장음표시 사용
201쪽
i S DE VIRI Bustat corpus proprium; vel dirigendo statem consor matricem , & sic immutat pus alienum internum, nempe foetum :neutro modo potest immutare corpus enum , crgo nulla ratione immutat i
Subsumptum probatur. Non enim pina mutare inducendo animi passiones: iquod phantasia alter et proprium corpus
diantibus animi pallionibus , est pro 'quod phantasia & appetitiva sint radi in eadem anima , & propter illam id ert cm radicis, phantasia excitet appetiti vat pha lata ita tan ius & appetitiva alterius minis non sunt in eadem anima radicato in anima bus ia umero di itinctis : ergopinatio unius non potest cxcitare animisiones alterius. Et sic docet experientia, cmea imaginatio non faciat laetari aut iii alium. Cudus ratio est , quia radix phantasiae, de radix appetitivae alterius, mero sunt diversaeue unde una non potestram a se remotam movere : intellige , ura causa physica, per activam scilicet altipotentiae motionem. Nam ut causa in iis, promittendo , in si nilo , per terreendo, potest. Non potest etiam exter corpus immutare conformationem
genuo primo, quia in corpore aliencterno iam conformatrix persecit opus su& cessivit operari, sic amplius non potestigi: secundo, quia corpus eXte Inum
202쪽
est coniunctum per venarum di sanguinis continuitatem corpori imaginantis , sicut est corpus foetus ι & ideo eius directio, seu per Decies seu alterius qualitatis im ressionem , non potest ei communicari , sicuti laetui
Ad argumenta in contrarium respondetur. Ad aut horitatem Avicennae 3c aliorum, eos plus virium imaginationi tribui sie, quam revera ei competat. Ad argumentu n ejus dico ; intelligentias non regere pro nutu & impe io res cor porales, sicut ipse putavit, nec formas in iu-cerem maeriam, sed so' u n nodo habere potestatem super eis quoad motum localem ut bene docuit D Tnomas i pari. quaest si . ari ).& 3. Sc communiter Omnes Scholastici tenent. Et et sicas ita regerent , non id co sequitur , quod pro pie rea etiam & anima id posset : ouandoquidem intelligentiae sunt superioris ordinis, di efficaciores in agendo quam sit anima , dc stini separatae a materia , dcaginat per solum intellectum 5c voluntatem i anima vero est alligata corpori diadillud determinata , & agit mediantibus potentiis materialibus uae extra corpus pro
prium nihil possunt. Ad argumentum ab Opticis & Galeno desumptum, respondeo ir visionem non fie. xi per spirituum aut alicujus substantiae cor
203쪽
i 86 DE VIRI Au Sporeae emissionem , ut est communis cuin sere medicorum phi osophor ualentia : ideo nullos spiritus ex oculis cxternas possc vibrari. Exeunt quid ioculis spiritus & vapores, sicut ex aliis bus corporis partibus f sed tantum lando, non autem radi aliter, seu recta lires externas & loge remotas, has illasvimaginationis nostrae arbitrio, vibrati a re isti: R ideo non agunt in rem aliqua terminate ; sed quas exhalando fori gerint, eas conlapio quodam , fortuitctum, laedunt & asciunt. Et hac ratior
lippos aliorum de prope adspiciunt omero contagio aliquando eandem lippnem contrahunt: non quod vel lippoculi vibrent spiritum venenatum ad cintuentis, vel oculi intuentis vibrenti ssi n oculos aegros , qui in oculos underunt redeuntes eos hausta labe inficiani quod vapores ex oculis lippientibus e haereant in circuitu eorundem , & siccinspicientis propinquos attingant Scciant.
Ad authoritatem D. Thomae dico ;de simplici contagio & e Vaporatione tuum & vaporum , di mn de recta quseu radiali in rem determinatam , pro imaginationis, ejaculatione, esse intell
204쪽
IMAsINATIONIS. I 87 me astruata respondeo ; eas laedere di inficere res vicinas non radio oculorum , sed sola iam dicta venenatorum vaporum exhalatione. Restat modo videreinu M s T I o XIII. Isdpossit agere in eον- alienum propium P umseu fortum. possit ei notas inurere, figuram ejus mutare, & tam varia circa eum facere , quam de ea homines praedicant. Et videtur certe quod non : primo, quia divinus Aristoteles, qui nihil circa genera tionem & naturas animalium intactum reliquit, nullam uspiam facit ejus mentionem jquod sine dubio facturus fuisset, & facere deis
buisset, si eam tantam vim. in generatione habere credidisset. Etenim lib. q. cap. 3. etiamsi late& anxie inquirat causam similitudinis foetuum, S cap. 4. inquirat causas monstrorum , tamen ne semel phantasiae facit mentionem . nec credo eum uspiam in omnibus operibus aliquid de vi imaginationis scribere, praeterquam quod lo . probi.
probi. I a. quaerens cur proles aliorum animantium magis sint similes suis parentibus quam hominum , dubitanter respondeat 3 an id forte sit propter varietatem imagina tionis, quam habent homines in congressu magis quam alia animalia i quφd sorte magis
205쪽
i si s D E V i R I S u scae Vulgi , quam ex propria opinione
Secundo quia nonnulli magni vir Ioan rics CC starus in t i b. di s qui si: tonu msiologinarum, Vayria in lib. de fascino,
mas Er sus aliquo loco , credunt Camiam in mutando foetu vim habere ; sed in o aliquando praeter ordinem naturaeniunt, a fortalitis humorum incursibus , liis causis, prout ni re. Tettio ; C. uia si ima inatio tantam haberet in scerii immutando , videtur scrς nunquam non foetus d bcrent prsignati. Quae enim aDulier cst, quae t crino ut m mes sium , quo scelum in utersat, non habeat freo uenter intensas alde vallis rebus imaginatione ἰῆ quae es non .epe tcrri a tur, i ulta dc si derct, 'tu potest habere Sc. At rarum est talcs prodire. Ergo. Quarto , si foetus ab imaginatione iretur, illa imaginatio deberet elle inten
desiderium dc timor citae illam comit deberent sempcr esse sortissima L bent ab illa : at scribit Argent. corn. 2. in arvam, & experientia docet, multas muprodux i de proles cum eiusmodi signas quae tamen fassae sunt se non habui si gnam de rebus, quarum notam prole rebant,cogitationem. Imo saepe mul
postquam pepererunt proles ita signat
206쪽
IMA a INATIO IS. I 89 dentes signaturas earum, tum primum a Puae
se revolvere & cogitare incipiunt, an de talibus rebus, quales in prolibus expressae videntur, non habuerint cogitationem,desiderium, aut timorem. Ergo phantasia non est causa
Quinto 3 authores, praecipue antiqui, qui hanc vim phantasiae adscripsi runt, dixerunt illam imaginationem praecipue talem vim habere, quae contingit tempore coitus et attempore coitus imaginatio non est sortis,
uia spiritus Sc calor alio sunt retracti s unde icebat Happocrates coitum esse quasi par vam epilepsiam : ergo illa non videtur posse magnam vim habere. gi illa non habet ma.
gnam vim, ergo multo minorem aut nullam
habebit illa quae contingit tem p Ie praegna tionis : ergo nulla. Sexto ; multa adscribuntur imaginatio. ni, quae videntur fabulo a . vel quae videtur
impossibile esse a phantasia causari r ergo suspicandum est reliqua omnia, quae ei adscribuntur, vel etiam esse fabulosa, & opiniones & figmenta muliercularum , vel aliam habere causam ab imaginatione diversam Septimo ι multae saepe apparent notast in e tu quae non sunt imaginatae, & non causantur a praevia ulla imaginatione, sed ab alia causa di sicuti ergo tales fiunt a pro
prius causis , ita videtur quod de reliquae
207쪽
I9o DA UIRI Bus quae omnes ab eis fiant, di non ab ima
Octavo; foetus figura, color, ma do, species, pendent a facultate consctrice, & facultas consormatrix est cauticiens earum, di nulla alia potentia a potest quippiam in foetu consor mare ejus figuram, colorem, &c. eslcctive faquam facultas consor matrix illa enim operans facit figuram, situm , colorem merum , quantitatem partium , deccmale operans, indecentia. Itaque ipcausa vere essiciens, & proxima ac syca , omnium accidentium foetus , Scalia potentia : & id o nulla potest circtum fieri variatio, nisi conformatrix tur. Ergo si phantasia mutare oetus ram & conformationem , ipsa prius di
mutare conforma tricem. At non smutare conforma tricem : quia consctrix est potentia vegetativa, phantasia estentia sensitiva : potentiae sensitivae nogunt, gubernant aut imminant vegetat quia hae non subliint imperio earum. go phantasia nullam potest in sortii fpermutationem. Sit Coiulum X L. Phantasia habet vinatum immutandi : seu , propter OpCrnem phantasiae contingit saepe foetum
Haec conclusio est communis , & co
208쪽
mis opinioni Sc dictis omnium homi insen ,
' qui mirabilem in mutando efficaciam ei adscribunt. Et probatur aut horitatibus infinitis Sc variis exemplis, quibus omnibus refragari temerarium videtur. Ponam imprimis authoritates omnes s tum exempla , quae licuit invenire, ab authoribus memoriae tradita,ut eis visis possit unusquisque videce quitum roboris aut apparentiae habeant , de
qua in vis de efficacia imaginationi sit ad- scribenda. Imprimis itaque divinus Hi p. lib. de superseetatione ejus vim agnovit, dicens desiderium mulieris praegnantis posse foetum signare. Si qua,inquit, mulier terram ede.
Ie concupiscat, aut carbones, eademque e-
dar, in capite pueri ejus signa a talibus apparebunt. 9 Hanc signandi vim Hippocratem imaginationi tribuisse etiam colligi potest ex D. Hieronymo, in traditionibus Hebrai, cis super Genesin s ubi dicit Hippocratem semel liberasse unam mulierem ab infamia& suspicione adulterii peraroe, quod in eius , cubiculo pependisset pictura foetui similis, inquam ipsa intentam habuerat cogitatione. Eandem vim etiam imaginationi tribuit . Soranus antiquissimus medicus, teste D. Augustino contra Iulianum cap. enim scribit D. Augustinus, Soranum memoriae
tradidisse , quod , cum Dionysius tyrannus , utpote dcformis exsistens, nollet sibi si- milem
209쪽
i D E VI R I E u smisn prolem generare , iusserat pulchram picturam suspendi ante oculos uxoris , ut ipsa illius intuitu prolem picturae, id est pulchram , non autem patri similem, seu de lor.
Galenus lib. de theriaca ad Pisionem cap. 3 4. dicit, etiam imaginationem N aspectum pulchrae picturae possc foetum mutare, eum que rei imaginatae similem facere. Plutarchus s. de piae. cap. tr. -ibmmpedoclem dixisse, visu sub conceptum oblato infantem sormari, & rebus visis & imagi natis similem evadere. Quinimo saepe mulieres statuas aliquas adamasse , & proles quas ex aliis conceperant illis similes evasisse quod Empedoclem sensisse Ga l. lib. de historia Philosophica sibi adscripto cap.
III. etiam rcsert. Aristot. sect. io . probi 2. quaerens, cur proles caeterorum animantium magis simi
les sint suis parentibus, quam hominum, re spondet 3 Αn, inquit, quia homines magis vago & vario in coitu sunt animo quam illaὶ prout autem mater in conceptu fuerit, foe
Plinius lib. 7. hist. naturalis cap. 12. dicit, cogitationes & haussas sub conceptu imagines effingere similitudinem Re tus : & varietatem formarum in genere humano , magis quam in caeteris animantibus , a sola ingeniorum Vauetate, & .cogita.
210쪽
I M AGINATIONI s. I s 3gitationum tempore conceptus celer te pendere.
Eodem modo Cicero , i. Quaestionum Tusculanarum, dicit, majorem similitudinem prolium in bestiis quam hominibus ex hac solum causa pendere, quod illae rationis
sint expertes.' Avicenna Fen. 2. lib. I. doctr. 2. cap.
Est,inquit, & cum corpus patitur propter asffectiones animales, quales sunt imaginationes. Plurimum enim, inquit, imprimunt res naturales r quemadmodum accidit ut puerei similetur, cuius forma imaginata fuerit m hora coitus viri & mulieris 3 di ut sit ejus color propinquus colori ejus quem viderunt cum fit casus spermatis. Et istae, inquit, sun. res, quas homines credere abhorrent , qui non, scrutantur dispositiones : illi vero qui sapientiam diligunt, non negant eas. Et I.
canonis Fen. M. tractat. I. cap. a. dicit, alio
quos sapientes dixisse, & in eo quidem non errasse, quod causa assimilationis foetus sit dispositio conceptionis in mente mulieris aut viri firmiter exemplificata. Heliodorus,antiqui stimus scriptor , postquam tradidisset historiam Caricleae, quae
alba ex AEthiopibus parentibus nata erat, eo quod Regina, mater ejus, picturam quan . dam sem et intuita fuisset, in qua Andromel da alba facie depicta erat, subiunmt, Gymno