De viribus imaginationis tractatus, authore Thoma Fieno Antuerpiano ..

311쪽

IMAGINATIONI sa 267 priusquam inciperent sic reflecti super ea , dc timete eam: tamen, postquam jam experientia didicerunt eam lignare , inceperunt suam imaginationem metuere , & metu illo causato , per reflexionem 'signant magis : Stita dico posse eas quidem signare per simplicem imaginationem ; sed magis signare, si accedat reflexio. Et haec est ratio cur frequentius signent homines quam bruta: quia homines , propter conjunctionem intellectus, habent illam reflexionem, bruta vero, propter defectum illius, carent ea. N isi forte reflexio talis sit, ut corrigat Jc coerceat a Mum imaginationis: quo casu tantum abest ut augeat occasionem signandi, ut potius impediat, sicut infra dicemus. Ad assumptum lubsyllogismi respondeo ue Simplicem mulierum in commemoratis exemplis imaginationem potuisse sequi animi passiones, ut supra est declaratum: &ideo potuisse eas signare per simplicem imaginationem, se tui. omni reflexione. Ad secundum respondeo ι Signaturam ovium Iacob suisse supernaturalem ,& idea non esse mirum, si ea contigerit alio modo quam naturales fieri possunt & ideo ex ea nihil quoad signaturas naturales potest inferti. Fuisse lupernaturalem probatur au thotitate Chrysostomi , Homilia 3 7. super Genesim 3 qui loquens de ovibus illis, dicit illud transcendisse ordinem naturae, &mi- M a raculoe

312쪽

a68 DE VIRI Busraculo adscribit : tum etiam Theodoreti . commentario super Genesim quaest. 8 3. dicentis , Iacobum obiecisse ovibus virgas decorticatas, non , inquit, quod in eis confidereti sed quod divinam opem exspectaret. Quibus verbis indicat, illud etiam non naturale, sed miraculosum suis se. Quod etiam tenent Costaeus in suis Disquisitioni bus, Sylvaticus in historiis, Uayrus in lib. de Fascino , & alii. Probatur etiam verbis sa crae scripturae Genestos c. II. ubi ipsemet Ia cob illam ovium mutationem divinae potentiae adscribit, dicens filiabus Laban, fortunam eius invidentibus, haec verba s Deus Patris mei suit mecum. & postea, Postquam

enim conceptus ovium tempus advenerat,

levavi oculos meos, di vidi in somnis ad .scendentes mares super foeminas varios &maculosos, & diversorum colorum t dixit que Angelus Dei ad me in somnis, Iacob: de ego respondi, Adsum: qui ait, Leva tuos oculos,& vide universos masculos adscendentes super foeminas varios di maculosos atque respersos r vidi enim omnia quae fecit tibi Laban. Ego sum Deus Bethel, ubi unxisti lapidem, & votum vovisti mihi,&c. Ouibus omnibus declaratur totum opus illius retionis speciali Dei gratia & concursu pculari, adeoque supernaturaliter, esse perpetratum. Probatur etiam ratione. Quia si id naturali ter factum fuisset,jamdudum ea n dem

313쪽

dem artem & alii artifices imitari, & variegatas sic producere oves potuissent. At hoc nemo hactenus adhuc potuit. Ergo.

Ad tertium respondeo ι Omnia ista esse falsa Ic fabulosa, & ideo nullam probandi

efficaciam habere. Maneat ergo ratum, imaginationem citra animi passiones non signzre. Et quaeramus ulterius,qua ratione & mOdo illae ad signandum concurrant di requi

rantur.

' concisio L. Passiones concurrunt variis modis .' primum , turbando & corrumpen

do conforma tricem ι secundo , vigorando species phantasticas , tertio & maxime , eas conformatrici applicando. . Pro quo est notandum , quod etsi supra coneltisone 4 . dixerim , phantasiam mediantibus animi passionibus non causere notas & signaturas peculiares, praecisam aliquam seu singularem signationem habentes, hic vero dicam eam causare ue propterea tamen in illis non fit contrarietas. Etenim illi e non dixi absolute animi passones non concurrere, sed solummodo divi non con eurrere per se & effective, sive non concurrere movendo humores di spiritus, qui mota sortiitro suo in membra incursu ea effective signent, sine ulla peculiari consor matricis

cooperatione, permutatione di determina tione. Hic vero dico eas concurrere solum ute ausam adjuvantem , dc praecipue ut cau'

314쪽

aro DE VIRI Bussam adjuvantem, Sc praecipue ut causam sine

qua non . ut adjuvantem, corroborando &intendendo species phantasticas : ut causam sine qua non , applicando illud quod di,

rigit & interminat veram causam essicientem earum , nempe consorma tricem , & removendo prohibens , per depravationem di turbationem conforma tricis , cujus in tegritas & robur ejusmodi directioni o esset. Causam autem effectricem veram fe neo esse consor matricem a speciebus illis di.

rectam.

Dico ergo imprimis, passiones concurrere turbando conforma tricem. Nam quia consor matrix turbatur in sua operatione ordinaria di naturali, ideo facile potest seduci ad a- iam quam species phantasticae ei proponunt: quod fl non turbaretur, sed maneret in suo vigore, non ita facile ab ea posset avocari, &sic non posset a phantasia dirigi ad emorman, dum quod esset imaginatum. Illam turbationem prassiant animi passiones, agitando

humores di spiritus mat: is, S per consensum Jo conpexion om etiam humores de spiritus foetus. Nam cum spiritus sint instrumen. mentum consor matricis, sanguis sit, alimentum dc materia circa quam : necessum est ut

illis per nimiam agitationem disjectis & dio spatis, facultas formatrix distrahatur, turbe'tur & corrumpatur ue non aliter quam artifex in operando impediretur, si ejus.instru menta dis

315쪽

IMAGINATIONIS. 27 Idisiiceremur, & materia ad fingendum necessaria motu in ordinato concitaretur. Nisi forte etiam dicere velimus, passiones animae matris per consensum turbate & impedire pecse pii mo actionem conformatricis, eo mo . do quo in corpore actiones unius porcntiae saepe impediunt actioncs alter iis , & praecipue a 'imi pasitioicus actioncs scre omnium aliarum potentiarum. Quod tamen , propter diversitatem radicis & subiecti inter

passiones matris & consorma tricem foenus, minus verum videtur. Dico secundo , etiam concurrere vigo rando & sortificando species phantasticas. Possunt autem eas sortificare variis modis: vel pcr hoc, quod supervenientes imaginationi , faciant species eius esse efficacio. res in movendo & assiciendo conforma tricem, quam fuissent antea si ipsae non supervenissent 3 vel per hoc, quod faciant eas longius ferri & irradiare per sanguinem & spiritum vitalem , quam sine superventu earum irradiare potuissem ; vel salieni , quod faciant eas fortius imprimi eis i vel sortet ctiam , quod eas ita modificent & disponant , ut valeant conforma tricem afficere dirigere, quod ex propria sua natura antea facere non potuissent. Etenim quod species superventu animi passionum fortificentur, &efficaciores fiant in movendo , ex eo patet,

quod illae sortius in memoriam imprimant, M qua

316쪽

r a DE VIRI BusCitiae cum illis , quam quae sine illis sunt con. ceptae. Quar enim sunt impressae quantum cumque forti vel diuturna imaginatione, facile tamen adhuc tandem evanescunt, si nulls aut mi passiones eam sint comitatae : quae vero cum magna aliqua ira, timore, gaudio, aut terrore, &e. sunt impressae, illae perpetuum haerent, di nunquam fere obliterantur. Dico Fertio, etiam concurrere & mavi me , applicandospeeres potentiae conforma, triei ν quae eum alioqui sint in cerebro, necessum est ut ad uterum perveniant, ut con

forma tricem dirigere possint. Sed dubium est, qua ratione id facere possint. Marsilius Ficinus lib. i de immortalitate an Imae cap. i. dicit hoc fieti vibratione spiritus per nervos; quatenus, inquit, dum vehemens cogitatio spiritus vehementer movet, formam' quam continua imaginatione revolust,. eruri inprimit. Verum ille modus non est smpliciter verus i quia a matre ad laetum nulli nervi feruntur, di ideo non possitnt species

a cerebro matris recta per nervos ad foetum deferri. Foetus enim cum matre solum

habet communionem & colligantiam petuasa umbilicalia r at inter vasa umbilic alia

non sunt nervi, ut docent omnes anatomici.

Ergo. Quapropter dico, propter actum appetitus di animi passiones, quae phantasae

eoni unpuntur; species in rimotaS partes irra

diare. Qui,ndo signa iura fit propter imagie

s . . natio Diuitiaod by Corale

317쪽

IMAGINATIONIS. 2 73 nationem habitam in hora coitus, species irradiant recta per nervos in testes, & semini immediate imprimuntur , quod semen cum in uterum recipitur , secum defert species illas , & aliquanto tempore retinet, & cum

formatrix incipit illud estor mare , sermat ad similitudinem earum : Quando autem fit signatura propter imaginationem habitam

post conceptum, tum per nervos mediante actu appetitus species communicantur cordi,

ibique sanguini& spiritibus vitalibus imprimuntur, S illis tanquam subjectis delainde per arte itas matris , & tandem umbili.

cales, sce tui communicantur.

At dubium est , quomodo sic cum sanguine & spiti tibias deferantur an illis in illo,

instanti imaginationis celeri impetu eo vibratis 3 an vero longo tempore post, successione quadam alimenti, isnte ad foetum tractis , vel distributis. Certe Avicennae mens fuit, hac ratione deserri. Etenim s. de animalibus , dicit, imaginationem spiritibus cerebri species imprimere ; spiritus illos misceri languini, qui fit alimentum scelus ι il. . tum tum impii mere speciem foetui. Huno sequitur Cita dinus lib. s. si per arr. parv. cap. . I s. & plerique alii. Verum haec opinio, non est vera. Nam, ut fiat signaturas, & spe cies possint coit formatricem dirigere ac se ducere, requiritur ut ipsae sint sortes & essica res in ex Omplificando ue requiritur ut repen,

318쪽

r 4 DE VIRI Buste & subito occurrant, quo vehementem sacere possint impressionem s requiritur ut humores & spiritus vehementer agitentur, ut sic formatrix turbetur,& interpellatur in consormatione sua ordinaria di naturali. At si illo modo deferrentur, quatenus scilicet san

guis di spiritus -rdis, cui fuerunt impressae , paulatim pro alimento, successione quadam ejus quod est exhaustum, versus foetum dis tribuerentur , priusquam illi lenta illa distii butione ad foetum pervenissent, iam species illae essent factae evanidae, & essent extinctae, di nullo impetu, sed lente ad foetum perveni rent,& nulla adesset humorum aut spirituum vehemens agitatio ; A ideo non posset sot- matrix ab iis assici , seduci aut dirigi. Quapropter debent deferri subito & impetu quodam , & in illo instanti imaginationis , quo animi passiones adhuc duram, dc humores spiritusque susque deque violente agitantur. Ita ergo' deferuntur. Propter sympathiam cerebri & cordis, appetitus & potentiarum

cordis, communicantur cordi, & sanguini& spiritibus imprimuntur eodem momento insurgens motiva cordis agitat spiritus lehumores, & impellit in varias partes, max senae uterum & foetum : illi ita impulsi secum deserunt species, quas in corde hauserunt. Et hac ratione maxime potest fieri signatura Etenim species tum sunt sortes , dc ideo senitet exemplificant: sum enim recentes .

319쪽

IMAGINATIONIS 17sti per concomitantes animi passiones sorti ficatae , de sic efficacius seducunt de dirigunt consor matricem : sunt subito di impetu delatae , dc ita magis imprimunt i agitati sunt humores de spiritus foetus, dc ita sor matrix in opere ordinario de naturali turba ivr , di sic facilius ab eo seducitur, Sc diripitur ad exemplar illarum. Propter complures aurem causas , magis versus uterum di foetum, quam , ersus alias partes, humores & spiritus

eliduntur Prima ; quia illi solent magis

mox eri versus partes calcre abundantes :c lor autem co tempore circa uterum maxime abundat. Secunda ; Quia in animi passionibus natura mittit humores de spiritus in auxilium partium laborantium dc egentium , di maxime eatum de quibus maxime c n. sol,licita : cst autem maxime sollicita de foetu , de ideo mittit eo. Tertia ; quia in agi latione humorum eo maxime spiritus de humores seruntur, quo ferri maxime conlucverunt: at toto rem pore gesta Gonis in eii maxime serii consueverunt versus uterum: ergo

in animi passionibus tunc maxime eo feruntur. Cui accedit, quod uerius eum viae tunc sint maxime dilatatae, unde magis alus admittunt & suscipiunt humores concita. tos. Quarta causa est, quia , uti conclusioue a 4. est ostensum, phantasia habet vim di. rectoriam spirituum dc humorum : hinc , quia matres aliquid inopinato videntes aut

ima.

320쪽

a 6 D E UIR Inus imaginantes , statim cogitant de stetu suo,& timent ei, & ita imaginantes res externas coimaginantur foetum suum, sit ut, per istam scelus coimaginationem, spiritus per animi passiones concitati , magis versus foetum quam versus aliam partem dirigantur. Verum objiciet aliquis, Mater non vide., tur dirigere imaginationem, aut species ima' ginatione perceptas, versus foetum suum, quia nulla est mater quae desideret foetum

suum notatum , sed toto animo nititur ave

tete eas,& alio dirigere. Ergo imaginatio eius non est directiva versus foetum , sed potius

amotiva ab eo. Secundo : Passiones animi, per quas pie rumque foetus signantur , sunt timor & terror: at tales non sunt motivae humorum 8c spirituum a corde versus uterum s non enim, sunt motivae ad extra, sicut ira & gaudium, sed ad intra: ergo illae non sunt causa ut hu. mores & spiritus, & consequenter species eis impressae, a corde ad uterum deserantur, sed

potius contra.

Sed respondeo ad primum illam dire- ctionem fieti a phanta ua, non pro Voluntate nostra, sed instinctu quodam di proprietate

naturali a & ideo fieri nobis nec eam inten. dentibus, nec fieri volentibus. Sie videmus homines de oscitando, mingendo, egeren- . do comedendo, coeundo cogitantes, irri-itrii deduclinari ad. ii as actiones obeundas, etiamsi