장음표시 사용
201쪽
Similiter iam dicto Anno &die medius motus Veneris fuit V.
si g. i I. grad. ergo in excentrici l. K. L. H. puncto m. Agatur itaque linea F. I. u.m. ex tellure F. quae in
ii. Zodiaci immobilis seu mobilis ZCX. intersecabit, monstrabitque sere 1 gradum quem etiam
ephemerides praecise notant. Latitudinem autem utriusque etiam
facile habebis, si operatus sileris
modo, uti supra in tribus superiotibus edoctus eS &c. vero medij motus Mercu-3. m Veneris eb commodius ha-V beantur fabricauimus etiam indices cochleales, in I a. menses seu
363.dies rit E diuises qui quidem
ex tabula mediorum motuu diurnorum & menstruorum facile construuntur, scilicet beneficio circuli occulti in 36o. gradus aequales diuisi; in cuius centrum cochleatis indicis punctum medium inter m. n. seu e. c. firmatur&tot pro quolibet mense vel die
gradus in dicto circulo numerantur, quot in tabulis mediorum motuum notantur: per cuius deinde numerationis puncta lineae ex centro tradu ,& cochlealem indicem intersecantes, in eo menses & eorum dies distinguunt &c. Hi indices,in centrum excentricorum R. dc q. ita collocandi sit ne ut punctum medium inter m. n.
centrici exacte congruat. Quos elo principia mensium, scilicet A. Veneris,& D. Mercuri, praecise in radicem medij motus anni propositi dis onantur, sicque toto anno inuariati indices firmati, in orbubus excentricis pro quocumque anni die medium motum Planetqindicabunt. quod ut commodius fiat, ex centris dictorum indicum subtile filum,uel linea prodeat,vLque ad ultimam excentricorum periphaeriam. Quae etiam omnia in Lunae Theoria, eiusque indice obseruanda esse te monitum hic
Scala autem semidiametroruterrestrium, & milliariorum cuius beneficio ficillime inferiorum duorum Planetarum distantiae a terra & a se iuuicem habentur; ita fabricatur. Sume integram di metrum eclipticae seu viae solatis F AD. in figura I. laminae E. quae in A. primo partes diuisa oo. semidiametros terrae tibi dabit: uti patet ex scala M. R N. in dicta laamina E. Si autem quamlibet partium in ro particulas subdiuidas,dabit tibi quaelibet harum να
semidiametros terrae, quas si cum Iom. multiplicaueris, procreabis leucas FOoco. caetera ex ipsa figura, & supra hinc inde dictis cuique facile obuia fient &c.
202쪽
Describitur geometrice in plano iucundissima Theoria. Luna noua, sine episci
DFEG. in 36o. partes seu in .signa diuidendus : cuius semidiameter
DB. diuidatur in iocoo aequales portiones; quarum iocio. dabunt excetricitatem Lunae scilicet A. B. tantam nempe quanta est semidiameter globi Solaris. Si igitur
semidiameter D. B. lunaris excentrici ciuidatur in partes 29 I. &illarum partium pro semidiametro eclipticae, sumantur particulaeroo,ooO. habebis proportionem veram & geometricam semidiametri eclipticae & excentrici Lunae D.F. E.G.similiter circellus excentricitatis AB A. Lunar,respectu orbitae eius, & iam dictae eclipticae,in nostra sententia veram molem disci & globi Solaris tibi dabit. Caeterum centrum B huius excentrici Lunaris in circello A. B. indies promouetur in consequentia 6 . 3o fere,sicque excentricitas continub mutatur. Luna vero
indies proficit in dicto excentrico gradus i J. Io . Caput Dr conis S. sng. diebus in antecedentia conficit 3 . io . 46 l . Et hi DI Ice tota Lunae Theoria absoluitur paucissimis, sine epicyclis: dummodo etiam latitudinum circulum H.N. c. l. vii in hac figura i. laminae F. descriptum vides ita dii ponas, ut S. punduam caudae Draconis,secundum indicem eius
D. E. menstrile mutetur; cuius
punctum D. semper disponitur in
radicem motus medij. R. propositi anni ita ut centrum eius G. congruat centro excentrici Lunae disi enim ex iam dicto centro lineam seu filum, usque ad extimam eX- centrici Lunae periphaeriam emittas,illud tibi mox in circulo H.N. K. M. Lunae latitudinem momstrabit. Vel si nolis nouum quendam orbem,sicilicet H. N. K. M.fiub Lunari excentro D.F.E. G. in suos i
titudinis gradus diuidere, semecircino arcum I. graduum ex Lunae iam dicto excentrico, quem posito uno pede in B. centrum eX- centrici,transfer in lineam R. A.
interuallo B.C. ita enim fiet,ut filum C. lineae medij motus a. B.S. undique per excentricum aequi distans,in eius periphaeria extima,t titudinis Lunaris gradus & minuta latis praeciSe demonstratura sit:
arcus enim excentrici Lunae interiam dictas duas lineas,scilicet C.n.& B. S. interceptus, latitudinem Lunae dabit,uti vides notatum in
Quibus omnibus factis ex cetro A. telluris,describatur Zodiacus amplius Q. E.L. excentricum
203쪽
Lunae undique excedens;quem in 36O. partes,seu i a. signa,subtilissimis lineis,haud aliter saltem tanto spatio, per circuitum quantum semper inter extimam Lunae excentrici periphaeriam,& ipsum in
oportet diuidere,quam fieri debere docuimus figura 3 .laminae GH Zodiaco mobili, ut notatum Vides,in E. D. signo m. Hoc enim facto si indicis cochlearis Lunt medium punctum inter duo eius cetra a c.in centrum B.excentrici; A.
vero dicti indicis principium in radicem Lunaris medij motus disposueris,& ex centro excentrici ac indicis, ita per totum annum in plano excentrici Lunaris firmati, lineam seu filum subtile, ad diem mensis in indice emiseris; illud tibi in excentrico motum Lu- exadu satis demonstrabit. o habito,tum alterum filum ex centro. A. Zodiaci, per locum medij
motus Lunae in Tuo excentrico, eductum,verum eius locum inperiphaeriadieti Zodiaci exhibebit. Exempli gratia.
Anno I 641.die i i. Ianuari stylo nouo edius Lunae motus erat 3. signorum 7. graduum sere, ergo in excentrici puncto Sab G. per D. motum iam dictum suin putando: motus vero apogaei seu centri Rexcentrici, erat r. sig. lo. graduum io'. ergo in B. puncto, secundum lineam S. B. V. linea itaque medij motus v. est B. m. Sueri A m.S. quae per S. ex A. edu-
ω in Zodiaco. Q. E. L. 32. gradum D. demonstrat qualis etiam in tabulis astronomicis habetur: latitudo vero erat tunc temp. . gr. 46 . quae & notatur inter n. m. in excentrico Lunari: Sed Merid descendens: circulus enim latit dinis H. N. . M. hic mi lecto per errorem non est rite in suum l
cum dispositus ; nam sic put dra.
conis S. R. in verum locum collocaueris omnia ad amussim congruent; quae te monitum voluimus. Suffciat vero tibi hic instrumenti fabricam aliqualiter depinxisse; ut ad eius imitationem, si placeat facile possis tibi aliud magis exactum ex aurichalco et alia materia fabricare &c. Denique ut etiam sine labore
medius motus centri B. excentrici Lunae habeatur, fabricauimus indicem AB. figurae 3. laminae F. nam si centrum eius C. ais xeris centro A. Zodiaci & puniriam Rprincipium scillaet ianuarij in veram radicem apo i Lunaris die ultima Decebris disposueris, pro anno tuo propositoia dicto Z
diaco,ita ut integro anno in eo firmetur;tunc toto Anno facillime,& sine labore medium motum aporii Lunaris habiturus es:quod quidem fiet,si in S inter excentruci centrum B. & Α. tres Iotulas dispositeris, seu duas trochleolas, quorum beneficio excentricus per circellum A. B. A. motus, perpe tuo eundem parallelum situm rc
pectu Zodiaci Q. E. L. obtineat, haud
204쪽
haud aliter ac supra de Zodiaco mobili, vel orbibus Tychonice
per Solem delatis annue, fieri debere docuimus &c. Repraesentat autem indicem, centrum caepedictu B. excentrici p. deserentem linea VCS. ita ut V. in indice R. bBC. continuo in consequentia promoueatur,sicque excentricum
lunarem perpetuo, & ita quidem per circellum B A. transmutet:vt semper eundem parallelum situm respectu Zodiaci retineat, uti lite repraesentatum vides in lineis
De Capite Cauda Draconis , in specie. Item de lati-titudine Luna, aliis sit
milibus. VT autem rem omnibus nuia meris absoluamus, Tabellam sequentem subiicere placuit, qua facillime poteris fabricare circulum latitudinis Lunae, seu deseretem caput & caudam Draconis et quem quidem oportet esse etiam mobilem, & separatim descriptum, infixumque centro B. excentrici D. F. E. G. huic deinde affigatur cochlearis index figurat 1. laminae E. sed ita, ut rotula immobilis centralis scit trochleola,in suo axe firmiter & fixa emineat,
tantum,quantum sufficit: adeo ut Pars Laxis trochleolat inferius rotundus, centrum teneat, de circa illum sine impedimento circumuolui queant trochleolae,seu rotulς cum sit per infixis sibi circulis. Hunc circulum vero capitis &caudae, uti iam supra monuimus oportet singulis diebus moueri in praecedentia 3ION. 46 l. ita ut suam periodum compleat annis . Egyptiis 18.diebus 223.hor.
Cum enim circulus Lunae sit obliquus respectu eclipticae , eamque Jiametraliter duobus perpetuo pudiis & locis intersecet; adeo
ut una medietas versus Septentrion ,altera versus meridiem declinet,inuariabili, perpetua & fixa inclinatione, ac quidem quantisate . graduum, quales circulus magnus per polos eclipticae dc praedicta duo puncta transienS, compre
hendit 3 5o. qui puncta seu nodi
sibi diamerealiter oppositi caput& cauda Draconis vocantur ; caput quidem ea sectio vocatur , aqua Luna intrans septentrionem versius in suo circulo tendit: cauda Vero, qua versus meridiem progredi incipit.) Hinc fit eluta odi
duo puncta etiam indies & annue
mutari &c. Contingunt autem circa haec
duo puncta eclipses Solis & Lunae; Lunae quidem, quando ipsa Soli opposita prope,aut in uno dictorum punctorum loco existens, umbram terre ingreditur : Solis vero dum prope eiusmodi puncta V i, Soli
205쪽
Soli Luna copulatur. Cumque tunc quasi in uno eclipticς puncto conueniant hinc aut Luna Solem, aut telluris umbra Lunam ecti'sari necesse est. Sunt autem tales termini ecli
ptici eiusmodi quos tibi studio
adduco, ut facile etiam, si velis &placeat,ex hoc instrumento verisi militer eclipses futuras determinare queas, dummodo motum medium capitis' caudae; Solis &Lunae prius habeas loca in Zodiaco. 3 Quandocumque latitudo Lunae maior fuerit 13 . 13 . &
minor 6 quae intellige de gradibus latitudinis 3 tunc fieri
potest eclipsis Lunae, etsi non necessatio.Sed quado latitudo Lunae maior fuerit 6 - . 32 . tum nulla Lunae obscuratio est timenda. Vel: quando Luna distat a nodis n.&U. io. gradibus 22 . qui-
Habitis naq; gradibus deminutis latitudinis Lunae primae tabulae: si spatia in medio diuidasfacile una-
bus minimam: vel I3. gradus V. quibus maximam habere potes latitudinem , tunc fieri potest deliquium Lunae. Aut secundum Ptolemaeu,Luna existente i 2.gradibus tam antequam post veram oppositionem possibile est eam deficere. Quod si vero tempore coni tm-ctionis,luminariu vin bilis, Lunae distantia a nodis R.& d. verius septentrionem suerit graduum χo. O . aut in Austrum i i .sr. 2o .vel etiam minor, tunc posii bile esse aiunt Astronomi Solem obscurari; & deliquium pati. Habes autem & lila tabulas latitudinis Lunae & motus menstrui annuique capitis & caudae draconis, ex quibus etia facile poteris tibi formare indicem capitisti caudae annuum, aut per plures annos, prout placuerit &c.
quamque medietatu in Io. minuetia diuidere poteris: na s habueris unum saltem quadrante benὶ di- , uisum,
206쪽
uisum, reliquos tres facile quoque iuxta quantitatem primi simides
ti ex figura patet λ ex circulo inaequaliter diuisio,scilicet H.N. K.
Sed&modo ad indice D.E.G capitis & caudae veniamus , cuius
coli ructio etiam facilis est: si enim
nuum R. hόc est 19. gradus I9 . &circino in excentrico D. F. E. G. eum mensius fueris, indicem pro totius anni motu capitis Dracodinis habebis, quem quidem annue ultima Decembris die in meridie, ad radicem anni currentis dirige re,& traducere oportebit, uti & de indicibus aliorum planetarum intelligendum est. Poterit autem hic index abscondi medius inter planum Todiaci &circulum latitudinis Lunae. I ta ut tantummodo aliqua eius pars emineat supra extimum circulum:quem etiam e acte hic delineatum vides cuius intrinseca portio, tota etiam α-
scindi posset usque ad intimam
Habes itaque mi Lector omnium Planetarum Theorias, sine epicyclis & aequantibus, geometrice; paucis & simplicissime traditas , easque tam in hypothesi Tychonica, quam Copernicana: quas mutatis mutandis utroque modo exactissimae praxi mand re lice uti cum iucunditate,& admiratione experieris. Scio quidem multos egregios Astronomos ha-Pars L
etenus eiusmodi simplicistimas
Theorias,non tam ardenter optanse,quam patienter expectasse; non me etiam latet , solertistimum Dominum Michaelem Florentium Lagrenum amicum meum singularem & Mathematicu Catholicae Maiestatis praetςr aliacgregie inuenta 6cc. comp*ndi Osissimis uti Theorijs r*'Ri ietiam virum di doctrina & ingenM cla-1ilymum Bullialdum,nuper quoque nouas hypotheses sine epicyclis, easque in. figusis oppila ingeniose demonstr2seitellure m
bili supposita. Sed qui tart stabili
& in forma Ptolemaica aut Tychonica, Theorias sine ullis epicyclis & aequatis iis tradidisset quod quide multi impossibile rati, qui ideo etiam a Tychone ad Copernicum defecisse mihi videntur mactenus Huidem videre non li
Rogo itaque benevole lector, has nouas facillimas & simplici Lsimas Theorias nostras Tychoni-co-Rheitanas si tamen eas ita lubeat ad distinctionem aliarum nominare aequi bonique consulas,benigne toleres, & pro placito utaris. Quibus & spero Copernicano telluris motui saltem annuo haud exiguam sore remoram affigendam, maxime apud aequos rerum aestimatores. Quae enim obsecro nos necessitas urgeat, a sacrae Scripturae locis, Decreto S.
Cong. de stabilitate telluris tam facili & mobili animo recedere; V a clari
207쪽
cum tanta simplicitate, tanta fir- π π Vc etiam lectpr tibi eas mitate, terra etiam stabili cuncta saltem tabulas mediorum coclestia phoenomena,puriSdc pu- motuum Planetarum & apogaeotis excentricis saluentur, & Opti- rum, seu centrorum eXcentrico- me, imo simplicius , & melius riam apponere operaepretium du- qi iam ipse Copernicus praestite- ximus; quae videntur pro nostristat, demonstrentur ' Itaque meo Theorijs Planetam magis necessauidicio puto valedicendum esse riae,& ad propositum: reliquas &motui telluris, maxime annuo; magis fusas ab alijs require si pla- quid enim systemate Tychonico ceat; non enim nostri est instituti omnibus epicyclis aequantibus &-propositi ; quod alij iam opti- superstitatibus iam expurgato a mὸ tradiderunt docueruntque, nobis, modo magis quoad absis' scilicet qualiter radices pro quoli-lutam veritatem, pernicano fa- bet praeterito, aut futuro anno uere possit,quam Tychonico pro- Planetarum calculentur redo secto non video. re, & entia seustra sine necessitate multiplicare di iussiciat nobis di- MEI BRUM VIII. ctas mediorum motuum radices, pro quolibet praesenti, aut brevis tur Tabuti mediorum ui futuro anno , beneficio se- motuum Plamiarum,oeeo- quentium tabularum posse cal-rum a grarum, in diebiu, culare.
208쪽
annue Promoueatur ivt inde si lubeat u tam exacte tamen velis
habere Theorias; singulis saltemeto Annis, Planetarum excentricos & loca apogaeorum mutare
queas:quod quidem in exemtrico Lunae singulis quasi diebus fieri
necesse est. Cum itaque centra omnium excentricorum in nostris Theorijs noui , in circellis excentricitatum circa Solem, & Lunae circa tellurem, continuo moueantur, mutenturque in consequentia,
hine facilὸ ex hac iam posita tabella elicies, quantum cuius ibet
excentrici centrum menstrue aut
209쪽
Planet mmcim me ii indubis usiue ad 3I.
o. q. l. Io. . 9. 7. 3 o. I. a. 7. 18.