장음표시 사용
281쪽
s lem et , fiet ut prolem producat spitem ι ut est in exemplo I. & et: econtra , ii alia insposterit picturam ursi cum terrore quodam, fieri potest ut etiam producat sce- tum similem ei ; ut est in exemplo I. Ergo utraque passo causabit eandem signaturam, nempe similitudinem cum pictura inspecta. Probatur clarius alio exemplo. Si aliqua habuerit simiam, & eam valdr amaverit, &cum ea luserit, &ea delectata fuerit, fieri
potest ut producat prolem habentem similitudinem aliquam cum illa ι ut paret in exemplo a V si vero alia e contra a simia deterrita fuerit , fieri poterit quod etiam producet foetum cum eadem similitudinem habentem; ut est in exemplo p. & in exemplo a .&c. in quibus per terrorem in foetu fuit expressa figura animalis de quo terror fuit. Pariter, si mulier desideraverit comedere morum, & non habuerit, fieri poterit quod scelus erit signatus similitudine mori: econtra , si alia a moro in faciem exi mproviso iniecto fuerit perculsa , fieri poterit quod
etiam in eius seetu figura mori expressa relucebit. Ergo contrariae passiones easdem inducunt signaturas.
Quinto: Cum producitur foetus habens similitudinem in figura eum re imaginata, ut cum producitur foetus similis lineamentis& figura faciei viro aut picturae, simiae aut cani, de quibus mater est imaginata b quomodo
282쪽
modo animi passiones pollunt esse causa tali' similitudinis in figura 3 aut quomodo . confusus ille motus humorum o spiri uum ad extra & intra potest elle caula figurae , &accidentium illius rei imaginatae t motus ille humorum est calefactivus vel stigefacti.
vus, adducendo vel amovendo humores calidos vel frigidos: at quomodo potest esse factivus figurae in aliqua palle , Si quidem figurae imaginator φ Quod certe nec animi passiones, nec motus humorum possint figuram immutare, fatetur D. Thomas pari. y. quaest. I J.art. 3. ad 3. ubi,cum dixisset phantasiam, mediantibus animi passionibus , dc humorum de spirituum motu, corpora permu lare , subjungit, ideo corpus obedire forti imaginationi quoad calorem & frigus, &alia consequentia : sed aliae , inquit, dispo sitiones corporis, quae non habent ordinem naturalem ad imaginationem , non possunt transmutari ab ea, quantumcunque sit fortis a
puta, inquit, figura manus vel pedis, vel aliquid simile.
Sexto: Cum mater, territa a vulnere
quod vidit in facie alicujus hominis laesi ,
producit scutum cum rubra cicatrice in facie, aut deterrita a marito iracundo ictum gladii minitante, producit foetum cum vulnere ve ro in capite, ut est in exemplo I 4.qqomodo possunt animi passiones esse causa talis notae : Fateor equidem eas, motu humorum ,
283쪽
r M A GI N A T I o I s 2 I9posse esse causam ut aliqui humores erum mpant in pueri cutem , & ibi maculas faciant, ut iii pra est ostensum : sed tales macula: non possunt esse in determinata parte, cum determinato colore , cum determinata figura, sed tantum fortuitae, pro fortuito humoris hujus vel illius, in hanc vel illam partem, hac vel illa quantitate, expulsu. At quo
modo possunt esse causa maculae determinati coloris exsistentis praecise in capite, figurae oblongae instar vulneris, secundum normam di dictam eii praegressae imaginationisὶ Motus enim ille humorum est confusus per i
tum ad eκtra vel intra, non in determinatam
partem ι est totius massae sanguineae, & non pecialiter alicuius humoris solius, rubri, flavi aut nigris est humoris multi, & non praeciso tantilli, qui parvulam notam facere possit solummodo magnitudine cicatricis; est humotis irrumpentis in cutem modo
consul, & non tali, ut recte facere valeat unam maculam oblongam instar vulneris,&c. Aut quomodo motus ille humorum eo rit causa veri vulneris in tali loco determinato λSeptimor Cum mulier perte trita a mure producit in foetu maculas consitas pilis nigris , vel perterrita ab homine habente sor-anam diaboli producit ungulas & cornua, aut perterrita a lacerta producit foetum ha hentem lacertam in pectore, quomodo ani-
284쪽
rgo DE VIRI Busini passiones , seu motus ille confusus hv. morum in venis & arteriis exsistentium, pos suini csie catila eorum Quomodo motus ille generalis humorum est causa, ut, quasi per electionem , solae fuligines vel humores , pilis aut cornibus generandis apti, in deter minatam corporis partem ferantur, & nousanguis aut bilis Τ&c. Quomodo ille confusus motus humorum impellit fasguinem in cutem tali quantitate & modo , ut praecise fiat ex eo forma lacertae, & non rotundae ali cujus molis;& tum praecise sorma lacertae,&non cerasi, quando de lacerta fuit terror &imaginatio ; tum vero cerasi seu rotundi tuberculi, & non lacertar, quando cogitatio fuit de ceraso aut moro Θ Sunt equidem haec opera facultatis consor matricis determinate conformantis , secundum dictamen regulam praegressae imaginationis : quare non possunt per se animi passionibus, aut turbulento num Ornm dc spirituum motui adscribi. Infinita alia argumenta ex particularibus notis in foetu elucentibus possent desumi, quae brevitatis causa omitto.
Mauso XLV. Notas peculiares & imaginatas in foetu causat phantasia dirigendo
Pro quo sciendum est, omnes deformitates, notas, di vitia eonformationis, quae in foetu contingunt, effective facere ipsam conformatricem. Quidquid enim in toto cor-pore
285쪽
I M A G I NA T I O NI S. 24 lpore conformariar, sive bene, sive male, sive
cum hac figura, sive cum illa , sive cum hoc
colore,quantitate, situ, seu cum aliis, iorum facit consor matrix , non phantasia. Plias1-tasia enim nihil conformat, nec est consor matrix s ipsa autem conformatrix est quae omnia conformat, tam ea quae male, quam quae bene sunt consormata. Uerum phantasia aliquando seducit consor matricem a reis .cta consormatione,quam secundum speciem
di naturam seminis in quo est facere deberet , di determinat ad aliquid consorman eum secundum similitudinem sui , seu ejus quod est imaginatum : S sic causat ejusmodi notas detcrminative, ficiendo ut fiant tales vel tales. Et hac ratione merito potest dici isse causa earum : & illarum quas facit 'hae ratione, longe aliter e 1 causa, quam illarum quas facit mediantibus animi passi sonibus. Ad has enim vere nihil conseri , nec eas facit, nec determinat , ut ostensum est , . ad illas vero concurrit determinando , & eausando ut fiant hae vel il-Le , prout hoc vel illud est imaginatum sic metito est causa illarum , harum
Probatur concluso. Etenim ostensum est exemplis, & est communis opinio omnium hominum. phantasiam aliquas peculiares &determinatas notas in foetu posse causare: ili las non facit per se, seu nudum suum actum L ima
286쪽
a a DE v iEI - B u s. imaginationis s non ei iam per species suas ;non pcr animi passiones, ut de singulis est o sensum ; S tamcn facit , adeoque facit a Ii- . quo D Odo: nullus modus potest cxcogitati quo facere possit, praeterquam in conclusio. ne assignatus : ergo facit illo. Confirma- tui : Posita mutatione in effectu , necessario debet praecessisse mutatio in causa proxima di synectica : istae notae sunt effcctus consor. matricis , & conformatri X cst synectica causa
illarum, nam sunt vitia consor mationis : er- Eo cum illae eveniunt, necessario debet conformatrix csse immutata. At a nullo po- .
test immutati nisi a phantasia ; quia phantasiam sequuntur ejusmodi notae. Ergo ipsa est quae immutat eam. Non potest immurare , nisi per modum dirigentis : ergo diti. git eam , & ad sic vel sic consor mandum de
Probatur secundo: Si tales notae contin, perent per animi passiones , & humorum &spnituum motum, & non per operationem facultatis consor matricis sic vel sic directat, pollent tales notae etiam fieri in proprio corpore. At non fiunt : nunquam enim propter nostram imaginationem in corpore nostro fiunt ullae notae aut signaturae , nun quam maculae ullae , nunquam membrorum figura , quantitas, situs , numerus permutantur ἰ dc quantumcumque mater ima
287쪽
pori imprimit, quas sce tui. Ergo verisimile est hoc fiori propter consor matricem , quam phantasia immivat di dirigit. quae in foetu cst
in actu suae operationis, in matre vero dc a.dultis jam cessavit. Qu cenim posset esse alia causa, cur i l lar in i Cetu seu homine fiente fierent, in adultis & iam factis non, si non esset tria consorinatrix ' Neque valet dicere, ideo hoc fieri , quia corpus scelus' est tenerum, molle, Sc facile receptivum impressionis humorum S spirituum , corpui vero hominis iam facti Sc adulti duItim,dc minime rece-ytivum earum : primo, quia illa diversitas in duritie nota est tanta , ut per illam unum corpus valeat cas recipere, aliud non : secuta. do, quia non ita humores ta spiritus notas illas imprimunt in partes , sicut sigi lium imprimi figuram in ceram, vel sicuti substantia colorata in murum proj ccta colorem imprimit in eum ; sed quatenus humores in ratione alimenti ingrediuntur substantiam membrorum, Je membra ad eorum ingressum di.
latantur de recipiunt eos, in se convertunt,
di sibi applicani ueque receptio & dilatatio tam
bene fit in adultis , quam in tenero scoetu.
Imo videtur quod talis impressio multo mi gis deberet fieri in proprium corpus, si fieret
motu humorum , quam in corpus foetus 3 cum & motus sit violentior in proprio corpore quam in corpore scelus, & o-l rimis actio de impressio sortius & effica eiu
288쪽
a DE UIRI aus, fiat in propinquum quam in Ic motum. Ve, . rum difficultas est v IE s T I O XV.cuomodo posiιt confirmatricem dirigere.
Onclusio XLVI. Dirigit consormatricem
per species exemplari ter. Hanc conclusionem videtur innuere Avicenna lib. D sen. al. tract. I. cap. G. IO-quens in haec verba: Et dixerunt quidam se pientum , & non sunt elongati a judicio posisibilitatis , quod de causis assimilationis est illud quod exemplificatur, cum est dispos
tio conceptionis in mente mulieris, aut visi, ex forma humana exemplificatione firma. Ubi per verbum exemplificationis θ mani feste videtur innuere, speciem rerum phanta .sa eonceptam causare assimilationem foetus per hoc, quod per modum exemplaris diti. gat potentiam conformatricem. D. Augustinus, etsi in aliis locis, supra commemoratis, Videatur velle species assi. milare foetum effectives tam eri lib. s. de Tri- est. cap. g. videtur clare innuere eas id facere exemplariter & objective. Loquens enim de . ovibus Iacob, sic inquit; Ut autem de varietate virgarum pecorum conceptorum color
aliquid duceret, secit hoc anima gravidae pecudis pec oculos affecta forinsecus, & inte. .rius pro silo modulo formandi regulam
289쪽
IMAGINATIONIS. 2 strahcns. Vbi per vel bum regula videtur indicare , animam seu sor matricem assimilatescerum ,regulatam S directam a speciebus oculo S phantasia conceptis. Sicuti cnim regula non facit lineam, sed diligit ii ii aphantasia dc species phantastica non sic: unt notas & figuras ac lineamen: a scelus , sed dirigunt.
Pro hujus conclusionis in teuigentia est sciendum, tres modos posse assignari, quibus dici possit haec directio fieri r vel scili-
cet per imperium phantasiae super consor- matrice , vel per sympathiam singularem. cum ea i vel .er communicationem specierum. Per imperium vel sympathiam, dicen
do quod phantasia habeat aliquod imperium '
politicum super consor matrice, vel aliquam 'talem sympathiam , per quorum alteIum, quando sortiter aliquid apprehendit, ita afficit consor matricem , ut debeat aliquo mo- .do consor mare secundum hoc quod ipsa apprehendit. Per communicationem specierum , dicendo quod species phantasia perceptae imprimantur spiritibus Ec sanguini matris, & continuitate quadam etiam sanguini '& spiritibus foetus ι & ibi per modum cujusdam exemplaris disponant & dirigant
conforma tricem , ad conformandum secundum exemplificationem dc determinationem earum. Verum dico neutro priorum
modorum dici posse illam dilectionem fieti:
290쪽
et si DE VIRI Rus qua propter ut fiat .tertio modo est neces
Nam imprimis , non potest fieri per imperium aliquod quod phantasia habeat super consor matrice. Primo, quia ut docet
seca to. 3. Me t. lib 0. cap. a. Con imbricen ses 3. de anima cap. 13. quaestione prima, articulo tertio , & omnes alii) ipsam et voluntas, ouae aliis omnibus potentiis imperat, non habet imperium super potentiis vegetativis seu naturalibus : ergo ncc phantasia aut appetitus. At conformatrix est potentiave aetativa. Eroo phantas a non habet i aaperium super ea. Hoc confirmatur experientia. Etenim , quantumcunque quis velit, imaginetur aut appetat, ut facultas expultrix expellar humorem obstruentem , aut attractrix trahat alimentum in partes tabi das, aut concoctrix concoquat serosos &crudos humores in corpore abundantes , Putdistributi ix pellat humores huc vel illuc, nihil propterea plus minusve fit 3 aut si a. liqua in his propter illas contingit immutatio , illa tantum contingit propter mutuam aliquam inter eas sympathiam, non propter ullum unius in alteram imperium aut dominium. Secundo i Siphantasita haberet imperium super consor- matrice, signaturae di notae insin tu quam