Tractatus de septem Ecclesiae sacramentis auctore Io. Baptista Bizozero ... Cuilibet animarum curatori perutilis, et nuperrimè ab Augustino Terzago ... summarijs, & rerum, verborumque locupletissimo indice adauctus

발행: 1622년

분량: 345페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

281쪽

aca pars VIII. De Matrimonis

respondeat Respondeo affirmative sec dum, quod in mandato deter-α ita tenent omnes D. Ad tollenda minetur persena cum qua matrimo-

tamen omnem dubitationem debet Pa nium sit contrahendum. rochus curare,'eficere, ut puellatin Tertium, quod Procurator non subsa distincte,&alte respondeat ita ut stituat auam personam ad contrahe

saltem ab ipso Parocho. ab altero dum loco sui; nisi de hoc habeatur spe ni aliente, atque a resti saudii culis nurus abeo, qui vult con

tur. . trahere. Quaeritur 6 Utrum si Parochus vo Quartum est quod mandatum non luerit interrogare, seu exquirere con fuerit reuocatum antequam fiat consessum, debeat prius a viro, an vero a tractus matrimoni),etianisi reuocatio inritana incipere i Sacramenti no non perue rara aures alterius comstrum solio, s8 dicit incipiendum es trahentis. Imo etiamsi non peruene se 1 viro . Quam plurimi Doctores di rit ad aures ipsi uiset Procuratoris,ut cunt incipiendum esse primo a Demi supra diximus de spontalibus. Et hocn . Erratio huius est, qui periculo est specialissimum in matrimonio, sus est quod sae mina nu ret Alria est sim cibus ita sylvester ver Matis

magis volubilis,quam vir Ego dico, monium s. s. it. quod hoc paruin refert S propterea in aeratur vltimo. Quibus verbis de poteramus sequi Rituale beatura Parochus in contractu matrix aeritur 7.Qu diacere des extu monil ndo per Procuratorem fi recho cire 'Mabundos,qumdo,o ri debet. sylu in sum ver Matrim

lunt contrahere matrimonium Resp. nium. . . Vlt.ex Io Andr. cap. Proco quod Conc. Trid. seis. 34. cap. . praeci rator tit. De procuratori hiis in sexto,

et Parochis quod nulla ratione de ponit verba, quae dicere debet Proc eant interesse matrimonio contrah rator quando nomine alteriusu in is do inter vagabundos, nisi prius iacta traherematrinionium Et simul ponit diligenti inqisi sitione , vir m alibi verba, quae respondere debet ille con-

contraxerintniatrimonium dc delata trahens, qui est praesens. Sed ego di- tota re adipiscopum ab eo licentia verba nune esse omittenda iudica

habe M. Mei', etiam dicendum est, ut quia post Contaliunt Trid aliter

sille, qui vult eontrahere, est alterius contrahuntur matrimonia, aevi μDioecesiis: Nam tunc Parochus sponset imum fiebat ante , Nam antea non reis non debet interesse contractui matri quirebatur sacerdos. Et propterea ea monij, etiλmsi in parochia sponsi per tantuan modo verba ponam, quae disinae sint denunciationes. Et de hoe cere debet sacerdos quando coitu in habeatur testimonium sui Paroehi; ni dum est matrimonium per Procurat si prius ab Episcopi, seu eius Vicari remi Et haec sunt Dominus tuus. N. licentia habeatur Ad Episcopum. n. Vuline ducere . nunc ducit. N. quae

pertinet approbare legalitatem Paro in mepraesens; te mediante in sua uxocinal; ius Dinruesis rem, prout sancta Mater Ecclesia προί rit s. Virum per Procurato cipitra Et ipse Procurator debetis rem possit contrahi matrimoni uni Re spondere. ιili, fi ducit Uel Domia spondeo affirmative. sicut dixi despo ne ita. Deinde sacerdos interrogabit salibiis puream dicens. Et tu. N. visne diis sed ad hoc uonnulla requi untur cere,&nunc ducis, seu accipis N in Primum est, quod Procurator ha tuum maritum mediante isto suo Probeatde bos speciali, num mandatu . curatore, prout praecipit sancta a

282쪽

se a Misores debitivo eam hi vicarii; ianebit sesimast suspensione reseruata Episcopo A

trahentium . Et haec omnia habentur ex Conc Trid. cap. cli.

Qi aeritur stemido . Utrum omnes sponsi post contractum niatrimoni, sint benedicendit Resp. quod non Sed tantum illi qui alias non fuerunt benedicti quare si viduus cum viduae contrahit, sponsi non erunt benedicendi. Sed hie est dubitatio . Vtrum, saltem sint benedicendi sponsi, quando sponsa,qui contrahit, est virgo sed sponsus inviduus Nam cap. man. nunt 83 Alicit, quodquando virgoconde accipio a VH mmine ita.

ARTICU LUS III. De iis , quae fieri debent post

contractum matrim

. quo benedicendi.

N hoc articulo quaeriturprimo. utruma, ,si contractum matrimonii nupuae sint benedicendae t seu sp5 trahit cum viduo, vel vidua cum vim si sint benedicendit Respondeo asst gine, non sunt benedicεdae nuptii, nisi maliue.Et hoc habetur ex Cρnς.Trid. ba esset consuetudo benedicendi similissi .cap. r. innuptias. Th. in additionibus ad Madices. Ista benedictio nuptia tertiam partem dicit, quod non suntrum debetne fieri de praecepto, seu sub benedicendae nuptiae' vado vidua coci poena peccati mortalis an vero tants trahit cum virgine sed debenthen de consilio' Resp.quod tantum de con dici quando virgo contrahit cum vis filio; ut optimε dicitNau.cap. MΜa duo mitialeno im diciti M. quodnu num. 3. Elprobatur, quia Cone. D.Thomas sed addit , quod tantum Trid. cap.cit non praecipit sponfis , ut in illis locis, ubi est consuetudo, deMe benedictionem recipiant; sed tantum benedici nuptii quando virgo mulier illos hortaturis ergo non peccabunt contrahit cum viro viduo. Nau .loc.

inris spost contractum matrimonii cit dicit hanc opinionem is nolinthene dici:modo non si eo ε dessendi ab egregiis omissis.

Secundo dices: Cuius nam est bene MEMBRVM IV. dicere sponsos Resp. ex Conci Trid. e. eit q- solus Parochus contra matrimonio contracto eo

Et alius,quam Par hus contrahere. mm tium, aut sine licentia ipsius Parochi, Vel Episcopi, aut eius Vieari, sponso, I A requiratur eo stravius πιπιν bentcjicere ausus fuerit, ipso facto re trahentium. manebit suspensus suspensione reser 2 rotestiuio praecedens inuri u ta ordinario illius Parochi, cuius .es erat benedicere: sicut ille,qui interest contrae ui matrimoni pro Parocho sit sacerdos, & intersit absque licentia Parochi contrahentium, Ucubdetniat, moritum.

π hoe membro quaeritur. Vtrum,

283쪽

Pars VIII. De Matinnonio.

videntii consentire verbis, sed tameani modissenti tint,cεseantur vere contra liere matrinionium' Resp. Qtiod in foro interiori siue uterq, cotraheti , siue alter tantum dissentiat animo quado contrahitur matrimonium; tale matrimonium non potest esse validum: Quia consensus animi adeo necessarius est ad contrahendum matrina oniutempore ipsius contractus, ut fit materia, vel forma ipsius nistrimoni j Sed in foro interiori quando duo verbis

contrahunt, uterque Vel unus eorum an inio dissentit, iudicabitur matrimonium nisi appareant mani Masgna dissensus: Quia Ecclesia in foro exteriori tantum iudicat secudum ea, quae apparent Et quia Ecclesia rccurrere debet ad communem verborum

intelligeotiam : Et dentque, quia si

Ecclesia crederet contrahentibiis quado dicunt se contraxisse absque animo contrahendi, facile multa diis illierentur matrimonia. D. h. in additionibus ad 3 p. q. 46 ar. . Dicit Milod si quis simulatis verbis cum una contra heret deinde cum alia vero conse-su , necessario deberet manere cum secunda: Et licet Ecclesia iudicaret illii debere manere cum prima , S propterea illum excommunicaret si cum prima non maneret; deberet potin iste mille excommunicationes sufferre,quacum prima manere: Et si non posset alia via vitare stadala, damna, quae contra ipsum a Iudice exteriori inferri possunt , in remotissimas regiones fugere deberet. Quaeritur . Utrum siquis antec n- tractum matrimonii pro testetur coravit is probis, multis. Quod id, quod

faciet, non faciet animo contra hendi Et deinde matrimonium contrahat i an iudicandum sit validum

in soro exteriori servectus, ut refert Sylu in sum ver matrimonium. q.

vlt dicit, Quod Ecclesia iudicabit talpesse verum matrimonium. Primo, quia Ecclesia debet recurrere adeo m imune verborum significationem, quae in ipso contractu proferi init: r. Secundo, cui ad ius nemini patrocinari debet. Tertio, quia iste potuit mutasse animum, consensisse Sylv loc. cit. dicit, quod distinguendum est . Nam vel talis, qui protestatus est aliqua caussa legitima est protestatus; S matrimonium contraxit caussa egit inra , puta ad euitand .in stupru, seu aliquod grave scandalum: tunc Ecclesia iudicabit illud non fuisse matrimonium. Sed si dolosep rc testatus est,is contraxit simulatis verbis, nisi constet aperte de

ista simulatione per aliud , quam per

protestatione Ecclesia iudicabit fuisse verum matrimonium.

Q.iod si dicas. In foro interiori quid dicendum in hoc casua Resp. quod in

foro interiori Cons.ssarius non debet multum considerare protestationem, utcognoscat, An matrimonium fuerit validum sed tantum debet scire, quod si contrahentes tempore contra eius cabebant animum contrahendi

erat vere matrinionium Secus non, siue fuerit sacta protestatio Hue non. Quaeritur vltimo . Quid faciendumst,quando vir dicit mulieri. Ego quando contraxi tecum non habebam animum contrahendi laesp. quod consulendum est naulieri, ut non credat Et ita dicunt omnes DD. Et si crediderit, durante tali credulitate no poterit petere debitum: quia credit talem non esse suum maritum. Nec debebit reddere, quia maritus sbi praeiudicauit diacendo se non consensiste in matrimo

nium a

Sed dices. Quid si maritus deinde

dicat sementit uni fuisse; quando dix rit,quod non consenserat in matrimonio tempore contractus ' Resp. quod mulier debebit ei credere, quia temerarie antea crediderat . Et si noluerit credere secundis verbis videbitur ligata: quia si non reddet debitum videbi-

284쪽

oroeeare t qnhiis artis negat debi ginta dies in hoc anno strum i Talistum . Et videbitur peccare fi reddet conditio habebitur pro non appofita, quia eredit se non habere maritum necisipendet nutrimoniunt, secundis Et se renianebit perplexa. Quarea communem Doctorum opinionε, VLoitiuusam talem perplexitatem eon que ad aduentum ipsius Mensis Apris sumulum erit ei t cesset a tali creetu sis. Et ratio huius λ, quia quae sunt litate; sed existimet suum inariae eon necessario futura sunt praesentia in sula se ne tempore contraetus,nisi eri. - in Ita D.Th. Sa i .d. s. Vi--nisesta iudieiadae uniariti. Gordo 'bi insunt. veritatrimonium 3. La.&continuniorDD. ,

seeundo. Aliae sunt conditiones imis

De matrimonio eontracto sub Vt si quis diceret.Sum conis N Curium digito tetigerit vel si Cm- aeriam Itim 14-δHiis isti vingua non est infimum. Et tales teneat wnditiones siue fini de praesenti, fiu8

Dexa n. tionibus appositis. Sed quod dicit PM coaevit a Puta num προ- pa intelligendum est quantum ad forarimo nos cmbemus ex erius. Quod videlicet tales mise

Ruid Graiauimes Papa dispo tiones impossibiles in foro exteriori

s erit nec arguunt pro matrimonio, neque

s auid de Hirrereditisitari contra nutrimonium sed si aliunde

non potest cognosci non esse matrimo. IN Me nimbro quaeritur primo iuum, censebitur matrimonium, eliin A. virum, atrimonium contracta ponantur talaseonditiones. iii timeonditione sit, alidum ro interiori recurrendum est ad imo, Vt huie quaesito satisfiat notandum ionem contrahentium. Nam si inten- est, quod primo conditiones, quae pose debant contrahere non obstante tali sint apponi contractu matrimonii comistione impossibili, erit validum vel sunt neeeffariae,sine fini generales, intrinionium secus si non iamid

aue sint particulares Vt fi quis sacer bant contrahere.

doti interroganti responderet . um Tertiδ, conditiones aliae sunt possi contentiis acciperehac in uxor nuci bileri idest rerum, quae possunt esse, si non est uxor alteriumessimo noneae: Ethae vel sunt inhonestae,&cet vel si non inmihi cognata.Etista contra mimatrimonis risi miradi, conditiones sunt ac fi non essent appo ei et sum contentus contrahere mstae; quia necessario subintelliguntur ista nunc, si erit sterilis; vel donec inu tyropterean vitiant matrimoniti mam meliorem; vensi panem mereta, Sed si fuisset matrimonium sine rasib et oluerabitur; istae conditiones,, conditionibus, erit etiam matrimonia tiant matrimonium, ut si a ciuis appossiis talibus conditionibus. Imo de bonis matrimonij agerem etiamsi talis conditio fit de futuro,p Quarto. Vel sunt possibiles quidem,t , sum contentus accipere hane in inhonestae conditiones; sed non con

285쪽

vars VIII. De Mainimonio

rei Sum contentus nunc contrahere errant. Quia sacramenta non possunt eum ista, fi tamen interficiat inimicli suspendi subcoditione. Et si semel fus meum; vel furtum committat. Et istae runt sacramεta no possunt inualidari. conditiones censentur ac fi non essent tem dices si quis diceret, Sum conappositae nec vitiant matrimonium tentus contrahere cum hac, si inuen ita cap. finali citato De eonditionibus ro eam virginem,quid iuris ' Resp. st si appositis iste intendit experiri ea per inspectiq- Quinto. Vel sunt conditiones possi nem Matronarum, An si virgo; condibiles,&honestae. Et hae sunt vel depret tio erit honesta &defuturo. Si vero terito, aut depraesenti vel desituro ipse intendit experiri conditio est in-Si sunt de praeterit , aut praesenti pos honesta; n6 inualidat matrimonis.sbiles Ut si dicere e Sum contentus Demum dices. Quid si quis diceret. contrahere curista fi pater suus est mor Contraho tecu consobrina mea si P tuus: Vel si habet totam dotem promis a dispensaverit Resp. st dispensantelam in sua crumena . Et istae conditio Papa tunc incipient esse sponsalia quites ponantur actu, idest si vere est mor et dispensatio, A non ante. Et deinde tuus pater, vel si vere habet pecuniam erit matrimonium quado post dispen-

in crumena matrimonium est validum sationem aderit Parochus,4 testes; Si vero non sunt actu est inualidum nuper exprimetur consensus per ver- 'Vt si non est mortuus pamvel non ha ba depraesenti.

het pecuniam. ut Qxiaeritur . Vtrum,s quisco traxit

Ultimo Vel conditiones sunt possi cum una sub conditione possibili ho- biles, honestae, de suturo Ut si quis est a. de suturo; deinde ante addiceret. Sum contentus contraherecli impletionem conditionis absolute conista si infra duos menses habebit totam trahit cum alia sit matrimonium cum dotem promissam. Et tunc istaec6ditio secunda .Resp. Assirmative. Ita Sylves mes die utur suspendere contractu ma ni atrimonium. 3. . 6. alij. trimonij, usq; ad euenisi conditionis. Quaeritur . Utrum, si quε pleniteat Sed dices. Suntne sponsalia quando postquani contraxit sub eoditione poseluis contrahit cum aliqua sub hae c6- bili, honesta, de futuro aeneaturditione possibili, honesta,&defuturo cotrahere posita conditiones Resp. θResp. quod non sunt sponsalia de prae tenetur inita tenetur seruare fidem. senti,sed tantum de futuro, propte Et notate quod, ut valeat conditiest rea ante aduentum conditionis inde iis , debet acceptari ab utroq contra- non oritur impedimentum publicae M lientium, ut dicunt Doctores. Atque Restatis haec sunt,quae ex multis,qtiae dicat DoRursus dices Adimpleta eonditio ctores; de conditionibus dicenda essene eritne matrimonium ' Resp. qtio existimaui,circa matrimoniu, vel cir- non.Sed tantum ersit sponsalia de prae a sponsalia. senti,idest sponsalia non amplius con Notandu aut hὶccst, u aliud est, ut ditio nata. Et si vo Iuerint contrahere dicunt DD. contrahere matrimonium matrimonium oportcbit de nouo ite sub conditione, aliud sub modo, aliud rii exprimere consensii praesente sub caussa,&aliud subdemsistratione. Parocho, &testibus. Aliqui dicunt, a sub conditione contrahitur matri verat matrimonio quando poneba moniticum quis dicit. Sum contentus tu conditio, id est' itandci dicebat sti contrahere tecum; si habes, vel si habe contentus contraherentinctum ista, si his pecuniam . Sub modo contrahitur termino duorum mensium,&c.Sed isti matrimoniu per coniunctionem Λι

286쪽

ata quis dicat.sa contentus colurahe trimonii quaedam sunt imp retecti, ut eidas inimicum meu sub I VI dimenta quae a DD. dicuntur

eaussa contrahitur matrimonium cum impeuire . dirimere matrimonium. cogi unctione quia ut contraho tecu in partim sunt a natura, partim, quia interficies inimicum. Sub demon rora lege pontificia iustis de ea unis m- stratione vero contrahitur matrimo troducta. Q laedam vero impedimennium per QM,Quae, Quod; Vt cotraho ta alia sunt,quae dicuntur impedireta tecum,qui occides inimicu. Nos loquu tum, sed non dirimere matrimonium iri sumus tantiim de conditionali quia Ech c etiam partima lege diuina, vel caulla, modus, aut demonstratio circa naturali; partim a lege pontificia i . matrinioniu nihil essiciunt, nisi pona stis de caussis introducta sunt. tur contra bona matrimonij Vndε si Nos in praesenti capite latum de iniquis diceret, Contraho tecum,ut feras Pedimentis prioris generis agemus dotem, vel quia feres dotem, vel qnae quae videlicet dicuntur impedire,' di fetes dote, erit matrimonisi etiamsi no rimere matrimonium Nam de aliis, feratur dos. Si vero dicat: Cotraho te quae impedrunt, sed non dirimunt Lineum si feres dotem,suspendetur matri sequenti capite dicetur. Porro impedimonium. Atque haec intelliguntur etia meta prioris generis sunt numero duo desponsalibus decim I qua continentur in hisce qu

. . tuor versibus. Qui ponuntur a Seho

CAPUT ILI. last. in . sent a canonistis in A. Decre- De impedimentis,initae impedi ea 6 Nau. in Man .cap. 22. si hi sunt. unt,de dirimunt nutrimoniu. . Error, Mitio, votum cognatio, L.

iram dimenta mirim ij duplicis cultus disparitas, vis, ordo ligamen, generis. 'VIstas, Impedientia, di dirimentia. si is si forte coire nequibis: Professio inreligione, quomodo di Vπμνιι ρηnubia ,sin taramat. Atque haec duodecim impedime

ri Error quotvlix ta dicuntur impedire,&dirimere, s Error pergo vir miri trimonium, si quia vere matrimoniu Cur in error Tapa non dispensiet dirimant,quod iam fuerit ratum, va .d de matrimonio Iacob cu Lia Iidum sed quia posito uno illorum, aisHypro una filia alia eiussoror iudicatur matrimonium sequens fore subnituatur nullum Atque indefit,quod haec imis

Error fortunae iud efficiat odiment dicatur dirimere matrimo

ro Error conditionis, qualis si fuerint posita ante ipsum, II Matrimonium ferui cum serua, Vim nium' non autem si oriatur postquam putat liberam. ς0nxyδctum matrimonium Ut si quis

, . in VI Oris suae antequam contraheret clidomini. . uxore sua, assinitas erit impedime is obtigatio serui domino, O uxor tum dirimes matrimonium,quod fuit culpotior contractum cum sua uxore, idesti I uuomodo partus sequatur en de matrimonium indicabitur u

trem. tum propter impedimentum assinita- is praecedens sed si quis habuit tε est I. L a sorore

287쪽

as Pars VII De Matrimonio.

sorore uxoris suae post contractum ma latis, ut cum quis existimat se eontra utrinionium, talis affinitas orta excopula carnali non poterit dirimere matrimonium, quod fuit validum ante ipstun inita, quod Deus coniunxit ho mo non i paret Matth. 19. Excipitur tamen impedimentum voti solen. nis, quod oritur ex profestione in Religi ne approbata ratio a votum inter l,lia impedimenta dirimentia matrimoniuhoc habet singulate priuilegium, ut diarimat matrimonium, quod iam iuit validum, modo non fuerit per copulam carnalem consummatum . Neque fit votum solemne castitatis, quod emittitur per susceptionem ordinis sacri nam tale votum non dirimit matrimonium::Si enim coniugatus suscipiat Ordines sacros, ut diximus in septima parte hui iis nostici Tractatus, reman bit ordinatus, ct coniugatus; sed suspensus hordinibus. At ille,qui post contra tum niatrimoni emittit proseisone in in Religione approbata re.

manebit quidem religiosus , sed non coniugatus Ratio autem huius disparitatis afferetur infractim de voti insepedimento agetur. De praedictis ergo duodecim impedimetis singillatina est disserendum .Et primo de impedimem

toerroris.

MImpedimento erroris. Ε Rror, quantum ad nostrum pro

positum nunc attinet, idest qui circa matrimonium contingere potestam uadruplex est. Videlicet error personae ut quando aliquis existimat se

contrahere matrimoniu clim una per sona, puta cum Catherina; contrahit umen alia persona. Error conditi mirivi eum quis existimat se contrah recum libera, Meontrahit cum serua. Error fortunae vicum quis existimat se contrahere cum diuite, contrahit cum paupere; cum haerede, contra

hii cum non haerede. Et error quat, here cum virgine, eontrahit ea eorrupta cum nobili, contrahit cum . ignobili, cum sana a contrahit cum infirmat cuna legitima, de contrahit cum illegit insic. Doctores omnes diiscunt, quod phimus,4 secundus error. icies persona, eonditionis dirimine matrimonium. Reliqui vero duo, id- est fortunae squalitatis non dirimsit

matrimonii m. Sed de secundo errore

dicetur in sequenti impedimento, talis en in in versibus praeallegatis dicitur

conditio.

Primus error , qui dicitur personae, vere dirimit matrimonium acidest matri inonium cum tali errore iudicatur contractuin inualidum. Et rario huius est. Quia ubi est talis error desinit esse consensus bi deest consensus deest niateria, vel forma matrimonij; ubi deest materia, vel forma matrimonij deest matrimonium. Et haec est ratio, quam affert D. Th. in .sent dist. 3o.q. unica, art. I. Et Sol. ibidem. Et propterea Papa non potest in tali impedimento dispensare Idest non potest effice re, ut matrimonium sit validum si contrahatur per errorem personae. Quia Papa non potist supplere 'defectu materiae, aut forme Sacramenti. Et ideo

errorpersonae est impedimentum Di re diuino, & ex natura inductum ud dices Iacob Genes. 29. contraxit eum Lia, quam putauit esse Rachelem; taliten fuit aratrimonium: ergo error persona non dirimit matrim nium. Resp. cum D.1h. 5 Sol. lo c. cit.

quod Lia fuit quidem uxor Iacob , sed

non per illum consensum , quem prae

stitit quando existimauit illam ese Rachelem sed per alium , quem deinde praestitit quando Laban promisit quod

post alios septem annos daret Rachiniem, sed interim maneret tu sola Lia, mansurus postea eum Lia,& Rachele. Dices secundo. Si quis existina aret baptiore Catherinam, & haptizaret

288쪽

caput Tertium. ars:

Franeistam, esset Baptismus, ut dixi quia terror personae. Sicut, inquit mus in secunda parte huius nostri Tractatus. Imo siquis existimaret baptiis Zare masculuna, o baptizaret fremia1 esset Baptismus . ergo multo magis, si

quis existimaret contrahere cum C therina, contraheret cum Lucia, deberet censeri naatrimonium validu.

Ad hoc respondeo, quod non est parratio. Quiain Baptismo, modo sitis teria,' forma debita ,suffcit intentioniinistri applicandi materiam ad forinmam in subiecto apto . Sed in matrimonio consensus determinatus inparticularem personam requiritur, materia, vel ut fornia Et deficiente materia, aut forma alicuius sacramenti necessario deficit, ipsum sacramentum. Quare sicut qui baptizaret accis

piendo quam rosaceam existimans illam esse naturalem non essiceret Baptismum orari quis contraheret cum Catherina existi urans se contrahere cum Lucia non esset matrimonium.

Dices tertio. Si aliquis in matrimonium peteret filiam Ioannis Comitis Borrho mei; loco illius supponer tur filia alterius esset ne matrimonium si talis cun illa contraheret videtur

enim quod sies. Quia esse filiam Comitis, vel non esse filiam comitis videtur pertinere ad sortunam , vel qualitate Nam sicut fortunae est esse comitemn non esse ita fortunae est esse filia C mitis, non Comitis. Nau. in Man. Cap. . . num. v. dicit, quod licet esse filiam Comitis in generali pertineat ad fortunam , tamen esse filiam talis Comitis pertinet ad personam. Idem dicite Sylv. in sum. ver. Matrimoniu mare, inquit Nauarrus, si' iiis existi. man Scontrahere cum filia Comitis in generali, contraheret cum filiatio Comitis esset matrimonium: quia taIis esset error fortunae. Si vero quis exist, marct contrahere cum filia talis C mitis. contraheret cum filia non e lis Constitia, nouesset matrinionium . Nau. Sylv. loc .cit. si quis existimareticontrahere cum primogenita &co traheret cum secundogenita non eget

matrinaonium quia esse primogeni. tum, secundogenitum est diuersitas in personis Sed pro resolutionc dictae dissicublatis diligentissime notadum est ex D.

Th.d c Sol. ii .d. o. Quod error fortunae, qualitatis, licet non diriniat matrimonium fecitndum se, potest tamen dirimere fi redundat in errorem personae. Quare aduertendum est discrimen esse inter eum, qui intenditio trahere dumtaxat cum illa, quae habet talem conditionem; eum,qiii intendit contrahere cum ea, quam putat habere talem conditionem , t si quis intenderet contrahere cum sita talis Comitis dumtaxata alius intendat co trahere cum hac quam putat esse filia Comitis: Nam primus non contraheret Verum matrimonium ii si talis,esiqua contrahit haberet talem c ditionem, ut nisi esset filia talis Comitis S

cundus vero contraheret etiam fi illa, cum qua coutraheret, non haberet ibiam conditionem, quam ipse existimabat habere, ut etiamsi non esset filia talis Comitis: Nam intentio primi sertur in eam persona ni tantum, quae hambet illam condition na vel quae est talia Comitis. Intentio vero Dcundi est contrahere cum hac persona , quam putat habere talem conditionem vel quani putat esse filiam talis Comitis.

Et hoc cst id, quod ex D.Th. dicit Nauar. lo .cit.quod 'xistimans ducere hae

personam, quam putat esse aliam non est matrimonium, in si consenssis Rratur in hane. Et si consensus fertur in hanc praesentem erit matrimonium 3

etiamsi non habeat illas conditiones, quas putat Labere. Vnde si quis, o haberet Castrum, quod est mulieris

nubilis tentaret contrahere cum tali

muliere Donata illius Catili , Et sup

289쪽

neretur altera, quae non esset domitia illius eastri, iste cum illa contrais heret Ut iudicemus , An sit matri me nium diligenter considerandum est.

Vtrum talis tempore contrachiis matrimonia habuerit intentionem , seu' consensum tantum contrahendi eum

domina Castri,qua putabat esse hanc;

an vero habuerit in te litionem, S consensum contrahendi cum hac , quam putabat esse dominam castrii Namsi primum ni a fuit matrimonium quia fi t error i ii tunae quidem, sed redundans in pecto nam mi are riuitem ror iirtunae, dc personae Si vero secundu ur, non fuit error personae sed sor

tunae tantum.

De impedimento con Dienis.

per conditionen non accipim' eam, quae explicatur coniunctione si Nam de hac quantum lassicit in praecedentis capitis me bro ultimo dictu est; sed per conditionε accipimus qualitatem quandam, secundum quam aliqui dicuntur serui, aliquae dicuntur ser-

Notandum est secitd3, qudd hie per

seruum, S per seruam non intelligim quemlibet famulum, aut famulam; sed tantum eos, qui capti in bello vel ex venditione, quia seipsos vendiderunt, vel ab alijs venditi fuerunt, dicuntur serui: Qui contra distinguuntur liberis, ingenuis; di quales, licet perpauci, aut sorte nulli reperiantur in hac nostra Ciuitate Mediolanens quamplurimi tamen reperiuntur in Ciuitatibus maritimis puta Genuae, en

iijs,' in regno Syciliae. Notandum est tertio, quod hic per seruum non intelligo quemlibet seruia

inseruitutem redactum; sed tantum eum qui christianus est imam dema

trinionijs, qua polluat fieri indet inmdeles, non est hic sermo, sed de eo aes

tur in impedimento disparitatis culistus 3 Nam inter baptirati, , euon haptizatum sue baptizatus sit seruus, siue no, O te si e matrimonium propter aliud impedimentsi, quod est fortius,quam sit seruitus; quod dicitum

disparitas eultus, de quo infra suo m

eo dicetur.

His praenotatismico primo, quod si liber contrahit cum serua,quam putat esse liberam Vel libera contrahit cum seruo, quem existimat esse liberii, non

est matrimonium. Et ita determina- . tum est ex lege pontificia, ut habetur c. a. tit. De coniugio seruorum B ita dicunt omnes Doctores. Et rationem

istius affert D. Th. in .dist. 36 quia ea

seruus sit totus in potestate Domini sui, non potest alteri tradere potesta tem corporis sui.

Dico α. st si liber c6trahites serua: quam scit esse seruam sellibera co 'trahit c si seruo, que scit esse seruae, est

matrimoniu validii; Et habetur praedi rcto cap. 2. De coniugio seruorum. Et ratio huius est , quia cum liber cognoscat illam, cum qua contrahit, esse seruam non subest error conditionis it Dico 3. quod si seruus contrahit cularua, quam putat esse liberans; Vel scrua contrahit cum seruo, quem putat esse liberum, est matrimonium. Nam ita habetur praedicto cap. z. Et ratio huius est, quia ex parte contrahentis non deterioratur conditio Nam ac in se est seruus. Dico A. quὀd si seruus contrahit calibera,quam putat esse seruam; Vel serua cum libero, quem putat esse serusi, est matrimonium; ut habetur predicto cap. Et ratio huius est , quia ex parte contrahentis non deterioratur conditio; sed melioratur , chm ipse si seruus, persona, cum qua contrahit,st libera licet ipse existimet esse serua.

Hoc autem intelligendum est, si perso-

290쪽

hi libera set alteram personam esse

seruam.

Sed dieesci Potestne seruus contrais dicente, veraesciente domino matrimonium contraheret Ad hoc respond. omnes DP praecipue D.Th. ii . d. o. sol. ibidem,S Armil. in summ.Ver. Matrimonium. u. 6. . Pontifex cap. r. De coniugio seruorum. Quod potest. Et ratio est. Quia matrinionium est de lege naturae seruitus vero est de lege gentium, seu ciuili Et lex naturae preponitur omni alteri legi. Dices . si seruus contrahit matrimonium,teneturne potius obedire domino; an reddere debitum uxori,quo

do illud petit

Nau. in Man .cap. 3. nu. 34. dicit,quod siseruus contradicente, vel nesciente domino contraxit matrimonium tene tur potius obedire domino. Glos. cap. .I.cit. De coniugio seruoru dicit, quod

4lle, qui contraxit contradicente, vel 4guorante domino debet potius obedi re domino si petit seruitium circa eius

personam. D.Tho. 6 Sot in . d. cit.&. Armil. in sum. Ver Matrimonium β.6. dicunt, quod si seruus ignorante, vel . contradicente domino matrimonium contraxit, tenetur potius seruire domino, quam reddere debitum; nifi seruitium exhibendi domino tempore re dendi debitum esset parui momenti;

. Vel nisi dominus nullum, seu paruum detrimentum pateretur ex cessatione

seruiiij, quod illi faciendum est tem- .pore reddendi debitum : Vel nifi esset: Periculum incontinentiae in persona, ιαὶμ petit debitum. Si vero seruus con- traxit de consensu domini secundu omnes Doctores tenebitur potius reddere debituni, quam inseruire domino Et ratio huius es. Quia qui concedit matrimonitim censetur concedere ea, quae ad ipsum sequuntur . Ita Nauar. D. Thom. Sol Armil. Ioc. cit. dc Glos

Tertium

Atque hinc fit, ut damni praedicti

Doctores Quod si seruus de conseritu

Domini contraxit matrimonium, non

potesta domino vendi alicui quid

cturus fit illum in remotas regiones: Secussi seruus non contraxit de eo sensu domini: Nam tunc possetve

di etiam illi, qui ducturus fit eum in

remotas regiones licet honestius esset eum vendere alicui, qui vellet eum retinere in proximis regionibus. ει

Quod dicas si venderetur seruus illi, qui ducturus fit eum in rem las regiones uenereturne eius uxor illum sequi Respond. quod teneretur si commode posset Secus si non posset commodό. Dieestertio si liber contraheret cum serua quam putat esse liberam ss postquam cognouit eam esse seruam

cum illa carnaliter commiscetur Iertalem commixtionem fitne matrim

nium Respond. quod ante Concit. Trident si talis commixtio fiebat assi

chiniaritali erat matrimonium 4n foro interiori exteriori per i lem commixtionem , ut dicunt ouis nes Doctores , maxime Armill loe.cit ut habetur iis . De coniugio se uorum cap. a. si vero talis commixtio

flebat non affectu maritali , sed tam lum propter carnis delectationem aut aliam caussant in foro interiori non erat matrimonium ; sed in foro exteriori, secas maxime quia Eeci sta existimabat illam commixtionem fieri videbebat seri Idest sine peccato Talis autem non poterat fieri nisi assectu maritali . uiri autem post Concilium Trident non esset matrimonium quia post illud cessant m 'trimonia praesumpta Vt optime ducit Nauar.cap. s. num. 44. sicut per copulam carnale in ante Concit. Trbi dent si 'nsalia defuturo transbant in

matrundatum, nunc non transeunt.

-- .

SEARCH

MENU NAVIGATION