장음표시 사용
81쪽
s L HISTORIAE COLLEGII GERMANICI
traducerentur. Vulgata per Collegium te , non est dictu
facile quantus Iuventutem eam omnem incesserit moeror. Coaluerant namque ex longa societate convictuque animi,
ut aegre jam, nec sine acerbo doloris sensu possent divelli. Quanto aberat propius , tanto sauciabat acerbius amari divortii appetens dies. Dolori itaque mitigando Thomas Ludovicus Victoria , artis musicae id temporis Magister insignis, psalmum Super flamina Subsonis ad modos fie-37- biles composuit , quem suavi concentu repetitum audire y bj iam d. sepius juVit. Illuxit tandem praestituta separationi dies, ac
im Ai mni, posteaquam ultimis salutationibus inter uuellus & lacry-
a pietate sumi- mas satis indultum eis, sole occiduo Lauretanus Alumnos
duos & triginta cum attributis sibi Patribus, longo ac silenti agmine, paratam in domum deduxit, relictis in magno luctu , ac tristissima comploratione Convictoribus, quos paulo post e domo Columnensi amotos nova Seminarii Romani sedes accepit , ad S. Mahuti , ut diximus, collocata. Instructum jam ante suerat religionibus obeundis Sacellum opportuno intra domum loco. Huc itum eli re.cta , ac silae ad Deum pro gratiarum actione preces, tum etiam ut auspicato esset quae capiebatur domus possessio. In sacellum denuo conventum est intentis tenebris, ac post Sanctorum pias invocationes, praeeunte verba Lauretano incommuni peractas, aspera diverberatione se quisque nudatis tergis cecidit, illud comprecantibus cunctis Deum , ut suo fortunaret numine Collegii primordia, ut bonus, ut praesens adesset rebus , atque inde bene ac feliciter omnia verterent. Die postero Rector, rursum conventu Alumnorum habito , apta loco ac tempoti verba fecit , demo
strans quid ab iis Deus, Vicariusque ejus Pontifex Maximus, quid homines superique poscerent, quanta de ipsis spes &expectatio esset. Qua oratione ad cultum Christianae pietatis incensis, peracta re divina , sua ipse manu Eucharisticum panem Diqitigod by COOste
82쪽
ET HUNGARICI LIBER SECUNDUS. 63
panem impertiit . Transactis per haec, aliaque Religionis officia horis antemeridianis, quod superfuit diei adeundis quibusdam sanctioribus Urbis Templis datum est . Ecce ausem, paucis interjectis diebus , adest insperato ex aula nuncius , velle Pontificem Collegium suum invisere, &perendie affuturum . Parata continuo sunt, ut in angultia temporis licuit, majestati excipiendae necessaria. Mundata domus, Sacellum holoserico intectum. Et ipsa re Ponti sex ad praestitutam diem , quae fuit Octobris mensis septima supra vigesimam , affuit cum Cardinalium ac Procerum splendido comitatu. Venientem excepit provolutus in genua cum primariis Patribus Mercurianus , & in Sacellum recta deduxit. Quo loco ut consedit, pauca cum Patrubus collocutus, acciri ad se Iuvenes, quorum esset cupidissimus , jussit. Illi haud cunctanter vocati inferunt se , procumbentesque in genua, adoratum procedunt, mixto gaudii ac reverentiae sensu . Quos sibi ad pedes accidentes Sanctissimus Senex vix non manantibus gaudio lacrymis contuebatur, affabaturque, ac fausta prece prosequebatur. Ex iis unus , experrectioris ingenii, & praeclarae speciei Adolescens, brevi, quam paraverar, nec inconcinna oratione communi omnium nomine gratias egit Pontifici pro immortalibus ejus in Germanicam gentem meritis , pro singulari erga se benevoIentia, pro eoque nominatim honore , quo Collegium eo die esset dignatus. Cui Gregorius pauca, sed plenissima humanitatis verba reposuit. Tum assurgens , cuircuire domum , angulosque ejus omnes instituit. Conclavia singula , Bibliothecam , Triclinium , ossicinas ipsas curiosissime perlustravit, magnopereque probans omnia , & quanrumvis sumptum recte in ea domo collocatum aifirmans: Qaid est , inquit, quamobrem non coematur domus in Collegii sermam tam apte comm
deque instructa e Quanti tandem venire poterit ξ Sed
Pontiὐκ Colis legium invisit. Alumnos ad peis dis os eulum ex cipit anianti ab
83쪽
2Ο. Secutae utilitates ex illo Gregorii in Coileiasium adventu. ΣΕ. Novae scribunis
ch. HISTORIAE COLLEGII GERMANICI
quanti quanti veneat , nobis curae erit pretium solvere . Ad ea Lauretanus modeste intercedens, domum specie Ordinatissimam , multis maximisque incommodis laborare ostendit . Minus in primis laxam pro numero Alumnorum , qui ex Germania expectarentur , et Ie ; & continendae intra disciplinam Iuventuti amplam sane , spatiosamque esse domum oportere . Nullam praeterea adjacere aedem factam , in qua Iuvenes Ecclesiastici Ecclesiae munisteriis exercerentur . Si qua esset hujusmodi , eamque ad se trahere Collegium posset , id enimvero ex usu ejus futurum maximopere . Alias addidit haud levis m, menti causas , quae ita animatum Pontificem , omnia queCollegii utilitatibus metientem , ab emptionis proposito depulerunt. Caeterum ab hoc Gregorii adventu congressu
que omnia deinceps Collegio procliviora sunt facta . Est in Lauretani monumentis ipsius manu conscriptis , sibi post
illum diem , non tempus captandum , non molles quaere dos fuisse aditus , ut a Pontifice in colloquium admittere
tur . Patuisse sibi qualibet die , qualibet diei hora velum;
nec Vero parce , aut meticulose emendicanda sibi suis te pecuniarum subsidia , quae ultro nec poscenti ingereret beneficus Princeps , ac liberaliter erogaret. Gubernati hactenus Alumni fuerant iis legibus, quas ab ipso B. P. Ignatio conscriptas alibi diximus ; & erant plane ad indolem
usumque eorum quam maxime accommodatae. Tamen quod non omnem complecti disciplinae rationem viderentur ,
placuit , servata methodo Ignatiana , quaedam explicatius exponere, quaedam etiam de novo jubere. Novus itaque legum est propositus Codex , cui Cardinales Moronus6c Comensis, duo ex Protectoribus, ut eth in Authogrvpho, subscripsere. Alii interea. atque alii supervenere ex
Germania Iuvenes eo numero, ut brevi ad centum censerentur. Huic multitudini angusta cum esset domus, jun-
84쪽
ET HUNGARICI LIBER SECUNDUS. 63
genda Iigneo ponte fuit cum alia e regione posita, in qua
pars familiae est collocata . Ita res pro praesenti utcunque composita. At Lauretanus explorabat , imminebatque in occasionem , si qua alia vacaret domus amplior, quae dc situ commoda esset , & templum aliquod haberet adjunctiim. Namque id maxime in rem suam fore arbitrabatur . Omnia circumspicienti , occurrit Palatium adhaerens
AEdi D. Apollinaris , in quo nullam desiderates earum rerum , quas ipse postulabat. Huc ut intenderet animum effecit obitus Caroli Cardinalis a Lotharingia , qui D. Apollinaris titulo insignitus cum esset, adnexum ei Palatium ratione tituli possidebat. Quamquam autem id habitandum acceperat Lotharingi permissu Cardinalis Alexandrinus , tamen Titularis morte vacans. ac vacuum videri poterat . Lauretanus ergo, occasionem velut in sinum sponte
illapsam arripiens, rem ad Pontificem detulit , qui nihil moratus , suppresso D. Apollinaris titulo Cardinalitio, non
Palatium modo , sed omnes ei titulo adnexas ardes Germanorum Collegio in perpetuum addixit. Datum est hac de re diploma v. Idus Ianuarii, anno MDLxxiv. Possessio tamen dilata in annum proximum , credo ut spatium Cardinali Alexandrino relinqueretur aliam sibi habitationem compa randi . Atque hoc medio tempore effecit Lauretanus, ut
sacra quoque AEdes Apollinaris in usum potestatemque Coblegii cederet; quod tamen ut sine cujusquam injuria evenitet , haud sine praesenti Numinis ope est impetratum.
Erat nimirum AEdes ea, ut loquimur , Collegiata , & P xochialis. Et Gregorius, ut multum Germanorum Collegio faveret , sua tamen possessione depellere Canonicos, quibus omne jus bonum in id templum esset, animum non inducebat, nisi assensus eorum accederet. Quid vero Lauretanus Exorata prius superum ope, precibus etiam in id, jejunio, piaculisque aliis in commune imperatis, Ca-I non
Palatium S. A. pollinaris Colis legio traditPonistisex suppressio titulo Cardinais litio.
Templum qumque S.Apollinaris Lauretam impetrat, aboli to Canonicorum Collegio.
85쪽
M. Quid lancitum sit de Paraecia.
Templi possesesionem Alumni capiunt.
66 HISTORIAE COLLEGII GERMANICI
nonicos adiit singulos quinque omnino erant cum Praeposuto uno), rogavitque , vellentne suum templum Collegio Germanico ex aequo & bono cedere, suis alioqui reditibus titulisque dum viverent fruituri, omnique ejus cura in pinsterum exsoluti . Subingressuros nempe eorum in locum Alumnos centum , divinis officiis operaturos , & quos ipsi celebrare consuessent sacrorum ritus cum fide celebraturos . Tantae vetustatis ac religionis templo , sublato
licet Canonicali Collegio , nihil de suo splendore cultuque detractum iri. Responsum est placere , quodque obstupescas, dissentiente nemine . Quod cum privatim simguli, deinde omnes re in communi deliberata conficinas sent, ex conventione factum est decretum, ac Pontificio diplomate confirmatum, ut templum D. Apollinaris transiret in potestatem Collegii Germanici, & sacris in eo cinremoniis Alumni deinceps fungerentur, Canonicorum Collegio penitus abrogato, quorum annuae pensiones post decessum eorum itidem Collegio Germanico cederent. De
Paraecia sancitum , ne moveretur loco . Parochos tamen
in posterum instituerent destituerentque pro libito Cardinales Collegii Patroni, atque intra Collegii parietes Parocho S. Apollinaris jus nullum, nulla potestas esset. Quibus ita constitutis rebus, templi possessio est capta , & Sametissimae Trinitatis festa luce Alumni, qui jam in proximum ἰpalatium transierant , primum in eo Sacrum post sole in-nem ejus diei psalmodiam augustiore ritu peregerunt , anno MDLxxv. Ea porro tam fausta lux etiam nunc ob facti memoriam praecipuae religionis Alumnis est, de recoli quotannis solet Psalmo Confitemini Domino , G invocate nomeuelar, quem praeter alios ea die concinunt. Priusquam ubterius progrediamur , siquidem D. Apollinaris templum vetus postremis hisce temporibus dejectum est, ac novum a fundamentis erectuin , ne una cum parietibus ademota
86쪽
ET HUNGARICI LIBER SECUNDUS. 6
posteris memoria ejus sit, liceat mihi hoc loco totam ejus nistoriam altius repetitam ad legentium eruditionem paucis complecti . Vetustissimum id suisse templum nemini dubium est. Id manifeste monstrabat , non tam structura aedificii , quam alte subsidens pavimentum , atque adeo depressum, ut descensus in illud multos per gradus esset. Nec enim in tantam altitudinem attolli circum humus, nisi plurium saeculorum intercursu potuit . Et quaecunque visuntur Romae sic demersa terrae aedificia , antiquissimi esse temporis constat ; sensim elato scilicet viarum solo, seu pulvere deciduo , seu veterum aedificiorum ruinis, seu decurrente ex alto , semperque luti aliquid relinquente aqua pluvia, seu qua alia, quae demum cunque sit, causa . Apollinis fanum fuisse eruditi putant, primo bello Punico extructum, in cujus dedicatione institutos in honorem Apollinis ludos Apollinares Livius tradit. Inde regi nem eam Urbis , inter Tiberim & Circum Agonalem sitam, Apollinarem fuisse dictam. Sanctum vero Pontifi- .cem Silvestrum ajunt , ut celebris in Urbe regio, quae a superstitioso Ethnicorum numine habebat nomen, a Divo cognomine in posterum denominari pergeret , purgatum ab impuro cultu fanum D. Apollinari Ravennatum Episcopo consecrasse . Utcunque haec sint , illud constat,
temporibus Hadriani Pontificis Basilianis quibusdam Monachis , qui metu Leonis Isaurici, Sc Constantini Coptonymi , sacras Divorum reliquias nefario bello insectantium , ex Oriente profugerant , id templum fuisse traditum , insigni Coenobio ad eorum habitationem extructo;
per eamque occasionem avecta ab iis sacra corpora Sanctorum Martyrum Eustrathii, Eugenii, Auxentii, Mardarii , & Orestis , sub templi hujus ara maxima fuisse condita . Quod cum pro certo habeatur, etiam nunc dies eorum Martyrum festa , Decembris mensis tertia decima, I a. praecu
De corporibus SS.Μartyrum inhoe Templo reconditis .
87쪽
' 68 HISTORI E COLLEGII GERMANICI
praecipuo apparatu ac pompa celebrari in D. Apollinaris est solita . Depulsis inde Monachis Graecis, Coenobium se cratae Deo Virgines occupavere . Quamdiu tenuerint, in Compertum mihi est. Secutis certe temporibus Apostolicae, ut Vocant , Poenitentiariae sedem ibi extitisse indicabat praefixus marmori superliminari lapis , his notis inscriptus Osficium Arriitentiariae Apostolicae , quem lapidem pro foribus Curionis locatum ipsi vidimus . Parceciam esse antiquiis-mam constat. Sed quo primum tempore ea dignitas addita templo suerit , incertum, quamquam id ad tempora Caroli Magni domestica reserant monumenta . Titulum in eo Cardinalitium primus habuit Joannes Baptista Pallavicinus , qui etiam tantum seposuit aeris , quanto opus fuit instituendo justo Canonicorum Collegio. Hoc tamen nisi aliquanto post non est institutum , sedente in Petri solio Clemente VII. , & Ioanne Dominico de Cuppis Cardinali ti-
De Imagine tutam S. Apollinaris obtinente Praetereunda non est est
quae in atrio gles Divinae MatriS , clara miraculis, quae in porticu tem-
Pu ii Rx- pli hujus depicta muro visitur , & magna populi religione colitur, ab ipso etiam artificio spectanda, quippe Opus excellens , Petro Perusino peritorum judicio assignatum . Ut
detecta primum fuerit anno MDCxxxxvII. imago sacra , quae calce super inducta latebat, ut coeperit statim miraculis inclarescere , longum esset commemorare . Et propria ejus rei circumfertur historia , parvo librito comprehensa , quam qui velit facile inveniet. Quod ad rem pertinet, in molitione novi templi , quae memoria nostra facta est, quamquam omnia diruebantur, servata est Virginis imago integra , pariete.circumsecto , ac rursum publicae venerationi
proposita in novo atrio , quod a reliquo templo disclusum De Putata Lo ct indusim , ut quavis hora dies adeuntibus pateat .PU RRri4- Atque haec de Templo D. Apollinaris. Palatium illi adhaerens, quod Alumni habitandum sumpsere , Guillelmum
88쪽
ET HUNGARICI LIBER SECUNDUS. 6ρ
Rhotomagensem , & Hieronymum Roboreum Cardinales habuit auctores, ut eorum insignia, vel lacunaribus depicta , vel parietibus affixa monstrabant . Sed jam nullum ejus extat vestigium , novo , ut infra dicemus , ac sane commodiore aedificio excitato. Et nos ad narrationis textum , post: longiusculam , non inutilem tamen , excursi inem convertimur. Tradita , ut dictum est, Collegio Ger- Ut repudieatum manico Apollinaris AEde , Lauretanus ad eam repurgan- ' 'i liuis ' dam, instaurandam, & quatenus posset ornandam, adjecit animum. Nam squalebat vetustate ac situ in tantum , ut speciem speluncae quam templi similiorem referret. Prima cura fuit attollere fornicibus Bluin, in quod multis , ut dixi, gradibus ab ollio descendebatur , ac rursum
sternere. Tum arae aut erectar ex integro, aut renovγtae. Parietes partim detersi, partim picturis ornati. Additae ad excipiendum lumen senestrae . Quibus perficiendis rebus pecuniam ad quatuor serme aureorum millia Gregorius est elargitus , Nec vero puduit nobilissimos quosque
Alumnorum templo in honorem Numinis restaurando ma, Ai. diis, num atque operam adbibere, Lauretano, Patribusque aliis laboris capiunt
exempis praeeuntibus . Itaque alii humum egerere, alii cm
nta , lapides, materiam nullo intuentium respectu comportare . Quod conspicatus sorte civis Romanus, vir pius& locuples, comperio , ex iis, qui inter operas tam at criter desudarent, esse aliquos Romani Imperii Comites e primaria inter Germanos nobilitate, miratus tantam in ta. li Juventute magnitudinem animi , rerumque humanarum contemptum, argenti vim non spernendam ultro misit operi perficiendo. Quod quidem summa celeritate, sesqui mensi minus , priusquam adveniret D. Apollinaris festa dies, per sectum est , Templo, si non in splendorem debitum , attolerabilem saItern in statum perducto, quale ad nos usique pervenit . Iam ergo templum Apollinaris , antea iauisti Diuitig d by Cooste
89쪽
o HISTORI S COLLEGII GERMANICI
3 3. tristi solitudine ac silentio pene destitutum , post id tempus concurse hominum frequentari est coeptum, mirante gnitate peragun- Populo Romano modestiam , glavitatem, diligentiamquei ui ζ' 'r'J Alumnorum, seu consueta Sacerdotum carmina alterno decurrerent cantu , seu divina mysteria solemnioribus caere- Alum: ui kiliosa moniis celebrarent . Erat illud quoque magnae in vulgus
ά,j.I l .r' admirationi & ezemplo, quod abjectissima quaeque, ac uia-vnt. xima laboriosa templi ministeria Alumni obirent . Ipsi
namque pavimentum everrebant, ipsi aras convelliebant, mappas componebant , lychnos adornabant incendebantque, sedilia aut ponebant, aut removebant , & sexcenta
hujus generis alia praestabant, nihil videlicet vile , nihil a se alienum, aut insta dignitatem suam existimantes, quod ad Divini Numinis cultum pertineret. Quae tunc laudabiliter usurpata, ne distracti his curis Alumni ab studiis scho- , , lasticis, potiori utique ossicio, averterentur, externis ad-Gfero iti, Coi ministriS postea visum est demandati. De his interim vel hqμ μῆς ς fama , veI percunctationibus cum audiret Gregorius , V luptate incredibili perfundebatur , atque inde ansas omnes , quaecunque se darent , bene de Collegio merendi cupide arripiebat. Vertebat annus de quo modo dicebam MDLxxv. , & jam ad centum quinquaginta, & si quid am plius, Alumni excreverant , quibus si adderes domesticos Jesultas, reique familiaris externos administros & curatores , familia erat capitum prope biscentum, neque huic su- , stentandae census idoneus suppetebat. Gregorius necessaria,
Collegio tran- ut res ac tempus posceret, large subministrabat. At simul et ' s. p. hi Vias rimabatur omnes augendi vectigalis ad eam usque sum. μῆς- LRudensi. 1nam , de qua semel constituerat. Nisi enim habuisset vivo se Collegium, quo perpetuo se ipsum tueri ac sustentare posset, haud facile Successores Pontifices id ei tradi
Iuros, numquam certe Onus perpetuum tantae multitudinis sustentandae AEtario Pontificio imposituros . Idcirco ,
90쪽
ET HUNGARICI LIBER SECUNDUS. r
ut forte statuere pro arbitrio poterat de dimidia parte Sa cerdotii , quod Sancti Petri vocant, in agro Laudensi, eam Collegio addictam voluit, in ejusque possessionem immitti Collegii Procuratores justit. Quod factum est, curante sanctissimo illo Mediolanensium Episcopo Carolo Borromaeo, cui id negotii Pontifex dedit. Ac tertio posὲ anno partem Sacerdotii ejusdem alteram , ab Theodoro de Rhaude sponte dimissam , similiter in dotem Collegii transtulit novo diplomate , quo non solum dominii jus in omne praedium , sed immunitatem etiam a decimis Collegio tribue- , dibat . Sub idem fere tempus alia patuit Collegii constabi- Εῖ ,dati dubliendi via, fato functis modico intervallo binis longe ditis Ire .es
simis Cardinalibus , Iulio Roboreo, quem Urbinatem vo- Di petituo ubicabant, & Alexandro Sfortia, quem a Sancta Flora , suae si iiiis in Nodi ditionis oppido , denominatum legimus . Nam cum ille 'φ', 'prior commendatum haberet Monasterium S. Crucis AveLlanarum in Dioecesi Eugubina , alter nullius Diccceseos Sacerdotium , a S. Christina nuncupatum , haud ita a Mediolano possideret, haec duo morte eorum ad Sedem Apostolicam devoluta , Gregorius nullibi melius collocari poste arbitratus , quam nutriendis Catholicae veritatis se.
toribus , divinorumque sacrorum propugnatoribus , itidem Collegio transcripsit, pensionibus tamen quibusdam impositis haud sane levibus , quas commemorare nil attinet. Per hos veluti gradus sua Collegio consecta dos est, Almmnis centum sustenstandis haud dubie par futura, nisi aucta
magnopere rerum omnium utilium pretia cariorem hoc tempore victum , atque omnem vitae cultum iacerent. N
que hic tamen finis Gregorii munificentiae fuit . Praeter Alia quωdam privilegia quaedam plane singularia Collegio nec petenti concessa , bona ejus ab omni scriptura, portorio , deci upi t .ma, aut quovis alio vectigali libera amplissimis verborum formulis dixit. Eidem salis libras mille quingentas assignavit sDiuiligod by Cooste