장음표시 사용
241쪽
218 IX. Consiueverunt olim Reges in inagnis selemniis, publice , suem niterque accumbere mensae, praesertim vero ii Coronatione sua, aut in Conjugiorum celebritate; quod cumspectet ad rationem celebrandi in Aula insigniores solemnitates, & ad officium Aulici Capellam, cui incumbit Regiae mensae benedictio, merito hic tibi locum vindicat. Et quidem Ιmpcratores Orientis , teste Codino cap. 7. quinquies in anno, lemni pompa distumbebant, universis Aulae Proceribus adstantibus, nempe in Nativitate Domini, Epiphania, Domini ea Palmarum , Paschate , & Pentecoste. His diebus discumbenti Imperatori ministrabat Magnus Domesticus , a quo Proceres cuncti donabantur serculis, Imperatori pluries acclamabatur , Cantores Palatini suis induti vestibus decantabant Canticum, tum primores singuli de Ciero Imperatorio accipiebant sercula a Magno Domestico , huic vero Imperator ipse ferculum porrigebat. Sed antequam discumberet Imperator , benedicenda erat mensa a Protopapa Palatii: Absoluta Liturgia, ait dinus, Imperatore ad mensam pracsente , strius
quam cocubat, venit morosam, cur alius de Sacerdotum numero, di benedicens Imperatorium mensum , accepto pane ,
di fereulo, in edit . Pariter Francorum Regibus in more sui sese , ut in praecipuis festis diebus convivia Iautissima exhiberent, colligitur ex Egin hardo in vita Caroli Magni. Narrat enim , Caroluin M. in quotidiana mensa frugalitatis amantissimum, attamen in festis solemnioribus splendidissime convivari solitum: Gomisabatur rarissime, O Me praecipue ro
tum in f ivitatibus, tune iamen eum magno hominum n mero . Notat Petratius duo priesertim in mensa Regum Francorum olim usitata suisse. Horum unum est, quod lectionem
in mensa adhiberent et siquidein Carolus Magnus libros audi but Augustini de Civitate Dei; successores vero Reges glo riosi Praedecessorum gesta ; atque munus legendi in mensa Re gis incumbebat alicui Aula Magnati. Alterum fuit , quod
Regio cibo Sacerdos benedictionem conferret; quem more ni vetustissimum esse suadet Gregorius Turonensis lib. 8. Hist. Franc. cap. a. narrans de Gunt ramno Rege : Ablutis Rex manibur , accepta a Sacerdotibus benedi ne, ad mensam re
242쪽
fiat. Et sub secunda illorum Regum stirpe Archicapellanum benedixisse Regiam mensam indicat The ulphus, relatus a Cangio in Glossario, describens Archicapellani ossicium , his
verbis e Ster benedicturus Regis potum e cibumque. Nunc temporis etiam Reges Galliae in quibusdam solemnitatibus Regio apparatu , magnaque pompa accumbunt menta , idque dicitur A grand eouvere , quum vero privatim discumbunt dicitur A pGu-c vera: praesertim vero in solemni Baptisino, aut Conjugio Regiae prolis , uti colligitur ex Rossuetio , &Dumontio in Coeremoniali Gallia . Itidem in Coronatione sua, quo die Rex indutus Regalibus ornamentis sub umbelladi seumbit in Episeopto Remensi una simul cum duodecim illa
Proceribus, quos Pares Franciae vocant, Episeopis suffraganeis Ecelesiae Rementis , Oratoribus Principum , atque Ma- natibus Aulae. Et quidem sex Pares laici coronas, atque alia suae dignitatis indumenta gestam , sex vero Pares Ecclesiastici Pontificalibus insignibus, nempe Pluviali, & Mitra ornati
accumbunt mensae, atque dextram partem occupant. Archie
piscopus Remensis, ad quem spectat praecipuum ministerium in Coronatione Regis , benedicit Regias dapes , vel qui i lius vices gessit; uti in Coronatione Ludovici XIV. ab Archiepiseopo Remensi, R in Coronatione Ludovici XU. ab Episcopo Suessionenti factum constat ex monumentis relatis a Rossuetici : & prope Remensem Antistitem adstabant Clerici duo Superpelliceo induti, Crucem , atque Pedum illius tenentes. Episcopi Suffraganei Rocchetto , & Mantelletia indutiaecumbunt in alia mense, & Oratores Principum itidem proximi Paribus Ecclesiasticis. At Magnatibus Aulae mensa paratur prope Pares laicos. Fercula vero deseruntur tympanorum, R tibiarum sonitu , praeeuntibus Fecialibus , Praesecto Domus Regiae, Praesecto Geremoniarum , aliisque ossietalibus Aulicis. Coeterum spectat ad Magnum Eleemosynarium, vel, eo absente, ad Eleemosynarium de quaniere bene precari, &gratias agere sive ad prandium , si vo ad coenam Regis, sive publice, sive privatim Rex discumbat. Ad illum quoque spectat reserare capsulam quamdam argenteam , Navem di eiam ab ejus forma, ubi mappula Regis continetur, quam Ee a . dein-
243쪽
deinde Regi praebet unus e Principibus Regiae stirpis, vel Magnatibus Aulae. Itaque Magnus Eleemosynarius, vel inferior Eleemosynarius benedictionem , & satiarum actionem recitat in prandio, & coena Regis. Sed in praecipuis festis ad gratiarum actionem post prandium Regis, Rocchetto indutus , dicta oratione , quosdam Psalmorum versus praecinit, succinentibus Cantoribus Palatinis . Germanos Imperatores solemni pompa accumbere mensae, statis quibusdam solemnitatibus ; Capellanum Aulicum bene precari ad Imperatoriam mensam , a Musicis Palatinis carmen aliquod decantari; cibaria deserri tympanis , tibiisque sonantibus , reserunt Du- montius, & Roulsetius lib. s. cap. 6. q. a. Caeremonialis Imperii . In Aula Hispana, ut testis est Dumontius lib. I. cap. . q. I7. Caerem. Hisp. expleto solemni prandio Regis, colliguntur a Majori Capellano reliquiae panis, & in argenteam concham iniiciuntur . Qui idem in quotidiana mens a Regis benedicit, & gratias agit ; eo absente, id spectat ad Capel- Ianum illum Honorarium , qui tunc operam suam in Aula praestat: attamen si adiit aliquis magnae dignitatis Antistes, huic committi solet honoris causa munus benedicendi Regiam mensam . Pariter in Aula Regum Sardiniae speetat ad Magnum Eleemosynarium , vel inferiorem Eleemosynarium he- ne precari, Rege discumbente ; hujusmodi tamen ossicium alicui praesenti Antistiti exequendum permittitur .X. Solemnia convivia olim a Neapolitanis Regibus exhibita memorat Pontanus lib. de Conviv. cap. I. ubi ait: Institutum fuit Regum Neapolitanorum , annis Fngulis, suris
quibasdam diebus parare nobilitati epulum ad indem D. M. Coronatae, adhibitis etiam matronis, quod ab Alphomo summo eum splendor ematum meminimus . Nam Alphonsus, uti in omni magnificentiae genere , ita & in parandis conviviis suit magnificentissimus . Unde in nuptiis Helion orae neptis cum Friderico III. Imperatore, ut idem scribit Pontanus lib.
de Magni f. cap. 16. mensae apparatae , in quibus . supra triginta hominum millia discubuere , plurimique mortales Onerati esculentis plurimorum dierum domum rediere. Et Bar-
tbolomaeus Facius lib. 9. de Reb. gest. Alphonti testatum reliquit ,
244쪽
22 Iliquit, quam splendido convivio eumdem Imperatorem exceperit , & qui, eo finito, ludi equestres editi, quibus Ferdinandus filius, multique insignes adolescentes certaverunt. Pretiosi sesima erat Alphon λ suppellex ad mensem instruendam ; ut enim scribit Pontanus lib. de Splend. cap. a. Rex Alphon s ct cados, ct dolia, ct tuus ex argento habuit, erateres etiam ex auro, toralia, ct ma si e reis coπqui ris a . Itaque ejus mensis nihil olendidius . Sed quod majorem longe Alphonso eonciliat laudem, illud est, quod idem narrat Pontanus lib. de Conv. cap. I. solitum nempe fuisse, uti colloquio doctorum virorum ad mensam: Rex Alphonfurflatim poWprandium , vel Antonium Panormitam , vel e doctis aliquem audiebat , ut qui dignum judicaret animum quoque cibo suo post
pastum corporis reficiendum esse. Et rursum cap. 6. Attulit aliquando magnam laudem Alphomo huic , quod litteratos, qui- eumque Neapoli per id tempus essent, in hortos ad coenam toeaverit , lauti meque acceperit. Et ab optimo Principe ad se eessores profluxit idem erga rem litterariam studium; ut proinde Aragonum Regum Aula dcctissimos viros aluerit Panormitam , Pontanum, Factum , Albinum, Sannaggarium, aliosique Neque ab Aletions magnificentia in parandis conviviis recesserunt silccessores. Memorat enim Pontanus lib. de Conviv. cap. S. splandidum convivium ab Alphonsio II. exhibitum oratoribus Caroli Ducis Burgundioniam z in ρω , ari, nuta
non modo defuUst, sed ne de derari guidem potu9st ab iis ,
ut Ufuere, judicatum es. Pos plurimos rerum variarum mi as, tantumque amaratum, introducti mimi, editumque ad lychnos spectaculum, tamdem magnificentissima illa reme --tiuncula, quam colutionem hodie vocari dixi , plurimis fereu-
Iis allata est, ae deinde inter ad mea diffusa , ct possim j
Haia , ut omnibus ex ea esste liceret ultimo donati oratores splendidissimis muneribus. Itaque Neapolitani Reges, statis quibusdam diebus, Regio apparatu cum Magnatibus A ulae,& Civitatis, menta accumbebant: & verisimile est id in magnis solemniis eos praestitisse. Quandoque cum Epistopis distubuere, uti colligitur e monumento quod ma prolato a Chioccaret loia Episcopis Neapolitanis, ad annum Ia 8. his verbis: Die
245쪽
DomIrita I . Aprilis Neapoli. Isa die fuis eonfererum DomInus Ioannes Brito Episcopus Puteoli, , comederans eum D mino Rege Arabiepiscopus Neapolitanus , Dominus Caneellarius , plures alii Praelati , o Curici. Porro quum Neapolitani Reges solemni pompa disicusnbebant, mensa sub coelo,& in area Regii domicilii parabatur, Magnus Senescallus equo
insidens associabat fercula usque ad mensem, tum ea praegustabat. Hoc illius munus deseribit Tristanus Caracciolus in vita Ser Zannis Caraccioli, quam edidit ton1 23. Script. Ital. Cl. Muratorius . Ita enim ait: ΟΤ Magni Senesciata roti Regi moderari , universaeque fumiliac , ct una eum his negotia structantibus jus dicere. Insuper covere vigilanter, ne vaseu
la, aut cui, quos Princeps sumptural es veneno aliquo inine antur ψ solemnibus Num Regolibus carnis , atque epulis, equo insidere albo, sese ferica., aureis laqueis circumplexa, dapes infructas ante praegustare: ct cum ad me iam Regiam devenerit, equo descendere, lancemque o di ophoro Aumptam per se inferre, deinde degusonis explorare; atque his pera-His iterum equum conscendere , ct eodem mini oram comitatu , ad alia fercula importanda reverti. Hune morem Magnus Senesaltas servaturus semper es , etiam si centies metioibi inferendi essent. Hujusmodi ritus exhibet Joannes Broeliartus in suis Diariis manu scriptis, enarrans convivium ab
Alphonsio II. quarto post Coronationem die, instructum Cardinali Legato, his verbis : Feria secunda, duodecima dimmensis Maia , Rex feeit prandium abluam eum Legato in aula magna dicti Castri novi: mensa parata erat In medio aulae juxtia inurum, ad dextram intrantII, habens gradus circiter quinque , vel f Aeta erat, ct in medio fledebat Legatus ad dextram Regis, longitudinis duarum cannarum , vel cir-
ea , gradus duodeeim habens, si recte memini, puluerrimis
vasis plena ; in o osso sit in Deo alto in muro composito sa-bani , seu sedebant Tubicines , ct S lutores Regis, qui ad
introitum fluviorum cibariorum, de dapitiis sonabant. --gnificus Andreas Matthaeus Marchio Martina, ct Regius --jor fastus ad intrantium Agulorum dostium dilationem in equo pere uisabat ab osio usue ad salam , qua ad memam
246쪽
s 2 a 3 ad condebatur autem refiga via ab osis ad cresentiam , a credentia rem pia ad mensem, baculum album longum manu destam , ct posci albas, equas albus etiam eras. Duo erant Dasi feri, uos ad dextram, qui erat Legati; alias, qui
erot ad flni'am, Regis omnes alii tu storibus vastas
portabantur Legato , σ Regi paribus repertis: copertas vero non numerasi , fuia non fui a principis prandii, sed iam medium veni ; Lrgatus etiam habebat scaleum, baculum singum manu gestancem, qui Regio falco , ad gradus mens ex
equo descendente, descendebat ct ipse per gradus , di s uleum illo incendebat, sequentibus ipsos Dasi feris . Legatus his it scutiferum de potu j Ut fersientem, di Rex ad Meur oliuin sibi. Vsi duo in mensa erant ό finito prandio , Legatus
cum R*e iuravit cameram Regiam . Nihil mihi in me eos visio Agulari singulariter placuit practer credentiam , Puc pulchemrimis , ct magnis vases aureis , O argenteis orna erat , quam Uima, ad circiter ducator 6 oo. Eodem ritu Carolus VIII. Rex Galliae Neapolim adiens accubuit mensae , uti resert octavianus deSGelasio loquens de illius expedi
que mos obtinuit , ut Majores Senesicalli equites ad mensam ministrarent. Nam in Charta Alphon si Imper. an. I 258. pro Friderico Duce Lotharingiae, apud Hieron. Uignerium in familia Aliatica : Et de in ascriptis dignitatibus , di fuis
imum vexilium damus tibi pro Ducatu in sudum : in quo , ct per quod, debet e esui mus Senescallus in Aula nosra citra Rhenum, o debes nobis servire in annalibus f is de sprimo ferculo e uer . Sed & ex Bulla Caroli IV. Imperat. deelere Reg. Rom. cap. 27. docemur, in selemnibus Imperat rum Curiis Flectores saeculares ad mensam equites mini Itrare
solitos. In Gallia quoque spectabat ad Maiorem Senescallum tibi Reges selemni apparatu ad mensam sedebant , ministrare uti constat ex plurimis monumentis apud Cangium in Glose sario mediae & infimae Latinitatis allatis.
247쪽
Ordo eoronandi Imperasores in Oriente. II. Et in inridente. ni. Et Imperatricem. IV. Regem Galliae. v. ac Reginam. vi. ordo stroclamandi Regem ms auiae. vii. Lusitaniae. viii. ordo coronandi Regem Poloniae. IX. Angliae. κ. SM- etc. xl. Daniae. XII. Bor siue . Xm. D Imperatorem Moschorum. XIV. De Coronatione Regum Suiuae. xv. Et Re gum Neapolitanorum. XVI. De Regiis insignibus Regum -, Neapolitanorum. XVII. Ordo Coronationis Alphonsi II. Neapolitani Regis. xum. Ordo Coronationis CAROLI BOREONiI
Regis Siciliae .Xplicato ordine agendae Liturgiae in Capellis
Palatinis Summorum Principuin , ad insigniores Aulicas caeremonias progredimur , quae fa crvn3 ministerium involvunt ; initio ducto Coronatione Regum , utpote quae est omnium praestantissima. Prima hujus caeremoniae vestigia occurrunt in Theodosio iuniore, quem a Proclo Patriar cha coronatum suisse testatur lib. a. Theodorus Ledior. Ma tianum quoque illius successorem ab Anatolio Patriarcha coronatum innuit Nicephorus lib. I . Hist. cap. 38. eodemque te ste lib. II. cap. i 3. Leo Martiani successor sacro Coronationis ritu imperium capessivit. Zenonem, Anastalium , Justinuin benedigos esse , cum ad Imperium pervenere , Scriptores testantur: & Justinum quidem semel a Joanne Patriarcha, iterumque a Joanne I. Romano Pontifice. Nicephorus Historiam suam Andronico Palaeologo Imperatori nuncupans, illum laudat , quod ubi solus imperio potitus est, consistim copias mas pro ipso Deo, a quo unctus esset Imperator, in aciem produxerit . Et Zonaras ubi de Τheophili imperio loquitur, eum ita Leonis praedecesseris sui interfectores alloquentem inducit: Cur , inquit, Uncto Domini siceleratas manus attulistis, ne que homicidae dumtaxat, Bd parricidae exstitisti. Denique
248쪽
que Nicetas Choniates lib. I. de Alexio Comneno Isaaci Angeli fratre loquens dicit , illum de more inunctum suisse in Regem . Porro Imperatorum Coronatio non raro in Ecclesia Palatina peragebatur, praesertim vero in Oratorio S. Stephani, quod extruxerat Pulcheria Augusta , & Saneti Protomartyris Reliquiis ditaverat: ibi enim coronatos Imperatores , eorum que liberos, & Augustas, passim legimus apud Theophanem, Cedrenum, aliosque . ordinem hujus agendae apud Graecos caeremoniae fuse destribunt CantacuZenus lib. I. cap. 4 I. Historiae, Codinus cap. II. de ossiciis Constantinopolitanae Ecclesiae, Goarius in Euchologium , Habertus in Pontificale Graecorum, Martene lib. I. cap. 9. de antiquis Ecclesiae Ritibus. Atque haec summa totius rei fuit. Antequam benedictione odonarentur , solebant Fidei professionem voce , & seripto coram omnibus emittere ; tum juxta vetustissimum morem in clypeos Olevabantur , Liturgia celebrabatur, sedente Imperatore in Solio ; ante Trisagium accedebat ad Patriarcham stantem in ambone; is recitata benedictionis prece , sacro oleo caput ejus perfundebat, cunctis ter acclamantibus, San-Hus ; deinde ejus capiti Coronam imponebat, cunctis acclammantibus , Dignui tum Imperator ipse Coronam imponebat conjugi, Patriarcha quasdam orationes pronunciante. Prae terea Imperator thure sacram Mensam, & Patriarcham adolebat, & vicissim thure a Patriarcha colebatur; ad Symbolum sorationem Dominicam, & Eucharistiae Consecrationem stabat;
ac tamdem, deposita Corona , sumebat Christi Corpus, &Sanguinem , & hunc quidem non ex cochleari, sed ex Calice more Sacerdotum. Sequebantur publicae populi circumstantis acclamationes, ad quem non semel novus Imperator e Solio sermonem habuit; effundebantur quoque in populum numis mala ; denique solemni pompa equitans, ad Palatium reduce batur . Atque hoc fere ritu res se habuit in Oriente. II. In Occidente a Caroli Magni aevo, quem Leo III. RO-mae coronavit, Imperatores inungi consueverunt. Ludovi-
cum Pium Stephanus Papa IV. Lotharium Paschalis I. Carolum Calvum Ioannes IX. uti etiam Ludovicum Balbum, & Caro tum Crassum consecrarunt . Translato deinde a Francis ad
249쪽
aa 6 Germanos Imperio idem mos adeo invaluit, ut non ulli dicerentur , atque haberentur veri Imperatores, qui a Romano Pontifice uncti minime essent. Sed olim triplici benedictione , triplicique corona donabantur Imperatores in Occidente. Primo enim Coronam argenteam, tamquam Reges
Alemanniae accipiebant Aquis rani, quod & Carolus IV. faniosa Constitutione Aurea decrevit. Haec tamen benedictio, aliquando alibi peracta est: siquidem S. Henricus , Moguntiae; Ferdinandus I. Ferdinandus II. Maximilianus ΙΙ. Matthias, Francoserti; Rodulphus II. Ferdinandus III. Ferdinandus IV. Ratisbonae uncti suere. Et quod spectat ministrum hujus benedictionis, Archiepiscopus Moguntinus hoc jus sibi vindicat, quod inter Electores principem habeat locum : Coloniensis vero Antistes sibi hoc munus adstribit , quod Aquise granum spectet ad illius Dioecesim. Nuper vero, uti reserunt Bumontius, & ROGietius in Coeremoniali Imperii, convenere, ut quisque sua in Dioeces Imperatorem inungeret ; si
vero is in aliena Dioecessi esset inungendus , id munus alternis vicibus pries irent . Secunda Imperatorum benedictio olim fieri consuevit Modoetiae, ubi Imperatores donabantur serrea Corona tamquam Reges Longobardorum . Ses decursiu temporis Mediolanenses hoc sibi vindicarunt privilegium; unde Henricus VI. & Henricus VII. aliique in Ecclesia Moesio lanensii unctionem accepere: nonnulli tamen in utraque Civitate coronati leguntur. Tertia tamdem benedietio, quae constituebat Imperatorem , peragenda erat a Romano Pontifice ;quemadmodum Carolus M. a Leone III. Henricus U. a Paschali II. Henricus UI. a Caelestino III. & Carolus V. Bononiae anno II 3 . a Clemente VII. donati sunt aurea Corona. At aliquot abhinc saeculis non jam Imperatores Italiam adeunt, ut Mediolani primum, deinde Romae inungantur. Ueteres ritus in hae coeremonia observatos exhibet Martene lib. s. cap. 9.de antiquis Ecclesiae Ritibus. De secunda Imperatorum benedictione legenda est Dissertatio clarissimi Fontanini de Corona serrea Longobardorum: deque tertia legendus est doctissimus Catalanus in Commentariis ad Pontificale Romanum. Hic dumtaxat ordinem hodiernum peragendae primae Coronationis
250쪽
2 a ptionis in Germania , exhibebimus ex Goldasto , Rossuetio, Dumontio , aliisque desumptum. Itaque electo Imperatore , statisque loco ac die ad ipsium coronandum, Moguntinus Archiepiseopus hujus rei conscios facit Magistratus Norimbergae , &Aquisgrani , ut ad designatum Coronationis locum Imperialia ornamenta transmittant. Nam Norimbergae asservantur Corona aurea Caroli Magni, Anulus, Sceptrum , Pomum is
Sandalia, Ensis, Cingulum, Alba , Stola ,& Paludamentum: Aqui rani vero asservantur Ensis Caroli Magni cum Baltheo , Liber Evangeliorum , & Protomartyris Stephani Sanguis. Stata die , Electores Ecclesiastici, una cum aliis Episcopis, &Praesulibus se se ad Ecclesiam conserunt; ubi Magistratus Aquise
granensis, & Norimbergensis eis tradunt Imperialia insignia. Electores vero laici comitantur Imperatorem a Palatio ad Ecclesiam: & Elector quidem Bavariae Pomum serens medius incedit inter Brandeburgicum Electorem a dextris serentem Sceptrum , & Electorem Palatinum a sinistris serentem Cor nam . Saxonire Elector denudatum Ensem gestans, immediate praeit Imperatorem illique proximus est Marescallus vaginam Ensis deferens. Quod si Electores absint, eorum Legati has partes implent. Ubi ad Ecclesiam ventum est, oecurrunt Imperatori Electores Ecclesiastici induti Vestimento Ordinis Electoralis ; Consecrator tamen , caeterique Antistites amicti Pontificalibus ornamentis. Tum dicta ad Ecclesiae sores a Consecratore oratione quadam , alii duo Electores Ecclesiastici Imperatorem medium inter se ducunt ad Altare , ubi genua submittit; coeteri Electores, relictis Imperialibus ornamentis , in locum siuum se recipiunt. Tunc Consecrator Rem Dis vinam inchoat usque ad Evangelium, quo temporis Impera tor, deposito pallio, ascendit Altare medius inter duos Ecclesiasticos Electores, & ibi genibus sexis manet , donec Li tantae, & orationes decantentur. Quibus expletis , stantem Imperatorem Antistes Sacra faciens sciscitatur an Catholicam
Fidem, Ecclesiam, Imperium, Imperii bona , subjectorum
res, praesert i in vero pauperum servare velit, tueri, ac Vindicare t His omnibus se se ita iacturum respondit Imperator ;quod δc praestito juramento ad Evangeliorum librum confir-F f a Mat.