장음표시 사용
101쪽
Quamquam ignoscere se alienis dixit, quando 1
suis tam scelerate deceptus, ac proditus fuerit. Trucibus inde verbis in eos invectus , Cargiam Cardinalem legatione Bononiae,atque omni publica administratione removit : Joanni militarem. ducatum , atque imperium , quod ei tota Roma nae Ecclesiae ditione erat, item Praefecturam clas
sis ademit: Antonium sua Burgi, & Palatii custodia privavit, atque ipsos , & praeterea reliquos gentiles , atque Anes suos, praeter Alphon sum Cardinalem Antonii filium spectatae modestiae
juvenem, ante noctem excedere Vrbe, & assignata cujusque exilio in oppida abire imperavit ; malum minatus , si quis aliquem eorum ullg re juvisset. Professusque graviora meritos, adjecit vlciscendi sui, ac dignas poenas a sentibus repetendi palmam successori relinquere. Cum multa
in hanc sententiam atrocia plenus irae, Vultu,voce,
oculis terribilis intonuisset, & inerat ei dicendisiimma vis, summaque facultas , & gravitas, &trux cum ira efferbuisset, oculorum obtutus adeo exterruit Senatum , Ut magis nutu, vultiique mitiora Patres precari viderentur, quam quisquam aggredi sermone auderet. Et Ranutium Farnesium Cardinalem clementi ingeniin, liberal ique natura , ac praestanti facundia juvenem , unum lenire iram , tegere reos , deprecari tam subitam damnationem, audiendosque, & copiam adeundi patrui aures , diluendique quae objicerentur , aut clementiam implorandi fratris filiis
102쪽
non negandam disserere orsum responso adeo sat vo pertulit, ut diceret, Si Paulus III. avuS tuus, is Ranuti, eadem severitate Petri Loysii filii sui Da sicinora, moresque coercuisset , non illum foedum is in modum trucidatum , laceratumque Placenti. sente fenestris in viam publicam projecissent. Tum is vero ne hiscere quidem audente ullo exilium Ca rata , caeterisque indicitur, denunciaturque, nullam veniae spem, nisi forte in obsequio esse. Tum dilabentibus qui assidue assectari, deducere,observare consueverant, qui fere fortunae auram, non
amicitiae jura sequuntur, Commendonus , nondum enim Roma discesserat ' quamquam Florentium domo pridem abstinueras , tum labefactos , pressosque omnibus ossiciis percoluit, maxime Cardinalem , a quo etiam decorum navatae fidei testimonium tulit: cum enim eum Vitellius Cardinalis Palatio exeuntem solaretur , &vt fit, bonam habere spem juberet, Carata versus ad Commendonum , qui pone sequebatur , dextraque in humerum ejus injecta : id , inquit , Vitelli, non aequo animo adversa nostra se ramus , quando sic tulit 3 Quem si nos audisse mus,numquam hoc scopulo impacti tantam conta tumeliam subire nunc necesse haberemus. Ita 'Carata Marinum exulatum abiit , caeteri item 'quo quisque jussus erat. Pontifex ad haec eorum acta permulta rescidit, quos ipsi publicis muneribus praeposuerant, statim ejecit, tributa , oneraque se inscio ab iis imposita populis sustulit.
103쪽
Nec tamen grata haec in vulgus erant, quia non tam ex beneficentia in alios, quam ira in suos profecta interpretabantur. Et quamquam illos amotos rebus , punitosque gaudebant , tamen
quisque quid sibi timendum esset, quando proximis tam implacabilis fuisset, reputabant. Quantum vero terroris ea severitas in omnes effiderit,
id argumentum sit , qudd cum forte ignara rei in Urbem venisset , eo ipso tempore Poliniani Marcitionis uxor, Pontificis ipsius sororis filia,
inventus nemo sit, qui eam domo reciperet, qu*vt venerat frequenti comitatu , imbre maximo,
totam emensa urbem , ab singulis Principibus , cum quibus aliquod hospitii jus haberet , ςxclusa, ad publica diversoria descendit, sed ne ab iis
quidem admissa, timentibus cunctis , ne quid contra voluntatem Pontificis facerent, pos diuturnum ludibrium remota in Urbis parte ab cain pone omnium ignaro , humili, ac iordido sectae madida, deformisque recipitur. Inde insequemti die prima luce Neapolim abiit. Ex Caras a Caladinalis cum ab aegritudine animi morbo quoque corporis graviter decumberet, medicosque μcitum Romam misisset, nec ire ad eum , nec ea de re Pontificem appella e quisquam est ausus. Non omittam hoc loco exitum horum fratrum , qui documentum mortalibus esse possunt, quam incertis casibus humanae res versentui, & quam instabili gradu illi nitantur, qui fixam terrae mentem c Celo numquam erigunΗ Hi satis ampla 40
104쪽
mi fortuna orti, ea mox per ruinam partium, quas secuti fuerant, dejecti, diu exules , atque egentes fuerunt, & Carolus vitam mercede militiae sustentavit. Ad eam inde potentiam pervenerant, ut potiundi Neapolitani Regni spem animo concipere , atque aggredi potuerint, rerumque . bitri quatuor Romae annos fuerint ; tan-
em a patruo indelebili ignominiae nota Urbe expulsi , qui diu ille supervixit, exularunt. Postremὁ a Pio IV. qui post Paulum Pontificatum gessit, Carolus , & Ioannes capti, damnatique , ahae publini carnificis pranu necati sinc
105쪽
Ad Caesarem , , Germaniae Principes de Concilio mittitur. CAPUT PRIMUM.
ORTuo, ut tradidimus, Paulo, Commendonus omita consilio in Graeciam navigandi Romam est reversus , eo animo , Ut successorem sibi in Episcopatu a novo Pontifice postularet. Retinuerant enim eum in Italia sui, nec passi trajicere
106쪽
Zacynthum fuerant. Qxud enim longinqua , ataque inopi in insula inter paucos, & sordidos Graeaculos incultam , desertamque ab amicis vitam ageret, ut maris , & navigationis incommoda non ςxtimesceret Ipse si non eundum sibi, ne habendum quidem Episcopatum statuit. Romae post quartum demum interregni mensem renunciatur Pontifex Ioannes Angelus Medices Mediolanensis , qui Pii IV. nomen accepit. Ab eo facile impetratum, ut alius Episcopus Zacyn- tbiensibus praeficeretur , arbitriumque deligendi Commendono ipsi permissum , quem etiam honorific* oratione Pius est prosecutus , virum talem Romη ad usus Reipublicae retinendum seia xens. Mansit igitur Romae Commendonus imperio Pontificis non integrum annum. Quo tem
pore troditis in custodiam Caran Cardinali, &fratre ejus Palliani Duce, cum amici quoque eorum,& qui sub Paulo aliquam partem Reipublicae administrarant, & maxime belli consiliorum participes fuerant, passim alii in vincula conjicerentur, alii fuga sibi consulerent, ne aut diluere sua,
aut aliena prodere crimina cogerentur, Commen- dono tanta fides innocentiae, atque integritatis
fuit, ut neque ipse in ullius culpae suspicionem Pontifici, aut Iudicibus veniret, neque necessitas ei ulla imposita sit testimonio suo cujusquam
periculum onerandi. Interea Pius cum multas
Christianae Reipublicae partes pravis religionibus
turbatas, de praeter caeteras Germaniam a Chri-
107쪽
ν, DE VITA IOANN. FR. stianis sacris palam descivisse , & gliscere iis die,
malum , remediumque posci maxime a Pontifice animadverteret, animo sane ingenii publicum omnium Episcoporum Concilium habere instituit: invitatus maxime opportunitate pacis. paulo ante inter Gallos, & Hispanos compositae. Ita
edictis promulgatis , missisque per provincias
Concilium Tridentum convocavit. Quam urbem Paulus,& Iulius Tertii Pontifices Maximi antὶ delegerant, ut quia Germanorum causa ea suscepta res esset, eorum quoque commoditati in prinrisconsuli videretur. Est enim intra fines German
rum in Rhetiis Alpibus sita. Cum ad ipses mi tere Germaniae Principes, in quibus aliquot erant magnae dignitatis, atque potentiae Reguli, at quem statuisset, qui eos aut exciret ad iConcilium, aut quid spei ostenderetur sanandi mentes tot hae resiam labe depravatas exploraret, deligendus que ad id munus vir cum fide, atque industria spectatus, tum doctrina, atque eloquentia pro plus videretur, multi, ut fit, suam ad id operam profiteri, magnissique studiis per potentes,& gratiosos homines apud Pontificem contendere insibierunt. Sed non judicio selum , & sermone hominum uni Commendono ea provincia destinabatur, illum parem tali negocio ferentium, qui praeter litterarum, & ingenii laudes innocentia virae , & gravitate morum antecelleret. Sed Pontifex ipse sepositum sibi in hanc ipsam Legationem eum pro aliis petentibus respondit. Vocato igi
108쪽
tiir ad se , cum ei suam sententiam Ueruisset , litteris, mandatisque instruistum dimitii: jussum
ante omnes Ferdinandum Caesarem adire , perla laque ad eum Pontificis voluntate , ejus ad reliqua consilio maxime uti. Commendonus praemisia sitorum parte , justisque per Carnos in Regiam Caesaris pergere, ipse cum paucis dispositos
per equos Tridentum, atque inde Viennam contendit : quo circiter Kal. Ianuarii anno M. D. LXI. venit. Erant apud Caesarem Pontificis Nun
cii duo, Stanislaus Hostus Episcopus Uarmiensis, Polonus, & Zacarias Delphinus Episcopus Pharensis, Venetus , paulo ante de Ungaricis rebus ad Ferdinandum missus. Atque is proficisci ad civitates , Regulosque, qui Rhenum accolunt, eo , que ad Concilium invitare est jussus, dum Commendonus trans Visurgim , Albimque interiora Germaniae peragratur. Cum his communicatis rebus una ad Caesarem postera die deducuntur, a quo Commendonus comiter , benigneque acceptus, litteras ei Pontificis manu scriptas reddissit, easque oratione subsecutus , quae sibi mandata erant, apte , & copiose expotuit. Summa fuit, 'Pontificem Maximum occurrendum tot haeresi 'bus, magna in dies incrementa capientibus ra- VCum , postquam & Dei, & caelestium opem, ve- 'Miamque implorasset, & Regum caeterorum , & 'ipsius in primis Caesaris sententias perrogasset , VChristianae Reipublicae Concilium de integro co- Vnere Tridentum decrevisse , ut discussis , quibus V
109쪽
Μ Christiana res in sectas, ac dissidia abit, errori-N bus, anticuus decor, speciesque , & pax Catholun cae Eccleuae redderetur , aut si qui adamatas se-υ mel opiniones pertinacius amplecti voluissent, villi a caeteris manifesta animi labe distingueren-
tur. Quamquam autem onmes universe per edinis Elum evocarit, tamen dedisse hoς Pontificem ,, dignitati Gefmaniae , suoque in gentem illam D sunamo , ac singulari animo, ut duos Episcopos, ,, se , de Pharensem obire omne Germanicum no- D men , & singulos Principes, liberasque civitates,, ad id Concilium celebrandum, ac de conari uni- ,, bus rebus in medium consulendum adhortari ius serit. Quod quo promptius, ac sine ullo metu cunctis fiat, velle , juberEque Pontificem omni- bus tuto veniendi publica sub fide potestatem es,, se, jusque libere, atque audacter apud Patres dis is serendi, qua quisque de re seu conqueri, seu di- ,, sceptare, ieu rogare Patres volueris. Pepere ςrgo is a Caesare , ut qui reliquos Reges dignitate prae - ,, stet, exemplo quoque anteeat,& Tridentum priis ino quoque tempore Legatos suos mitini, qui nonis peragendis modo , sied inchoandis quoque rebus,, adsint, salutaremque hunc Pontificis conatumis opibus, auctoritate, consilio juvet. Caeser collau dato Pontificis pio instituto , seque in auctoritare ejus futurum semper , neque passurum ulla re desiderari ab se ossicium suum pollicitus , monuit Nuncios Germaniae Principes illos, qui a Catholicae religionis fide desciverant, postquam de
110쪽
Pontificis Maximi voluntate habendi Concilium certiores secti sunt, missis inter se Nunciis, locum, diemque statuisse, quo & ipsi de suis rebus
convenirent: Diem ad IX. i Kal. Februarii, locum Nauburgium Misiniae urbem ad Salam fluvium si tam delegisse. Quando commodius univeis scoactos in unum ipsi allocuturi videantur , sibi quidem videri, ut eo una uterque Nuncius proficiscatur, aut enim moturos aliquid, aut quid spei in singulis sit, certius intellecturos ; sed leniter agendo , mulcendoque animos, plusquam castigando apud alienatos, atque contumaces profecturos. Se quoque idoneos viros ex suis eodem allegarurum , mandaturumque iis, ut Nuncios, remque studiose , ut locus dabitur , adjuvent. Verum instare: diem , nec Germanos credi diu Nauburgii moraturos, ut si in tempore adesse velint ne disserendus discessus sit, dc iter maturandum. Pragae certiora a Ferdinando filio suo scit ros , &, consilium tempori accommodaturos.
Qiram quam Commendono ea profectio non probaretur , quod diceret in tali conventu , neque Nunciis adeundi, ac agendi cum singulis,&consilia eorum disjungendi , qua una via profici aliquid posse videretur, facultatem , & unam omnium sententiam fore asperrimum quemque plurimdm valiturum , tamen cum Collegis non
refelli Caesaris consilium , quod ipsi poscere , d sequi jussi essent, placuisset ι sequenti die Vienna discedunt.