장음표시 사용
111쪽
me aptum est; aut iis rebus, si quas dignas laude gessimus , hoc in primis consentaneu ; aut etiam ad nostros ciues erudiendos nihil utilius: aut, si haec γ ab sya non aliis i uideo, quod agere posmus.
Brutus quidem noster, excellens omni genere la dis , sic philosophiam latinis litteris pejequitur, ni hil ut isdem de rebus graeca desideres. et eandem quidemsententiam equitur, quam tu . nam Ariasum Athenis audiuit aliquandiu; cuius tu fratrem Antiochum. quamobrem da,quaso, te huic etiam generi litterarum. Tum ille, istuc quidem conside rabo , nec uero sine te .sed de te ipsio quid est , i quit, quod audio ' Quanam, inquam , de re in I Glictam a te ueterem iam, inquit, tractari autem nouam. Qui ergo, inquam, Antiocho id magis i cuerit, nostro familiari, remigrare in domum ueterem e noua, quam nobis in nouam e uetere ἰ cem te enim recentissima quaeque uni correcta et emen- i. data motae. quanquam Antiochi magister Phialo, magnus uir, ut tu existimas ipse , negarit in i bris , quod coram etiam ex ipso audiebamus, duas Academias elisee: erroremq. eorum, qui ita pulserunt, coarguit. Est, inquit, ut dicis :sed ignorare te non arbitror, quae contra Philonem Antiochus scripserit. Immo uero O istam, O totaV ueterem cademiam, a qua absum tam diu, renouari a te,
nisi molestim est, uelim: O simul assidamus, in quam si uidetur. Sane istud quidem, inquit in
enim admodum infirmus. sed uideamus , idem ne
112쪽
LIBERI. 3IAttico placeat feri a me, quod te uelle uideo. M hi uero, inquit ille . quid est enim, quod malini, quam ex Antiocho iampridem audita recordari, O simul uidere, alis ne ea commode dici possint latine ζ Quae cum sunt dicta, inconstectu consediamus omnes. Tum Varro ita exorsus es. Socrates
mihi uidetur, id quod constat inter omnes, primus a rebus occultis , O ab ipsa natura inuolutis, in quibus omnes ante eumphilosophi occupatifuerat, auocauissephilosophiam, O ad uitam communem adduxisse, ut de uirtutibus , O viiijs, omninoq. de bonis rebus, O malis quaereret , caelestia autemnesprocul esse a nostra coinitione censeret , vel ,si maxime cognita essent, nihil tamen ad bene uiue dis conferre . hic in omnibus fere sermonibus, qui ab iis, qui illum audierunt, perscripti uarie, copiose sunt, ita dilutat, ut nihil affirmet ipse, refellat i alios; nihil se scire dicat, nisi id ipsum ,3 eoq. p sare ceteris, quod illi, quae nesciant, scires putet, ipse, se nihil scire, id unum ficiat; ob eamq. rem siearbitrari ab Apolline omnium sapientisimum esse
dictum, quod haec elbet una omnis sapientia, non in . a. arbitrarissescire, quod neficiat. quae cum diceret constanter, O in sententiapermaneret; omnis eius oratio tum in uirtute laudanda, ct in omnibus hominibus ad uirtutis studium cohortandis consumebatur; ut Socraticorum libris, maximeq. Platonis imselli potest . Platonis autem auctoritate, qui u
rius , O multiplex, ct copiosus fuit, una ct con
113쪽
sentiens duobus uocabulis philosiophiae forma instia
tuta est , Academicorum , O Peripateticorum rvi rebus co ruentes, nominibus disserebant. nam
cum Speusippum, ororis filium, Plato philosiophia quasi heredem reliquisset, duos autem praestantismos nudis , atque doctrina , Xenocratem Cha cedonium, O Aristotelem Stagiritem: qui erant cuAristotele, Peripatetici dicti sunt, quia distut bant inambulantes in Lyceo; illi autem, qui Plat nis instituto in Academia, quod est alterum Dmnasium, coetus erant O sermones habere soliti, ex loci uocabulo nomen habuerunt: sed utrique Platonis ubertate completi certam quandam disciplinae formulam composuerunt, O eam quidem plenam, ac refertam: illam autem Socraticam dubitationem de omnibus rebus , , nulla asyrmatione adhibita, conssuetudinem disserendi reliquerunt. ita facta est disserendi, quod minime Socrates probabat , ars quaedam philosi bis, O rerum ordo , descriptio disciplinae. quae quidem erat primo duobus, ut dixi, nominibus una . nihil enim inter Peripatet eos, O illam uetere Academiam disserebat. abundantia quadam ingeni praestabat, ut mihi uidetur quidem, Aristoteles:βed idem fons erat utrisque , θ' eadem rerum expetendarum fugiendarumppartitio. Sed quid ago, inquit ζ aut sum ne sanus , qui haec uos doceo e nam etsi non sus Mineruam, ut aiunt: tamen inepte, quisquis Mineruam docet. Tum Atticus, tu uero, inquit, perge, Varro. ua de
114쪽
LIBERI. st de enim amo nostra, atque nostros: meq. ista delectant, cum latine dicuntur, O isto modo. si id me, inquam, putas ρ quiphilosophiam iam professus sim populo nostro exhibiturum . Tergamus .itur , inquit, quoniam placet. Fuit ergo, iam
accepta a Platone, philosophandi ratio triplex ; una μ' s. de uita, o moribus; altera de natura, O rebus
occultis; tertia de disserendo, O, quid uerum, quid falsum, quid rectum in oratione ,prauum ue, quid consentiens, quid repugnans, iudicando. Ac primam partem illam bene uiuendi a natura petebant, eiq. parendum e spe dicebant, neque ulla alia in re, nisi in natura, quaerendum esse illud summum bonum, quo omnia recterrentur: constituebantq., e tremum e se rerum expetendarum , O sinem bonorum , adeptum esse omnia e natura, ct animo , O corpore, O vita. Corporis autem alia ponebant
esse in toto, alia in partibus; ualetudinem , uires, pulchritudinem in toto; in partibus autem sensius integiros, O praestantiam aliquam partium sing
larum, ut in pedibus celeritatem, uim in manibus, claritatem in uoce, in lingua. etiam explanatam uocum impressionem. Animi autem, quae essent ad comprehendendam ingeni, uirtutem idonea. eq. ab iis in naturam, oe mores diuidebantur- naturae coleritatem ad disicendum , O memoriam dabant equorum utrimque mentis essetproprium, O ita
ni j . morum autem putabant Liuilia esse, O quasi consuetudinem: quam partim exercitationis aisduig tate,
115쪽
tale,partim ratione formabant . in quibus erat philosiophia ipse . in qua quod inchoatum est, neque a solutum ,progresso quaedam ad uirtutem appella- φ . tur ; quod autem absilutum, id e se uirtus, quasiperfectio natura , omniumq. rerum, quas in animisponunt , una res optima. Ergo haec animorum. Vitae
autem sed enim erat tertium θ adiuncta ese dic bant , quae ad uirtutis usum ualerent. Iani, uirtusa nimi bonis O corporis cernitur in quibusdam , quae non tam naturae , quam beatae uitae adiuncta sunt. Hominem esse censebant quasi partem quamdam ciuitatis , O uniuersi generis humani , eumpesse coniunctum cum hominibus humana quadam societate. Ac de summo quidem ac naturali bono sic agunt: cetera autem pertinere ad id putant , aut ad agendum, aut ad tuendum, ut diuitias, ut opes , ut gloriam, ut gratiam . ita tripartita ab iis induci tur ratio bonorum. Atque haec illa sunt tria genera, qua putantplerique Peripateticos dicere: id quiadem non filso: est enim haec partitio illorum: illud imprudenter, si alios e se . cademicos , qui tum appellarentur , alios Peripateticos arbitrantur. communis haec ratio, ct utrisque hic bonorum finis uidebatur , adipisci quae essent prima in natura sq q. ipsa per sese expetenda, aut omnia , aut m xim . ea sunt autem maxima, quae in ipsi animo, atque in i a uirtute uersantur. itaque omnis illa
antiqua philosophia si sit in una uirtute esse pomtam beatam uitam, nec ta en beatissmam, nisi
116쪽
LIBER I. SI adiungerentur oe corporis, O cetera, quae Lyra dicta sint , ad uirtutis usum idonea. Ex hac descri- , ptione , agendi quoque aliquid in uita , ct officii ipsius initium reperiebatur: quod erat in conseruati ne earum rerum, quas natura praescriberet. hinc gignebatur fuga desidiae , uoluptatumq. contC-ptio : ex quo laborum , dolorumq.pusceptio multo-μ rum,magnorumq. , resti honesiq. caussa, et earum
rerum , quae erant congruentes cum desicriptione naturae: unde O amicitia existebat , O iustitia , amque aequitas. haec O uoluptatibus , O multis uita commodis anteponebantur. Haec quidem fuit apud eos morum institutio , O eius artis , quam primam posui , forma, atque descriptio. De natura autem id enim sequebatur 9 ita dicebant, ut eam diuid rent in res duas; ut altera esset efficiens, altera a tem quasi huic se praebens , ea , qua efficeretur alia quid . in eo , quod efficeret, uim essee censebant; in eo autem, quod efficeretur, materiam quandam; in
utroque tamen utrimque: neque enim materiam
ipsam cohaerere potuisse , si nulla ui contineretur , neque uim sine aliqua materia. nihil est enim, quod non alicubi esse cogatur. Sed, quod ex utroque, id iam corpus , O quasi qualitatem quandam nomi nabant . dabitis enim profecto, ut in rebus inusitatis , quod Graeci ipsi faciunt , a quibus haec iam diu
tractantur,litamur verbis interdum inauditis. Vos uero, inquit Atticus. quin etiam graecis licebit ut
re , cum uoles ; s te latina forte deficient. Benes
117쪽
nefaris Ged enitar, ut latine loquar, nisi in huiusio modi uerbis , ut philosiopbiam , aut rhetoricen, aut p sicen , aut dialeoticen appellem; quibus, ut altissmultis, consuetudo iam utitur pro latinis. Qualis tes igitur appellaui, quas ποιοτητας Graeci uocant: quod ipsum apud Graecos non est uulgi uerbum inta philosophorum, atque id in multis. dialecticorum quoque uerba nulla suntpublica r suis utuntur . et id quoque commune omnium fere artium. aut enim noua sunt rerum nouarum facienda nomina, aut ex aliis transferenda. quod si Graeci faciunt, qui in bis rebus tot iam secula uersantur: quanto id magis nobis concedendum es, qui haec nunc primum ας tractare conamur e Tu uero , inqua- , Varro, bene etia meriturus mihi uideris de tuis ciuibus ,si eos non modo copia rerum auxeris, ut effecisti, sed etiam uerborum. Audebimus ergo, inquit, nouis uerbis uti te auctore, si necesse est. Earum igitur qualitatum sunt aliae principes, alia ex ijs ortae. principes sunt uniusemodi, O simplices. ex his a tem ortae uariar unt , quasi multiformes. itaque aer quoque, Cutimur enim pro latino 9 ignis, O aqua, O terra, prima sunt. ex iis autem ortae animantium formae, earumq. rerum, quae gignuntur e terra. ergo illa initia Cui egraeco uertam elementa dicuntur: e quibus aerioignis mouendi uim habent, O efficiendi, reliquae partes accipiendi, O quasi patiendi: aquam dico, O terram. Quintum genus , e quo essent astra , mentes q. singulares ,
118쪽
eorum quattuor, qua supra dixi, dissimile Aristoteles quoddam esse rebatur. Sed subiectam putant omnibus sine ullas'ecie, atque carentem omni illa qualitate faciamus enim tractando usitatius hoc uerbum, O tritius θ materiam quandam , ex qua omnia expressa , atque ellicta sint, quae tota omnia accipere possit , omnibusq. modis mutare , a que ex omni parte , eoq. etiam interire non in nihilum , sed in suas partes , qua infinite secari, ac diuidi possint; cum sit nihil omnino in rerum natura
minimum, quod diuidi nequeat: quae autem moueantur , omnia interuallis moueri , quae interualla item infinite diuidi possint . et cum ita moueatur illa uis , quam qualitatem esse diximus ;O cum sic ultro citroq. uersetur: O materiam ipsam totam penitus commutari putant , O ita esci quae appellant qualia ; e quibus in omni natura cohaerente ,st contias. nuata cum omnibus suis partibus effectum esse mundum , extra quem nullapars materiae sit , nullumq. corpus: partes autem esse mundi omnia, quae insint in eo , quae natura senisente teneantur , in qua ratio perfecta insit, quae sit eadem sempiterea: nilii
enim ualentius esse , a quo intereat. quam uim an mum esse dicunt mundi, eandemq. esse mentem,s pientiamq. perfectam: quem deum appellant , omniumq. rerum , quae sunt ei subiectae , quasiprudentiam quandam , procurantem caelestia maxime, d inde in terris ea , quae pertinent ad homines: quam
interdum necessitatem appellant, quia nihil aliter
119쪽
post, atque ab ea constitutum sit, inter quasis
talem et immutabilem continuationem ordinis fempiteret: non nunquam quidem eandem fortunam , quod esciat multa improuisa,nec opinata nobis proipter obscuritatem ignorationemq. caussarum. Temtia deinde philosophiaepara, quaerat in ratione, O disserendo, sic tractabatur ab utrisque: quanquam oriretur a sensibus, tamen non se iudicium ueritatis in sensibus. mentem uolebant rerum ese iudicem solam censebant idoneam,sui crederetur ;
quia sola cerneret id, quod semper esset plex , O unismodi, O tale, quale esset. hanc illi ideam
appellabant, iam a Platone ita nominatam: nos rectes'eciem possumus dicere. Sensus aute omnes hebetes, O tardos esse arbitrabantur, nec percipere ullo modo res eas, quae subiecta fra bus uidere tur: qua essent aut ita paruae, ut sub sensum cad re non possent; aut ita mobiles, O concitata, ut nihil unquam unum esset constans, ne idem quidem, quia continenter laberentur, O fuerent omnia . . itaque hanc omnem partem rerum opinabilem adipellabant. scientiam autem nusquam esse censebant, nisi in animi motionibus, atque rationibus. qua de caussa definitiones rerum probabant , O has ad omnia , de quibus disiceptabatur, adhibebant. Verbo rum etiam e licatio probabatur, qua de caussa quaeque essent ita nominata: quam e mologiam
appellabant. Post argumentis, O quin re: m n iis utebantur ad probandum ad concludendum idi
120쪽
LIBARI. sid, quod explanari uolebant: in quo tradebatur omnis dialectica disciplina, id est orationis ratione conci . huic quasi ex altera parte oratoria uis dicendi adhibebatur , explicatrix orationis perpetuar ad
persuadendum accommodatae. Haec erat illis prima, a Platone tradita: cuius quas acceperim dis utationes , si uultis, exponam. Nos uero uolumus , i quam ; ut pro .intico etiam restondeam. Et re te, inquit, re 'ondes . praeclare enim explicatur Ter
pateticorum , θ' .academiae ueteris auctoritas .
Aristoteles primusspecies, quas paullo ante dixi, labe antauit: quas mirifice Plato erat amplexatus; ut in his quiddam diuinum esse diceret. Theophractus autem, O oratione suavis, O ita moderatus, ut prae se probitatem quandam, O ingenuitatem ferat, uehementius etiam stegit quodam modo u teris disciplinae auctoritatem: spoliauit enim uirtutem suo decore, imbecillamq. reddidit, quod neganitin ea Νlapositum esse beate uiuere. Iam Str to , eius auditor, quanquam fuit acri ingenio, t
men ab ea disiciplina omnino semouendus est: quii cum moime necessariam partem philosophiae, q posita est in uirtute, ct moribus, reliquisset, totumq. se ad inuestigationem naturae contulisset; in ea ipsaplurimum discedit a suis. Speusippus autem,
O Xenocrates, qui primi Platonis rationem , auctoritatemq. usiceperant; opobi hos Polemo, o
Crates, unaq. Crantor, in Academia congregati, diligenter ea, quae a superioribus acceperant, ita