장음표시 사용
111쪽
per eum in conventu Germavorum
saeva, atque adeo frigida, ut ferri vix posset, viaque per Bonemi e saltus maxime nivib*s impedita, die quinta Nauburgium venςrunt. Advenientibus nec obvium missum, nec ullum honoris, aut amicitiae osscium, nec omnino hosputate quidquam tributum. Biduo cognoscendis rebus dato, tertia die constituunt, ut singulos sitae quisque provinciae privatim conveniat. Dei inus ad Palatinum Rheni, Commendonus *d Uucem Saxoniae, ii quia ς septem viris crwp, qui jus creandi Romani Imperatoris habent , c*teri praeminebant) mittiant, qui adeundi tempus po- stulent. Ab utroque idem responsum, incommu- D ni conventu, nihil nisi de communi senteptia agi,, posse, relaturos d socios, & voluntatem omnium is lignificaturos Romanis. Decernitur inde in eq-rum consilio privatis colloquiis in re publica opus
non esse: & verba Legatorum ab aciyersariis v ' nientium omnibus coram esse audienda. Ab hoc decreto mittunx cum militum cohorte, quam Saxo ad custodiam corporis habere circa se consum vit, primos amicorum, qui uncios in curiam
deducant. Illi quamquam id quidem minimς
voluissent, tamen recusare non ausi, ne si ab his
112쪽
exclusi forent, ab nullo deinde Germanorum satis benigne acciperentur , ire porro, & alloqui uni versos statuum. Curru vectos,Germani,qui ad deducendum eos venerant,pedibus,quod honoris est, antecesserunt, & Principes ingredientibus ad se
omnes assurrexere ; non tamen Illis dextras ex motare gentis porrexerunt , qui mos apud Germanos, sicuti servatus amiciti e pignus havet, ita praete missus non dubium est alieni, atque aversi animi argumentum, Nuncii litteras Pontificis edicti
que exempla singulis re siderunt: ubi consedere prior Delphinus omnia quae edicto continebantur, de voluntate Pontificis, de studi', atque consilio medendi tot morbis, quibus Christiana Respublica ex mota semel religionis fide laboraret, est
persecutus. Tum ejus excipiens orationem Commendonus admonuit Germanos temporis ad sacrum celebrandum Concilium peropportuni, re- 'conciliata nuper, inter Gallos , atque Hispanos 'gratia, & pace constituta inter duos opulentissi mos Christiani nominis Reges, & po nobis Pon- Vtifice ad regimen divinarum inper homines re- rarum dato, qui curas, dc cogitationes stras huc om- Nnes contulerit, ut pietas, cultiisque Dei purus, sanctus, inviolatus habeatur, custodiaturq- , & si quid negligentia irrepsit in publicas ceremo- Nnias,. quod alienum a dignitate Christianae fidei videatur, id vero antiquari, at ue abrogari velit, Nac Praeterea corrigi, emendarique, & ad veteris radisciplinae normam restitui, quidquid in homi- ,
113쪽
N num moribus a majorum nostrorum sanctissimis v institutis deflexisset. At cdm Christianos omnes v gaudere hujus celebratione Concilii, quo pristinus Ecclesiae decor, & moribus pudor reddatur, a debere, tum vero ab his accipi animis libentibus, 'qui suo errore decepti, seu callida qVorumdam D sacsaru' litterarum intertretatione induisti, se ab aliorues sententia, placitisque sej unxissent. Gm
'a enim nostra omnium salus vera de caelesti, humi ar ne opinione, atque fide. maxime co*tineatur . ,, nec fides esse vera, nisi una, possit, eaque non a
D ungulis pro cujusque Ubidine animi diiudicari ;D sed ab universis ex caelestibus jussis constitui de '
s, beat, an usquam melius, certiusque exquiri, aut dilucidius explicari veritas queat, quam ubi eae M omnibus gentibus ciacti doctissimi mortalium ,, convenere Zybi asacratis viris nihil nisi rite', pladia catoque iper preces, sacrificia Deo incipitur ,, Ubi omnia. divino instinctii, affatuque aguntur ,, Nec vero ultra cunet dum, disserendumquer . ,, mediana esse ; prolabi enim, ac ruere quotidie ,, in deterius rem , divinos monitus , praeceptaque D detorqueri, perverti, depravari ab ambitiosis no- ,, Varum rerum auctbribus, quos dum nescia sui
se multitudo suscipit, favoreque tollit , infirmari , , vim legum, & ipsa convelli fundamenta religio-
is quanto periculo moveantur , non ne- si cesse esse apud expertos memorari. Neque vero
si Christianam esse religionem inventu hominum si comparatam, sed caelitus traditam nobis, ac prae-
114쪽
sentis ore Dei institutam, ut eam arbitrio subji, Vcere, attrectare, minuere, sensui suo accommo- Ndare mortalis nemo possit, quin idem se. & gra- ravissimo piaculo , atque inexpiabili fraude in per , upetuum obstringat,& erroribus inexplicabilibus, uturbulentissimique involvat. .ippe sacrorum radicta librorum , si quisque pro captu ingenii sui vinterpretetur, idque verum sit, quod cuique pro- nbabilius visum fuerit, tum quot capita hominum utot fore de divinis rebus sententio. Ab tali ar- nrogantia vacivanitate longe sanctos illos abfuis- isse viros, qui, quae a praesenti Deo acceperant, 3 nobis tradiderunt, traditique capite, aς sangui- , ne suo sanxerunt; nam Divos Paulum, & Barna- , - bam, ut Lucas rerum ab Apostolis gestarum scrib Dptor memoriae prodidit, ae controversa inter DChristianos tum fortὸ Altaandriae oria de Moy- sis legibus , nihil ausos statuere, Hierosolymam ,, petiiste , ac rem ad Concilium Apostolorum e- ,, tulisse, decretoque eorum paruisse. Hinc nostram ,, a primordio sui uniusmodi de caelestibus fidem , is
immutabilemque manere, aliorum Variam, mul- Dtiformem , nec usquam firmὰ consistentem esse. is Nempe Dei cultum , ac religionem , quae Vera Dianctitate nitatur . usu, & consensu augeri , ac D. propagari, moraque, ac tempore stabiliri. Ho- is minum commenta, quae tantum novitate pla- Dcent, atque impetu pollent, diuturnitate vane- is scere, & extingui. Gothis paucis annis opinio- is nes summis vulgi studiis acceptas cum ipsis au-
115쪽
v ctoribus consenuisse 3 Quot quotidie exoriri no-N Vas, aut veteres, & pridem explosas, atque --Μ soletas revocari 3 Ecquis in tanta licentia, atque D impunitate modum audaciae statuat, ne ad ultimum impietatis provolvatur 3 Etenim quibus tam
D varii, ac diversi ritus , & modo haec, modo illa D sacra, ac semper prioribus rejectis novissima ma-D xime placeant, iis brevi nulla fore. Tollenda uia istut haec dissidia, tantumque coalescere, atque limis rere in Republica malum non sinendum , quod is & Dei in nos iram irritat, & si invaluerit, dis is tramarum , ac debilitaturum rem Christianam , ἡ & Turcis veris, & internecinis Christiani nomi
se nis hostibus , & jam pridem ab sua immani po-
is rentia, nostraque infelici discordia in omnium cervices imminentibus, aditum ad communem si perniciem patefactgrum. Proinde mitterent L
. Satos,& de quo vel minus liqueret,vel ab aliis dis
ientirent, conditorum nostrorum exemplo ad publicum Concilium referrent. Magis haec cum silen tio audita sint, quam quidquam movere Germanos, quos in eum locum ad confirmanda, & renovanda inter se foedera contraxerat, non cura
concordiae , aut religionis, sed metus, ne quo Regum consensi vis eis pararmar, armissique, ac bello parere Concilii voluntati, jussisque, & r pta Ecclesiis restituere, atque ad auctoritatem Pontificis redire cogerentur. Nunciis orantibus, . multi h Germanis Principibus, qui in consilio ex more aderant, singula verba excipientes, virtus que
116쪽
COMMENDO NI CARD. Sciaque orationem perscripserunt. Ac tum quidem non alio responso accepto , quis deliberaturos de postulatis eorum Principes, domum iisdem
comitantibus Germanis, a quibus antra deducti fuerant, redierunt. Vix horae unius seatium intercessit, cum missi a.Principibus tres viri corum , quos ipsi, quia publicarum rerum participes , ac ministros habent, Consiliarios vocant, advenere: introductique litteras , quas Nuncii a Pontifice Maximo singulis Principibus reddiderant, ad eos retulerunt, his totidem ferme verbis usi. Princi- si pes , cum has litteras eis re derctis, appellatos isse filios a Ropiano Pontifice non adverterunt' is
quem quia ipsi parentis loco nod habent, ne lit- is
teras quidem tali cum appellationς. accipere ab is eo voluerunt. Responsum a Commendono est , si Non aliter appellatos a Pontifice Maximo Germa- nos Principes, quam quomodo Caesar ipse, cae- ,, tersque Cnristiani Reges, de principes nuncupa- ,,ri ab eo consaeverunt. Illi positis litteris abiere.
Nunciis quamquam rejecti legatio videbatur non acceptis Pontificis litteris , ex quibus fides dictis eorum habenda erat, tamen quia illi odicta de Concilio retinuerant, opperiri paululum rei finem placuit. Germani remiuis epistolis, ac lς-ctis edictis de response consultant, sententiάsque alius alio ferocius dicunt , nam quo quisque as perius, & contumeliosius adversus Romanos loquebatur , eo plus laudis ab aliis, & gratiar fere-
bat: audiebaturque ut usseroatorum sacrorum, &
117쪽
Germanicae libertatis vindex. In quibus acerrimum fuisse Christophorum Virtembergensium Ducem accepimus, qui praeter insitam Germanorum ingemis ferociam, magnas possidebat pes ademptas templis, unde justos dominos exturbarat, ac supra centum millium aureorum v ctigal sibi ex illa rapina confecerat. In eadem noxa & caeteri fere Principes eranti sed Christophorus eo infensior nobis , quo plura eripue- rat , increpare confidentiam Pontificis eos ad Concilium evocare ausi, & tentationem eam esse dicere , ut si molliri, si flecti leni, ac subdol oratione se patiantur, mox graviora moliatur , donec aut vi, aut dolis eos sib antiquum juguli servitutis redigat. Ex hujus maxime sententia , de repudiatae litterae Pontificis fuere,& quae inde contumaciter responsa sunt, composita.
Principum Germania ad Pontificis Maximi Nuncios contumeliae plena oratio ,
Commendoni restonsio ad eos. CAPUT III TR ipuo igitur pin expectantibus Nun
ciis, ut ad accipiendum responsum in Comventum vocarentur, decem ad eos Consiliarii primarii homines magna comitum frequentia missu Principum venere ; inter quos dignitate
118쪽
praestabant Misquilius quidam, & Gregorius Cra- cuius , amicorum intimi, ille Palatini, hic Saxoniae meis. Omnes a Nunciis summa cum c mirare , atque benignitate appellati, atque accepti cum essent, Cracovius vir multarum linguarum peritus, nec ignarus dicendi, ita Latinὸ infit. 'Magnopere mirantur Germaniae Principes qua tandem de se opinione , aut spe fretus Ro 'manus Pontifex eorum tentare constantiam , & 'se compellare legationibus sit ausus: cum in , ' credibile sit, ignorare eum quae jura sacroruin 'sancta Germanis, quam de divinis rebus infixam 'animis fidem habeant ab eo tempore , quo eam 'scriptam , firmatamque , & comprobatam illu 'stribus sacrarum litterarum testimoniis Carolo U. 'Caeseri triginta abhinc annis Augustae tradidere. VSed neque tum temerὸ, aut levibus de causis fe- Vcere, ut a Pontificum ditione , ac potestate, cui 'parere antea assueverant, desciscerent, quando non I Esu CHRIsTI nomen , aut gloriam pro-
pagari, curarive ab iis, sed propriae potentiae, at- Vae amplitudini studeri didicerant. Neque nunc Vbi statuunt Pio IV. ad Concilium vocanti ob Vtemperandum, penes quemne esse quidem ullum V ejus rei arbitrium sciunt. Etenim auditu etiam Vindignum est , eum disceptatorem aliorum conia Vtroversiae, ac discriminum statui, qui ipse discor- νdiarum, ac dissensionum omnium fons, & orim sit, & in Iudicis sedere loco eum, quem maxime sisti ad judicium, inter rebsque haberi convenit, M
119쪽
V & a quo uno veritas ipsa tam diu tam immaniter V oppugnatur. Cui enim obseura sint Pontificum ) Romanorum studia committendi assidue arias ' inter se nationes , dissidiaque serendi, quo ex aliena pernicie sitas ipsi opes , & potentiam a N geant 3 Cui non nota insectatio, ac Levitia ad N versus cos , qui a cultu ipserum , atque inaniumn idolorum ad veram pietatem animum tradux V runt Qiris vero nescit quantum contaminatae
v superstitionis, ac fallarum opinionum dispersurin pergentes sit a Romanis Pontificibus ; quantum D tenebrarum Evangelii luci ossusum ,& nunc mora xime ossundatur 3 ut tetriores , ac foediores erro-υ res ferat, foveatque vester iste Pontificatus, quini v olim ante cognitum Christum gentes habuere ;M &, quod detestabilius est , res impias,& execrabi-M les honestis nominibus tegitis,& morum, & sa- D crorum corruptores, uni sacratarum legum auctos, res, & custodes haberi vultis. Nos vero cum ipsi is cupimus, tum in omnibus esse populis non dubitamus probos, α Reipublicae amantes viros, qui is vanas istas fraudes , & impuras corruptelas, quiri bus deformatam Ecclesiam. cernimus, aboleri, ,, auferrique cupiant,& veram, & cum caelestibus,, jussis consentientem disciplinam restitui. Quod is sane in primis curae esse debuisset Romanis Pon- ,, tificibus, qui sibi tot saeculis superbum in Chri is mana Republica titulum, summumque sacrorum se jus arrogarunt. Sed nimirum constat eos id qui
is dem minime velle, qui una dominandi libidinς
120쪽
occupati, cumulandis superstitionibus. qu- dbi 'vinis rebus ordinandis magis intendunt. Fala V praeterea, & inique Germani levitatis a vobis in , simulantur , & ubi non constare , pluresque in 'sinas divisi contrariis , & repugnantibus opinio- Vnibus jactari dicuntur , cum una nostrorum om- Nnium voluntas , & consensio sit in eam doctrinae formulam , quam scripto comprehensam Augu- stae ex auctoritate Caesaris edidimus: ab ea nostri Principes neque se discessiros unquam profitentur, & minime vero leges imponi sibi a Roma a Nno Pontifice passuros. Nullius enim mortalium , Nessi Caesaris imperio Germani continentur, quippe hic arbiter, ac princeps caput rerum est in Cnri- ustiana Republica, huic, non Pontificibus vestris, justa, & legitima Concilia .cogere, atque habere vjus est . A quo cum Legati ad Conventum hunc is
venerint , iis sitam de convocando hoc tempore DConcilio rationem, ac sententiam Principus ex- nproment, cum Romano Pontifice omni rerum is
communicatione in perpetuum sibi abstinendum is esse statuunt. Vos vero iidem Principes, quia Ha- xijs Venetorum familiis ortos , ω egregiis virtutis, is 3c .sapientiae laudibus excellentes esse viros acce- s,p unt, omni quoque honore, & observantia di- is
gnos judicant, praestitissentque ea vobis, si pri- is
vati huc, non Pontificis Romani jussu ad eos ve- is nissetis. His acceptis Nuncii pauca inter se collocuti, non tacitis ea esse ferenda statuunt. Tum Commendonus: Feche, inquit, prudenter vestri is