장음표시 사용
331쪽
etiam sortissimorum hominum primo concussu perturbant. Vsu delae si,
cile perferuntur. Vsus enim rerum omnium magister est,ut in veteri prosuerbio dicitur.
Tyrones primis praeliorum congressibus hostilium armorum fulgore
vix firma oculorum acie ferre possitiat,& ad minimos quosque motus ire,pidi accedunt.Turbantur strepitu, tumultu, fragore.instrumentorum belli eorum ictibus .Et praecipue eorum .qus fultrinum,tonitruumque instar nostra secula inuenerunt que firmissimos quosque muros, latissimaque motania in ruinas scissa.& ab omni structura laxata crebro pulsu decutiunt lapi deam enim pilam peringentem.&maximi ponderis emittunt,quae turres etiam excutit.& munimenta quaeque deturbat, his lapidum balistis muniatissimaequeque Vibes stratis muris ac propugnaculis expugnantur, adeo ut vix quippiam tutum a potenti exercitu inveniri possit.
Bombardam, Huius bellici instrumenti facies .ac forma eiusmodi est. Conflatum D, sorma. iumque aes in subiectum scrobem .cui archetypus instar columns subest,pcanaliculum funditur in cuius medio cauum relinquitur. Ad tertiam, quarulam Ue totius orbis partem .clauso fundo ore autem patulo id cauum Circa
imam partem angustum est. deinde pari ambitu ad os usque crescit naum illud puluere completur,ex nitro sulphuresalignoque carbone contuso de Nitrum, inde populneo cuneo intus vecte sttingitur lapideaque pila:que ambitum Pulveris α lati otis implet ad cuneum usque adigitur. Tum paruo foramini: quod ad bardici conis imam partem exterebratum est: ignis candenti serro admouetur:clausus ilctio. Ie puluis incendium tanta vi concipit Ut exacto per vim cuneo pila emit,
tat tanto conatu: tanto tonitru : tanto concus Iurae turbine,ut vix maiora credas fulgura.que attritis nubibus e coelo decidui quib' integras turres detur: Aries bellica bario montium vertices concuti .ac collidi cernimus. Nec ulla ex parte machina. huic machinae conferendus est antiquus Aries qui a forma proni arietis nomen a ccepit,quique reciproci ictus frequentia collisis muris.rimisque fatiscentibus. structuras omni ex parte laxabat, vires enim inferiores habebat aries.& difficilius ad muros adigebatur.
Sed ill ue redeat sermo unde de Auxit. Tyrones igitur nouitii princi,
pio se timore & paruo tumultu.concussioneve turbati quis admiretur telato usu consuescunt vulnera pati.& sorti animo pro patria occumbere. hoc quidem &militari usu.& prouisa rerum ratione assequuntur. Magna non modo militum sed imperatorum ac ducum virtus habetur subitis, improuisisque casibus forti animo adesse. qua in re ut i multis alijs C. Caesar mortales omnes ante luit.
Sertoriui pς - Setto ius quoque repentinis atque impremeditatis terroribus adeo reticulis metie ς animum ac vires a periculis sumere videtur. Et hac virtutis prsstabatur, tia maximus omnium ducum sui temporis habitus est. Darius in pe* in Darius xerxis regispater seipsum gloria efferebat quod in pugna, N pe riculi Vir ο* nculi, semper fortior elatiorque fieret. Milites non solum consuetudine: rat se tior, sed arte intrepidi fiunt. Idcirco Caesar Tyrones roms a peritis in re militati doceri,atque exerceri voluit non autem a mangonibus, qui Athletas es rudiunt .in re enim bellica ingenii acumen & animi maxime dominatur, in certaminibus autem ludicris corporis robur,& membrorum Vires.
Crotoni δυς Crotoniais qui esteros omnes aliarum gentium superauerant in ludis - in exercendi
332쪽
in exercendis Athletis magnam operam ac diligentiam impendebant. unde in una olympiadis celebritate septem eorum ciues coronati sunt. hinc ortum est prouerbium. Crotoniatarum postremus,reliquorum Giscorum primus. Tanti quidem fuit coronari in Olympiacis certamini bus apud Graecos ut animi qui apud alias gentes a regum qui tunc regnaubant nominibus, apud romanos vero a consulum denominabantur a victetoribus olympiadis.& ab eoru patria notarentur. Et singulae quaeque Urabes oIympionices suos perpetuo ex publico alebant & filiarum dotes etiaam persoluebant.ut Dionysius Halicarnasseus testis est locupleissimus. Atqui Crotoniatae.quos olympiadum ludorum victores diximus.in re militari succubuerunt. Nam apud Sagram fluuium, qui eos a Locrensiubus disterminat iuxta aras Castoris.& Pollucis exercitum centum Sc tu, ginta milium armatorum amiserunt superatum collato Marte a decem milibus locrensium quibus tamen adiutores fuerunt Regini, non cum madigna admodum manu. Hac quidem plaga perculsi Crotoniatae animu diu tius submiserunt. Quo nune exemplo manifeste constat aliud esse animi virtute aliud corporis vitibus decernere. Et praecipue ubi res stricto ac de so agmine agitur quum pes pede premitur,atque armis teruntur & arma, ut ait Ennius.
- Nec credendum est Milonem Athletam qui tam prodigiosi robo is
fuisse dicitur .ut vectum a se humeris bovem ictu nudae manus Victimam fecerit, et a nemine quum constitisset e vestigio, in quo erat abducebatur. et si malum digito teneret nem stet eripere poterat si cum Lucio Cecilio, dentato qui centies vicies praeliatus fuerat, et octies ex prouocatione vidictor in singulari certamine concurrisset.aut in pugna occurrisset superiore extitisse. Neque etiam puto Diomedem Athletam qui uno ictu in olympiaco certamine aduersarium deiecit. Columnamque,qua domus nitebatur subtraxit Si cum Manlio.qui capitolium a gallis seruauitan bello cerutasset.victorem fuisse. Nec Polydamas pugil.qui decidentem in specum montem humeris sustinere voluit. Si cum Sepia centutione certasset, Vidictor unquam euasisset,sed succubuisset potius,M Praestant igitur corporis viribus animi virtutes ,& longe malo is moumenti est virtutis studio pro victoriae gloria prs liati,quam corporis robo re pro paruo praemio colluctati. Pelopidas Thebanus bellator peregregi 'habitus est.& imperator fortissimus is quum aliquando domum egredere, turin expeditionem cui praeerat profecturus uxorem,quam Unice dilige, bat,supremo alloquens rogauit, ecquid vellet. tum illa profusis lachrymis ait se illum hortari atque orare ut sibi ips.salutique sus omni studio indui, geret. Cui ille comiter respondit.O mulier priuati milites monendi, rogadique sunt, ut incolumitati sue consulant.sibique ipsis partant. Imperato, res autem obsecrandi obtestandique ut pro omnibus excubent, omnesque salvos esse studeant. να- HAEC pugnacissimi imperatoris sententia docet reges. duces, se omnes qui exercitui praesunt multa prudentia multaque animi fortitudia ne prsditos esse oportere. Qua seipsoso uniuersam militiam tueantur. INam si priuatorum singuli sibi ipsis satis sunt, qui imperant.& sibi ipsis.
nio teste piluc.xviii .li. vii. Diomedes aathleta. Manlius
333쪽
& omnibus qui eis parent satis esse debent.Quod si alterutrum omittenta Epaminun, esset, parcet multitudini,& exercitum potius quam seipsum seruabit, taedas. No Epaminundae Thebanorum imperatoris,qui quum cerneret extremo praelio ad Manthineam hostium vires in sevnum conuersas,&aut sibivi ut exercitui esse pereundum .restitit inuicto animo, donec exercitum suum victorem reddidit.Quum unus deinde tot milibus diutius satis esse nedui S parus siue ret. Sparoque perfossus esset letali vulnere sensim se ad suos recepit proflispa tum telu gatis.caesisque magna ex parte hostibus. At postquam accepit suos victo est pedi pasto res euasisse Satis diu vixi inquit. deinde sparum quo transfixus erat euellistoralis instar. iussit quo evulso confestim exanimatus occumbit.
Paul' smili' Magnae virtutis exemplum prJuit Paulus consul in Canensi elide
Varronis teu quamuis contra eius voluntatem praesium initum fuisset, temeritate colle, meritati gae sui Varronis. Veruntamen Ni exercitum aliqua ex parte saluaret, per mitteretque suis fuga manifests morti se obtulit, restititque sorti animo. donec multi se ex caede proripuerunt,m ultitudine hostium deinde obrus quum ex Uulneribus profuso sanguine defecisse cecidit. Varro auteo cauissim calamitati prςbuerat relicto exercitu,Ut vel solus euaderet, quam celerrime profugit,omnibusque id cernentibus Iudibrio fui, Paulus vero admi, rationi adeo, ut ab Annibale ipso summis laudibus efferretur. utSilius etiam eminit his versibus.
Maior letitiae causa es quum fata cabunt.
Tale praecor vobis salua Carthagine letum. Privatus quidem miles exempla virtutis a prstantioribus sumit.&a sortioribus quid facto opus sit discit.Qui vero imperato sibi.& aliis prae
scribere debet quscunquereb omnibus conducant, ne quem imitetur haubet.nec unde exemplum accipiat,cum ipse omnium actionum fons.&origo sit,& exemplar de se cunctis prsiare debeat in quem unum singuloruquidem oculi atque ora Uertuntur,regis principilae ingentu illuc vires in tendere debet,ut omnes aperte cognoscant pro sua salute omnia fieri maiore cura diligentia prudentiaque,quam sibiipsi eadem illa ficerent. In bello gerendo ut ait Isocrates tanti facienda est regis Altitudo,sci, Pecunis neres entis rei militaris coniuncta,quanti diuitiae atque opes omnes. Nam si peui satbellcrex cunias belli neruos esse dicimus,regem mentem,ac cor belli dicere debe autem eor. mus,in quo quidem suscipiendo magna consultatione opus est,non modo Ut vires suas cum hostium vitibus metiatur,verum videat, nevictoria plus odii, atque inuidis ei asserat quam beneuolentiar.ae gratiae. Stultum quideesset pericula ae labores subire sine spe aliqua utilitatis,aegio se presertim si aliquis iniuria assicitur. Uerum siquidem est illud quod vulgo dicitur.Si, Lento gressii ςvn se iustior est,ita& fortuna ibello supetior diuinitui dati solet. Quodia .lhelaim si secui siquando accidit,ut iniusti victoriam aliquam assequantur ea neu sul diuini pio tisium solida, c stabilia esse solet Consueuit enim deus immortalis, quoseiatilia. aidi y stolpro eorum ulcisci velit,secundiores Interdum res &diuturniore si
lassi velo lapis ix impunitatem concedere,quo grauius ex rerum mutatione doleant.qua
plieii gravita ς'WΠ sspenumero Iulius sesar utebatur. te eompeiat. βQtς Remodum dicebat Xenophon Malos in re bellici malam sequi fortunam, nos autem bonam .Proinde Lycurgi Ieges laudat, quod no sortunae,
334쪽
tunae sed virtuti inseruire videantur .nec tam victoriae: quam rem. 8c hosnesti rationem habere. Oportere ait Euripides poeta eum qui octo quieα tua esse nequit,quique rebus suis nequaquam contentus est,sed aliis iniuri .am afferre vult non Aeginetas patriam fugientes, & regionem tanquam aues mutantes inuadere,quos Vincere nullum operae precium esset nullat Aegineis poethonestae laudis gloria sed eos persequi quorum victoria opes potentiam, puli qu/les. imperium, ac gloriam asserre possit,ut si iustitiae iacturam facit, eam non paruo lucro, sed maximis quibusdam praemiis compenset. γυ Hanc sentetiam ab Euripide, ut a Tragico poeta aequo animo tolerare possumus. Multa enim dicunt poets.Ut regibus. principibus ducibusque e
blandiantur. Sed ut a philosopho Empedoclisque discipulo eadem nequat quam ferenda essent. N V L L A quidem opulentia nullaque gloria cum iusti honestique iactita conferenda est.Iniustitis seipsum insimulabat, & mse etiam testem inducebat GCaesar quum ex eodem poeta translatum Uersum dicebat. S I ius violandum est, regnandi causa est violandum, caneris min rebus pietatem colito. Intelligat praeterea rex non illam animi virilis magnitudinem laudari qus ardua quςque,ec dissicilia suscipiat Sed eam quae ratione ac consilio se, scepta omnia forti deinde ae constanti animo perficiat. Facile enim sucinabunt,quicunque preter vires suas onera sustinent. satiusque putent paruum
regnum cum Uirtute,ac ratione quieteque regere,qua vel maximum cum metu,atque periculis iniuste tenere.
Beatum profecto eum regem esse dicimus qui prssenti fortuna conteutus nihil ulterius immoderate appetit Lacedemonii quum terra ,marique Universae Graecis imperarent tanta dominandi cupiditate flagrarunt, ut Laced es Asiam omnem suo imperio subigere assectarent. Qua ex re tantum inuiu niorum cupiadis,atque odii contraxerunt,ut 3c imperium,& propriam libertatem amia ditas. serint. Sed ad hane conclusionem sententia nostra perduceda est,ut quemadmodum in armorum ratione antiquior cauendi, quam inserendi ictum cura est, sic rex ipse studeat proprium regnum seruare potius,quam alieα
Multi haud dubie inuenti sunt quidum aliena occupare student.s a, 'm.' xy0 x mittunt. Testes sint Carthaginentes. qui si eonuentis conditionibus apud 'ades stetissent neque Annibalem eum terrestri. naualique exercitu in P 's iam Viromam inuaderet misissent.nunquamindissent Carthagine obasessam expugnatam ireptam,& demum igne,ferroque euersam. - . .--
Athenienses quoque nimis assectati imperii poenas dederunt . omnia . , ς VM enim Grsciς regna velut ad extinguendum commune incendium eontra ,μp '.qQ coniurauerunt. Et lacedaemonis se vindices fore libertati, totiu, Gri ymu i RQPiδ eis professi sunt. Qua ex re ad tantam inopiam ex vitiis cladibus Athenii.
enses peruenerunt Ut consumpta militari aetate peregrinis ciuitatem, Seruius libertatem, Dam natis ina punitatem dederint. Et quum victi omnino extitissent. diu inter Gr os deIiberatum est,delendum neAtheniensium nomen esset,& Urbs incendio consumenda.ac funditus euertenda foret. Cui quidem sententiae restiterunt Sparthani .asserentes se neutiquam perpeti posse, ut ex duobus Grscis oculis alter erueretur. Pacem itaq; peten
tibus illis equis conditionibus permiserunt.
335쪽
CCLXCII. LIBRI SEPTIMI.:ι CAUENDI CURA AC DILIGENTIA QVANTI FACIENDA EST. TITULUS SEPTIMUS.
latores plane docuerunt. Statuerunt siquidem magnan, ac formidandam poenam militi. qui scutum in praelio proiecisset qui vero gladium aut hasta nulla afficiebatur po na,quasi ostenderent innitendum esse ne quid detrimenti patiamur potius.quam ut vulnera hosti inferamus .hac Cauedi cura. opinione ducti romani non dexteram militari anulo donabat. sed sinistra, Anulis cur si, quae clypeo hominem tegebat. Epaminundas dux ille inclytus Thebano nistra manu rum,de quo paulo ante dixi quum apud Manthineam letali vulnere traieα decoramus. ctus esset Pssiuit diligenter an scutum amisissent, quod quidem quum fas Epaminuns miliares eius sibi attuliment amplexatus est,quasi socium laborum Horu. das. tunc haud moesto pectore interiit ut qui vitam squiore animo amitreret, Ex Vale. lib. quum clypeum etiam pro quo solicitus fuerat,seruasset. hoc cauendi studiuiti. de fortitu. regi. Uel imperatori perquam necessarium est. Inter bellicas virtutes in primis laudatur Viriatus a Lusitanis qui se naumriatus. per alios omnes imperatores contempserant ex pastore ac venatore Nulla maiorum commendatione dux constitutus est ob id solum quia cauedi peritia plurimum prς stitit. Philippus quoque macedo magni Alexata pater
Philipp' mae hac etiam cauendi arte insignis habitus est. gaudebat enim longe magis decedo. cepto per dolum hoste.quam aperto marte su perato, Ut qui diceret Uictoria per dolum ac calliditatem sine suorum caede seris per esse, illam autem qus collatis signis accideret.nunquam sine cruore .ac strage. Illud etiam cogitare debet imperator se unum esse instar omnium,&quum salute suam me αtur. tunc aliis etiam consulit. Idcirco male respondisse videtur Calli Callicratidas. cratidas vati dicenti praeeipitem mortem ut caueret. quae ei imminebat, Explutar. in v te κ hostiis portendebatur. Ait enim non ex unius Viri morte omnium apophth. laco Lacede moniorum salutem pendere. gitare eni debuit se uno imperatonicis. re pugnate reliquos omnes. qui eius ductu.atque auspicio tenebantur in paαri pericuIo esse secumque periclitari. Hocvt ostenderent iidem lacedsmo Bouem lace* nii consueuerant.cum diis gratias pro re bene gesta referre conarentur boadsmonii qui uem mactare.quoties rex eorum quispiam,aut imperator prsclarum aliado immola* quid egisset non vi.& armis,sed prudentia.atque consilio, ubi vero ide prsbant. lio,ac pugna assecutus esset gallum gallinaceum immolabant quasi indica Galli gallina tes ea longe clariora esse.que ratione.ac prudentia fiunt quam quae Vi N aucet imolatia dacia. Fabius maximus eorona graminea donatus estab uniuersa italia. quaquado fiebat. do quidem non repugnando sed cauendo rem romanam restituisset,& exsercitum sibi creditum conseruasset. Fabius maxi . Hanc sententiam veram esse exempla duoru clarissimoru regu declamus. rabul. Pyrrhus Epurotam rex successu retu elat' cotra Antigonii macedo Pyrrhus tes nil rege nulla lacessit' iniuria arma mouit fretus peritia rei militatis succesmeritatis sue se rerii gestarii audacia ac fortitudie.atigon' ei resistebat cosilio,&piudelia poenas dedit, poli'ci temeritate.& audacia plerui Pliu detrectabat,donec exultatia, .c vires
336쪽
inres hostiles cunctando ac peredinando contereret. Pyrrhus quum hoc Antigoni re. animaduerteret,& iam rei frumentatiae inopia urgeretur,Antigonum per sponsum. internuntium ad singulare certamen vocabat.cui illi eiusmodi responsumieferri iussit se ex disciplina militari didicisse temporis opportunitate eκpectandam esse. Sed si Pyrrhum iam vitae perissum esset,satis ei multas vias ad interitum patere. Quodquidem paulopost ei contigit. Nam quum insolentius exultaret,&intra hostilia munimenta incautius rueret interemptui est. Eiusque caput ab Argivo quodam acceptum Alcyoneus Antigo: ει plutat. inno patri obtulit. Qui filium pollutum ac barbarum appellλn grauiter inα vita pVrihi erepavit.& obducta clamyde ante oculos lachrymas effudit, regis fortuna ad fi. miseratus,qui in flore statis suae occidisset.& in medio victoriarum cursu trunc corruisset.quum regum omnium fortunatissimus haberetur.
νον Pelopidas quoque Thebanus.& M. Marcellus pugnaciores, quam con Iodio . sultiores habiti sunt,& quum freti viribus potius quam consilio feruntur, M. maleeli'. ambo quidem temere ceciderunt. Vera est enim Crispi Salustii sententia dicentis difficile in primis esse quenquam in bello strenuissimum, etiam
eonsilio optimum inuenire.Atqui si Cpsar.Alexander.Annibal.& pauci alii utrumque diuino quodam nutu assecuti quidem sunt, innumerabiles auli i per tot secula si in altero claruerunt,magni habiti sunt,nec parua laude ilIustrantur. Generaliter de sortitudine hactenus dixisse satis. Nunc autem de earum virtutum speciebus.quas fortitudo prestat dicere opers precium esse arbitror .Has quidem principaliter octo est educimus magnanimitautem fidutiam. securitatem, magnificentiam Gonstantiam tolerantiam,stabilitatem ,patientiam.
DE MAGNANIMITATE. TITULUS OCTAVUS.
Magnanimia A G N A N IM IT A S est quaedam animi exu tas.cellentia.qus honorem sibi praeferens quasi magna - . . ciuile bonum ad quod actiones omnes dirigat.&virtutem quasi honoris effectricem omnia excelleti aunimo gerit.quae secundum eam sunt, hse expositio declarat neminem magnanimum esse posse qui nosit etiam vir bonus. eius enim finis ad honorem tenes Honor 'in dit,ad quem nisi per virtutem nemo peruenire po, ni pysmium. test.quandoquidem honorVirtutis sit praemium,quod nemo malus assequi meretur,sed bonis solum debetur. hoe declarasse videtur M. Marcellus et M marcet Ira quum honori templum ex manubiis Syracusanae praedae vovisset ea ratio Honoris tem ne illud statuit ut nemo ad honoris templum peruenire posset, nisi ptius plu nemo inuber Virtutis aedem quae ei quasi pro vestibulo coniuncta erat,ingrederetur. greditur,nisi 'ossumus quidem pinguiore quod aiunt Minerua dicere magnanimita, per Virtutistem ornamentum quoddam virtutum esse non quod illas adiuuat.maiores sdem is faciat sunt enim absolvis atque perfectς sed quia sine illis esse non potest. Foemina quidem pulcherrima aureo amiculo non indiget eo tame micta conspicua magis videtur, illud autem per sese paria decoris haberet.
337쪽
Cum quispiam secudum virtutem agit ad destinatum honoris finem γuenit pro quo nec re lamiliarem prodigere ambigit, nec magnos labores. periculaque subire,& Uulnera mortemque perferre. Quinetiam indignum admodum putat vitam ignauam .inhonestam illaudatamque agere mauultque honeste mori,quam turpiter & inhoneste vivere. Magnanimus magna. perarduaque omnia agit forti atque inuicto ani, mo nec lucrum mercedem Ue aliquam expectat. Sed sola honoris ac lauadis gloria contentus est. Nec contrahitur aduersis. Nec essunditur laetitia, nec dolore remittitur,nec nimia cupiditate quicquam appetit. Nec du fruitur. nimis insultat, nec alteri inuidet quia propriae Virtuti confidit. Magnanimis prae cordis excellentia nequaquam admiratur.nihil enim magnum ducit.quod per naturam fieri posit, seruatque semper stabile iudicium. Verus est nec limulare .aut distimulare nititur Ut maiora aliqua minorave estise ostendat. Ueritatem sequitur potius quam opinionem. Palam odit, palaque amat manifeste loquitur . nihil clam agit. Occultare enim veritatem iamidi ignavique hominis esse existimat. Cotumaces comprimit, subiectis indulget Exemplo Cesaris qui post pharsalicam victoriam dicebat nihil se libentius facere quam supplicibus ignoscere.& Venia petetibus parcaere Alexander animi magnitudine excellentior patre extitit proinde alia Aleὰ se otii, Vincendi ratione Utebatur. Bella quidem semper apertomarte gerebat.
Ilobi eiu , DE Philippus Uero ex insidi is, ac dolis omnia tractabat. Et deceptis seper hia' stibus gaudebat.filius autem manifesto certamine superatis. Astu atque arte pater imperii orbis terrarum fundamenta iecit.filius autem claris.aperratisque praeli is rem affecit.& confecisset Misitan .nisi in medio victoriarum cursu,&primo aetatis flore concidisset, siue Ueneno enectus. siue fortuna eius praeclaris rebus finem conscribente, que raro admodum stabilis esse solet .aut rem inchoatam perficere. ITSus generis magnanimitatem esse rebant Helvetiorum Iegati ad Ussa rem cia dicerent ita esse a parentibus. maioribusque suis institutos fuisse. vem agis virtute qua dolo cotenderet aut insidiis niterentur .unde non solum
Helvetios.veru gallos omnes Caesar laudat. Quos affirmat esse homines apertos & minime insidio s.qui virtute no dolo decernant. Execratur aute aphros qui dolis.& insidi is certant, non virtute aut animi magnitudinea Magnanimus quide de omnib' bene meritus videri studet,omnibus betine facere cupit.& ossicia sua cuctis comunicat. Anaxilaiq; regis sentetia seruitur. . interrogatus aliqua do quid beatissimu in rege esse putaret .respoit nuqua beneficio.ae magnanimitate ab aliquo superari. Quinetia ut ad presstandum magnanimus promptior est,ita ad accipiendum tardior. beneficio eni deuinciri eu pudet .vt qui csteros ben ignitate anteire velit.& qua accipit cedere, posteriorque esse videtur. N ferre eni beneficiu victorix est.accipere aute victi . sed si quadoaecipit.id isto animo hilariq; Uultu etiscit. Sperate ni quicquid acceperit.se qua primit reposituru,& cumulatio re mensura redi turum.Ut villico suo praecipit Hesiodus. Precatib' autem Psacilis est.&aequiori animo seper obsequitur libeterq; omnibus more gesrit ipse autem precari nescit,obsequiu non querit neque ut sibi quispia morigeretur. Nouit enivetus puerbium. MAgna mercede emit, qui deprea tur,neque paruum accipit precium,qui rogatur. Euripidis quoque sentestia est
lauet. Aphti subdoli. Proverbium.
338쪽
tia est,non paruum esse malum amicos experiri. Atqui in tribuendo ero, gandoque semper excedit. Nam sicut aliis gratiam debere erubescit. si e ab aliis gratiam sibi deberi gaudet. Magnanimus eum clarioribus libenter decernit. pudet enim eum cum ignauis.ignobilibusque certare. Caesar in bello Alexadtino Ptolem sum regem captiuum asseruari iusserat. Verum illum petentibus Alexandrinis reddidit,quamuis illorum fallacem mente perfidamque plane dignosceret. Noluit tame ut illi regiis auspiciis .regi que ductu eo bello carerent. Simulque vir animi peregregii spledidius.honestiusque putabat se cum rege quam convenarum,fugitiuorumque collusione decernere, et praecipue cum superioribus praeliis Achyllam. ac Ganymedem Eunuchos militiae duces contra se habuissent Alexadrini. Multi quidem militum consiliu Caesaris non probabant. quandoquidem bella longe difficilius fieret. ex eventu tamen cognouerunt Uictoriam pleniore illustrioremque exutis Ie. CIniuriae quoque magnanimus quam primum obliuiscitur,nisi eam subiato ulciscatur. Qur virtus in eode Caela re plurimum illuxit. omnia enim memoria tenaciter quu teneret, iniuriarum quidem solummodo quam, primum obliuiscebatur nisi eam subito ulcisceretur. Odii similiter simulatisque memoriam non seruat. praetet ita enim mala non diutius animo rea
uoluit, sed negligit,ut qui ea omni ex parte cotenat.& idcirco facile ignos scit quum sibi indulgeri no querat. Neminem quidem iniuria afficit. An, gusti siquidem animi oino esse putat.aliquem sine manifesta causa lacessere. Nemini etiam maledicit,no sua interet se existimat, ut quispiam male
audiat aut vituperetur. Vt vecordes quidam facere consueuer ut qui males
dicta in alios laudi sibi accedere opinantur. Et aliorum laudes probrose in se dici autumat. At vero qui animi magnitudine excellit, pulchre in alios dicta multa cum iucunditate audit eadem quoque Uerba quasi virtutis premia esse existimat. quae quidem sibi etiam deberi pro coperto ducit, quua virtute ipsa nulla ex parte discedat. Prpterea qui in alios maledicit maIeetiam ut audiat consentaneum est . Contumeliam si dices, contumeliam quoque audies inquit Plautus. Praeclare Cato senior in procaciorem loquacioremque iuuenem ait. Iniqua mihi tecum est eonditio. tu quidem & ma Ie audire. & male dicere solitus es. ego autem,& maledicere abhorreo, &male audire non consueui. De ipso parcius loquitur. Nam si aliquid recte a se factum diceret.iactantior petulantiorque videretur,&quas miles gloriosus facinora sua narrare. Praeterea virtutem tanti esse existimat', ut ea ne neque Vindice neque praecone indigeat,testimonioque suo contenta testes omnes alios negligat. Dionysius Syracusanus quum Platonem hospitem Diony. ad placontumeliose maleque habitum dimitteret,ait. O qua multa in nos prodi tonembra.quum fueris cu aequalibus.ac discipulis tuis iactabis. m. o Tum plato.absit in Academia tantum sit oesi a sapietiae studiis.Vt ma Platonsa re. Ie etiam dicendi locus relinquatur. Eodem pacto vir animi ingenui dices sposum. re potest.non sibi a magnarum rerum meditatione tatu oci i dari. Ut quod minter osos atque oscitantes fieri solet.maledicere possit, quum angusti animi sit aliena carpere sua autem negligere. Magnanimitas quide ea virtus est.sine qua reges,ac principes nequaqua recte imperare possunti Multa quide quotidie accidunt,quae formidolosa esse videtur.& Uana opinione
339쪽
vulgi leuitate &multoru ignauia exitium de se facile praebere possent, thus sola animi praestantia quam primum resistit.&ad optimum exitiamplae runque perducit. Hinc scitum illum Alexandri cognomento procula
λ Mori etenim praestit quam precario imperare. ille enim precatio imis perat.qui hac Uirtute caret,quique anim um contrahit, & diuerso in rebus arduis cogitationum numine obruitur,nihil ex suo consilio deliberat. sed ex alieno sem per pendet & ad omnem tenuissimi spiritus aurem necti,tur.vel paucis hominib' se credit ,quorum arbitrio omnia permittit, adeo
Ut ex eorum commentario imperium gerat reliquis autem neutiquam auscultet. Hi eum platrunque decipiunt,& perperam agendo populos insensos reddunt,luitque aliquando malorum poenas amicorum. Clamabat nonunquam se miserum Verres sui ait Cicero quod non suis sed suorum coamitum peccatis&criminibus premeretur. Flauius ripiscus Syracusan
Vel di te selibit de se patre audiuisse Dyocritianum in Caesarem quum adhuc pritiana ex histo uatu, esset .dicere solitum NIHIL dissicilius esse quam bene imperareriae lidς--Conueniunt enim quatuor quinque plus minus clam consilium ad circus ueniendum principem ineuntes. Uerisimilibus que dicunt . adumbratisve lationibus fulciunt, & sua fallaci impostula imperitam vulgi multitudiar em cum principe decipiunt. Imperator aute qui domi elausus est neve ra quidem nouit. At cogitur hoc tantum scire quod illi mussitant.facitque Figulu, eo in nouitius ille figulus corinthius, qui dum Urceu fingere gestit amphoth iv,. ram format. Sic rex quoque figulo forsan ineptior. dum iudices facere deabet geryonaceos quadruplatores tribunali praeficit. Iustitiam castissimam
Iustitia fgν Iouis optimi maximi filiam procis fallacibus properitissimis nomophylaptii qua nota cibus despondet,atque collocat. Aegypti a suis notis hieroglyp hicis iustiis
scribunt. tiamide qua paulo mox proximo volumine non pauca dicemus )signifiescantes Uirginem pingunt ciconis insidentem. At vero nostrates rectius.&.quod dicunt,ad viuum depingunt insidere. atque obnixius adhaerere. q. 4-ρι, δίποδι . idest a sello bipedi. Quocirca nihil difficilius inuentu , inariusque bono principe esse potest. Age vero ille bonus erit princeps, qui amplitudine,& exaggeratione quada animi excelles. non modo sibi in rebellica primas partes Uendicabit,sed in rebus,que quotidie aguntur se prus Galba. dentia .cosilio.& diligentia priorem esse ostendet. imperator. Imperarori Galbae extio sint quod trium virorum arbitrio, quos assis duo contubernio semper secum habebat regebatur, quibus se tantum persmiserat abutendumque tradiderat. ut vix sibi ipsi constaret,& ex illorum sententia sem per penderet. Neminique ad eum nisi per illos aditus pate bat.Horum primus erat Oninius dispensator pecuniae qui praesenti fortui
Claudi e EAE na sine discrimine aliquo implebatur.& optime instituta a Galba omniaria eomentu. ςue xςbῖt quidem res non modo odii causa extitit omnia enim imperatori imputabantur,sed exitii ac caedis. Fuit enim Oninius ab ineunte aetate furacissimus . cui facete admodum illust aliquando Claudius Cae Attosse conra sar. Nam quum eum conuiuam pridie habuisset.omnesque aureum P uallu dario regi tum illum surripuisse suspicarentur postridie eidem reuocato fictilem ea Herodotus in licem apponi iussit.
Thalia. A tossa Cyri filia. ut scribit Herodotus, quum cerneret Darium,quica nupta
340쪽
nupta erat, molliter,ac submisse imperare, dum in cubiculo cum eo esset remotis arbitris his prope verbis allocuta est. Mi rex quum tantum opum . ac copiarum habeas,cur resides nihilque dignum tanto rege moliris nullam neque gentem neque potentia Persarum addis impertomarest enim iuuenem,& tantarum rerum dominum aliquid edere,quo etiam Persae cognoscant sibi virum praeesse. Quod ut facias duabus de causis interest, ut Perst 3c eum qui ipsis praeest virum esse intelligant ,& bello atterantur. Ne per ocium tibi insidias tendant. Nunc autem aliquod opus edas quoad in state es iuuenili.Adolescente quidem corpore ingenium pariter, ac Uiu P . . res adolescunt, senescente autem consuescunt,tunc virtus ad res omnes elanguescit. Puduit quidem Virum ingnauie a muliere increpari, & conlaustini de bello graecis inferendo meditari incepit.
Sententia illa Apii Claudii qua dicebat negoctu populo Romano me Aprii claudii
Ilusquam ocium committi, non modo ad unum sed ad omnes fere popu* sententia. los reges, ac principes dicta esse Videtur. Excitantur enim animi celsiores ad virtutem maximarum rerum meditatione: ocio Uero & quiete torpent,
vel in desidiam ignauiamque soluutur. Verum est illud M. Catonis oracu Columellatum ut columella ad agricolas ait) Nihil agendo homines m ale agere di* ea. i. Iib.xii.
scunt. Sed ne longior in hac parte sim concludendum erit,eκ Isocratis mete, qui regi suo praecipit Ut magno,ac praeflanti animo quscuque ab eo ageαda sunt agat nihil studii. nihilque curae.ac labo is praetermittat. Ut quanto opibus ac potentia praestit.tanto dignitate,Virtute atque animi excellenetia .caeteros omnes antecellat. Haae satis de magnanimitate , cui contraria est animi angustia, siue animi paruitas,quam Unico Uerbo graeci μκνω- appellant.
DE FIDUTIAM TITULUS NONUS.j I DUTIA species altera nominatur quae estprs. Fiduli λ'
sagitio quaedam futurς prosperitatim Haec ab optima spe siue a cosyderata ratione proficiscitur. Ex cosue: tudine quoque vincendi fidutia victoriae platrunque manat ut ait aristoteles Sic quoque ex continua pro* rQb speritate spem Delicitatis habemus. Nero imperator ad saeuitia, tementatemque natus,tantum eX perpea tuo rerum successu fidutiam conceperat,ut quum ex inaufragio preciosissimas idubitauerit magna cum fidutia inter multos dicere, pisces eas omnes ad
Quidam C. saris centurio Romam missus.quum pro soribus curis Centu so egsastaret accepissetque imperium Caesari a senatu non prorogari,ait manu en ris. sta capulum pulsans.& hic utique prorogabit. Et quum pharsalica pugna iam parata esset, omniaque equorum atque C. crastinus. hominum si epitu fremerent,vidit sesar Cerastinum decem alarum duactorem castra egredientem,quum illu nomine appellasset.quid de pugnaζeuentuluasdam res amisisset,non