장음표시 사용
41쪽
Di nemo sit nostrum , quio pater optι me Divum, ut Neptuni pater, Liber , Saturnis pater , Mars. fana, Duirmis pater , nomen dicatur ad unum . seu t O dicantur et aut dicamus .
Quod si natura non patitur, ut sint unius hominis multi patres ex uno enim procreatur J ergo dc deos multos β colere, contra naturam est, Contraque pietatem . a Multi patres . Al. plures patres .h Ergo, o Deos multos: Al. ergo Deos etiam
Unus igitur colendus est , qui potest vere o pater nominari . Idem etiam dominus sit, necesse est : quia sicut potest indulgere,
Pater ideo appellandus est , quia nobis multa, di magna largitur: dominus ideo, quia castigandi, ac puniendi habet maximam
potestatem Dominum vero eundem esse,
qui sit pater, etiam juris civilis ratio de
m instrat a 'uris ovillis ratio demonstrat. Maximam olim fuisse Pistriam in filios potestatem omnes fatentur scriptores. Si sexto Empirico fides adbibenda est et Solon
42쪽
De Vera Sapientia Seg. I 6. I9
Atheniensibus legem Da thauo ιCATI; statuit, per q umunieuique suum filium interficere permisit . Uyrrhon L. III. cap. XXIV. seg. a II. Addente Meursio in Them. Attic. L. I. cap. II. Id non modo patri; sed mali iquoque licitum fuisse . Utrumque tamen d ferte negat Dionys Hali earn. L. II, Antiq. m. p. 96. ubie Solonis , Pittaei, & Charondae legibus narrat, non solum tempus admodum breve praescriptum fuisse Graecis, quo liberi parentibus subditi essent, verum etiam paenas in filios , quantumvis contumaces, ai- modum leves , aut saltem haud graves statutas esse. Subdens quae heic a nostro pro ratione adducuntur et uvae nou fisciunt ad eo essendam juventutis vasaniam , moresque permicaeest neque eontemptores bone satis levi brachio possunt ad modestam redigi; quapropter apud Graecos saepe indecora multa in parentes committunt liberi. Romanorum autem luislator omnem
c ut breviter dicam ) potestatem putri dedit in filium ;idque νoto vita tempore Zec. Cons. Meur L in Solone xi I. pag. 9. Papinianus apud authorem collat. L L. Mosaic. O Rom. Τit. Iv. 8. eius potestatis O ginem moribus receptam asseriti revera tamen a Romulo
descendisse dieitur lex illa, quae postmodum in xl 3. tabulas migravit e ubi se cxpressa est i Endo liberis justis ius vittae , necis , Cenunilandique potestates ei esto. Si pater filium ter ve moduit , filius a patre liber esto. Ulpian. in Frag. x. Jacob. Gothosi. in IV. Fontib. 'ur. civili. de L L. xii. Tubul. Adde diast. in Instit. L C. s. ii. de Patria potes et Cai. Inst. I. L. I. s. II. n. de rei Vend.
a Quis enim poterit Sec. Bon. possit.
43쪽
ao Lib. IV. Gast. IIL Seg. I 6. habeat in eos domini potestatem - Nec immerito paterfamilias dicitur , licet tantum filios babeati videlicet nomen patris com-
pie'b Domini potestatem . Al. Dominit . In idem reineidit. Filii enim , ac servi inter Romanos aequa erat conditio. Immo durior in quibusdam liberorum, quam
servorum, ut restatur Libant Decl. I xx Vra. , in-miitque Senec. contr. H I. num. ix. & xv I II. Et Pater quidam caedis adulterorum reus sic coram Iudiciisb is loquens ab eodem Libanio inducit irDeesari xxxv. Super his plane sciebam me patrem esse Deinorosorum ἔae leges omnes patri animadversionem in Iiberos liberam concedere. Non enim unquam legislator patris animum timuit . ne quid liberi paterentur diri ex
patria potestatis isre , nisi prius illi gladium in se ipsos
propemodum ιmpulerint . alae hele a me recitata sunt, ut ς os refellerem, qui Lactantii temporibus huiusmodi ius sublatum fuisse dixerunt ex legibus quibusdam adversus Parricidas; Nam Libanius post Lactantium sub Juliano floruit; & si quae lex adversus Parricidas
lata est . ut sub Hadriano factum esse constat ex L. V. de Lucio Pompeio de Parrie illa malum patriae potes latis usum , non ipsum ius vitae , & necis ademit. Idem lege parn ii vetitum a Constantino Magno postquam haec fuerant e Lactantio conseripta , diximus ad L. III. cap. x i v. se g. s. Nec ante Valentiniani imperium huiusmodi ius imminutum esse apparet exL.un. de Emend. Propin . ubi imperator propinquis senioribus corrigendi minores ius relinquit; sed si facti atrocitas exposcit , placer, inquit, enormis delicti reos dedi judicum notioni. ς Pater familιas. Ille dicitur, qui imperium habet in Familiam , sive haec sit filiorum, atque ser v
44쪽
De Hero S Ientia Seg. 16. I . si plectitur etiam servos , quia familias sequitur : & nomen familiae complectitur etiam filios , quia pater antecedit , unde apparet , eundem ipsum dc patrem esse servorum , Adominum filiorum .vorum , sive alterutrorum dumtaxat. Hine Paternis milias dicitur a ffudex domesticus apud Senec. Contr. II. . 3. Domesticus Magiratus apud eundem L. II l. de Eenes c ENSOR Fi L i apud Sueton. in claudio. Et Patriam potestatem, majestatem patriam appellant Valer.
d auia familias sequitur i I. E. post patris nomen
additur familias, quod verbum in secundo casu an liqui accipiebant. Ideoque perperam legunt Al. qui habent famιlia , seu familiam . Ex incuria amanuen-ss librarii m Milus heic est noster Bon. Cod. nam post ' primum complectitur, aliis omissis statim addit i etiam
nlius pro διos, uti post secundum scriptum est .e Eundem ipsum oe patrem esse servorum . Schottus eundem esse Patrem servorum 8cc. Servus manu missus censebatur, si Dominus filium eum appellasset ;quamquam id non sufficeret ad adoptionem . v. Hoc Tit. Inst. s. XII. 17.
Denique & filius manumittitur tanquam servus - , & servus liberatus - patroni nomen B s acci-
a Et filius manumittitur . tamquam servus , σservus liberatus . Bon. emittitur Scc. Manumitti proprie servorum est , liberorum vero emancipari, ex Tit. v. Inst. Iust. attamen unum pro alio usi irpari aliquando consuevit, ut ibidem s. praeterea, ubi ma-
45쪽
accipit, tanquam filius , quod si propterea paterfamilias nominatur , ut appareat eum duplici potestite praeditu ia , quia & indulgere debet, quia pater est, & coercere, quia dominus e ergo idem servus est , qui ianlius : idem dominus, qui & Pater . . Si
numittere usurpatur pro actione, qua filius a patria potestate liber evadit . Vide L. II. ff. de Of. Froe. r Se L. cur l. de Serb. obl.Τit. Si A PARENTE R IIs MANUMIS. Fu ERIT. Et sane notandum quod non sol um ante Justinianum , verum etiam post ipsum filii emancipandi vere, & proprie manu mittebantur. Nam teste Hermen opulo hae emancipatio fiebat formula e Hunc sui juris ese patior , meaque manu mitto . Prompt. I. YvII. 8. Ritus autem antiquae emancipationis videndi sunt in Inst: Caii I. 6. 3. praesertim cum notis Varior. additis comm. Brum meri de Lege cincia.
b Et servus liberatus a Servi , qui a Dominis libertate donabantur , praenomina , & nomina eorum assumere consueverunt apud Romanos et pileati, &capite raso incedebante Veste alba, & annulo aure a Patronis donabantur: ideoque Tertul. in lib. de Resurr Cap. LVII. ait: oro te , si famolum tuum tiberistate mutaver1s , quia eadem caro , atque anima permanebunt . qua stigellis , O compedibus , in stigmaribus obnoctιa retro fuerant, idcirco ne ille eadem pati oportebit λ ou opinor . tqui O Gestis alba nitore , oe anuuli si uret bouore , cic Patroni nomine , Tribu . meusaque bonoratur .c Co idem fisus est, qui O filius e idem Dominus . qui oe pater i Haec deliint in nostro Bon. Co quamvis in alus Omnibus leguntur .
46쪽
De Rera Sapientia Seg. IS. I9.22.2I. 22. 23 IS. in Sicut igitur naturae necessitate non potest esse nisi unus pater, ita nec dominus nili unus, quid enim faciat servus, si multi domini diversa imperaverint ri 9. Ergo contra rationem, contraque naturam
sunt religiones multorum deorum, siquidem nec patres multi polsunt esse, nec domini: deos autem, & patres, & dominos nunc u pari necesse est.
Teneri ergo veritas non potest , ubi homo idem multis patribus , doininisque subjectus est , ubi animus in multa dispersus, huc , atque illuc divulgatur is .
a me , atque illue divulgatur. Al. divagatur .
in al. Nec habere ullam firmitatem religio potest , quando certo, & stabili domicilio caret. - 22. Cultus igitur deorum ' veri esse non posi. sunt: eodem modo , quo matrimonium dici non potest , ubi mulier multos viros habet ε,
a cultus gitvr Deorum Sc. Bon. cultus Titur Deorum matrimonium dici non potest &c. omissis ominibus i quae interiacent . . b Multos viros habet. Vide L.III. c.xxi. di xx Il.
47쪽
a4 Lib. IV. CVIII. Seg. 22.23. I .si sed haec aut meretrix , aut adultera nominabitur: a qua enim pudor, castitas , fides abest, virtute careat necesse eli. 23ώ γSic & religio deorum impudica est, & incerta, quia sue caret, quia honos instabilis,& incertus, caput atque originem non habet.
a uuia honos. BOn. quia bonus.
C A P. IV. I. OUibus rebus apparet, quam inter conjuncta sint sapientia, & religio: sa-- pientia spectat AE ad filios , quae exigit
amorem ; religio ad servos, quae exigit timorem . Nam sicut illi patrem diligere debent,& honorare: sic hi dominum colere, ac vereri.
a Sapientra spectat &c. Bon. Expectat, quae permutatio verborum in nostro Cod. solita est.
Deus autem , qui unus est, quoniam utramque personam sustinet ,& patris, & do-Wini , & amare eum debemus , quia filii sumus e & timere, quia servi . Non potestigi-
a Et amare eum debemus , quia filii sumus timere qnia frui . Ne nobis dicatur a Domino Deo moliro, quod per Muachiam Proph. dicit cay. I. s. S/ ergo Pater ego sum , ubi est honor meas p Et si Lo- minus ego sum, ubi es timor meus p
48쪽
De Hiera Sapientia Seg. 2. I . . S. zSi igitur nec religio a sapientia separari, nec sapientia a religione secerni: quia idem Deus est , qui & intelligi debet , quod est sapientiae: & honorari , quod est religionis . , Sed sapientia praecedit, religio sequitur , quia prius est , Deum sei se e consequens, colere . Ita in duobus nominibus una vis est , quamvis diversa elle videantur Φ. Alterum' enim positum est in sensu , alterum in actu ε. Sed tamen similia sunt duobus rivis ex uno
sonte manantibus. a Quamvis diveris esse .rdeantur . Al. videatur . Aldus postrema duo verba delevit.b In sensu, alterum l. actu. Bon. in sensum . A . In sensu, id est in internis, is actu , id est externis
actibus amoris, ac reverentIae . '' .
Fons autem sapientiae, & religionis Deus est : a quo hi duo rivi si aberraverint , are- stant neeesse est: quem qui nesciunt, nec sapientes esse possunt, nec religiosi .
ad 3. Sic fit, ut & philosophi in , & qui deos colunt, similes sint aut filiis abdicatis Φ, aut servisa ut in Philosophi. Al. eopulam omittunt.b Aut siliis abdicatis, aut servis fugitivis . MoGraecorum erat, ut liberi, qui voluntati paternae s
49쪽
a 6 Libo. C. . m. Set F. vis sugitivis. : quia neque illi patrem
quaerunt , neque hi dona inum , oc sicut a dicati haereditatem patris a non a sequuntur , & fugitivi impunitatem : ita no tu
tibus abdicarentur, probata apud iudices caussat his alimenta poterant denegari , & haereditas ex Arist. um Eth. id autem a Romanis circa illos sancitum sit vide apud Alciatum L. II. dispunct. c. xxv II I. Et in Cod. Iustin. L. vi r D Tit. de Patr. E. test. Haud enim Romanae leges abdicationem filiorum probarunt ab initio; verum etiam sub Maximiano reprobarunt, ut apparet L. v I C. de Patria Iotest; Confer Hotio m. Partit 'uri . x. I o. c Aut servis fugitivis. Is servus fugitivus dicebatur-ι qui . animo non redeundi extra Domini sui moenia se proripuerat L. IUI I. g. i. ff. de a Mil. Edict. Errones vero appellabantur, qui serius ad sua redibant ossicia postquam propria expleverant desideria. Parnae in illos statutae recensentur plurimae; inter quas prima illa videtur fuisse , qua illis stigmata inurebantur. Additumi deinde fuit .collare ferreum litteratum cuius imaginem exhibet Span. Miseeu.. Erια. ntiq. pag. 3oo. Vide L. xvii. C. seman. Si autem ad Barbaros se contuli,et ι pede, manuve truncati , ad metallum damnabantur . L. III. C. de fugitivis . His adde Pignoriunt de sortis. ' .d Haeredιαι tem patγis t quamquam hoc verum est, non tamen Ex haeres abdicatus dicebatur; nam abdicatio ab ex haeredatione differt, ut bene notant DQ-etores ad Pr. Insit.)GOil. de Exbar. Lib. , & ad L. xxx. ff. de Liιν,, O PQU.: π Impunitatem . Subintellige et mn asseclusintvra
50쪽
De Rera SasDuria Seg.3-6. EI immortalitatem accipientri, quae est regni caelestis haereditas, id est summum bonum , quod illi maxime quaerunt: neque cultores deorum , poenam sempiternae mortis effugient , quae est animadversio veri domini adversos fugitivos suae majestatis,ac nominis.
ne eogcris cum Cellario legerer aut fugitivili vel cum Heu manno i nee fugitivi ; Nulla enim heie Mss. aut vulgatorum varietas apparet . Fuga numquam a servitute liberabantur servi. quum ius esset Dominis eos sibi ubique vindicare . Sub titulo de fugitiviis plurimae extant leges , quibus ea utum est , ut hi di Iigentissime quaererenturi impunitate non iis promissa, si sponte redirent; sed illis , qui Magistratibus eoa , si forte dolo malo abduxerant, exhibuissent. L. I. F. I. Is eodem titulo. f Aeeipient , iqua est &c. Bon. acet ent, nec qua est &e. Al. accipiant. Aldus nostram lectionem is
Deum vero elle parentem o eundemque dominum, utrique ignoraverunt, tam cultores deorum , quam ipsi sapientiae. professores: quia aut nihil omnino colendum putaverunt , aut religiones falsas approbaverunt: aut etiam si vim , potestatemque summi Dei antellexerunt, ut Plato , qui ait unum ess Dbricatorem munia Deum, & M. Tullius , -fatetur hominem praeelara quadam con