De vera sapientia seu Divinarum institutionum adversus gentes L. Caelii Lactantii Firmiani Liber 4. Recensuit, variantibus lectionibus, annotationibus, castigationibus, ac dissertationibus illustravit F. Eduardus a S. Xaverio C.E

발행: 1757년

분량: 300페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

61쪽

Hermes in eo libro, qui ολογος γε λειος inseribitur, his usus est verbis : o κυριος των

πρῶτον di m μονον tu ενα. καλος δε μαι ἐφάνη Eu πληρωστος πάντων των ἀγοῶν , ηγίασἐ πγω πάνυ εφιλησεν ως ιδ- τοκον .a ο Κυριος &c. Hoc verbo caret noster Codex ,& Graeca es ementa fere sunt obliterata , & membrana ipsa detrita. Lactantius idem eorum interpres , quae heic Graece , Latine dat cap. xvi I. Epit. seg. I.

in S, Sibylla Erythraea a in carminis sui principio, quod a summo Deo exorsa est, filium

Dei, ducem, & imperatorem omnium his versibus praedicat:

Παντατρόφον κτί ν πις γλυκυ πνεμμα α χrecre αὐετο , χ ηγήτορα θεουν παντων ἐποιησε .a Sib Ila E Fbraea &e. Fluius Sybillae testimonium . heic a Lactantio laudatum, recitatur etiam a Theophilo L. II. ad Autholicum cap. XXXIV. αQuamquam teste Isaeo non leganturi versiculi isti in Codd. Sibyllinis, habentur tame u in illorum editione a Gallaeo facta pag ia. ubi sie latine sunt redditi. Conditor . omnia qui nutrit. cujusque suavem Indidit assatum , mortales quι regu omnes α

62쪽

gnosci: - Αωτον σου γινωσκε θεου, θεου 'θον εο- .h Er rursus in sine fusdem earminisi Observania dum hete occurrit, versiculum hunc in vulgatis Sibyllarum carmininnni libris , seu sermone tertio reia periri ubi sic legitur pag. 476. num. I 8 I. e Et alia Sibila &c. Ibidem pag. 74 . num. II 3.

Sem. VIII. 6.

Videt ieet & ipse est Dei situs , qui per

Solomonem sapientissimum regem divino spiritu plenum locutus est , ea quae subjecimus: Dominus o condidit me initium- viarum suarum , in opera fus ante saeculum c . Funda vit me in principIo , antequam rerram faceret , ct antequam ab ses consitueret . , prius quam produceret fontes quarum, ante omnes colles genuit me dominar ; feeit C re-

a Dominus. Al. Deus. b condidit me initium &e. Al. iastis Al. possedit me in Se. Nostra lectio est in Lxx. inter.versione, apud Tertuli. advers. Hermog. cap. v m. Cyprian. advers udaeos L. IL. eap. I. Sco e in Ante seculum . Al. ante ocula. O ciustituerer . Al. institueret ἀe moduceret. Al. prodirent.

63쪽

s Et terras inhabitabiles sub ealo. Aldus, & alii, O fines inhabitabiles . . 7.

suum pararet extam , aderam IIII, Ossuum iecerneret Dam sedem , quum superventos faceret validar nubes , quum *matos Roneθσι montes sub caelo et quando forato sciebot fundamenta terrae , eram penes tuum disponens .a Et quum eonfirmatos et &c. Bon. Et quum firmatos ponebat fontes sub calo eram penes illum diis nens . Ego eram quando faciebat fortia fundamenta

terra .

.di 8. . Ego eram , cui adgaudebat et quotidis aditem jucundabar β aute faciam ejus , quum Iriaretur orbe perfecto .a Ego eram, cui adgaudeueat. Al. gaudebat.b Iucundabar. AI. io labar: Al. joculabat Conserhaee omnia cum his, quae habentur Pro V. Um. 29. aa. tam in vulgata , quam in Lxx. Interpr. Verissione et Inde enim deprompta sunt secundum Italam antiquiorem a 9

Iecirco illum . Trismegistus δημιουργον του

a Deirco illum. Al. Idcirco autem.

64쪽

De Hera Sapientia Sem0. I. 2. ψ λοῦ dixit : Sibylla σύμβουλον - illum appellat, quod tanta sapientia , & virtute sit instructus a Deo patre , ut &consilio ejus, & manibus outeretur in fabricatione mundi.

h Et Sibila συμβουλον . I. E. Dei eonsiliatorem. e Quod tanta sapientia r Aldus quoque sit legit. Al. qui tanta . e Manibas I. e. Opera .

C A P. VII. in I. Mortasse quaerat aliquis , qui sita iste tam

potens, tam Deo charus, & quod nomen habeat , cujus prima nativitas non , modo antecesserit mundum, verum etiam tia disposuerit -, virtute construxerite.

prudenti

a uuarat aliquis. Al. quaeret. Al. statim addunt thoe Ioco .

, aut sit. Al. quis sit.

e Nomen habeat. Al. babet cd Prudentia disposuerit: Hanc esse veram lectionem antecedentia ostendunt. Bon. pudentia. Αl. proinlidentia. e mirtute eonstruxeris. Heumant virtus eonstruxit.

. Primum seire nos convenit, nomen eiusne angelis quidem . notum esse , qui moran

t ulla Primum. Sic omnes. Bon. scitus . Primo .

b de Aetelis quidem. AL 2 eque Angelis . Re spicit

65쪽

a Lib. IV. GAVII. Ju. s. 3. tur in eatio, sed ipsi soli, ac Deo patri: nee ante id publicabitur, ut est sanctis literis traditum , quam dispositio ς Dei fuerit impleta aspicit fortasse ad illud Prov. xxx. 6. Quad nomen V ejus, in quod nomen filii ejus, s nostri le Quam dispositio &e. Al. dispensatis. Psalm. LI.

9. s. legitur . Expectabo nomen tuum . m.

υπερ αν ωπον ε ι .a enarrari posse ore hominis: AI. enuntiari iposse hominis Ore . b Λιτὼ δε &e. Quae sie latine apud interpretes . QD vero hujus Causse est dimini Boni voluntas, θησDeum protulit, euius nomen nos potest humano ore diei. c Et paulo post ad filium i εγι &e. I. E. Est enim, o Fili , secretus quidam seri Sapientia , Saninctus eirea solum Dominum omnium , O Dom ni an mente percepti, quem dicere sura bominem est. I

in q, Sed quamvis nomen eius , quod ei a principio pater summus imposuit, nullus alius

66쪽

De Vera Sa entia 5eg. -5.6. M praetor ipsum noverit ο, habet tamen & inter an elos aliud. vocabulum , & inter homines aliud δ. Iesus quippe inter homines nominatur . Nam Christus - non proprium nomen est, sed nuncupatio potestatis , & regni: sc Iudaei regex suos appellabant.

d Nam christus r Bon. Nam cpy. e Sic Iudaei: Al. Sic enim Iudai .

Sed exponenda hujus nominis ratio est Propter ignorantium errorem , qui eum immutata littera Chrestum a solent dicere.

a uui eum immutata littera chrestum &c. Quamquam nonnulli putant nomen hoc oscitantia librari rum factum esse ex eo, quod ubi Suetonius in Claudio xxv. diciti dat impulsore chresto &c. plerique leganti impulsore chrisso &e. ΤMithra tamen manife- se docet . immutatum Chelai nomen in contumeliam fuisse e dicit enim Ann. L. xv. qq. Ergo abolendo ruinmori Nero reos exquaesitissimis pernis asserar, qηos per flagitia inmisos .ulus chrestianos appellat. Aulbor no mirus hujus christus Sc. Adde Jheoph. Serm. I. ad iatrol. Tertuli. ApoI. cap. Ii. & Heumen; & Ilii Reheri Differt. de chresso Suetonis.

Erat Iudaeis ante praeceptum is , ut aerum

67쪽

44 Lib. IV. Cop. m. Seg.6. I. conficerent unguentum , quo perungi possent ii, qui vocabantur ad sacerdotium , vel ad regnum . Et sicut ε nunc Romanis indumentum purpurae ς , insigne est regiae dignitatis assumptae , sic illis tinctio sacri unguenti, nomen , ac potestatem regiam conserebat.b Et sicuti Bon. sed sicuti ac Indumentum purpura &e. Vide ad cap. xxx. Lib. de Mortibus persecutorum, ubi hoe de ritu agitur .

in .

Uerum quoniam Graeci veteres χριεσθαι dicebant ungi , quod nunc ἀλειφεσλα , licui indicat Homericus versus ille , A - ,δμωα Mσαν , χροῦσαν Φλων.

Ob hanc rationem nos eum Clatii tutat nunc u

pamus, id est unctum , qui Hebraice Messias dicitur. Unde in quibusdam Graecis scripturis , quae male de Hebraicis interpretatae sunt β , πλεουμμενος ε , id est ungendo creatus ,

scriptum invenitur, δεο δ αλειφεσΘM.

a Λυτους &e. Sie autem latine a vetere interprete scriptum reperio in aliquibus Mss. Hos autem ancilla lavarunt, o unxerunt oleo ιb Interpretata sunt: Ρassive verbum hocce a Cicerone etiam usurpatum est L. II. de Legib. I a. ς H ιμμενος : Al. statim latine addunt . I. g. vendo creatus: Al. euratus . Al. Elimenes.

3. g. Sed tamen utrolibet nomine res significa tur ἔ-

68쪽

De Hera Sapienna Seg. S. I. Utur et non quod ille regnum lioc terrenum fuerit adeptus , cujus capiendi nondum tempus advenit , sed quod caelelte, ac sempi-ιςrnum , de quo disseremns in ultimo libro . nune vero de prima ejus nativitate dicamus .a cuIus capiendi nondum tempus adveniti Respicit ad REgnum mille annorum . de quo L. vi I. cap. XXIV. S Diff. xxx I I I. cap. I v. g. II.

CAP. VIII.

IN primis enim testifieamur , illum bis esse

natum : primum in spiritu, pustea in carne . Unde apud Hieremiam - , ita dieitur et Prius quam ρ te formarem in utero , novi te. Item alibi ς Beacus qui ersis , antequam na

sceretur, quod nulli alii contigit , prieter Christum . Qui

a Apud Hieremiam. l. E. Prophetam Domini c.I. st. s. De hoc propheta , egimus diff. XL cap. I. I.TH. b ParusQUAM &e. Hocce divinum oraculum de Christo explicatum habes apud Cyprianum L. I. ad . vers.ffudaos. Quamquam de eodem Hieremia dictum putaverit idem S. Martyr cap. xvr. de Lapsis. e Item alibi. Al. item apud ipsum .d BEATus , et I ERAT &c. Cellarius putavit haee Verba non esse H ieremiae, in cuius scriptis non reis Periuntur. Hinc Heu man. legendum esse iudicat et Natus namque erat antequam, nasceretur; Fulvius Ursinust oe Iterum apud ipsum. Bunem anno placet

3Ieum anni coniectura ; sed mallet e Generatu nam-σης erat dic.

69쪽

Lib. IV. Cap. VIII. Seg. 2.3. a. in

Qui quum esset a principio ' filius Dei ,

regeneratus est denuo secundum carnem . , quae duplex nativitas ejus magnum intulit humanis pectoribus ecrorcm , circunsunditque tenebras etiam iis , qui verae religionis

sacramenta retinebant ε .a uui quum siet a principioi Scilicet et Ab initio ,σ ante secula ι ut Eccl. XI l U. V. Iq.b Regeneratus est denuo fecundum carnem et Huiuia modi dicendi modus figura redundantiae est, quam Graeci Pleonasmum dicunt, & sapienter hete, , infra cap. x I. seg. Iq. adhibetur, quia idem Verbum ab AEterno Patre in divinis genitum , in tempore assuma, pta hypostati de humanitate iterum a Virgine ope rante spiritu Saucto rite dieitur procrhatum Per communicationem idiomatum .e Circumfuditque tenebras etiam iis, qui vera reis Istisais sicramenta retinebant. Sic legit Aldus . Alis circumfuniat. Al. ρeccatorabus errorem circumtundit. Bon. singularem hanc habet lectionem : circumfuditisque tenebras etiam bos , qua &e. Heic id tangit Lactantius , quod deinde plenius e ponit cap. xxx. a seg. 6.

Sed nos id plane, dilucideque monstrabiis mus , ut amatores sapientiae facilius, ac diligentius instituanturAE . Qui audit, Dei fiIium

diei, non debet tantum nefas mente concipere , ut existimet ex connubio , ac permisti a Instituantur i Al. instruantur . e

70쪽

De Rera SVDut a Seg.3. . 67stione foeminat alicujus Deum procreasse squod non facit nisi animal corporale morti

que subjectum.

Deus autem quum solus sit 'cui permiscere se potuitZ aut quum esset tantae potςstatis, ut quicquid vellet , essiceret , utique ad creandum societate alterius non indigebat: nisi forte existimabimus, Deum, sicut Orpbeus putavit , & marem esse , & foeminam , quod aliter generare nequiverit , nisi haberet vim sexus utriusque , qua aut ipse secum coierit, aut sine coitu non potuerit

procreare .

a Quum solus siti Sie etiam Aldus. Al. qηum solus esset. Al. quum solus adhuc, esset. Vide ad L. II.

cap. VIII. seg. 3.

h Iictit Orpbaeus putaviit &c.Bon.Orseus pers quod elementum semper adhibet , quoties φ Graecum , seu ph. latinum est adhibendum , ut alibi notavi. De Orpheo, eiusque sententia cirea Deum diximus aliis qua ae L. I. cap. v. seg. q. & seq. Iterumque ad eu n-dem Lib. cap vii. seg. 7. Alia restryamus pro dissertationibus ibidem indicatis. flete latine ex Apuleio dabimus versum Anonymi euIusdam , qui librum scripsit de Mundo & Orpheum , tamquam illorum authorem laudat tyupiter σ mas est, estque idem Nympha perennis. Cui addi potest Gisber. Cuperus Apotheos . Homerip g. 137. monente Cellario.

SEARCH

MENU NAVIGATION