장음표시 사용
101쪽
DE 'LIB. 'Ec. NsTIT. Io genere,temporibus, ut nihil sit perturba tum, nihil non concors, nihil non inter se apte cohaerens Θc consonum, quod tam in uersibus, quam soluta oratione tenendum gramatico est:est enim N huius artis prospria quantitatis syllabarum notio, e quis
cuique carmini pes conueniat,nam Uerbos rum 5 nominum quae communi analogiae praeuaricata sunt, e discrepantes a consis milium caeteroru ratione induere formas,
usus 8 cognitio, non tam scrupulosis anaxiisc praeceptis, quam ex honorum austorum crebra lectione percipieda est quod idem de rem scribendi scientia, quae Gratace orthographia est dicimus: hanc enim onerosam 8 difficilem pueris ad noscens
dum, si per regulas praecepta tradamus, assiduus legendi scribendicium melius
confirmat, & in uniuersum tota gramma ticae ars plurimum communi consuetudisne loquendi, Nescierum doctorum aut sritate nixa est: cuius extremum 8 finis est seste apte construere,ec coagmentare orationem,ut nihil discors in ea, nec pro posterum sit,idc tum fusa oratione, tum carmine, in quo syllabaru praeterea quans
102쪽
ror IADoL. LIB. titas expendatur. Hoc cum emcere poterrit puer prompte 8 parate, atque ut in asgendo nihil haesitet, est enim propterea', haec ars fundamentum est,ac ueluti solum reliquarum artium, ut si ea debiliter comoprehensa sit, omnem superextruetionem nutare oporteat, diligentius in ea elaborrandii, optime ut teneatur. Cum inquam fuerit haec puero bene percepta,ec cognista, tum audentius iis ui libueritonoris est illi imponendum namoc ipse his nodos 5 minutis dissicultatibus expeditus,
quae laborem animi in puero non medios crem,dele stationem habent propemodum nullam, tanquam equus modo domitus gestiet in campos procurrere liberiores,ec
suarum uirium, suim ingenii aliquod pesriculum facere:lta quae sequentur iam non aboriosa illi, sed grata iucundam erunt. Igitur e uestigio ad exercitationes di praescepta artis rhetoricae traducendus estis cui eadem quidem quae ipsi grammaticae sub tecta est materia, nominum 5c uerborum uidelicet,ac omnis formando componenσdaem orationis, veru alio modo. Illa enim,
ut diximus, sat habet fruere aptam inter se cr
103쪽
sed congruentem persenis temporibus
orationem, aut carmen suis pedibus 8c numeris integrtim componere eoin lancita officio quiestit, nec habet causam tittemus Progrediendi Rhetorica uero hoc otiisdem accipit ab illa, tanquam sibi necesi ritim, sed nulla est in necessariis dignitas. Itac sic excolit acceptum atque in Ornat, ut illo apparatu instructum orationis nishil fieri possit admirabilius . Hac de arte
plura dicenda essent,quippe e qua tantum sit humatize uitae ornamentum, nisi in Cis cerone praeclarissime expressa essent om nia quem di meo hortatu, o uoluntate
tua assiduum in manibus Paule geris hic enim tibii nunc, postea et semper es gendus est nec Iegendus selum , sed omaenibus intimis sensibus 8 modis detioranadus: nulla est enim laus prudentionullum
lumen orationis, nulla sententiarum disgnitas, nulla tuerborum, nullus in dicens do lepos,nullum acumen ingenii,nulla uis animi, quae non in eo non dicam appareat atque X tet, Ierum ita emineat, acris Q ad Permovendum uehemens sit, ut torrem
te quodam omnium suauitatum obruat sensu s
104쪽
xo IAc. I AD OL. B. sensus animosq; legentium. Sed etsi inhoeuno omnia insunt, quae ad huius praeci ri generis facultatem uidentur esse requis renda:praeterea ic doctrinaei sapientiae maxima cum his coniuncta uis: tamen ubi te ad huius imitationem conformaueris, neque colorem solum, sed succum etiam 8c habitum illius orationis fueris nactus: tum legendi caeteri quoque tibi sunt austores Latini, Graeciqet, tum oratoreS, tum etiam poetae . Est enim huic aetati, in qua tu es Paule, & uero etiam consequenti magno ornamento simu θ emolumento, uiodere multorum ingeni atq; scripta: quod Θ multa addiscuntur a multis, quae ad usum di manum quotidie opportuna acσcidere possunt: o lectio uaria ac multis plex iudicandi uim prudentiainc confiramat: quae si in uno duntaxat genere Uerssetur,nec habeat qui cum quid comparet,
non delectu ullo ad id se applicuisse, etiamsi sit optimum, sed casu θ fortuna in illud solum ilicidisse uideatur . At nos delectu
uolumus o iudicio ualere uel maxime citis adolas centis naturam, de quo iamdus dum inlittimus loqui quanquam non est
105쪽
DE LI B. 'Ec. INsTI ros adolestentiae iudicare, uigere ingenio illi aetati potitis conuenit: porro autem ingenii est cum percipere celeriter id quod tradatur, tum uero arrepto a demonstrante Principio,praecurrere aliquantu,ec ex paucis statim plura aliqua intelligere: qiquis
dem eximium, imprimis optabile Deos rum immortalium in nobis donum est:iua dicandi autem ipsa uis, non tam celeritastem, quam pondus habet, que in praeuis dendo magis,quam in circumspiciendo est posita: ex multis enim circumcirca sese Auferentibus eligat illud oportet, quod mas xime sit accommodum: quod quidem fierri sine comparatione plurium non potest: quam nobis probadie adsciscendi potio, ra facultatem Usus rerum multarum, & in hominum consiliis, fortuitis p euentibus longa agitatio, imprimis Hectio eruditata uaria affert:neque tamen absque illo naturae munere,quo bono ingenio praediti in lucem uenimus: nam si ingenium absit, pro nihilo cuncta sunt: ut naturam ubiq;. Praecipue dominari appareat. Sed etsi non est uidicatio propria adolescentiae, eis Minen armis, o eo cultu comitatuc rerum is ilia
106쪽
bit,oc cognitio uetustatis, di lectio quamsplurima summoru probatissimor timcliaustorum, quorum nemo est aspernandus ex his, quos iniuria temporum de multis res
liquos nobis fecit mec solum egregia uti, litas, sed maxima quoque delectatio ex iulorum lectione uaria percipietur . Iuvabit cognosse ac mirari una uim illam incredidhilem uehementiamc Demosthenis:cuius oratio sic sensis inter se, quasi hamis cons erta esse mihi uidetur, ut si literum unam tollas, seriem totam labare sit necesse: ita quidem est pugnax, ut semper uincere:ita
Plena ac rererta,ut obruere: ita arguta, Ut nunquam non decipere aduersarios pose sit quam crebra praeterea in ea praedicastio antiquitatis,qui delectius uerborum ac
sentetitiarum, quam multae ad laudem Nad decus sumptae ex tempore N ex causa cohortationes ut merito huius unius principis in dicendo gloria Graiae gentis elos quentia nitatur. Huius inimicus o in rea pub aduersarius Aeschines toto genere
107쪽
DE LIB. EG INITI Iomissior,canorum tamen habet quiddam 8c profluens Subtilis Lysias ec uerbis maxime proprius. Nam Is ratis eloquenotiam probatam alioquin, nimia concinnistates, e quaedam quasi delitiae, ut minus Mideretur uirilis efiicere . Horum Θ caeteurorum, ut dico,crebra lectio no solum uos Iuptate assicit cognoscendis summorum hominiim ingeniis ac dissimilitudiniblis, sed auget etiam facultatem inter dissimi,
liae uaria genera diiudicadi . Quod idem de rerum gestarum scriptoribus est dicens
dum, quorum nostris mehercule non misnor est quam Graecis aut elegantia aut cos pia atque in his aliquanto etiam expresesius apparet, quod ad confirmandam prura dentiam hominu pertinet ueterum enim ducum, di corum qui in gubernatione re rum publicarum floruerunt consit is audiisque perdiscendis, di quid cauendum in uita, oc quid se standum sit ex eventis illo,rum facile intelligitur. Quid de Poetis discama quorum cernis profecto 5 qtiae in utraq; lingua copia, Zc quanta non blum ad demulcendos, uerum etiam ad impelalendos animos nostros uis sit: atque hoc
108쪽
genus sanctum, Noras amabile semper habitum est: non enim tam studio humarnsue cogitatione, quam spiritu quodam diuinitus inflati, uidentur illa effundere, quae sonis numeriscue constructa aures senosus p corripiunt: N ad permiscendos ani mos nostros tanquam illiquefacta funduntur: ut in quamcunc impulerint partem,
non uideatur posse obsisti . Quo etiam ex illa Platonis repub quam is in libris perssectam condidit, poetae exire sussi sunt, ne sud situm arbitrium, re quodcunque eos rimi animis libuisset scribere ac diuulgare aggressi essent,quod in communi liberum
erat Graecia, ciuium suortini mores facilis me corrumperent dita re uera psus est in hac facultate momenti , quam quisquam forte suspicetur, tum adfrangendos, almenervandos uoluptate, aut caeteris persmotionibus animos, tum rursus ad osedem uirtute N constantia corroborandos. Sectauoniam hoc uidetur esse communis
Musitae officium cuius pars uel praecipua poeticae est eam adeo sedes 8c basis qua tota ars uia collocata est, sustinetur,
de ea est aliquid dicendum , si quid nobis
109쪽
DE . LI B. Ec. NsTIT. Iouelimus hoc cursu oc hac commemoratiosne artium ingenuarum, di quem ad finem contendamus prius exposuerimUS PAV.
Equidem pendeo animi quo tu loco stas
tuas esse Poetas, ocillam Platonis sentenotiam pertimesto: sed tamen cum reωrdor me te autore cum illis uiuere iamdudum familiariter , eos saepius in manibus has here, conseior ipse me, nec Vereor Ut tu mihi illam uel oblectationem oc requiem a seuerioribus studiis,uel etiam ut ego exsperior non mediocrem utilitatem ad lino quam 5 uitam excolendam, adimas: nam denda, in quibus tamen quotidie uersor, nec intelligo quid Homero uberius aut
magnificentius legere possim, nec quid Virgilio diuinius: qui duo cum sint non singulorum saepe hominum studio solum,
sed ipsarum nationum contentione inter se
coparati, utri dandus sit in hac laude principatiis, soleo crebro usurpare sententiam tuam:qui sic dicere es solitus, plurima esse in Homero quae in coelum tolli,nihil in nostro quod melius possit optari: ab illo a men tanquam fonte eopatre omnium dos
110쪽
r Io Ac Ictrinarum csteros ueluti rivos fluxisse putas. Nam quod comoediam stipe assirmas priuatae uitae occiuilis consuetudinis esse magistram speciem habet, ut ego arbis tror, hos quoque poetas non repudiantis: quom Teretius ceu sedatus amnis quems admodum fluat pure ueniter , nihil se cum turbidum neque fucatum deferens: ut que se accommodet ad omnia quae incidunt, apte, scite, eleganterma narrandaec respondenda,quis legens non cum quasdam animi delectatione mireturae in quo mihi uidetur habitare ipsa modestia sic enim cauet ab obscoeno spurco ut intersdum quid quinque deceat personam pasrum attendere uideatur . Plautus fortasse licentior: sed tamen quid eo ad locupletandam latinam orationem di facilitatem sersmonis copiam uerborum,potest esse utis lilii De poetis caeteris non loquar, quos
rum est 5c Graecisec Latinis festiua copia:
Plura enim genera poetarum habentur, quod in oratoribus fortasse non ita est.Sed hoc dicam communiter de uniuersis, cum
sit aliquid in unoquoque quod excellat in