장음표시 사용
71쪽
48 Lib. IV. Cap. VIII. Seg. 5.6.
Sed Hermes in eadem suit opinione O , quum dicit συνοπατορας ψ ἰχνομητορα Quod si ita esset, ut a propheti, dieitur pater sic etiam mater diceretur .a In eadem fuit opinione e Bon. fuerat. De hae Hermetis sententia diximus ad L. 1. locis nota suis periori indieatis. Heie S. Gregorii Nagi angeni carismen dabimus, in quo Hermeti tributa opinio e leoganter exprimitur , Betuleio interprete rIpse pater sibi, non genitus , sibi mater O ipse. b ut a Prophetis dicitur pater t Al. pater dicitur.
Quomodo igitur procreavit Primum nec sciri a quoquam potIunt, nec narrari a opera divina , sed tamen sacrae literar - docent , in quibus cautum est , illum Dei filium , Dei esse sermonem, sivς etiam rationem ε , item que caeteros angelos Dei spiritus esse. Nani
sera Nee narrari. Al. enarrari Respieit ad illud Is L ID. 8. Generationem ejus quis enarrabit quod vidit etiam Betuleius. b Sacra litteraei Al. sanctae .c Esse sermonem, sive etiam rationem a sic etiam Aldus restituens postrema haec tria verba , quae aberant ab editione patris sui. Vide Cap. xvi II. sapientiae 2G8. Ubi Verbum divinum dieitur sermoc Dei
72쪽
Hera Sapientia SQ.ssermo est spiritus cum voce aliquid signifi
qtiruntur usque ad seg. nonum absunt omnino a nostro Don. M s. Cod. antiquiori , & in Tornesiano desideram Indicant signa in sua editione Lugdunen. ΜDIC lv. p. g. in um autem Noster heie dicit eateros An. Irios non uni.oee, ut Theologi loquuntur hocce VO-cabulum usurpat, quasi confundendo , sive aequan
o Angelicam cum divina natura r hoc enim iam uperius, & infra Lactantius exeludit; sed utitur nomine generico, quod mini iterii illius est, qui magna nunciare solet. Hinc S. Gregorius Magnus minmit. XVII v. tu Evangel. de spiritibus loquens ait: Tune Iotum sunt Angeli, quum per eos aliqua nunciantur. Et apud Lxx. Isaiae ix 2. 6. Divinum verbum appellatur et Magni consilii Angelusi & quidem merito , Ipsum enim ad nos missum esse firmissime credimus , ut nobis clivina revelaret mysteria, quod infra docet etiam Lactantius.
e Serma est spiritur eum voce aliquid significante Iatus . Betuleius hele ait i Definitio est minime
I secιens ad confirmandam sermonis D itatem . . . quod
scrmo humanus proferentis substantiam in se non colitias bii dινιπum Verbum panem substantiale essesces docet ; O Tertullianus explieat adversus Pra Xeass. Egregie tamen hallucinatur in eo Betuleius , quod putat , Lactantii definitionem vocis , heic allatam esse ad confirmandam divini Uerbi Deitatem ἔquum clarissimum sit, eam dumtaxat adhibuisse ad Ottendendam rationem, quare Verbum divinum spiritus simul, & sermo dicatur , explicaturus deinde in quo cuin caeteris creatis spiritibus conveniat, & per
quod ab illis plusciuam genere disserat.
73쪽
σο Lib. IV. Cap. VIII. Seg. 7. in 7 Sed tamen quoniam spiritus, 3c sermo diis vertis partibus proseruntur a , siquidem spiritus naribus , ore sermo procedit: magna
inter hunc Dei filium, & caeteros angelos differentia est . Illi enim ex Deo taciti spiritus exierunt β , qui non ad doctrinam Dei tradendam : sed ad ministerium creabantur ι.
a Di*ersis partibus proferuntur &eia Spiritus voeabulum hete tu tota sua latitudine accipitur ; sed stitim exempli eaussa ad respirationem , quam Ore,& naribus emittimus, restringitur , illudque innulis tur, quod noster docuit L. de Opis Dei . Cap. xI-
non sua natura fungentes ἔ ficuti spiritus , qui per
nares expenditur . Contra vero spiritus , quI ore Profertur . vocem , quum volumus efformat , de verbum mentis manifestat . Et en primum discrimen,
quod spiritum inter ,&Verbum Noster deducit ex illa definitione ; nimirum quod Angeli quum non ex se aliquid enunciare possint, quod illis a Deo mani festitum non sit per Verbum ipsum , taciti, tamquam spiritus e naribus emissi , producuntur ; Verbum autem quum prius alta mente concipiatur , & mox ore manifestetur, ex propriis Iam id praecontinet, quod manifestat; ac propterea est veluti vox , quae sono intelligibili semper est praed ta . . . .e Ad ministerium creabantur: Respicit ad illud Apost. ad Hebr. cap. I. 9. s. Nonne omnes sunt administratorii spiritus dici
74쪽
8. in Ille vero quum si & ipse spiritus, tamen
cum voce , ac sono ex Dei ore processit , sicut verbum, ea scilicet ratione , quia voce
ejus ad populum suerat usurus , id est quod alle magister futurus esset doctrinae Dei , &caelestis arcani ad homines perferendi Φ quod ipsum primo locutus est , ut per eum nobis
loqueretur , & ille vocem Dei, ac volun talem nobis revelaret.)a Ex Dei ore. Al. ex Dei opere e Male. h Et coelestis arcani ad homines perferendit Al. proferendi. AI. ad bomiuem. Histe verbis Noller aludit ad Uerbi manifestationem , secundum quam Domin ns Jesus Christus expletis adventus sui mandatri , & morti proximus, Patri dixit: Manifestavi no xven tuum hominibus &c. apud doli. cap. xv I I. e. s.c ut per eum nobis loqueretis . Al. per eum ipse a nos loqueretur. Al. per Deum ipsum ad nos loquere rur. At . per eum ipsum 1 Apostolus Paulus ad Hebr. ubi supra ait : Multifariam , multisque modis olim, tis loqucus patribus in prophetis: novsssime diebus istis Deutus es nobis in Alio tac.
Merito igitur sermo , & Uerbum Dei di
a Merito igitur &e. Ostendit quanta ratione competat filio Dei non solum nomen Verbi, sed etiam ratio sermonis; nam ut docet S. Thomas I. P. Quaest. XXI v. A. I. c. Primo Er prine aliter interior mentis
75쪽
sa Lib V.CUVIII. Seg.9, citur: quia Deus procedentem de ore suo vocalem spiritum Φ, quem non utero, sed mente conceperat, inexcogitabili quadam majestatis suae virtute , ac potentia in effigiem , quae proprio sensu, ac lapientia vigeat fi , comprehendit, Sc alios item suos spiritus in angelos figuravit . .eonceptus .erbum dieitur. Secundario vero ipsa vox interioris conceptus significativa. Ms. Cod. Bon. hele ae unam terminat, ct pro igitur legit ; ergo Bee.b Mealem Spiritum . At vittalem spiritum.
e is erilem , qua proprio sensu, ac sapientia Staseat: pon. in erilem similitudinis sua, qui propriocte. Prosequitur Lactantius expositionem Epitiolae Paulinae ad Hebraeos 3. ubi de divino Verbo dicitur i aut quum sit splendor gloria , O figura substantis ejus, &c. quae conferenda sunt eum iis quae leoguntur ad Coloss. r. , r. Is . inum enim Dei filius talis sit: in quo sunt omnes thesauri sapientia , O scientia absconditi. Ibidem cap. II. - . 3., & proptereλOmnes praerogativae una voce exprimi nequeant, di versis nominibus signifiςantur. Dicitur ergo Spiritus , ut omnis corporis ratio ab eo in prima nativitate excludatur. Dicitur filius , ut ostendatur eandem cum Patre habere naturam . Dicitur splendor , ut demonstretur coaeternus cum eo , a quo est genitus. Dicitur ima st . eriira , figura , forma, pt declaretur omnino sim iis, & Deo aequalis, Iuxta illud eiusdem Apostoli ad Philip II. 6. Qui quum informa Dei esset. non rapinam arbitratuι es , esse se aequalem Deo. Uod per superbiam sibi usurpare tentaverat Lucifer dicens: Similis ero Altisssimo Isa. x Im x . ac deinde mulieri suasti Eritis sicut Dii et Gens. II . .
76쪽
o Et alios item Spiritus suos in Angelos figuravit. Iterum fiet e noster Bon. Us Cod. defieit. Al. σalios idem . Al. To suos aut posponunt. aut non habent . Lectionem nostram optime Bunem. confirmae ex Epitom. cap. XLII. 3. , & ex L. o. cap. V. s. Figuravit heic idem valet ae si diceret cognovit. Deus enim ab aeterno omnia , quae in tempore erat pr ducturus ei gnovit in se ipso, ae propterea , sicuti ar tifex in ide, prius edgnoscit opus, quod efficere 'g stit; se Deus in se spiritalem simul , ac corporalem creaturarum omnium speciem , seu formam praesentem habuit,tamquam illarum imagines;sed diversimode, ac in variis naturis exprimendas, ut a Verbo ipso toto genere distinguerentur . Verbum autem , quia filius est , iri similitudinem substantiae, ac natu aestae produxit quemadmodum Regis imago princeps filius, diceretur. Creaturae autem quoniam ex nihilo sunt, imaginibus alterius naturae assimilantur , sicuti esset figura eiusdem regis in tabula picta , aut in aere sculpta, seu ficta ex quacumque materia.
Nostri spiritus dis lubiles sunt, qua a
a 2 Uri Spiritus &c. Hactenus differentiam Noster demonstravit , quae Verbum divinum inter, &Angelos intercedite quoniam autem ad eam Ostendendam , similitudinem sumpserat a spiritibus, quos nos naribus, acore emittimus, iterum de iis sermonem instituit , di discrimen inter Dei , ac humanos Spiritus declarat in eo potissimum, quod spiritus a nobis emissi in auras evanescunt, nec per durare possunt, nisi in voces efformati characteribus comprehendantur 4 Spiritus autem Dei, euius esse est
77쪽
s4 LUM. Cap. VIII. Ieg. Io. l. mortales sumus. Dei autem spiritus & vicvunt , ac manent, & sentiunt, quia ipse immortalis est , sensus , & vitae dator.
intelligere, in eodem semper statu permanent, nec indigent alia re ase distincta , ut perseverent in illa. Habent etiam haec relationem ad ea , quae ex Psal. cI. recitat Apostolus in Epist. laudata ad Hebr. cap. I. R . IO..di sequenti, ac proinde cum illis conferenda .
I l. Nostrae voces, licet aurae misceantur , atque evanescant , tamen plerunque per a nent literis comprehensae: quanto magis Dei vocem credendum est & manere in aeternum , & sense , ac virtute comitari β, quam de Deo patre , tamquam rivus de sonte tr duxerit ς
a credendum est manere. Al. comprehendendum est &c.b Sensu , ae vιrtute comitari. Lego eum Bunem. qui ι omitari etiam passive usurpatum Senecae authoritate propugnat. De Verbo Divino haec sunt intelligenda .c Tamquam rivus de fonte traduxerit λ S. Basilius hac similitudine elegantissime in hac eadem materia utitur in Cap. i. S. Joh. ubi ait r Habet verbum nostrum divitat Verbi similitudinem quandam . Declarat enim totam inextis conceptionem ; ct quidem cor No-βημm , quasi fons es , verbum prolatum, quasi riv*tus . Complectens id , quod Apostolus dixerat: D princia pio erat verbum &c. eum eo quod propheta praeca ita erat: Eructa .it eor meum verbum bonum &c. Idissim iis l
78쪽
De Rers Sapientia Seg. I 2. 3. II
smilia leguntur apud veteres Ecclesiae Patres , qui de eodem argumento egerunt; & quamquam eos, Petavius , ct Huetius minus caute loeutos de Verbi aeterna generatione esse coni dant ; & recentiores Semi. Ariani, ac Soein ani illos in sui patroe inium afferunti falluntur tamen utrique, & quantum ad Patres id demonstreti N.P.Liberius a desu Tom. II. ex Postris contν. v I. s. XI., & quantum ad Lactantium ostendimus dig. xxxIν. cap. II. s. IV.
Quod si quis miratur ex Deo Deum prolatione vocis, ac spi ritus potuisse generari ,
si sacras voces prophetarum cognoverit desinet prosecto mirari .
a Si saeras voees propbetarum cognoverit. Bon. eognoverat Ab initio enim huius segmenti lectionis continuatio prosequitur . Notandum hete est, Nostrum hactenus locutum fuisse , tamquam in aenigmate , indicans potius , quam declarans Mysterium divinae generationis . Nec dici potest casu , errore , vel ignorantia id ab eo factum esse ; nam infra c. xx IX. miri fice , & quantum pro ratioue temporum fas erat, de ea locutus est. Iccirco arbitror oratoris artificium satis reconditum in hisce verbis latere , ut Ethnicorum animos irritaret ad testimonia prophetarum leogenda, quae ab illis parvi pendebantur. Uerendum quippe erat, ne vix attacta ab illis respuerentur , ut de Cypriani operibus contigisse idem docet Lactantius L. v. cap. I. ubi omnino legendus.
79쪽
s 6 Lib. In Cop. VIII. Seg. t 3. Istentissimos reges fuit e , & eosdem prophetas , et lain iis sortasse sit notum , qui divi
nas literas non attingerunt , quorum alterum , qui posterius regnavit , Trojanae urbis excidum centum & quadraginta annis antecessit .
a Muorum alterum , qui posterius regnavit, Troisiana Brbis excidium centum, quadraginta annιs antecessit. Fulvius Ursaeus , Isaeus, Sparh . Heum. no-sram iactionem retinent, quae non unius solummo do Ms. Cod. Vaticani est; sed di Bon. antiquioris , S aliorum quorundam. Vide Tabulam chron. quam dedimus dis . xxi I. s. v. , ubi demonstravimus, hanc lectionem correspondere exacte aliis Lactantianis sipputationibus. Mirandum tamen est, I homasium Ludovici Vives authoritate fretus, antiqui gimum Bonon. Us. Cod. praeteriisse . Iq. in
Hujus pater divinorum scriptor hymnorum n Psalmo xxxii. sic ait: Rerbo Dei -υ Armoti funi' , ct spiritu oris Φ ejus om
nis virtus eorum . Item rursus in Psalmo x LINI Eructavis eor meum verbum bonum , dico ego opera mea regi . Contestans videlicet, nulli opera Dei esse nora , ni
si filio soli, qui est Verbum Dei , & quem
regnare in perpetuum , ne eesse est . Item
80쪽
De Hera Sapiet tia Seg. II. 6. 37
Item Solomon - , ipsum Uerbum Dei esse demonstrat, cujus manibus opera ista mundisabricata sunt: Ego, inquit , ex ore Altissim
prodivi ante omnem ereaturam : ego in caelis feci , II oriretur lumen indeficiens, di nebula texi omnem terram . Ego In altis habitaτι ,
raronus meus in columna nubis .a Item Salomoni Liber Eeelesiastiei, ex quo haec deprompta sunt, authorem habet desum filium siracuHierosolymitanum , qui ad Solomonis sententias, ex cerptas ex libris Proverbiorum , Ecelesiastis , & Sapientiae , suas adiecit; scuti ex Prologo, & ex cap. L. eruitur . Hinc factum est , librum hunc a veteribus nomi ue Solomonis laudari consuevisse .
in 16. Ioannes quoque ita tradit: In prine/puerat Herbum , ct Verbum erat apud Deum , --Deus erat Perbum . me fuit in principio apud Deum. Omnia per imum facta '
Dαι , di sine igis . factum es nihil. CAP.
In nullo Ms. eodiee legitur: σ Dei erat Verbum, quod perperam . nec sine malitia , quidam Lactanti tribuerunt; ut suo loco visuri sumus. , a Ipsum facta . Bon. illum dic.