장음표시 사용
191쪽
A. terra centro suo per eclipticam F. B. G. cuius beneficio veri Planetarum motus demonstran
Quod si vero causam curiosius, cur epicycli nobis in hisce Theo rijs omnes superflui sint, scrutatus fueris,eam facise inuenies ; si consideres excentricitates tam Solis, quam aliorum Erronum ab alijs nimis amplas fuisse determinatas. Cum itaque & centatum eclipticae a terra immobili & centra aliorum eXcentricorum , a Sole per
eclipticam mobili, iusta distantia
utrimque a nobis determinata ce-seantur, consequens est has duas mutationes necessario epicyclos exhaurire dc auferre,vii cosideranti patet. Cum enim centrum eclipticae C. res diu telluris A. --
mobilis vel in hypothesi Co Gnicana Solis mobilis Α. dc centra itidem Gallorum Planetarum orbium,respectu Solis mobilis A. seu in Theoria Copernici immo. filis in centro continuo locum
suum mutent, necessarib haeo rite determinata mutatio, in varijs lo-icis Planetis suis in excentricis existentibus , resipectu oculi nostri maximam mutationem afferet;
quod hactenus sorte pauci videntur animaduertisse. Habes itaque tandem mi lector, solutum nodum tam diu ligatum: quem plerique artifices, in Planetariam oriabium circumferenths frustraquς- sivisse erroremque in excentriditatibus nimis sumptuose determi-
natis detegere neglexisse videntur: qu res etiam tot genuit epicyclos
meri motus practice sine epicyclis oe aequantibus gω-
phice ac geometrice Planetarum orbes describuntur.
MEMES V V I. Desicribitur trium siveriorum
Theoxia. IN omnibus oc per omnia agulo, uti iam superiori membro quinto, dc quarto edoetiis es ; dc procreabis talem figuram,qualem geometrice depictam habes in i mina D.numero 6.dc .dc hoc quudem in utraque Theoria tam Tychonis quam Copernici. Nam Zodiacus T. I. Y. T. Tychoni i cet immobilis, cuius centrum C. intelligitur terrainirculus A.. h. ecliptica A. Sol: AH. orbita Mercurij, altera dc amplior Veneris: Ll, Di. Martis: M.Ο.N. P. Iovis:4MP.X. Saturni. Sed nota, te omnia compen-mmadiosissime absoluturum in I he Lyς
ria hac Tychonica resormata, si Zodiacum immobilem T. I.Y.2 'de gradu in gradum ita per totum disposueris Sc diuiseris, uti faetiam vides in Zodiaco mobili B. D. Qi F. figu-
192쪽
F. figurς a. lamine Cintra signum n. DE M sicuti iam di etiam Zodiacum per occultas rotulas aut
trochleolas disponere ut in eodem semper parallelo situ per eclipticam motus persistat) edoctus
es; ita in Theoria Tychonica ONbes iam circa centrum Solem A. in figura 6. laminae D. descriptas disponas, sic ut infra centrum Α, haud aliter rotae dictae occultentur accomodenturque, ac fieri docuimus cum Zodiaco mobili supradicto, capite primo huius libri
III. Sic enim fiet ut centra & orbes Planetarum iusta remotione a Sole A. remoti, & per eclipticam ab eo annue delati perpetuo cum eclipticae linea cancri & Capricorni eundem parallelum situm retineant. Nam si semel centra o
bium a Sole A. ritε in lineis suis apo is determinaueris, & ex ijs
orbitas Planetarum geometrice descripsta L; citra errorem notabilem facillime tali instrumento, pro Ao. aut Io. annis Vti poteris;
rumque Planetarum vix in 6 .aut etiam 8o.vel 1oo.annis uno gradu prorsum progrediantur. Acina Tycho quidem Solem coma
6. Laubmune centrum omnium orbium
' Planetarum videtur constituisse: unde necessario ei epicycli tot substituendi fuerunt: nos vero epicyclis eliminatis omnibus , cent
iusta distan tia a Sole R disposuimus,&satis felici ausu. Est it
que A. Sol: centrum orbis Saturni S. in periphaeria ecliptica. Iouis H. Martis Q. Quae eadem etiam in Theoria Copernicana intelligenda sunt: hoc tum mutatorvi Sol A. supponatur esse terra per eclipticam mobilis:C. vero Sol in centro eclipticae A. a. h.immobilis:TI. Y.Z. circulus salioqui Tychonice Zodiacus immobili' intelligatur Zodiacus mobilis: Otabes vero Planetarum Saturni Q. R. P. X.& Iouis GO. P.ac Martisfh.g. l. immobiles.Et sic compendiosissime utramque Theoriam reformatam habebis pro libitu. Sed mallem ego uti Theoria Tychonica,ob Zodiaci immobilis in suos gradus per totum diuisi & in fra Planetarum orbes immobiliter iacentis meliorem commoditatem , quem quidem tam magnum esse oportet ut omnium
aliorum Planetarum orbium per eclipticam mobiles periphaerias ultimas ubique excedat; sic enim fiet ; ut locus Planetae medius in suo orbe lineam & gradum Zodiaci infra positi radens, illita in
eo Planeta verum motum indi-gitet uti consideranti, & iam per exempla patebit.
193쪽
Demonstrantur per exempla motus meri Planetarum in Theoria reformata tam Tychonica , quam Coperni
6. LaMI- aa. stylo nouo Sol fuit in primo puncto Arietis: ergo videbatur ex C. terra Tychonice, secunddin linea C. H. P. lioc est in principio V. Saturni vero medius motus tunc erat sig. o. graduum I 6.
minutorum 47. fere. Itaque si hi iam dicti gradus computentur in excentrico Saturni Q. R. B. X. ab X. principio V. usque in d. erit X.
d.arcus eius medio motus. Iam S te existente in A. tunc temporis oculus Tychonice ex tellure C. Saturnum in sui excentrici puncto d. conspiciens, secundum lineam C. L. b. videt eum necessario in
puncto Zodiaci immobilis b. hoc est gradu nono 31 . Arietis, quo
loco etiam vere lectandum epne merides fuit. Erat etiam vera eius latitudo tunc grad. 2. IJ . prout
exactissime in nostra hac Dieoria indigitatum vides : spatium enim interceptum inter i.d. in excentrico Saturni QRPX. hoc est inter lineam s. a.b.d. medij motus h .& inter lineam latitudinis P. o.
i. exacte comprehendit arcum a.
graduum 1 3 . Quod instar exem pli pro omnium aliorum Planetarum latitudine militat.Vides ergo hanc Theoriam exactissime sine ullis epicyclis&aequantibus, S
turni veros motus dc latitudinem demonstrare&c.
Iam admirandum est eoiaemmotus etiam statim in Theoria Copernicana demonstrari. Nam si tellurem C. Tychoni & nobis absolute immobilem in centro, ex eo Copernicane mobilem per eclipticam C.S.C. supposueri Set econtra Solem A. in centrum immobilem transmutaueris; eclipticam vero Tychonicam A. h.A. abstuleris,& Zodiacum B. I. Y. b. immobilem alias, mobilem cum terra C per eclipticam assiimpseris, tunc Saturnum in eodem loco& gradu reperturus es, scilicet in
puncto Zodiaci mobili b. hoc est
gradu 9. 3J . V. nam linea medis motus Saturni f.a. b. d. monstrat Saturnum in sui excentrici puncto b. linea verb motus veri C. A. l. b. usque in b. locum med ij motus terminata, eundem in Zodiaco mobili exhibet in loco b. Idem de latitudine ut supra intellige
Anno 16 1. die ro. Marti j medius motus Iouis erat in silo excentrico C. O. N. P. in 1. gradu 3o hoc est paulo retro t. vermautem eius motus fuit 28. 19 L . quod si igitur ex centro C terrae immobilis , per locum med ij motus Iouis in suo orbe, traduxeris lineam usque ad Zodiacum mobi-
194쪽
mobilem ε, verus eius gradus in illo tibi exacte monstrabitur. Eode anno & die medius motus Martis erat V. signotu 2 I. graduum 46s.verus autem II. grad. II . α. quem etiam linea C. S. V.
exadu demonstrat in puncto To-diaci V. Similiter Anno 1 F. die Io. Marti j Sol A. erat in primo puncto Y. medius motus h. 29. graduum ; ergo in sui excentrici puncto K. in quem si ex centro C. terrae traduxeris lineam C. m. m. K. monstrabitur tibi mox in puncto m.Zodiaci immobili B. I. Y. . verus locus Saturni ; hoc est gradus 2 I. i o Et licet multa exempla in figura 6.laminae D.per multos annos pro ro die Mart ij posuerimus, uti videre est pro anno 1646. in Iouis linea M. P. erat enim tunc Iupiter in et . gr. h. hoc est in P. &alijs : superfluum tamen duxi mus,plura adducere: sufficiant tria
aut . iam posita. Qv od si exacta
geometria orbes Planetarum de-1cripseris,¢ra iuste determinaueris omnium orbium; ita ut per cuiusque cetrum lineae A. punctorum cardinalium se interfecet,& perpetuo sibi omnes parallelae existant, uti vides in Q, P. &R. X.
Saturni excentrico. Item in M. .&o. P. Iouis. Et in f g. h. l. Martis&c. Vix puncto a vero calculo ab errabis,imo hoc modo ephemerides corrigere, & emendare qu si aut etiam condere valebis.
Ex hisee Jheorijs reformatis, mi lector, considera an non plus probabilitatis, q ad absolutam
Veritatem , i)stem ad chonicum obtineat, cui dc S. Scripturae loca,& S. Congregationis Decretum fauent, de systema Ioviale opitulatur,quam Copernicanum 'profecto cccus est qui hoc non videat. Valeat ergo systema Copernici quoad absolutam veritatem,quoad hypothetica vero valeat quantum potest. Quibus ita demonstratis, cum omnia phoenomena per Theorias Tychonic resormaistas aeque simpliciter , aeque bene, aeque exacte, etiam sine ullis epicyclis quod Copernicus quidem non potuit suis,) saluentur, nullam amplius telluri, ut moueatur, annue saltem,vim solidam inferri posse reor. Cum enim potissima argumenta esse possent , scilicet statio& retroceis io Planetarum, Na umhae autem in Theorijs nostris Tychonico reformatis, sine ullis epi- . cyclis & aequantibus, terra etiam
monstrentur; adeo ut iam dictae nostrae hypotheses omnium Planetarum aeque simplices sint ac hypothesis Solis in unica ecliptica. Hinc certe nullum prorsus solidum argumentum Video,quo telluris motus annuus adeo demun-stretur, ut totum fere mundum
195쪽
Sunonitur ocubu in ipsi et Planetu Tellurem spectans, re inde cuiusque Planeta
verus motin exactissimὸ etiam demonstratur. ADmirandam rem, mi lector, de haud iniucundam hic tibi pando, proponoque. Et est, quod oculus in Plat is ipsis suppositus, telluremque Distans
quὸ exacte venari queat,ac ex tellure Planetas conspiciens. Quod vi tibi demonstretur, quaere figuram ' laminae D. in qua reperies Zodiacum mobilem panium sci licet p.q. K. in i a. sigris, sed con tratio modo rite diuisum, atque in Saturni excentrici circumferentia R.P. X.haud aliter insertum,ae supposuimas radiacum mo
bilem suprim Theoria Copemicana; ita ut linea absidum p.q. huius Zodiaci immobilis Saturnini, perpetuo, ubicumque in Saturni excentrico laetit, aequidistet lineae absidum QP. excetrici Q.R.P. X.
Saturni; centrum verb eius o. ab
suum excentricum vehatur,ac solent serri a Ioue centra dc orbes suorum Comitum. Hoc ita tibi per exemplum demonstro. Anno I646. pro die ro. MarthSaturni verus motus fuit J. gr. u.
re sed eius medius erat a. sig. I. gr. ergo in puncto O. secundum arcum XLO. stipponatur ergo iam oculus in Sarairno O. ibique arbitrabitur se quoque esse immobilem in centro Zodiaci, ob ingentem tam coelestis machinae amplitudinem,quam molem maximam Saturni. Itaque ut diruas iam oculus a sua hallucinatione liberetur: oportebit ei talem Zodiacum mobilem circumfundere qui in eius centro supposito, &motum sinim non percipienti oculo ident praestet, re ectu planetarum & astrorum ex Saturno ab eo spectandorum,ac si foret reuera in loco centroque Zodiaci
immobilis, sic enim exactissimὰ
omnium Planetarum motus veros calculaturus est.
Sit namque oculus in Saturno suppositus Anno 16 6. pro χo.die Marti j & in excentrico eius cum eo promotus secundum medium motu h .ab X. per i.d.R. in hoe est l. signo II .gradibus, &prospiciat tellurem in centro C. secundum lineam ἈN.C. computabit
ergo in sui Zodiaci mobilis & parui punisho n. ubi videsicet linea
iam dicta vi ria eum intersecae sere tertium gradum ου. Quem eundem gradum oculus quoque ex tellure C. secundum lineam C. t. n. Saturnum o. spectans in sui Zodiaci immobilis R. I.Y.ripum
isto n.numerabit;quod reuera non tam mirum quam iucundum est
Itaque nostrς hypotheses sine epi-
196쪽
cyclis& qquantibus,etiam in Omnibus Planetis oculo supposito ve-xos Planetarum motus demonstrant
Quod si ex stippositione forent incohe in Saturno, Ioue, Marte, Luna S: alijs Planetis, profectbnon alijs Theorijs indigeret quam hisce simpIicissimis, idque pro
veris exacte supputandis: haeque Theotiae non l sim ex hypothesi, sed etiam absolutae forent veritatis incolis,si qui essent, Saturni MIouis &c. Sed vi hoc melius adhuc capias,supponamus Solem esse in A. videbit ergo eum Saturni oculus secundum lineam O. n. A. Fingamus etiam Iouem in sui orbis pu-
eho O. hoc est, in principio librae:
hunc ergo visurus esset Saturnus secundum radium O. K. o. in I
gradu v. sui Zodiaci mobilis p.q. L Martem vero respectia nostri
in m. vel κ. constitutum,Saturnus
supputaturus esset in 1 F. gradu u. secudum lineam & radium suum visivum & in Martem terminatum O. m. Idem de omnibus intelligendum , hocque in cunctis Planetis oculo supposito caeteris paribus contin ret. Quo etiam modo iucundissimc videre poteris, quomodo sese Planetae inuicem essent visuri, dc quantum unus respeetu alterius Met retrocessurus, staturus 3c spatiatur a Sole. Nam Saturnus verbi causa, Iouem numquam Vl-Pars Lrra 7 . circiter gradus a Sole visurias esset exspatiare. Marte circiter 24. Venerem Ia. Mercurium vix
F. gradibus. Hanc veritatem licet in omnibus Planetis suo modo speculari iucundisii me : caetera tuo ingenio relinquo,sumciat tibi ianua aperuisse, viamque ad mille similes iucunditates indagandas parasse ta ut beneficio harum nostrarum Theoriarum, liceat tibi omnia phaenomena Planetarum ad inuicem ficillime examinare exacteque cognoscere oculo in quocumque eorum supposito.
VM IV. Draliter distantia Ptinet nemast inuicem re a testure, in leucis horarijs facillimὸ in m-
stris hypothesibus stupputari,
lineari possint θ' debeant. VT nil praetermittatur,quod
Tychonico resormatas facilitare,&iucundiores reddere potest, ea modum facillimum tibi aperio, quo mediante, omnium Planetarum distantias inter se, tam in semidiametris terr quam etiam in
leucis horarijs dimetiri queas, quod ut fiat sic agito. In figura sexta laminae D.circi-Lno sume semidiametrum eclipti- scae AS. quae nobis exacte conti-T net
197쪽
net 2ooo. semidiametros terrae quas si per iooo. multiplicaueris, procreabis leucas standritas, seu horarias 2,ooo,ooo. hoc est duos milliones;ergo si terra annuὸ moueretur,fixis stellis ooo. semidiametris suis hoc est A. millionibus leucarum quandoque magis foret vicina una vice quam altera; quae tam ingens differentia proculdubio,quandoque fixas oculo multo maiores exhibitura esset, quod
cum tamen nunquam fuerit obseruatum, quid ergo obsecro motum terrς annuum tantopere quidam urgent Zὶ sume inquam in dicta figura semidiametrum eclipticae A.S. quae quindecies in lineam rectam,per modum scalae alicuius replicata, tibi scalam semidiametrorum terrae dabit uti vides in figura I. laminae D. factum in scala M. N. in qua quodlibet spatium album vel nigrum per modum graduum, dabit semidiametros
terrae Foo. quas si per iooo, multiplicaueris, elicies 1 oo,oco. leucas horarias. Quatuor itaque talia spatia dabunt 1ooo. semidiametros terrae , duo iooo.&sic deinceps. Vsus autem huius scalae talis est: applica unam eius extremitatem scilicet M. centro terrae C. in figura 6. laminae D. Sc altera protende ad medium locum Planetae in sua extima periphaeria ex centrici: nam sipatia inter utrumque locum in scala intercepta distantiam in semidiametris terraedabunt;quq si per io oo. multipli-
caueris,distantiam etiam in leucis horari)s elicies. Idem obseruabis,si distantiam Planetarum a Sole,aut inter se scire velis.Verbi gratia per
Sit Saturnus in sui orbis L. R. P. X. secundum suum medium motum principio V. hoc est in puncto X. Sol Tychonice in A. mobilis in ecliptica, vel Copernicano modo immobilis in centro A. Terra in C puncto medio ecliapticae quali : volo scire horum trium globorum distantiam inia ter se. Applico itaque extimum gradum lcalae M. N. hoc est punctum M. ad punctum C. terrae, N. vero in X. locum Saturni, vel A. Solis
protendo,dc reperio i o. semidi metros eclipticae, inter Saturnum X. & tellurem C. seu et cocio. semidiametros terrae, seu Io, CO, O . leucas,hoc est ro. milliones a Sole A. vero Saturnum abesse deprehendo 18ooo. semid. terrae seu
terram C, remotam video semudiam. terrae It ooo.leucis vero II,
JOo,Coo. &c. idem de alijs Planetis omnibus habebis &c. Iam Vero, ut medij motus facillime omnium Planetarum habeantur, saltem pro integro anno, fabi icare oportebit indices mediorum motuum, prout factos vides in figura a. 3.& laminae D. qu rum 3 est ira artis et Iouis 4. Saturiani Sic autem construuntur. Describatur arcus circuli ex-
198쪽
centrici Planetae eiusdem amplitudinis cum orbe Planetae. Sit is verbi grati in indice h. a.A.B.arcus A.B.qui sumatur tot graduum de excentrico Saturni, quot annue in eo conficit: hoc est 12. gr. Deinde ex tabula motus Planetaram menstrui, pro quolibet mense anni sumantur tot gradus& minuta excentrici Planetae, quot uno mens s peragrat; ita ut arcus Α.B.ab A.in B.in duodecim
partes Iz. mensibus correspondentes diuidatur, quod idem in ali intelligendum erit caetera ex figuris accurate & geometricὶ delineatis, scilicet 2.3. q.laminae D. iacile concludes. Quibus factis
centrum indicis a. affigito centro: excentrico Planetae: A. vero primum punctum Ianuaris exacte locare oportet in locum radicis
planetae illius anni; sicque indice
in excentrici circumferentia firmato pro toto anno, omni die &mense medium Planetae motum exacte habebis, ita ut Zodiacus excentricis Planetarum siuppositus &rite per totum in suos se dus diuisus, pro toto anno, omnium tibi erronum motum exhibiturus sit; dummodo excentricum semper parallelo motu cum Soleannue ritὸ per eclipticam circumseras M. Experientia autem eum iucunditate tibi omnia pandet M. pars L
Delineam remetrice typus seu Theoria Solis, Veneris sMercurij informa Tychonicare firmata. IN figura 1. laminae E eligatur
centrum A eclipticae seu viae Solis F.E.G.D. in Ιχ.signa seu pa tes diuisae. Huic immediatὰ adhaeret & supponitur circulus Ιχ. mensium, cuius beneficio facillime mediusSolis motus indies
habetur. Cetrum B.vero est centa
orbis Meruri j o. M. P. N: Q vero
Veneris orbitae I.H. K.Hqc cenistra tardissime circa centrum A. Solem mouentur in consequentia. Mercuri j quidem in circulo
Haec figura, quoad proportiones , & remotiones centrorum a
centro Solis A. & quoad amplitudines orbium excentricoru Vtroisque modo,tam Tychonico,quam pernicano descripta est geometrice , iuxta tabulas superiores.In Theoria Tychonica quidem semicirculi Y. S. A. NE & f. R. A. X. T. A. Y. denique TAX. denotant eclipticam seu viam Solis, in cardinalibus punctis eius existentis&suppositi: sed tunc ecliptica F D. ause da: in Theorijs ve- ΤΣ rb
199쪽
i desumpto; uti ex nostra laminae E . item ex fig. 6. .ad oculum patet. Aliud des principium librae &, orbe Mercurij O. M.P. Nd.N. aliud Veneris,nempe iud denique eclipticae, hoc, omnium enim eiusmodi brum lineae transeunt per
: lineis omnium signo- graduum intelligendum id cum a paucis hactenusum sit, mirum non est clos,&Tychoni, &alijsansbergium vero adeo ianthesibus motus medios care & duplicare, Lunae quadruplicare coactum tem medij motus Plane-γmpediosii si me habean-yara 2.& 3. laminae Eta- indicum n. & oculis aus prout etiam in lami ura a. pro Luna. in i a.
r modum cochlearum,Vti serie per anni circuitum, ulorum & mensium con- , indies Planetae medius oriam beneficio in suis ex- inueniatur. Si enim Ver- indicis Veneris A. B. cen-iod est medium inter Micta ita centro excentrici C. affixeris, ut A. princi- auari j, praecise in locumnnuae planetae medij mo-icetur : totoque anno ita index Disitiroo by Corale
200쪽
index immotus permaneat: meis dios Planetarum motus, eorum beneficio etiam veros, pro toto
anno, omni die & hora facillime calculabis: linea enim , seu curser, subtileue filum fericum ex centro indicis per die mensis in eius periphaeria protraetum mox in eX centrico planetet locum indicabit:quq etiam in superioribus,& Luna intelligenda, & obseruanda erunt. Et hoc quidem modo poteris tibi nullo negotio in plano geometrice, totum typum coeli,& systematis vagi Planetarum orbium delineare, cuius benescio facillime
beris, tibique loco ephemeridum perpetuarum inscrutet. Nam si anno peracto semper etiam indicis lineam A.Veneris vel D. Mercurbin radium Planetae medij motus illius anni disposueris; hoc instrumentum tibi perpetuum erit:m tus enim centrorum Orbium excentricorum,seu Uogς Orum cum
sint tardissimi,nullum sensibilem
errorem afferunt quem tamen facile tolles,tuo ingenio, aut dii hos apogaeorum motus motui Planetae addendo, aut ab eo subtrahendo &c. Haec semel pro semper monuisse sufficiat: caetera , cum breuitati studeamus quantum par est,tuo proprio ingenio ex iam dictis notissima relinquimus, & ad exempla ac demonstrandos veros motus Planetarum in hisce etiam
Theorijs sine epicyclis &c. prope
Sole existente in primo puncto α. r. LRH-
scilicet in A. respectu telluris Mercurij medius motus in suo excentrico O. M. P. N. erat F. signorum 24. grad.ergo paulo Ultra puctum n. lui orbis. Quod si ex tellure mobili seu immobili E. per
locum iam dictum ' . n. agatur
Eodem Anno medius motus Veneris erat A. sig. II. grad.ergo in excentrici I. . L. H. pucto t.quem in locum linea ex tellure E, per e. protracta monstrat in Zodiaco T. A.Y.punctum e. hoc est I 1.gradum ur. verum scilicet locum R.in coelo, uti etiam ephemerides norant. Iterum iam dicto Anno die Σῖ.Iunb Sol erat in I. gradu S.m dius motus R. o. sig. 2. graduum
ergo in sui orbis IHLK.puncto T. quod si ducatur ex G. tellure per T. linea usque in Zodiacum Y. S.
A. N. V. f. monstrabit ea in S. gra- idum 22. Ji . U. verum scilicet locum Q. in coelo, ad dictum diem
Anno 16 3. die et i Decemb. motus Solis fuit' sig. IO.gri Mercurij vero medius motus erat F. si g. 13'. igitur in sui orbis o.M. P. N.puncto n. Agatur itaque linea ex Zodiaci centro F.in n. & in te secabit gradum 9. et o . in Zodiaco Z. C. X. qualem etiam praecise ephemerides. notant ex