장음표시 사용
171쪽
DE UIRI Rus municatio esse potest. Sic potentiae naturales se mutuo excitant, attractrix, retentrix, concoctrix, &c. in quibus nullae reperiuntur species: sic appetitus excitat potentiam ino tricem ;& per animi passiones humores &spiritus sursum , deorsum , intro & ehira feruntur. Est quidem verum, multas potemtias se mutuo excitare , & dirigere objective per species communieatas ι sed id in omnibus neri non est necessum. Ad confirmationem respondeo ἰ Uttamque potentiam in cerebro esset ut tamen appetitus in corde esset, nihil referret, quia in utraque parte est eadem anima s eadem autem anima exer-- cen Sactionem per unam potentiam in una parte, potest tam facile per aliam potentiam exercere aliam actionem in parte remota , quam in eadem.
Ad secundum respondeo : Phantasiam non alterare corpus per appetitum & animi passiones immediate , sed mediate, quatenus appetitus movet & excitat potentias motrices naturales membris , di praecipue cordi in exsistentes, dc illae movent hu- . mores &spiritus, qui suo ad membra accessu vel recessu illa positive aut privative alte
conclusio XXX i I. Phantasia ergo alterat Scimmutat e6rpora, mediante motu humorum& spirituum.
172쪽
ni mi passionibus: animi passiones alterant mediante motiva naturali cordis, di medis ante motu humorum & spirituum : ergo &phantasia. Ex quo est notandum , in omnibus mutationibus & alterationibus quae hac ratione fiunt , phantasiam esse causam valde remotam, & per accidens, quippe quae ejusmodi alterationes non facit, nisi tribus aliis
causis mediantibus, appetitu nimirum, pintentia o: otiva naturali cordis, & humoribus
S spiritibus i ipsi enim humores & spiritus sunt qui ultimo, proxime, & pe se alterant. Si pl antasia illis potentiis int mediis imperarer , N eas per imperium ad exerci .ium sui actus moveret, possct mei ito quicquid pereas tandem agitur, phantasiae , utpote dominas& causae principali, adscribi , quo modo facta militum duci excrcitus ,& fasta servorum patrifamilias adscribunt usi: sed modo illas sic non movet, sed ita movet, sicuti e
thim eas movent sensationes externae, etsi
no gradu immediatius 3 & ita, 'qua ratione ejusmodi permutationes di alterationes ph4tasiae, eadem di sensibus externis adscribi possent. Sicuti enim imaginando ignem, hostem,leonem,tremimus: , pallemus di resu- geramur . ita etiam cos videndo , vel audiendo. Unde sicut vix solent ejusmodi alte rationes sensibus externis adscribi , ita quoque videntur non nisi improprie di valde romote phantasiae adscribi debere. Praecipua
173쪽
116 DE VIRI Bus autem causa earum sunt appetitus & an irrpassiones. Verum quaeri potest, An non etiam alitatione phantasia corpora immutet, & arnon propinquius di magis per se , potentia vegetativas aliqua ratione per se vel moverdo , vel dirigendo. Etenim cum potenti: vegetativae ut conclusione is est ostensure sint per se alterativae ; si phantasia posset ea dirigere , utique videtur, quod magis proprie & per se alterationum quae inde contingerent causis esset. Sitctuclusio XXXIII. Phantasia non .solun mediante appetitu di motiva cordis , sed necessario etiam alio modo corpora immutat. Haec conclusio est contra D. Thomam quippe qui ubique dicit animam non alite corpora immutare , quam per appetitum e passones , & motum cordis. Est tamen vera. Etenim plurimae circa sedium virtutimaginationis eveniunt mutationes, quEnon possunt solis animi passionibus adscribi, & quarum ratio dari non potest, nisi alii
causa propinquior assignetur. conelusio XXXIV. Phantasia etiam muta corpora, dirigendo'& modificando potentiam conforma tricem.
Et hac ratione phantasia facit magis admirandas illas & singularissimas di magiparticulares , quae in corpore foetus continx M.t, peImutationes. Hanc conclusionem i
174쪽
IMAGINATIO MI S. Is quia iterum infra ubi particularius de causa permutationis scelus agemus ) clarioris doctrinae causa repetemus 3 ideo hic non probamus, ibi latius probaturi. /. cineluso XXXV. Proprium corpus noni aliter movet, quam mediantibus animi pas.. sionibus f non autem ulla conformatricis di. rectione aut immutatione.
Prior pars conclusionis conclusone 3 i. est, probata. Posterior probatur : Quia in coria. pore proprio e formatrix est extincta , vel cessat operari 3 ergo phantasia non potest il- . lud immutare dirigendo actionem eius, quia
. ejus iam nulla amplius actio est, aut si est , est debilis N imbecilla.
Secundo : Etiamsi conformatrix adhuc
superstes esset, dc aliquo modo dirigi posset,
tamen per hoc substantia corporis non permutaretur; quia substantia corporis in no-
. bis jam natis & adultis est dura, di a facultate conformatrice non amplius mutabilis, sicuti est in teneris corporibus ipsius laetus adhuc
Tertio ': Quia nullus sit ab imaginatione in corporibus nostris jam natis & adultis es.sectus,quin possit commode referri ad animi passiones , ut ad propriam causam ; & nullus videtur contingere effectus, qui dici possit evenire a consormatricis turbata vel permutata operatione. Etenim stigmata, figurae,colores, qui insceribus producuntur, & λ- - G 7 se
175쪽
is 8' DE UIRI Bus forma tricis mutata operatione videntur proficisci, nunquam per imaginationem in coc-poribus adultis oriri videntur. Quomodo corpus alienum internum , nempe foetus, a phantasia alteretur, infra dicemus. Porro, quando nunc disputatum est, quomodo dc quibus mediant ibus potentiis phantasia corpora immuter, reliquum est ut videamus in *articulari, quae corpora sic immutet quantam circa singula immutationem facere possit. . Cum ergo supra a nobis corpora sint divisa in proprium di alienum, alienum aliud sit internum aliud externum , S sub interno foetus comprehendatur i videndum est, quid phantasia possit in corpus proprium, quid in corpus s oetus, quid in era
stuidposit in corpus proprium , & specialiter, An losit in eo creare
ES videtur quod sic ue primo aut horitate.
Etenim D. Thomas 3. coni. yent. cap. 99. volens ostendere Deum posse operaii praeter ordinem rebus inditum , producendo
effectus absque causis propriis eorum , id probat ex eo, quod imaginatio id possit , ergo multo, inquit, magis potentia divina: Nam ex eo, inquit, quod homo aliquid imaginatur di vehementer afficitur, sequitur mutatio
176쪽
IMAGINATIONIS . . IS9mutatio in corpore ad sanitatem vel aegritudinem, absque ratione principiorum naturalium, quae nata sunt in corpore aegritudinem vel sanitatem causare. Probatur secundo ratione. Phantasia est cau. sa variarum alterationum in corpore, caloris, frigoris, ruboris, palloris, Sc. Nam qui. imaginantur horrenda , refrigerantur , qui laeta, incalescunt : at excessus caloris & frigoris sunt morbi in intemperier ergo. Denique phantasia est causa motus hv. morum spirituum in corpore , ut est conrclusione 3 i. Motu humorum 6c spirituum possunt varii, imo omnis generis, morbi in nobis causari: nam motu humorum possunt fieri obstructiones, & consequenter a poplexiae, calculi, ast lima, dysuria, caecitas, &c. ut cera & apostemata interna : motu spirituum possunt fieri deliquia , vertigines, dic. Ergo. Imo videtur quod homo per suam imaginationem posset se fere aflacere quocumque morbo vellet. Etenim,ut conclusio'e Σῖ. est ostensium a maginatio habet vim directoriam: ergo potest humores in qua me unque partem determinatam diligere, & in ea morbum facere, imo etiam hunc vel illum morbum de
'robatur tertio experientia de exemplis.
Contingit saepe eos qui sibi persuadent se aliquo morbo laborare , tandem in illum incidere. Quotidiana experientia doc et, ni mi s. ' intense
177쪽
16o DE UIRI Busint ense de peste imaginantes ea corripi, &saepe eam magis imaginatione di metu quam contagio serpere. Videmus homines 1 maginatione dc aspectu praecipitii, hostis,& cuiusvis periculi contremiscere, cadere, horrere in deliquium animi incidere. Habuimus superius exempla eorum qui imaginatione mortis una nocte cani facti sunt : habuimus alterius, qui, in theatro ad supplicium expo. situs, & panno frigida imbuto in collum per .cussus , putans se gladii ictum sentire, exspi ravit. Docet evenitis quotidianus. curis, sollicitudinibus de cogitationibus perpetuis de . tentos in phthisim , hydropem, atrophiam ,
melanxholiam morbum non raro incidere. Scribit Marcellus Donatus lib. 2. c. i. histo
tiae suae mirabilis , Vincentium quendam r-maginatum fuisse se tam magnum corpus habere, quod per ostium transire ausus non esset; sed medicum eum vi per ostium transportati fecisse r postea Vero aegrum conque hum fuisse se in ista transportatione totum fuisse interius confractum, & paulo post esse mortuum. Scribit Fulgosus lib. I. cap. s. Arnoldum philosophum scribere, cum nocte somniasset se a cato in pede morderi, postridie mane in eodem pede ulcus vel anilim. cem contraκisse. Scribit quidam Thoms . ni fallor , a Uega quendam ambulantem inter sepulchra patentum, cum sorte sortunaealcaret lapillum, sic ut calceis sortiter adhaere
178쪽
haereret, induxi lle in animum , se a manibus suorum parentum trahi : & illa imaginatione intra septimanam mortuum fuisse. Scit butat aliqui, antiquis temporibus accidisse , quod histriones qui agebant personas furio soxuria, ut Herculis, Athamantis, Thyestis , Orestis , Alcmaeonis aut Aiacis, habuerint tam fortem imaginationem ad bene repraesecitandum facta illorum, ui ipsi met actu furiosi facti fuerint. Nota est historia 2Elopi insignis histrionis , qui exhibens personam
Thyestis , sceptro occidit unum servorum suorum. Lucianus lib. in i scribit de quodam, quod repr*sentans Aiacem furio.
um , factus fuerit ita perturbatus, ut Vere e vaserit finiosus. Bibius Gallus Romanus, cujus meminit Seneca in declamationibus, imitando stultum , ipsemet stultus factus est. Scribit Coelius Rhodi ginus lib. 2 o. cap. IG. suarum anti qui latum, quendam, cum vellet, paralysim, alitim a poplextam, dc sensus Men.
tisque privationem sibi excitare potuisse. conclusio XXXVI. Imaainatio per se non potest ullum morbum inducere s id est , per nudum di simplicem actum imaginationis non potest induci ullus morbus , sic ut nuda imaginatio per se sit illius causit. Probatur. Etenim si phantasia posset per
se causare morbum , vel deberet hoc facere movendo per se corporis hutnores localiter, vel per se alterando. Non movendo humo .
179쪽
62 DE UIRI Busrcs corporis, quia conclusione II. & 22. Ο - steirsum est phantasiam non movere per se humorcs, & conclusione I9. & '4. est ostea- sum per se non alterare, di conclusione as. nec species ejus alterare ; & conclusione 2 o. generaliter est ostensum phantasiam non esse
Probatur secundo. Si phantasia per se, nudo suo actu imaginationis , posset causare
morbum, causaret morbum imaginatum : at cum non causat: ergo. Antecedens proba
tur. Nam si phantasia esset activa , 3c mor. bum producere posset, esset de se in determi. nata ad movendum liuoc vel illum humo . rem, ad hanc vel illam qualitatem inducen- ldam, & 'tunc vel illum morbum producem dum. Ergo per Deciem morbi imaginati deberet determinari ad hunc potius quam illum producendum ; I consequenter de M. ret producere morbum imagina tuu . Minor proh tur. Quia qui imaginatur teterum non ideo fit istericus , qui imaginatur podagram non ideo fit podagricus ; qui aliquando sal so imaginantur se calculo , aut internis apo stematibus aut ulceribus laborare, aut melancholici qui imaginantur se esse claudos,
avi habere magnum natum, aut corpus tam magnum ut per Ostium transire non possit , non propterea tales evadunt , aut crurum
dissocationem , aut illam nasi aut corporis magnitudinem acquirunt: led si aliquam in . tensam
180쪽
IΜΑGINATIONI s. I 63 tensam de re aliqua meditationem aut
phanta fiam morbus ullus sequatur , non fit' morbus imaginatus , sed aliquis morbus communis , ut atrophia , hydrops , melancholia, aut similis aliquis 3 qui per accidens fiunt propter maerorem , somni defectum , aut spirituum a partibus nutritionis avocationem , eiusmodi meditationem aut sollicitudinem comitantes. At dicit aliquis, Docet quotidiana experientia, imaginantes & . cogitantes intense de peste, peste corripi. Ergo imaginatio in iis per se pestem facit, &morbum imaginatum. Respondeo, hoc per accidens fieri, & imaginationem pestis per se nota facere pestem Etenim si imaginatio pestis lacerat pestem , imaginatio alterius morbi etiam faceret illum morbum imaginatum. Non enim est ratio cur imaginatio pestis magis faceret pestem, quam imaginatio alterius morbi illum morbum ; tam enim est fortis species alterius morbi ad movendam imaginationem,& causandum morbum simile,qitam species pessis ad causandum v estem: sed imaginatio alterius morbi non facit illum,uti iam dimam est ergo nec imaginatio
pestis per se facit pesse. Sed quod sortiter de
peste imaginantes pestem acquirat,fit per ac cidenss quatenus scilicet imaginatio pestis inducit magnum timorem, qui timor movet malignos, putridos dc pestilentes humores in corpore imaginantis latentes, qui moti pestem