장음표시 사용
191쪽
174 D E U i R I B u sdens : ideo non est consequibilis uno lplici motu , sed diversis. Nam ut fiat stas, multa diversa debent fieri : humi debent loco moveri ; aliqui sorte retrorsqui sint causa antecedens, aliqui antrorsqui sint sorte causa conjuncta , ut exire lsint per vias cola venientes : humores illi iam debent saepe alterari, liquari , coqui membri quoque temperies mutari i suscentis partis debilitas confortari ; man tis robur & sensibilitas retundi,&c. Hosversos effectus non potest edere imagina quae est una simplex actio. Ergo. Verum , sicut conclusione praecedentectum est, imaginationem posse causare nhos per accidens, ita dico etiam hic, cposse causare sanitatem per accidens iproinde confidentiam aegri de medico pinon facere sanitatem , sed tantum peradens S hoc duobus modis, , non ali Primo, quatenus illa confidentia ingenin anima aegrotantis laetitiam , dis fidei
vero moerorem di timorem 1 laetitia aut dilatat vias .cxcitat cat Orciri nativum , s stus vivificat, unde morbi facilius superandi non capiunt incrementum ; tristitia v& timor refrigerant, spiritus obnubilant, coarctant, cruditates multiplicaot , ex trienta includunt. unde morbi augentur. cundo, quia confidentia facit aegrum proptis medici esse obedientem , di prompi
192쪽
I MA s I N A T I Ο 4 r s. J7 3qt arvis medicamenta hilari animo assumere; diffidentia vero ea aversari & recusare rquo fit ut cum i ea morbus valeat superari, cam hac nequaquam. Ad argumenta in oppositum responde.tat Ad aut hori tatem Galeni ,' verum esse ,
confidentiam multum facere, sed nihil facere per se, sed tantum per accidens, ut iam di, chum est. Etenim confidentia est in opinio. ae, opinio est actio intellectus : morbi autem fiunt & curantur per potentias naturales seu vegetativas s potentiae autem vegetativae
a sensitivis aut intellectu non diriguntur, aut imperantur. Ad Albertum Magnum nihil respondeo, nisi eum pecc sie in nimis multum imaginationi tribuendo. Ad Pompo natium dico, eum impie locutum esse , Sideo eius librum a sancta sede merito esse prohibitum, & opinionis illius falsitatem la. tissime refelli a Bartholomaeo Pisano in pro
logo libri sui Conformitatum. Ad illud quod
, dicitur de appensis & amuletis ,respondeo,illa plerumque esse superstitiosa, & ideo ope rari non in virtute imaginationis,sed in virtu . te diaboli: aut si aliquando non operentur in virtute diaboli,& tamen effectus sequatur, illum effectum esse casualem,& secuturum suis.
se etiamsi illa appensa adhibita non suissent. Ad illud de cibis nocivis quos aliquando sequitur sanitas , dico , hoc contingere non fropter imaginationem aegrotantis, sed va-
193쪽
i 6 DE V i P a B u si iis aliis modis: vel quod illi cibi aut rdia per sitam naturalem virtut c m aliqUsint revera boni, etiamsi medici oc ircnt, ut in sc bribus intermittentibus sina qua vitor, vinum Hispanicum s vel qi etsi sint nocivi , tam in sint aliquando calicujus emcelus, quem p cr accidcias teqsanitas , ut vomitus, sudorum , vel alvictionum, Sc. quo modo alia inimica irae, ut ellcbortis, scammonea , pcr acci curant morbo S , natura conante illa cxpre, & simul expellente causam moibi ficvel quod illa casu adit cr fuerint oblatet preci se temporc quo iam moibus criti vi prae ex libitorum te mediorum erat soldus. Ad exemplum d homoe a Vegares deo, illud tui si e casuale,& non posse quomodo acciderit: & id co i summi iputasse accidisse virtute ima inationis quod sorie a pavimer to fuerit rc frigeradi ab illo frigore interius febrilis calor rimis. Ad illud quod refert Medina dictiusmodi sanationes ficii opera diaboli suos artifices & sibi fidem dantes saepisfallit, & saepe videtur curare ad tempunon curat, Deo ita disponente. Ad exei illa melancholicorum respondeo ,
choliam Lepe vitio corporis , saepe solius animi, & specierum nimis alte in nationi impressarum, contingere : ut fit qui ex nimia devotione , studio , aut ar
194쪽
IMAGINAT IO IV melancholici evadunt. Melancholia quae vi tio corporis contingit, quaeque vere est morbus , non potest ejusmodi inventis curari: nam per impressam aliquam in animo aegrotantis imaginationem, humores in cerebro&toto corpore exsistetes non possunt expelli, nec vitiosum cerebri temperamentum permutari. sed quae contingit vitio animi , per solam pravam imaginationem in animo radicatam, di revera non tam est morbus corporis quam potius animi, potest per inductarin aliam imaginationem contrariam tolli.
Vidimus itaque quid possit phantasia in
corpus proprium ; videamus nunc quid possit in alienum. Et quia tractatio de alieno, interno est longior, videamus primo
inu S T I o XII. Qiud po It in alienum externum. P Lurimi certe dixerunt , animam per virtu tem imaginationis posse agere in remotum : & imprimis, uti supra audivimus , Α-
vltenna o. naturalium sect. 4. cap. q. dixit, eam posse in res externas agere, posse eas l-terare & pro imperio permutares adeo ut etiaaetere possit in distans sine medio, res longe
dissitas permutare ac movere, non permutari
do intermedias & posse hominem longe remotu morbis assicere, ex equo dejicere, inte-H imere,
195쪽
mere , pluvias δc nubes excitare : non cdem omnem animam , sed illam quae hilior fuerit di magis spiritualis , & a fcorporea abstracta Avicennam secutus Algazel S. Physic. cap. 9. Alli indus & P celitas libris de imaginatione ue di non ratii, qui licet non tantam , ut illi, anima imaginationi vim tribuerint , tantam
men tribuerunt, ut putent eam externa a
rare,fascinare,& variis morbis assicere posui Marsiilius Ficinus l. II. Theolog. Platcap. I. Iacobus de Fortivio 3. techia. qua I. Pomponatius lib. de incantationibus
pite q. Andreas Cataneus libro de causis rabilium effectuum , Gentilis de Fulginiwcynrichius libro de monstris, Sc alii. Ii quos aliqui putaverunt animam id solo iperio facere posse, ut Avicenna & alii Ibes , Paracelsu S, Fulginas, de c. alii non cdem mero imperio dc nuda apprehensioi sed emissione spirituum in res externas svel malignis qualitatibus quibus formier praediti sint, vel virtute specierum quilsint imbuti, eas assiciant. Quod anima phantasia nudo imperio & sola spiritali prehensione id facere possit, sic probat Acenna. Superiora habent dominium in itriora, & intelligentiae regunt & immutres corporales , & eas possunt pro libito nuere,& in eas formas quasvis inducere : a
ma est substantia spiritualis di separabi
196쪽
IMAGINATIONIS. I 79 sicut intelligentiae: ergo eodem modo quo illae poterit in omnes Ies corporeas agere , dc eas pro libito permutare. Quod vero per emissionem spirituum in res externas agere ' ossit, easque alterare, ut alii dicunt, vi detur non paucis argumentis posse probari :& primum authoritate communi omnium Opticorum , Galeni 7. de plac. dc Io. de usi pati. N Platonis in Timaeo , di multorum medicorum qui videntur tenere vi sion emfieti per emiisionem. Si per e militonem, ergo aliquid emittitur: si aliquid emittitur, illud deo et esse corporeum s quia emissio dι cit motum localem , motus autem localis compelli corporibus, non accidentibus. Ergo debet esse spiritus. Si videndo spiritus emit tuntur, ergo illi in res certas dirigi possunt: si ita dirigi poliint,ergo ad quas pervencrint, eas qualitatibus suis poterunt Pormutare. Probatur etiam authoritate D. ThOm. Nam, . contra gentes cap. io s. di i putans contra Avicennam , di refutans quod ipse dixerat, phantasiam, scilicet, per solum imperium &spiritalem suam apprehensonem res exterrnas posse movere, dicit illam l oc solum sacere, quatenus eam sequut Hur animi pastrones, a quibus humore S moventur, Zc vapo res ad cerebrum adscendunt, qui spiritibus cerebri mixti, una cum illis vi imaginationis in externa eiaculantur. Et pari. I . quaest. III. art. s. dicit phantasiam spiritus immutare, qui tenui .
197쪽
tenuitate sua ex oculis exeuntes , res extnas invadunt, & eas afficiunt. Ubi non flantum videtur D. Thomas Velle , vapopropria & naturali sua levitate , & solo pltico motu e corpore exire , & vicinas afficere, sicuti assicerent quivis alii vapodi spiritus ex quacumque alia corporis paci euntes ; sed assicere eas, ut ei aculatos vitaliter ex oculis per vim imaginationis bratos. Nam per hoc quod imaginationi dicit sic ali crare, & este mina ad imaginat nem resert, videtur agnoscere aliquem cicursum ipsius, ut spiritus illos vaporesii gentis : alioqui non ad imaginationei sed ad nudum contagium retulisset : Sc llaoc, quod dicit eos ad Oculos adscendere, per illos exeuntes agere, videtur indicvapores hoc facere, non ut simpliciter narali sua tenuitate di levitate e corpore exstantes, sed ut ex oculis singulariter per vvisiva in & imaginativam emissos. Cersi spiritus ita emitti possint, sequitur omno . quando ipsi maligna qualitate fuerint secti, externas res ad quas pertigerint laetos esse. Possunt autem maligna qualitassici a vaporibus, qui motis per animi psiones corporis humoribus , sursum adscidunt , & ob congeneam naturam spiriti permiscentur. Hoc de facto ita fieri , victur experientia docere. Scribit enim RGol. 2. de somno Sc vigil . cap. a. & Plin
198쪽
IMAGINATIONIS. IgΙ lib. I. cap. I s. menstruatam mulierem radiis
ex oculis exeuntibus posse speculum inficere : scribunt authores cat oblepam Venenatis oculorum radiis homines enecare : ha buimus superius certas gentes esse,quae quo Sintuebantur poterant falcinare : vetulae animalia dc teneros pueros fascinant intuitu Ο.culorum, secundum illud poetae, Guta reneros oculus mihi fasimas agnos. Quidni er-po homines odio di invidia ac ira affecti, 'motis inde malignis corporis humoribus , a quibus spiritus contaminantur, iisdem spiritibus in res externas per imaginationem di rectis, possint eas laedere & permetare Θ Equidem videtur, quod non solum eas possint permutare qualitatibus realibus, quas a tali admixtione contraxerunt, sed etiam sola virtute specierit intentionalium, quae in illis subjectantur : quae species, cum secundum
Aristot. lib. de communi animalium molio - .ne, habeant Virtutes rerum, videtur quod res externas afficere poterunt iisdem qualitatibus, quibus ipsae res, quarum species sunt, ea Sassicere possent. cim lusio XXXIX. Phantasia per se non potest in res externas agere , id est , non potest per fuit m actum i aginationis, per ve ram aliquam aut directam efficientiam res
Hanc conclusionem tenet imprimis D. Thom. pMi. I. quaest. II art. 3. ubi dicit a. nimam
199쪽
381 DE VIRI Busnimam non posse in corpora externa agere,
nisi mediante suo corpore , quod agit ut
corpus naturale, aut applicando activa passivis. Et ibidem art. 4. dicit animam non posse movere corpus cui non est unita. Ex quo sequitur, quod cum nequeat externum corpus neque alterare, neque localiter movere, nequeat etiam illud permutare, vut ulla lassione aut aegritudine assicere. Idem docet quaest. M o. ubi dicit, nec animam, nec substantias ullas separatas in res corpo reas pro imperio agere posse. Eam tenet etiam D. August. lib. s. de Trin. cap. g. Greg. de Valentia disp. 8. q. 8. puncto a. Zoares Metaph. disput. I S. sect. 8. cap. 2s. Michael Medina lib. a. de recta in Deum fide c. I. Conim. 7. Phys. q. I. cap. a. Toletus in 7.
Phys. cap. z. text. 26. q. a. Franciscus i ico-lo m. in lib. Phys tract. de potentia motiva
c. 24. Martinus Detrius lib. I . Disqv. cap. I.
q. I. Vayrus lib. de fascino, Valesius lib. de
sacra Philos Ludovicus Mercatu S tom. I. lib. 2. class. 3. q. i58. art. 4. Picus Mirandu lanus, & communiter omnes philosophi. Probatur concluso ratione. Anima, ut est ostensum conclusione I a. & Id. nul lum corpus externum potest directe per se movere nec alterare. Ergo nec phan tasia : quia ' phantasia est potentia ani' mae , & ita non est nisi animae tristrumen'
tum : si causa principalis non potest, err
200쪽
IMAGINATIONIS. Is Igo nec instrumentum quod ab illa ditigitur. Secundo: conclusione 2 o. ostensum est, phantasiam per se non esse activam, ergo non potest agere in corpus externum . quia si simpliciter non sit activa per se nec in P prium , nec in alienum internum agere possit, multo minus poterit agere in externum, quod ab anima illa cujus ipsa 'est potentia est rediolum ; nec ad ipsam ordinem, dependentiam aut sympat niam ullam habet , sicut habet proprium aut interm
Tertio : conclusione a I. & ia. specialiter est probatum , phantasiam nec proprium corpus, nec alienum internum Iosse localiter movere Mergo multo minus externum ζquod enim non potest minus, nec majus poterit : plus autem est agere in remotum , quam in propinquum. Et conclusione 24.
est ostensum , phant stam per se non posse alterare. Si simpliciter per se non potest alterare, ergo non potest alterare corpus externum. Quapropter si nec loco movere nec alterare externum corpus potest , ergo nul
lam in illud per se habet activitatem. Ergo nod potest illud fascinate , nec ullam sanitalem aut aegritudinem in illud inducere. Dictum equidem est conclusione 27.&34. phantasiam per accidens posse alterare,