens Archiepiscopo Cantuariensi de eius susastaneis inquit Indecorum.''U' '
est ut hi debeant ecclesias regere qui non nouerunt seipsos re pestine gubernare, cum ad ecclesiarum regimen tales personae sint h admittendae quae discretio nu praemineant Sc morum sul- Ereloi ira eat honestate. In his hodie violatur dispesationis i religio. Alterum requi latum iure canonico in promouendo ad -- curam animarum est quod iam sit in sacris constitutus.Alexander 3. Licet ad regimen parrochialis ecclesiae non de obj a sim eis. beat aliquis ni si subdiaconus sit ad munus admitti dispen-I- ., Nit citi satiue tamen in minoribus ordinibus constituti consueue runt assumi dum tamen tales sint qui infra breue tempus ' D. id est secundum glossam infra annum ut in sequentibus dicetur, possint sacerdotio singi. Q e. non Tertium ecclesie statuto necessarium iis qui curam animarum adipisci volunt est legitimus ortus, unde hoc Bonifacius statui de obseruari voluit decretum. Is qui dese- tum patitur natalium ex dispensatione cpiscopi potcst licitd si ci aliud canonicum impedimentum non obstat ad
ordines promoueri minores & obtinere beneficium cui d. f. non eminet cura animarum, ad ordines autem maiores,
E N EF r C i v M Ecclesiasticum non potest licite sine institutione canonica obtineri,extra.dE rcgul. ivr..reg. in c. ubi glosia habet quod institutio canonica quatuor requirit Primum quod persona instituens habeac legitimam a Cap. nullus. potestatem , dc iit talis quod instituere possit. Secundum in Α, 7 γ ouod
223쪽
i o OECONOMIAE CANONICAE quod institutus sit talis, qui possit institui , ut habetur de institutionibus cap.vltimo. Tertium quod illius beneficij institutio ex iure proprio vel deuoluto, vel delegato ad institutionem pertineat. Quartum quod obseruetur forma ν - .. illius constitutionis , Quae habetur de electione cap vltim. M Vt autem canonica haec institutio clarius intelligatur duo maxime sunt obseruanda, ut iusta legitima, ac canonica sto, uis. -- alicuius benefici j Ecclesiastici prouisio. Vnum est ex parte autem Mς ς - prouidendi de promouendi. Alterum est ex parte viae, G A, mae, ac modi prouisonis & institutionis. Quantum ad prime, mum in prouidendo est obseruanda idoneitas ad tale be-2 Aneficium, quae simpliciter requiritur, ut scilicet sit idoneus,r-brκ. ς moribus de scientia, & aliis decretis conditionibus. Idoneus, moribus dicitur, vir bonus,quantum humana fragi- rego-ru. litas permittit itaque secundum iura moribus & scientia sufficienti & aliis superius commemoratis conditionibus ornatus est sufficiens ut talis beneficio exornetur δί pro-N. Mydς xur, Conqueritur sancta Lateranensis synodus de ab usu de negligentia in his promotionibus commissa. Gra
, i, ue inquit )nimis est&absurdum quod quidam ecclesiarum praelati cum possint viros idoneos ad ecclesiastica be-cq neficia promouere, assumere non vereantur indignos qui-N bus nec morum honestas nec literarum scientia suffraga -
q. ., ru inς, tur,sequciates affectum, no iudicium rationis. ς Vnde quanta ecclesiis damna proueniant, nemo san mentis ignorat, - , ,etis in volentes igitur huic morbo mederi praecipimus ut praeter
ii .e indignis idoneos allumant, qui Deo de ecclesiis ve---, lintdc valeant gratum impendere famulatum, fiatque det' hoc in prouinciali Concilio diligens inquisitio annuatim.
I. V. o m liis, Haec sacrum Concilium. I, autem non est idoneus qui de-: c., 'in Qmni conditione iure diuino vel humano requisita,
mistisi, isto. unde qui est malorum morum vel ignarus aut insufficien-
. ter peritus ob quos defectus si iam promotus esset merito a. deiiceretur, indignus est de dicitur qui ad beneficia pro- ώς' moueatur , similiter indignus est qui debita aetate odat iure decreta non commendatur, aut qui ex illicito concubitu natus est, & qui iam habet aliud beneficium incompatibile huic de quo prouisio est facienda,vel personatum el
224쪽
vel dignitatem cum cura animarum, d na tunc non teneret dcollatio ipso facto extra.de electione cap Ncmo. in 6.& ex - μω m .itra de osticio iudicis ordinarii cap. Ordinarii in s. &de praebendis & dignitatibus cap. i 6. Indignus est pariter ha - o. o. i' etibens plures dignitates vel plura beneficia parrochialia sine dispesatione Papae de ineli gibilis est, extra de Clectione. connumere urcap. s quod incipit dudum in s. ex Gregorio s. Qui ita indigne suscipitur non praescribit nec iacit prouentus suos .am, hoe .se,& ideo tenetur cedere &restituere ecclesi. ae omne dam
num quod sua indignitate intulit hoc attestante generali zia T. O A. Concilio Laic rancia si cap. rc. x dicente quod non solum 2 ' - - deiiciendus est indigia E promotus verumetiam indigne
promouens est puniendus. Ratione non caret haec senten- ' - Milo
tia quia indignus recipiens beneficium ecclesiasticum
scienter recipit in iacturam ecclesiae S in iniuriam & damnum idoneorum S contra iustitiam distributivam, recipit Distributor etiam qui scienter beneficium indigno di- I-- , stribuit eontra iustitiam distributivam agit inccclesiae iniuriam propter quod generale Concilium Lateranente ιιmiis is i. iarbi sui a cap.r ε .agens de confirmatore qui si scienter indi- n egnum confirmauerit, decernit, quod non solum indigne mali , promotus est retrudendus,verum etiam etiam indigne promouens est puniendus, & statim describit poenam dicens. ha Ipsit in quoque decernimus hac animaduersione puniri ut v . cum de ipsius constiterit negligentia m imὰ si hominem 5 insufficientis scientiae vel innonestae vitae aut aetatis illegitimae approbauerit, non solum confirmandi primum suc- I , .
cessorem illius careat potestate,verum etiam ne aliquo ca- u .no a.
su poenam effugiat a perceptione proprii beneficij suspen- . datur quousque si aequum fuerit indulgcntiam valeat pro--ι
naereri, si conuictus appareat hoc per malitiam excessisse tria pa
grauiori subiaceat ultioni haec Concilium Lateran. Et ha- mia betur, de electione cap. nihil est. in quo praemisso decreto concilium punit Episcopum confirmatorem indigni dupli- lib. i. ci poena spirituali priuatiua,& una temporali, priuatiua,ti quam priuando illum potestate confirmandi successorem quantumuis canonice electum, item suspendendo cum abi
225쪽
OECONOMIAE CANONICAEE D, ,1 . pu ne si auum, Alconder 3. sin tui punit eligentes indi
eum in eun gnum, dc confirmatorem, ut hoc decretum innuit, Clerici ci xici sane si contra formam istam scilicet praemissam de idonei tate eligendi, quemquam elegerint ,α cligendi tunc potestate priuatos,& ab Ecclesiasticis beneficiis triennio nouerint Ie suspcnsos, dignum est enim, ut quos Dei timor non benefeia reuocat Ecclesiasticae, saltem coerceat seueritas disciplinae. - , - - Episcopus autem si contra haec secerit,aut consenserit fieria p.re' in conferendis praedictis, officiis, & beneficiis potestatem 'E. -. amittat, δί per capitulum aut per metropolitanum, si capi-M.c.cium in eu- tulum concordare nequiverit, ordinetur. Quod decretum
Mid οῦ ι .s reserx, M approbat Gregorius v. extra de clectione cap. s 3. Aisoler,sα- si quod incipit,congrcgato. scribens ad Episcopum S 1luanz- o. tensem de canonicis Ni uernensibus ad electione sit turi pa- M.' Pa. d. storis congregatis,qui dicit quod quidam illorii plurimum . , '. . I. deliquiisent cligendo personam, literarum cognitione ru-μω,biit. 1 dem, propter quod illis sicundum Lateranensis Concilii. a ii .h r' statuta ipso iure eligendi potestate priuatis facultasi cligens di ad alios extitisse deuoluta. Haec ille. Si itaque ta grauiter
nemr G puniuntur elietentes indignum, & confirmatorc xsc cle-ι- mθω . .. -orum Ut praemissa scite iura testantur quanto magis si I-- ι ς. donans motu proprio beneficium indigno. Praeterea si is
a. qui canonice cicctum confirmare habet , circa prouisio-- f. 133. Dem iacira beneficij curati debet electum prius arnosccre M l, - -, de eius idoncitate diligens examen faccre quanto naa- Οὐ .gr - . gis quisque benefici j dii tributor sic enim statuit Conci-- p - hum Lateranense cap. 16. Irrefragabili constitutionc san' cimus quatenus quod quisquam fuerit ad regimen ani-ρ τ ἡ ἡia A marum assumptus, is ad quem pertinet ipsius confirmatioia quod iniis si diligenter examinet,& clectionis processsum, & personam electi ut cum omnia rite concurrerint munus confirmatio-β ὸ - , . . nis impendat quia si siccus fuerit incautὶ praesumptum non solum deiiciendus est indigne promotus veruinctiain in lib. er C. d. digne promouens puniendus, ratione probatur & ostendio G i M. . tur quod distributor beneficiorum scienter indignὰ pro
tii or Aris. δε mouens poliisunum ad animarum curam teneatur ad re-
- ires. a stituendum damna sic illata, g nam quicunque sua culpa occasionem dederit totum danum deditis dicitur,
226쪽
s pCvNDA CLASSIS. t 73 extra de iniuriis δί damno dato cap. finali, nam is videtur p Or l. dare gladium in manu furiosi qui exempli pernicie animas infirmas percutit de ecclesiae bona distratait, de ignoran- η-. tia sua in peccati lutum elapsos non educit, idcirco prae ' 'Vm ter diuinam quam exinde incurrit offensam ad seruandam indemnem ecclesiam eandem obligatur ut distinit Bonifacius 8.extra de elect.cap. 3 s . scilicet, commissa. in GAN POssIT BENE FICIV M CONFERRI
I v v s Thomas sui ordinis absque controuersia ful- sidus splendor& reconditioris Theologiae magnus h Th
perscrutator in a a.q. 63. quae est de acccptione personarum articulo a. ad 3. argum. huius paragraphi nodum non mi- onus docte quam sque dissoluit, his verbis, Ad hoc quod ele- , λαά. a. ctio impugnari non possit in foro iudiciali sufficit eligere bonum & idoneum sed quantum ad conscientiam Cligen- G, ti.
tis necesse est eligere meliorem vel fimpliciter V ct in com- o. paratione ad bonum commune. Posica 3c quaest. is s. art. 3. quaerens utrum oporteat eum qui ad cpiscopatum assu- r se . n.s his initur esse caeteris meliorem sic respondet Ille qui dcbet aliquem eligere in episcopum vel de eo prouidere te-J--,c ol.
iactur assumero meliorcin simpliciter quod est secundum charitatem sed meliorem quoad hoc regimen eccles . haec in . sanctus Thomas, cuius sententia duo proponuntur &ab eodem allicruntur. Primum quod secundum iura&in f - γε Π , M. ρὸν ro iudiciali & exteriori sum cit eligere idoneum δc dare beneficium idoneo ad hoc quod clectio aut prouisobc- ε fiam ..isis neficii impugnari non possit, istud ostonditur verum de md in m aluo-crcto Concilij Lateranensis sub Alexand. 3. prout habetur de cicctione cap. cum in cunctis .ubi dicitur. Praesciati decreto statuimus ut nullus in episcopum eligatur nisi qui ' is trigesimam annum . aetatis exegerit δί de legitimo matri- por pse, M monio sit natus, qui etiam vita Sc scientia commendabi- lis demonstretur. Ad idem est Concilium Lateranense - -- , sub Innocentio 3. cap. 26. dicens, Episcopus quoque tales - '
227쪽
i OECONOMIAE CANO Ni CAEs o si Q 0rdines x ecclesiasticos dignitates promouere cu- ii sui si ' rei h qui commissum sibi officium digne valeat adimplerec Depris c. &cap. 3o.idem Lateran. Concit. ita diffinit, Praecipimus via praetermissis indignis assumant idoneos qui Deo & ccesc- Leo r.ipa, ea . si is velint dc valeant gratum impendere famulatum. Alte& secundum S. Doctoris assertum quantum ad con- si ticeiam .- scientiam oligentis, necesse est eligere meliorem & magis c., iponeum , M qui habct aliquem eligere in episcopum vel tibi des rara. de Co prouidere tenetur alium ere meliore, & coseqtienter distributor & donator benefici j tenetur ipsum distri- mois i enim εο- b Uer & donare magis idoneo, quod ratum ostenditur au-- thoritate & ratione duplici, prima cx D.Hieronymo peti-
, ' ..Pisi. in qui clarissimum percipiendae rei proponit exemplum dicens, Moyses amicus Dei cui facie ad faciem loquutus. o. est Deus, potuit utique successores principatus filios suos et s ut facere, dc posteris propriam relinquere dignitatem, sed cx-- ' trane iis de alia tribu eligitur Iosue, ut sciremus principae in is i - tum in populum non sanguini deferendum sed vitae: αm- hq paulo postidem Hieronymus reprehendens frequentissi
bis. De i Domi mum electionum abusum docet quibus ecclesiae primatuso dec. φμ- distribuendus sit, At nunc inquit cernimus plurimos hanc rem beneficio facere ut non quaerant eos in ecclosa co-- nq- si lumnas erigere quos plus cognoscant ecclesiae prodesse. Origenes in Leuiticum super 8. caput. homil. 6. rc- .aceta,re quiri quiri in ordinando sacerdote praesentiam populi scribit, ut
stiant omnes & certi sint quia qui praestantior est ex omni ρ ρ-li re μα- populo qui doctior, qui sanctior, qui in omni virtute emi-
r. s.c nomior ille eligitur ad sacerdotium, haec Origenes licet ea
, ju-.QI . . verba adscribat Gratian. Hieronymo ς in Leuiticum cum
ea dein sint ρο - tamen vere sint verba Origenis.' . h. i. i. Leo x Papa. Metropolitano defuncto cum in loco eius f alius fuerit surro diis prouinciales episcopi ad ciuitatem x πψ -'0 metropolim conuenire debent ut omnium crericori in dirque ciui iura voluntate discussa ex presbyteris eiusdem ecclesiae vel diaconis optimus ordinetur. Ecce non dicit
idoneus scd optimus . . Symmachus Papa ita ait, Vilissimus. computandus est nisi praecellat scientia & sanctitate qui e si onore praestantior. 2 nocentiara
228쪽
Innocentius tertius ad Archiepiscopum Mςdiolanen ibis, E absim hine seribit g No ex affectu carnali sed discreto iudicio lite elemata debuisti ecclesiasticum officium& beneficium in persona magis idonea dispensare. huita Aduerte tamen quod cum dicitur oportere eligere siue promouere digniore hoc intelligi debere cum Caietano . ode possibilibus, de de his qui tales inueniuntur in ecclesia riis.
cui praeficiendi sunt. sic adstipulatur sententia Leonis Pa rventiones pae proxime citata quod pro cligendo metropolitano expresbyteris eiusdem ecclesiae vel diaconis optimus or- sdinetur, quod recitatur s. q I. cap. Metropolitano ubi glossa ita habet. Quia ad aliamccclesiam non est recurrendum si- n. ore. bi idoneus inueniatur.
Superest ut duplici ratione enitescat magis idoneum csse eligendum, cum de beneficio curam animarum potissmum habente fit prouisio , una quae tuetur ex parte es ipsius Collatoris,hoc argumento. Distributor siue prouisor M. ' beneficii tenetur illud distribuere secundum iustitiam distributivam, cum beneficium ecclesiasticum sit bonum
commune ecclesiae, cuius non sunt domini praelati dicente aenai roditi
Beato Petro Non quasi dominantes in clero sed tantum distributores, sic nos existimet homo ut ministros Christi de dispensatores ministeriorum Dei. i. Corin. Ad iustitiam ' Hi autem distributivam spectat ut distributio boni communis fiat partibus secundum proportionem geometricam id est - , frosecundum merita ut habet Philosophus s. Ethicorum cap. 3 Vbi vult quod in iustitia distributiva semper conditio mu' Ο ,3 personae est consideranda, sequitur igitur quod collatio beneficii ecclesastici quod est bonum commune ecclesiae myim
debet distribui secudum merita & idoneitates eorum qui-.bus debentur, alias distributor & collator distribuens be- tam em et eaneficium minus idoneo praetermisso stienter magis ido-
nco peccat, peccato iniustitiae quod dicitur acceptio personarum nam acceptio personarum est attendere ad con-
ditionem perlonae nihil iacientem ad illud negotium, quae msum tibi .
quidem fauoris immorita occasio & personarum caeca ele- 'ctio ob turpem utilitate aDeo specialiter elicitur Deut . 1 o. o de Actuum io. Deus hominis persenam non accipit .Et in
229쪽
veritate inquit Petrus) comperi quia non est acceptio personarum apud Deum Sc l. Ioannis I. Non accipietis cuius. quain personam. Nolite inquit Diuus Iacobus cap. a. in personarum acceptione habere fidem domini nostri Iesu
Christi ubi glossa Aug. Quis ferat si quis diuitem elisat ad
sedem honoris Ecclesiae contempto instructiore & sinctiore 3Dub ibiitqr igitur dans beneficium minus digno re--.b . restariε licto scienter idoneo violat iustitiam distributivam. ., Altera ratio cist ex parte ipsus magis idonei prouidendi eis i. ,- , 9 quae talis est,is magis &potius est prouidendus & eligendus qui maius habet ius ad tale beneficium de quo proui-. ,. sio est iacienda, sed magis idolicus habet maius ius nam vi
ne ad 1 .dupliciter quis dicitur ius habere circa aliquod berret iam ad neficium, primo ius ad ipsum quia scilicet est dignus &idoneus,eo quod sit omnis idoneus cristes membrum alicuius bis iis ekilium ecclesiae habet ius ad beneficium illius ecclesiae,& qui est
magis idoneus habet magis ius, sic quod beneficium vacas, is quod debetur alicui personae illius ecclesiae quae persona digna. & magis debetur illi personae quae magis digna est, via trivi, a f. de de idoneus clectus per electionem acquirit ius circa be- p s neficium ad quod est electus. Secundo quis habet ius non suis ad beneficium tantum sed in beneficio quando scilicet est. n. tir mi' factum suum Sc sibi appropriatum per collatorem vel con--gia firmatorem, ita quod prius erat suum ut commune cum so- .lum ius haberet ad ipsum, nunc est suum ut proprium ius habens in ipso. Eode relabi tu r oratio,vt qu ramus an collator beneficis dans beneficium minna idoneo prςtermisso scienter magis idoneo teneatur ad aliquam restitutione magis idoneo ad cuius dubi j resolutionem ne diutius ad gryphos & sermones implicitos rapiamur sentcntiam offeremus D. Thomae 2.2.q.6 2.art. a. in resp. ad .argum. Dicendum quod aliquis potest impcdire aliquem ne habeat praebccidam multipli-- citer,uno modo iuste, puta intendens honori Dei vel ut utilitatem ecclesiae procuret, quod detur personae digniori dc tunc nullo modo tenetur ad restitutionem vel aliquam recompensationem faciendam, Alio modo iniuste puta
230쪽
177puta si intendat eius nocumentum quod impedit propter i , odium vel vindictarii aut aliquid eiusmodi, & tum si impe pias udit ne praebenda detur digno consulens quod non de-s mtur antequam sit firmatum quod ei detur tenetur quidem ad aliquam recompensationem pensatis conditioni- Ποῦ - ibus personarum & negotii secundum arbitrium sapientis, non tamen tenetur ad squale quia ille. nondum fuerat a- επι deptus M poterat multipliciter impediri, si vero iam firmatum sit quod alicui detur praebenda S alicua propter indebitam causam procuret quod reuocetur idem est ac si iam habitam ei auferret, &ideo tenetur ad restitutioncm qualis, tamen secundum sinam facultatem, hςc sanctus
Thomas. Si igitur magis idoneum impediens sinis Causa Dian. in . q. 61. rationabili tenetur ad restitutionem ergo multo magis distributor proprio motu denegans digniori. Et confirma- Pisia .nim senitur. Distributor bonorum communium temporalium si in et minus quam debuit de bono communi dedit alicui tenetur recompensare secundum squalitatem rei ad rem, puta P uos debebat alicui de communi thesauro centum, & tantum Tim. .is. s. dedit quinquaginta,& si nihil dedisset tenetur ad centum, 'πι- alioquin non fieret restitutio secundum squalitatem rei in
qua damnificatus est ad rem, lugin recompensationem da- ιαν , neturam
tur & ita in proposito si isti igniori debetur de communibus bonis ecclesς tale beneficium non est ei datum sed in rur ad o si. toto damnificatus est a distributore qui ad hoc tenebatur, non fiet rea tutio nisi squi ualens restituatur, si Cergo te- - ΠΨDum nebitur collator illi magis idoneo ad totius rcstitutionem, d ita sentit Caietan. in suis commentariis supra 2.2.Sancti L. o. i mina homς, loco prςfato. Hic adhuc obitor remorari cogor, utrum minus dignus impediens digniorem in susceptione . .di, hoc a benefici; teneatur ad restitutioncm ipsi mastis idoneo, propter quod Vctus a Paluscin quarto ientcntiarum diit 3 s, misis, ferimi.
dicit quod si quis procurat ut beneficium detur minus digno sibi vel alij tenetur ad rostitutionem digniori quem cimpedit quia beneficium est dei, tum secundum iustitiam distributivam digniori,si autem aliquis minus dignus pe- eri
est pro se vel alio non volens impedire propter se dignio. -