장음표시 사용
31쪽
nistas , ut & omnes illi quorum indefatigato labore, tam nobilis scientia ad nos fuit derivata) ego salua omnium pace &respectu,
rem ab ovo rimari & ponderare tandeimque multo labore proprium cuiuSque excentrici centrum indagare coepi, ratus hac Balena capta, caetera in hoc tanto Oceano sidereo, omnia fore salua, &c. Dictum,& ut spero feliciter factum; enimvero pro unoquoque excentrico, suum tandem proprium centrum reperi; medium nempc & ab omnibus hactenus neglestum, aut non tam exacte ad trutinam redactum, medium inquam inter maximam & minimam uniuscuiusque excentricitatem; fabricando pro hypothesi Copernicana facilitanda unicum pro omnibus circulum Zodiacum communem, & mobilem per Eclipticam; semper in rani th, aut e diametro Solis tot minutis progredientem, quot Solis diurno motui medio attribuuntur. Quibus duobus ita correspondentibus, cum stupore,& summa ad- miratione tandem comperi, & expertus fui, omnia in omnibus Planetis Phoenomena ita exacte tam Tychonice, quam Copernicanes lyari, ut dici vix queat: nam contuli cum omnibus obseruationibus, tam ante, quam post Nativit. Christi Domini Nostri , adiuersis factis; dc ad amussim quidem correspondentes inueni. Quod inuentum religioni sane mihi duxissem, si tibi non communicassem: etenim res est simplicissima, quae duabus tantummodo abQluitur lineis , duobus circulis, una ex proprio proprij excentrici centro, ad Planetam exeunte, altera vero ex iam dicti Zodiaci aut immobilis
aut mobilis medio puncto per Eclipticam in Zenida Solis mobilis,
Et sic habebis rem ad unguem ita paucissimis perfectam, ut facillimo negotio sine quidem ullo, aut saltem non notabili errore, perpetuo omnium Planetarum motus, stationes, longitudines ,&re-uogradationes cum latitudinibus etiam si volueris iucundissime colligere queas, non per ephemerides laboriosissimas, & tot tabulas, circulos, & calculationes, sed per duas solummodo simplicissimas
lineas, ut iam dictum est,& quidem iucundis limo modo,quasi continuo spectabilem caeli faciem ante oculos tuos habendo. Controuersias etiam inter Copernicum, & Ptolemaicos saltem - aliqualiter tractare S attingere visum fuit; ut cuiquam pateat, quant im ex laypolliessibus nostris Tychonice reformatis terrae stabilitas
32쪽
confirmetur stabiliaturque. Quod vero nudae disputationes sine asi scitionibus factae, & Hypotheses Copernicanae quomodocunque
melius Phoenomena saluantes & exhibentes,illo Decreto sic. Cong. intelligantur occlusae, & prohibitae, nemo, ut credo, prudentium dicet, alioquin caeteris paribus, neque in Theologia v. g. amplius quidquam contra Fidem liceret opponere maioris elucidationis gratia, quod tamen est contra praxim quotidianam Scholasticorum, pallimin Scholis etiam contra attributa diuina & aha fide recepta dogmata
arguentium, non ut alserant,sed ut doceant,& discant, &c. alioquin hoc exercitio tam utili sublato, sane omnes scientiae haud leuem contraherent rubiginem : id quod etiam in proposito te volo monitum, non enim hic disputatur ut pro Copernico asseratur, sed ut addiscatur de Astronomia magis facilitetur, ac Phoemomena quocunque modo melius hypothetice tantum fatuentur. Et, ut te non lateat Copernici librum, de motu terrae,a S.Congregatione, respective esse prohibitum sputa incorrectum) & iterum respective denub permissurn adeoque liypotheses de
motu terrae, ad saluanda pure Phoenomena, non esse damnatas, sed citra tamen assertionem terram vere moueri) pro utilitate 5c facilitate Astronomiae permissas; cn Extractum S. Congregationis Decreti tibi hic appono . ne contra eius determinationem labaris: sed
ut obediens Filius Ecclesiae Catholicae illius directioni & ordinationi reuerenter deferre & obedire sicias, &c. Caetera te in progressu libri non fugient.
L stant,' obstruent,obsecro omnes aqui rerum aestimatores sequentem S.Cougregationis De rei extructum,inde, addiseant qui nimium Co micant , quia tui. in hac materia sit tenendum. Hrpotheses Copemici I Aonicissimplicitate,'facilitate prastare, dubium qui- dem nω est, quo intuitustres ectu etiam a S. Congregatione Copernici liber corrigendus, mi infra, permittitur Sed quoad absolutam veritatem eas tam facile a multis recipi, tamque mordicus defendi. magnopere miror, cum per hypotheses Tachonis reformatas a nobis, etiam terra stabili,
33쪽
cuncta phaenomena, Fine vis prorsus epicyclis adhuc magis pliciter sis etiam Theoriis CFemicanis demonstrentur,salventuae emi in huius libri ure videlis. Ita inflantisiun tris h pothesibus Taddi
nico reformatis, reuera etiam terra a motu annuo Copernicano cessare,
spare debere omnino videatur. 28id enim obsecro nos cogat totam te lurem annue contra S. Scriptura auctoritates mouere, si eadem stabili manente cuncta phoenomena aeque bone'simpliciter demonstrentur saturatum 'e, ac eadem mobili Apposita Z Distingue ego inter meritatem absolutam re u theticam, quarum utramque quidem mIIra ne- formala Thema resticiunt: qualem vero Copemicana hypotheses conti,neant , siquentia te docebunt, e c.
Extractus decreti S Congregationis Illustrissimorum, S. R. E. Cardinalium. sub PAULO V. Editis. Marti j M. D C XVI.
T quia etiam ad notitiam praefatae Congregationis peruenit , falsam illam doctrinam Pythago- ticam , diuinaeque Scripturae omnino aduersan- . tena , de mobilitate terrae, or immobilitate Solis, quam Nicolaus Copernicus de reuolutionibus Or-lbium caelestium , & Didacus Astunica in Iob, etiam docent, iam diuulgari , & a multis recipi, sicuti videre est, ex quadam epistola impressa cuiusdam Patris Carmelitae : cui Titulus: Lettera dei R. Ρ. Maestro Paolo Antonio Foscarini Carmelitano , suras opinione de Pitta risi, e dei Copemico desta mobilitaritia Terra, e flabilita det Sole, re tinuoso Pisagoricosisse deId ondo
in Neapoli per Lara rno Scorrigis inis. In qua dictus Pater ostendere conatur, praefatam doctrinam de immobilitate Solis incen-.tro Mundi, & mobilitate Terrae, consisnam esse veritati, & non aduersari sacrae Scripturae. Ideo ne ulterius huiusmodi opinio, in pernicicin Catholicae verit xis serpat , censuit dici os , Nicolaum Copernicum de reuolutionibus orbium, & Didacum Astunica in Iob , suspendendo esse donec corrigantur. Librum ve
34쪽
que damnandum; aliosque omnes libros paritu idem docentes,pro- iubendos, punit praesciati Decreto omnes m*ective prohibet, damnat, atque suspendit. In quorum fidem presens Decretum manu & llo Illutasti & Reuerendissimi D. Cardinalis S. Caeciliae Episi Albani signatum & munitum fuit die s. Martii 1616. P. Epissicopus Alban. Caes. S.Caeciliae.
ei De emendario , permissio ου eo emo. VAMM AM script Nicolai Copernici nobilis A, strologi , De mundi reuolutionibus, prorsus proh benda esse Patres Sacrae congregationis Indiciscensilerunt, ea ratione, quia principia destu & motu terreni globi acrae Scripturae, eiusque verae, & Cassi line inter aetationi repugnantia quia in homine Christiano minime tolerandum ) non per hypothesim tractare; sed ut verissima ad. struere non dubitat. Nihilominus, quia in iis multa sunt Reipublicae utilissima ; unanimi comensu in pam tuo uni sententiam; ut Co- pernici opera, ad hanc usque diem impresse, permittenda essent, prout permiserunt, iis tamen correos, iuxta subiectam emendatio-
35쪽
nem, locis in quibus non ex hypothesi, sed asserendo,de situ & motu Terrae disputat. Qili vero deinceps imprimendi erunt, non nisi praedictis locis, ut sequitur emendatis,&huiusmodi correctione praefixa Copernici Praefationi, permittuntur. , i
LOCORVM QVAE IN COPERNICI LIBRIS VISA SUNT CORRECTIONE DIGNA , EMENDATA.
Ibi s si fortasse) vele omnia, usque ad verbum hi uoriri labores
de sic accommoda. Ceterum hi nostri labores. In cap. 6. libr. I. pag. 6. Ibi si tamen attentius) corrige. Si tamen attentiiurem confideremus , nihil refert, an Terram in medio mundican extra medium exinere, quoa bluendas Glestium motuum apparentias existimemine om-nu enim: In cap. g. eiusdem libr. Totum hoc caput posset expungi, quia ex proseta tractat de veritate motus Terrae, dum soluit veterum rationes probantes eius quietem. Cum tamen problematice semper videatur loqui, ut studiosis satisfiat.& series dc ordo libri integer maneat, emendetur ut
infrLPrimbpag. 6. deleversiculum cur ego) usque ad verbum e-himur) locusque ita corrigatur. Cur ergo non possum mobilitatem istis a sua concedere, magis querquod totus labatur mundus,cuius finis ignoratur ,-rii nequis: qua apparent in calo, proinde se habere, ac si diceret Virgilianus AEn ι. Secundo, pag. .versic. Addo) corrigatur in hunc modum. Addo etiam di cibus non esse contento ,.locato, quod est Terra
motum adseribere, quam continenti. - Tertio eadem pagina in fine cap. versic. vides delendus est usque
. Principium huiu, capisii usque ad versiculum quodenim in ita
36쪽
In cap. IO. pag. 9.Versiculum oinde corrige sic. Proinde non pudet nos assumere. Et paulo insta ibi hoc potius in mobilitate Terra veri Pari corrige. Hoc constequenterin mobilitate Terra merificari. Pagin. t o. in fine cap. dese illa verba postrema. Tanta nimirum est diuina bae D. O. M. fabrica.
Titulus capitis accommodetur hoc modo: thesi triplicis motus Terra eis , demonstratione.
In titulo capitis dele verba mm trium siderum) quia terra non est sidus, ut facit eam Opernicus. FR. FRANCIs Cus NAGDALENvs Ca ferreus Ond. Praedicat. S. Congreg. Dacis Secretarius.
Romae Ex Drii phia Reuerenae Cam. Arist. M. DC. XX. HVc etiam tibi volui apponere copiam illam ad Lectorem,
quam praefixam reperies operi Nicolai Copernici, &c. ut hac letia & mea tibi mens & intentio quae huic Praefationi mox subnectendae prorsus correspondet & omnino cum ea conuenit in constet, tibique omnis via aut de nostro hoc opere, aut eius hyp . thesibus,sinistre quid littendi, aut iudicandi praecludatur: ne scilicet,
absolutae veritatis putes &censeas, quae tantum caelestes Inotus ad limotheticae verisimilitudinis normam expendunt. Sic autem sese habet dicta Praefatio. . .
37쪽
De M thesibus huius operis ad Lectorem , ' On dubito quin eruditi quidam vulgata iam deiuniitare hy-
, potheseon huius operis fama: quod terram mobilem , Solem, vero in medio Vniuersi immobilem constituit; vehementer sint, offensi: putentque disciplinas liberales recte iam olim constitutas, turbari non oportere. Verum si rem exacte perpendere volent, in- , uenient Auctorem huius operis nihil quod reprehendi mereatur, commisisse. Est enim Astronomi proprium historiam motuum cae, testium, diligenti dc artificiose obseruatione colligere. Deinde cau- , fas earundem, seu hypotheses cum veras assequi nulla ratione posse, sit; qualescumque excogitare & confingere; quibus suppositis ii- , dem motus ex Geometriae principiis tam in futurum, quam in prae, teritum recite possint calculari .Horum autem utrumque egregie prae, stitit hic Artifex. Neque enim necesse est; eas hypotheses esse veras, , imo ne verisimiles quidem, sed sussicit hoc unum, si calculum o , seruationibus congruentem exhibeant. Nisi forte quis Geometriae, & Optices usque adeo sit ignarus, ut epyciclum Veneris hoc pro, exemplo etiam aliorum ponit) pro verisimili habeat, seu in causa esse, credat, quod ea o. partibus & eo amplius Solem interdum praece, dat, interdum sequatur.' '
, Quis enim non videt, hoc posito neccssario sequi, diametrum, stellae in Perigaeo plusquam quadruplo, corpus autem ipsum, plus, quam sedecuplo maiora quam in Apogaeo apparere cui tamen om- , ni saeui experientia refragamr. Sunt & alia in hac disciplina non - , nus absurda, &c. Satis enim patet, apparentium motuum inaequa- , litim causas, hanc artem penitus & simpliciter ignorare. Et si quas, fingendo ex gitat, ut certe quamplurimas excogitat, nequaquam, tamen in hoc cx gitat, ut iraesse cuiquam persuadeat, sed tantum, , ut calculum rectu instituat. Cum autem unius & eiusdem motus, , variae interdum hypodaeses sese offerant ut in motu Solis excentri, citas,&epicyclium Astronomus eam potissimum arripiet,quq m- , prehensia sit quam facillima. Philosophus fortasse verisimilitudi- ,δη mi magis requiset, neuter tamcn quidquam certi comprςhendet, aut tradet, nisi diuinitus illi reuelatum fuerit. Sinamus ergo & has
38쪽
, nouas hypotheses inter veteres, nihilo verisimiliores praesertim cum, admirabiles simul, & faciles sint, ingentemque Thesaurum doctis , simarum obseruationum secum ad ueliant. Neque quisquam, qudd, ad hypotheses attinet, quidquam certi ab Astronomia expectet, cum, ipsa nihil tale praestare queat, ne, si in alium usum conficta pro veris, arripiat, stultior ab hac disciplina discedat quam accesserit. Vale. Hoc totum & ego tibi praedictum volo, &c.
V Tyateat tibi, mi Lector, quibin simulis , tum Hustrissimi σο' Reuerendi mi Domini D. FABII CHIEs II S. D.N. opace Vniuersali ,-de Latere Litati, nec non pertractum Rheni uniuersum, NuntjWEpiscopi Nent 'c. Viri certe Digni simi omni uevirtutum aedoctrinagenere ,-VrbiHOrbi notissmi, rinissimique,c . cum etiam aliorum doctissimorum Virorum episeolis ad hocce opus in lucem emittendum animatus exi timulatins fuerim , omnino ferr- etiam duxi frontem huius libri eorum epistolis decorare, utpote qua haud leuis praesem partus extitere cause , Urc.
Illustrissimi & Reuerendissimi D. D FABI I CHIESII Episcopi Nerit. & Nunt8 Apostolici Coloniensis,
&c. perscripta admodum R. P. CARotio ab ARNBERG
Admodum Reuerendo Patri CARO Lo ab ARNAER G, oec. F Aa ivs CHi Esi Episcopis Nerit. μώtem. PA V L L v M sepulta distat inertia calata minus, ut dixit ille. Legi initium operis P. ANTONI i MARi Ita cui Oculus Enoch &Eliae nomen facit) & quantum ex ungue leonem diiudicare pos sum, maxime dignum aestimo, ut typis tradatur. Ideoque roga
39쪽
tam volo P. V. modestiam ipsius expugnet, superiorumque auctoritate , ac stro consilio urgeat Auctorem , ut in lucem proserat. Ad Patronum, &c. aditum mea tenuitate aperiam, gratiamque facile muneris pretio concilians , tam felici partui obstetricantem me praebebo. Valeat interim , meique si memor suis ad Deum orationibus. Coloniae i . Marti j I a.
Literae R. P. Iuonis Parisiensis Concionat. Capucini& Dissinitoris , Viri omni genere scientiarum apprimd decorati, ad Auctorem datae.
GRatulor quantum possum B euer. vestrae de mirandis ingensi
sui inuentis, quae reuera Archimedi in mechanicis ,& Ptolomaeo in astronomicis gloriam omnino praeripi t. Cumque diuina Prouidentia nullum sine lenimento malum orbi decernat, sorte tam felix, & tot saeculis desideratum opus concedit, ut temperet nonnihil aduersa quae ominantur Astrologi ex proxima Saturni & Iouis coniunctione in Ariete , &c. Quid ni caelestium disciplinam Saturnus, & mobilium Mars, ex igneo dc mobili suo signo, igneo mentis acumine, a Ioviali Ecclesiastico & Seraphico pertractandam designent 3 Scienti & sapientiloquor: nec Iouem Saturnina & Martia dedecent, nec incongrua Relisioni& pietati videri debet naturalium & caelestium pertractatio ; cum circa hanc ipsam artem diuina versetur sapientia. Sed uti operi suo praesens est Deus aesque in lucem edit immediato concursu, & quasi manu obstetricante: sic librorum impressio oculos Auctoris sui desiderat,debetque censeri inter eas res, quae non facile per alium fiunt , dcc.
Deum autem rogo, ut res & opus Reu. vestrae ex votis meis succedat, fruarque ego asquando, aut dicto opere, aut certe potius optatissimo suo alloquio, ut discam ipsa R.V.prima magistra,quod toties optaui dc nusquam contigit hactenus,arcinum, scilicet Planetarum, ' periodos
40쪽
periodos delineandi demonstrandique eorum motus sine epicyclis. Vivat interim faelix in Ecclesia, Religionis nostrae Seraphicae , reique literariae decus. Datum Meudoni Parisiorum
3. Novembr. M. D C. X LII.. R. V Obsequentissimus in Christo seruusFR. IV0 Parimus Cancisin.
Admodum Rmerende Pater, calorum Quis re interpres IN toto Doctissimorum hominum numero, aliis alij hodie tituli
clari sunt& tanquam faculae quaedam in terris tenebrisque lucent;
Te,ob disim ingeni j ignem, non possum.nisi Solem, imis Solis Solem,
siderumque sidus appellare. Diuina complexus mente, quidquid in caelis continetur, qui post contemplationem & veterum & recentiorum, ad legem, ut sic dicam, Astra reuocas, & quidquid vel errauerunt plures, vel ignorauerunt, ostendis. Discimus igitur simplicisiimum, & sic maxime admirandum caelestium globorum motum esset aliis distingui centris quam hactenus obseruatum; aliis proportionibus & quidem admirandis se inuicem respicere; aliis denique inte uallis spatiisque absolui. , Cumque nuper tot arcanorum schematisimum tuum perlustrarem,& Auctoris ingenium, & operis miraculum attonitus obstiipui. Nimirum in alio prorsus mundo, atque adeo incognito, errare, sed ii ne errore, pi, ut ipsa sidera; & quia oculos hic inueni, caecum antea me fuisse fateor. OCVLVS 1taque ille tuus, illae naturae loculus plenam omnium fidem lucemque adfert caecutienti hactenus mundo: ille inquam qui summa & occulta capit; qui multum Dei quia caeli. Permittin' ut dicam 3 Ad DEVM adscendis, quia ad templa illa DEI. Et permittin' Vniuersum tecum ordinem simul tuum attollis qui cum in terra nihil habeat terrae, totus Dei; quid sit caelum , Te monstrante, & in ipso caelo, intelligit. Ita scribo, ita sentio; Te amo, indu striam tuam laudo, Opus expecto. Vale. Louanis, in Arce, prid. Kal.