장음표시 사용
231쪽
Gu Tusculano esseis , telumque e Bibliotheca pueri Laeulli qui busdam HI libris, veni in ejus Villam , ut eor ipse , ut sol bam , inde promerem; quo quum venissem ... N post pauca, causa fuit hue veniendi; ut quosdam hinc libros promerem . . . veni ut auferrem Commentarios Aristotelicos ) quos legerem, dum esset otiosus ; tandemque sermonem , quem cum M. Catone illic instituerat, se clausit si . Sed quoniam advespera- sit, G mihi ad Villam revertendum es, nune ρuidem hacte.
nur : verum hoc idem saepe faciemus : ex quibus postremis etiam verbis magnum accedit pondus ad evincendum , nequaquam
fieri potuisse, ut Villa Ciceronis in loco Rumnellae esset sita. Quum enim non modo nulla de descensu , & adscensu per Ciceronem mentio fiat , sed etiam de frequenti hinc atque hinc reditu sermo habeatur ; quod σ f. c faciemus , dc prius, veni in ejus Villam , ut eos isse , ut solebam , inde prome-Tem : vel ex hoc ipso extra omnem dubitationis aleam poni debet , non fieri potuisse , ut ex tam arduo , & dissicili tractu , provecta jam aetate quum esset tunc Cicero, tam facile ac libenter ultro citroque commearet . Eo Vel magis quoque, quod quum hujusmodi frequens accessus & recessus commer tandi gratia institueretur, nemo non videt, quam in veris mile sit, eruditas disputationes a doctis illis habitas, dum se vel praecipiti loco, ut ita dicam , dimitterent , vel ardua momtium conscenderent.
XXII. Sed quid pluribus .argumentamur Tam perspicua , tam manifesta signa sunt verba ipsa , quae Cicero ad hanc rem usurpat , ut vel sola omnem explodant Adversarii hypotheseos improbabilitatem; quodque maximum est , magis magisque Strabonis ideam de Tusculani situ , & genio , no
O uidem lib. IV. Di iliaco by Corale
232쪽
M. T. CICERONIS. 29stramque , & aequiorum eruditorum de Ciceroniana Villa in
Crypta-Ferrata traditionem confirment . Convenit nos inter , atque Adversarium , praeter primarium aedificium , duo alia Ciceronem gymnasia habuisse, atque aliquanto ab eo pedia ficio dissita , ac remota , ad quae animi gratia identidem divertebat; superius nempe alterum , cui nomen Lycei , alterum in serius , quod Academiae nomine distinguebatur . Hyeiam consulantur opera Ciceronis ; ubi de suo ad utrumque locum accessu mentionem habet: ob oculos ponatur Topographiae species, quam P. Zuggeri proponit: convertantur autem oculi ad Crypto-Ferratensis situs facilem illum aequabilemquet ractum. Quid ait Cicero Z quibus verbis utitur Z sequentibus ;quae licet non ignoret Adversarius, eaque laudet; mirum sane est , eum non videre quam perperam sententiae suae res
pondeant . Et quidem sic habemus si : Iuibur de rebus
alias saepe, O paulo accuratius nuper suum essem cum L se ire in Tusculano , disputatum es : nam quum ambulandi eam D in laeeum senissemus : id enim superiori GImnolo nomen
es a). Et Nam quum de Divinatione IE Frater ea disseruisset, garae superiore Iibro scripta funσ, fati ue ambulatum 2Lderetur , tum in Bibliotheca , ρας in oceo es , adsedimus. Quibus exprimendi sormulis, quas adhibet pro itinere ad supe- 'rius Gymnasium significando , non absimilia etiam usurpat,qunm de altero loco agitur , qui respectu prioris erat insertor , ut facile intelligas non de operoso itineris molimine, sed de commoda ingrediendi opera rem intelligi , & quam
maxime verbis Strabonis riρεμα. κο υφούμενΘ, placidos se at
tollens adscensu , haec omnia respondere 3 . Itaque guum
ante ci) De Divisitat. lib. I. eap. r. cx Ibidem lib. II. cap. I. 3 rasulav. disputat. lib. II. eap. I. , re lib. III. cap.
233쪽
ante meridiem dictionI operam dedissemus , Iscar prIdie feceramus , pos meridiem in Academiam descendimus . . . . es autem ambulantibus ad hune modum sermo illa nobir institutus si :Et Itaque expositis Tridui disputationibus, quartas dies hoc tiabro eoncluditur, ut enim In inferiorem ambulationem descendimus , quod idem feceramus superioribus diebus e sic actι ares es. XXIII. Et quoniam ad peculiarem aedificiorum mentionem, quae in Ciceronis Tusculano , praeter princeps Villae aedificium, existebant, devenimus ; & in eo adhuc versamur loco , ut pugnantes Cl. P. Zuggeri inter se rationes excutiamus ; non videtur 3c hanc praetermitti debere , quae ex iis quae repugnantiam habent, omnium repugnantissima est: quod
ex iis animadversionibus , quas hic subjicimus ad evidentiam usque compertum habemus. Ex Ciceronis verbis, & ex Patris Zuzgeri consessione ta) constat , memorata aedificia invicem inter se distantiae non modieum habuisse. Animadvertat ergo Lector ; si in sententia Adversarii Ciceronis Tusculanum inis Rumnella statuatur , quid inde absurdi exoriturum si . Si enim ipse, ut evincat, Tullii Uillam in memorato loco esse, ad spatii mensuram confugit, & Gabinianae Villae vicinitatem suam praecipuam, & maximam rationem adducit, eamque ita propinquam facit, ut non nisi tertia milliarii parte dissitam umlit 3): Hic ego eum optimo jure rogaverim, ut spatium mihi indicet, in quo superius Ciceronis Gymnasium reponendum
sit, viaeque tractum, per quem institutae illae ad commentandum deambulationes conficerentur . Non modo enim secun dum
234쪽
M. T. CICERONIS. tidum mensuram ab ipso positam, deambulationis locus deerit,
verum utriusque Villae ambitus tam angustis limitibus erit circumscriptus , ut altera in altera contineri debere videatur. Quod autem Tusculanum Ciceronis iando late extenso nequaquam careret , tum ex dictis ambulationibus ad utraque separata, atque inter se distantia Gymnasia, optime colligitur; tum ex regula illa in aedificandis Villis praescripta , ut landi& Villae spatia apto sibi modo responderent. Cato i : Ita aedifices, ne Villa fundum quaerat, neve fundus Villam , dc Plinius a r Modus hic probatur , ut neque fundus Villam quaerat , neque rius fundum quum VIIIa Scaevolae fundureareret, VIIIa Laeulli agro , ex quibus postremis maxime verbis Plinii ostenditur, minime factum esse , ut & Cicero in hujusmodi errorem inciderit . Quum enim is, ut alibi diximus,
Lucullum vicinum haberet; quam notam in aedificandi ratione Lucullus incurrit, ab eadem certe Cicero nequaquam immunis evasisset. inae quum ita sint ; aut sententia Adversarii nostri prorsus vel ex hoe in verisimilis est ; aut debito spatio duabus Villis Gabinianae 8e Ciceronianae assignando, confictum
quidem Ciceronis Tusculanum totam pene Gabinianam Occupare , Gabinianus. autem fundus tam longe extendi deberet, ut intra vetus Tusculum collocandus foret. XXIV. Quarta restat nota , secundum quam , ex Sir
bonis sententia, Tusculanum Ciceronis non in dorso Tusculi, sive in Russinella, optime vero in Crypto-Ferratensi Agro sit reponendum. Quid igitur ait Strabot Quid de Tusculano aD firmat Prosecto Collem hune non modo sertilem , irriguum, variisque in locis placidissime assurgentem , verum & regiis,
235쪽
pulcherrimisque aedificiis exornatum esse aperte testatur. Πoc autem in praesentia nobis instat, ut probemus, non modo notam hanc Cryptae-Ferratae quam maxime convenire , verum
etiam id tam esse contrarium systemati Adversarii nostri, ut luce clarius perspicuum fiat, omnia contra illum esse, cuncta autem pro asserti nostri confirmatione pugnare. Atque ut ab iis, quae minoris momenti ducimus, exordiamur ; utque aliis, quae pro se affert, atque objicit Cl. P. ZuZZeri, paria reseramus; hoc considerandum lectori primum proponimus , quinam sit vere is locus , qui regiis pulcherrimisque aedificiis capiendis aptus esse possit. Nosterne qui , ut adhuc probatum est , placido ac suavi adscensu se erigit , & lato tractu protenditur,
an vertex angustus, & praeruptus, quem nobis Adversarius noster vindicare contendit Hoc autem Crypto-Ferratensem nostrum agrum invisenti factis prius , quam rationibus apertum fiet . Quocumque enim lustrando accesserit a pauca praedia , paucas Villas inveniet , in quibus veterum pavimentorum , , aedificiorumque disruptorum materies conspicua non sit . Ex hisce autem nos in hac dissertatiuncula nostra pauca sane ex quamplurimis dabimus , idque non ea gratia, ut monumenta haec eruditis proponere , aut hisce armis pro causa nostra, quibus certe non eget, pugnare velimus, sed ut ex hac etiam parte noverit Cl. Vir quid novis suis inventis, ac monumentis ex parte nostra referri possit.
XXV. Ne igitur hic expendendum proponamus quod
non minimam meretur animadversionem Monasterii nostri veteris aedificii partem tali in loco sitam conspici , ubi subterram diversae vetustatis reliquiae porticus appareant reticu lato opere ins gnes, ne de orbiculata mensa disseramus, quae,
236쪽
ut nonnullorum tulit opinio i , ille est Trapezophorus, in ius meminit Cicero a , quique in Pamphilianam Villam via
Aurelia, una cum Hermathena ab eodem Cicerone p commemorata , Sc prope Coenobium nostrum reperta , translatus fuit, ne item hyc recenseantur statuae M. Tullii Ciceronis ,& M. P. Catonis nominibus insignitae, ac duae illae aeneae, quae
a Friderico II. Nuceriam hinc asportatae O , & marmoreae Inscriptiones, sive litterati lapides , qui alio pariter avecti,& ablati sunt s) , & denique anaglyptici operis monumen . tum , quod Coenobii Palatio supra Atrii ostium apposita in muro inscriptione 6 etiamnum conspicuum est , ad alia pergendo , quae variis in locis Cryptoserrat ensis Agri reperiuntur; primum vetustorum aedificiorum , quod tibi lector exhibemus, vestigium, ac monumentum in loco extat, qui non procul a Monasterio nostro dissitus est, cui ab antiquis Romanorum balneis, nomen faetum est Ia Bagnara. Hoc autem in loco non modo antiquissimae Fabricae rudera adhuc visuntur, verum etiam circa eumdem anno I7ῖO. sumptibus Cardinalis de Polignac marmorea, pulcherrimaque signa, atque Inscriptiones erutae sunt , quae in Placentinii Graecae Pronunciationis Commentariolo relata videre est 7 . Eadem porroe etiam
' - , me α, aliaque Monumenta . qua Nuceriam a Friderico II. trans lata ex hac una tabula velut e nainario relicta , quam conservari misravit Franciscus Barberinas S. I. E. mce- cancellarius.
237쪽
etiam veterum substructionum vestigia Coenobii nostri Vinea repraesentat, quae in Clivo posita, & maris adspectu, & aperto Sole jugiter gaudet, cui nomen nunc la glana grande ;ubi nausi vi operis, veteris aedificii, & aquaeductuum reliquias superstites videmus, quae latere variis, pulchrisque figuris impreta clauduntur. Quod si Do m. Octaviani Vinetum adeas,
ubi Hospitium Monasterii, ab eo si quidem parum distat ), atque No comium quondam extitisse fertur, eadem fere antiquitatis signa pariter tibi occurrent; quum in eo vetustae fabricae, dc rudera visantur, in eodemque aquarum receptacula, atque aquaeduetus quondam reperti sint.
XXVI. Quid deinde si Rosati vineam in eodem Cryptae-Ferratae positam Territorio ingrediaris r Mirum quantum ibi
confirmatum Strabonis dictum agnosces, ubi in ea rudera veterrimae, atque amplissimae Villae, & porticus, atque muros, uti vocant , reticulatos , reliquias insuper antiquissimae viae grandibus saxis constratae ibidem videbis e per quam occasionem, ut aliquid de eruditione in studiosi Lectoris gratiani delibandum praebeamus; paucula hic adnotamus, ac delineata exhibemus, licet nec ad assertum nostrum probandum necessaria, neqae vero magni momenti sint . Via igitur illa, quam memoravimus, VinitIM a dicebatur, cujus Syllam auctorem fortasse suisse , rotunda haec tegula, quam subjicimus, in
238쪽
M. T. CICERONIS. Finuisa Via SH. , scilicet Sullae . In aliis vero lateribus
DOMITIT. DO M. PRO N. COS. Quas sorte ultimas litteras legere possumus, Aproniano Consule ae a In
239쪽
In fragmento marmoris optimi: et et : IO LA N IEx quibus conjicere quis poterit, eum iandum diversis temporibus diversos Dominos, eosque Urbis primarios habuisse e Neque hye sane praetereundus Passarini landus est , non amplius quam XL. circiter passuum a Crypta-Ferrata disjunctus, ubi triginta pene sepulcra tegulis constructa, variisque vasculis, & lucernis exornata anno I 733. detecta sunt ; quarum a nonnullae apud nos asserVantur. Quam per occasionem ad sepulcrorum antiquitatem magis illustrandam, non omittendum duco , integram , quam inibi reperiri contigit, tegulam hyeexpressam apponere.
Mares L. Laberii Reundi sepulcrum ; ubi signum illud post eas
240쪽
XXVII. Aliud praeter haec, & non ineruditum sese os- fert monumentum, hasce item regiones perlustrando abeunti tibi ad pontem usque de Duareiareui vulgato nomine dictum : ubi in vinea, quae ibi est, insulatus, ut aiunt, murus conspicitur, cui nomen est Ia Torre deue Sireghe, apud quem pulcherrima marmorea Inscriptio reperta fuit, quam idcirco dimidiatam exhibemus , eo quod alteram marmoris partem sundi Dominus , deletis characteribus ad alium imprudens usum adhibuit.
Consulatum gessere anno Christi CCXL. , mentionem haberi. Neque vero, si pontem, cujus nuper mentionem seci, trans. miseris, deerunt tibi testimonia vetustorum aedificiorum ; maxime ubi in iandum Canonici Dondoli, qui proprior Algido , montique Albano est, te converteris. Idem pariter dicendum, si DD. Gavorti praedium invisere animus sit, quippe quum in eo tum complura anaglypha affabre elaborata ibidem reperta, & novae domus parietibus infixa , tum a seroti vetustissimi reliquias in Cella Uinaria conspecturus sis, tum denique vetustissimas aliquot Inscriptiones deprehendes, e quibus hic tantummodo tabulam fictilem, utpote pulcherrimam exponam. O PQ, Nempe Diuitigoo by Cooste