장음표시 사용
121쪽
V Principes,qui quando talia responsuri erant. bse V tibiis ipsis ea, questi coram dici a vobis maluerunt.' Quo enim acerbitas ista , ac licentia verborum V adversus eos, qui ad situm testandum stladium V Reipublicae, vestriamque in ultimam usque Ge maniam venire nos jusserunt Scilicet hunc qum' ' Doctoribus, ac Magistris vestris' didicistis incessesidi conmmeliis, invidiaque on
randi eos, quorum redargui rationibus, ac veri- tate revinci vos sentitis, cujus tamen ea vis est, ut maledictis illustretur, non obruatur. Caeterum
ego dicta criminose a vobiς in Pontifices Maxu mos refellam , non imitabor , ut vos modestia ν quoque, α temperamento linguae , non solum a causa vinci a nobis intelligatis. Quo animo, & quo consilio Pius Pontifex Maximus vocatum v Germanos ad Concilium miserit, dictum abun-Μ de a Collega, meque est nuper apud ipses Primn cipes; optimo scilicet, de cum publicae, tum in is primis Germaniae salutis cupido . licet id vobis is ut caetera , suspiciose, criminoseque libeat interis pretari. In scurandis enim Eccleuae morbis, necis justius aliud, nec usu compertum est titubrius, si ullum remedium , majores nostri adhibuerunt 'is quam auctoritatem publici Concilii, cujus tan o ra majestas, sanctitasque apud omnes Gistia is nos omnibus temporibus uiit, ut ejus jussis haud D secus , quam caelestibus monitis paruerint homi se dea, ii etiam , qui aut proprio mentis errore, aut
si alterius impulsu lapsi, ab aliis discreparent. Qui
122쪽
ties enim accidit, ut aegre, ac gravi, ac pestilen- ti lueresi laborantes provinciae , Concilii auctor, ratate accepta ad sanitatem, ossicium me redierim
Et quis adeo projem pudoris est , qui plus sa- Npientiae, plus consilii vindicet via iiDi , quam γε tribuat universis 3 Et adversari consensui eorum uindeat, quos Deus nobis interpretes religionum, D& sacrorum magistros dedit, & quibus ipse prae- D sentiam sui in perpetuum est pollicitus, de saepe ramanifesto numine declaravit At vos etiam de uexemplo, ac de jure Concilia convocandi, ha- ubendique dubitare, & cavillari vultis Z Unde ve- raris vobis venit in mentem hanc potestatem a Pontificibus Maximis , pencs quos ab Ecclesiae Dortu, Dei, hominiimque concessu fuit, perpe- utuaque mansit, ad Caesares transferre, qui nec is usu riant unquam ut suam, vi Ferdinandus ipse is ad quem vos scilicet eam defertis , non recipit n Dpe discrimina siti, de Pontificis muneris, &.Dnovit ille, & qui vir est antiquae sanistitatis etiam is servat; ea autem quae sint, non est hujus loci is disserere, neque omnino res vllum sermonem de- is siderat, cum obscurum nemini sit, qua fide, & issis antia , & optimus quisque Caelarum Pon- istifices Maximos coluerit, Ferdinandus colat, is de quam ipse paterno animo, atque amore a Pio is Pontifice nabeatur. At ne illud quidem est igno- istum,quam propensa Pontificum Maximorum stu- is dia in Germanos semper fuerint,quantaque Orna- is menta in lianc gentem conpilerint. Unde enim ,,
123쪽
n vobis Caesares 3 Unde Imperii hoc decus,& jus Ini peratoris eligendi, quo caeteris nationibus praesub D getis 3 An imur Pius IV. Pontificum aliorum v v stigia secutus,& ossicii,ac persenae memor,quae illi D divinitus est imposita parentis ,& rectoris humanira generis,si errantis Germaniae curam habet,si mon, a tum vos,si patria charitate revocatum a pravissimisar erroribus, invitatumque ad Concilium nos misit, D quorum tamen dignitati tribuere vos aliquid. viis demini, id ei audaciae vertetis mirari vos dice tis iis 3 Videre vel hinc licet, quam a recto majorumn vestrorum more, ac voluntate desciveritis. Illi, dubiis , aut incommodis eorum rebus nusquam D alio fidentius, quam ad Pontifices Maximos re is fugerunt. Vos Pontificem ultro admoventem, , vulneribus vestris manus, iniqua cum exprobra- D tione repellitis. Revocandi autem veterem dis ciplinam, ad eamque corruptos hominum mores,, emendandi curam ad Pontificem Maximum peti,, tinere , quod objicitis, & nos fatemur. Atque se id quidem Pius IV. statim ac est Pontifex renum is ciatus, enixe , ac studiose facere est aggressus,& is nunc impensius in idem opus incumbit; & quia is mafini negotii res est , quo absolutius, Mise-, si ctiusque conficiatur , omniaque, quae ubique is sunt , incommoda comprehendat, universEqueis ad omnes permanet, de Concilii ipsius senten ,, tia , α ex consilio Patrum sanciri, constitusque si voluit, idque vobis ignotum esse non debuit ;is cum dc edicto contineatur, quod legistis, quae
124쪽
quae Romae aguntur, perferri ad vos quoque po- Vtuerint, nisi capere cuncta in deterius, & ho- Vnesta, rectaque nescire , & tantum secus facta rareprehendere , atque insectari liberet. Et quid Nego nunc illam orationis vestrae partem refellam, qua nobis superstitionis crimen , si Deo placet, N& obscurati Evangelii invidiam , maculamque infligere , odio veri , ac libidine maledicendi ,3 occaecati, non estis veriti 3 Quibus gloriari lice- Μret nulla re aeque Romanam Ecclesiam caeteris DChristianis populis, quam Evangelii propagatio- ne , custodiaque praestitisse , nisi a consuetudine is nostra abhorreret, aliter , quam in eo gloriari, is cujus caelesti numine haec orbi terrarum salutis , ,γ& beatitudinis lux essulsit. Sed profectὁ constat is
omnibus antiquitatis monumentis veteres illos
Patres , qui maxime sanctitatis, & doctrinae lau- ,, de floruerunt, Christianamque pietatem pariter ,ν moribus , atque ingeniis illustrarunt, ab usque is Apostolorum memoria , ut quaeque res dubia, aut dissicilis explicatu incidisset, Romanam Ec- ,, esesiam constitere, ejiisque responsis haud secus, is
quam divinis oraculis stare consuevisse. Possem is ego, ad quamcumque terrae plagam me Verterem, is percensere Reges vltimarum quoque gentium , is nationesque, quae sacrorum jura petitum Romam is misere. Possem & innumerabiles hominum mul- is titudines, Pontificum Romanorum cura , atque is
illius Ecclesiae studio ab impiis falsarum religio- is num ludibriis, quibus captas mentes habebant, is
125쪽
v ad Christi veri Dei cultum traductas commemo-υ rare , cum nulla Christiana provincia siit, quae V aut acceptae, aut conservatae Catholicae religionis v gratiam Romanae Ecclesiae non debeat. Sed vera alios mittam, neque enim mihi apud vos agem N ii aliena exempla conquirenda sint in quaero a vo-
bis, unde Christianae religionis, fideique primum νγ nomen Germani audiveritis Z Unde magistri pie- tatis , unde Evangelii ipsius lumen , disciplinara que ad vos pervenerit 3 An inficiari potestis, quod M Christiani latis, quod barbaras superstitiones exue- ritis , id secundum Deum beneficium esse Ro u manar Ecclesiae 3 Ab hac prima Christianae pietan iis semina jacta in vobis sunt, ab hac sacrorum
γ jus,& Dei rite colendi, ac de divinis rebus vere, is recieque sentiendi tradita ratio est , a qua sum-Μ mo isto imperii, & majestatis honore prae cari ris gentibus aucti, atque decorati estis. Ab hac D vos Ecclesia , quae beneficiis meruit, ut parentis is majestatem apud vos obtineret, postquam gra- ,, tiae obliti descivistis ab hac veritatis , ac fidei retara gula, ad quam omnes, quae rite Christum Deum νγ venerantur , gentes , suas de divinis rebus ratio D nes semper direxerunt, postquam declinastis, deri quod unum rectum est ad caelum iter reliquistis, D in quos , Deus bonet & quam devios amfractus,, deflexistis quibus vos erroribus implicuistis 3 a, quibus mentes vestras tenebris mersistis 3 At et- ιι iam iniquo animo ferri a Principibus vestris nu- ,, per dicebatis , quod nos varia, ac multiplici r
126쪽
ligione agitari, impellique Germanos vobis adta rajecimus , idque inficias ire verecundia non fuit. NAn potest clarius , an evidentius esse quidquam
vestris inter vos de tota cactestium rerum, ac di- uvinarum ceremoniarum ratione dissidiis, & con- Dcertationibus ZUna est vestrum omnium conseim issio , & conspiratio adversiis nos , Ecclesamque Ma qua defectitis ; caetera nihil dissimilius, nihil in disjunctius , nihil discrepantius. An vero id non di,
testatum omnibus 3 An non omnis referta libris is Germania est , contraria , & pugnantia docenti- Dbus 3 An adeo hebetes nos , ac rudes Germani- Dcarum rerum esse putatis, ista ut ignoremus 3 At DLutherus quidem ipse , Paulus alter , Ut VOS vul- istis, qui praeceps se ex Ecclesiae navi in 'mare de- is jecit, a quo jactata a vobis Augustana formula is conflata est , quando sibi , aut in quo satis con- stitit 3 An istam ipsam formulam non quotannis is quamdiu vixit , commutatami, diversasque in is sententias contortam edidit i An qui postea is ipsim secuti sunt, non aeque licenter trahendo is eam , quo cujusque libido rapuit, totam aliam ,,
fecerunt 3 Sed quot jam rixae inter vos de dictis, is sententiisque Lutheri ZEt quotus quisque est, qui is quae placita illi simi probet 3 Quot Melanclathon 3 Quot Oecolampadius 3 Quot Zuinglius 3 Quot denique Calvinus trahit Z QDt alii sexcenti, qui
omnes de summis rebus a Luthero, atque inter se dissentiunt 3 Non modo civitas , aut municipium ii sed ne domus quidem in Germania est
127쪽
N vlla horum certaminum expers. Cum Viro Uxor,
D cum parentibus liberi de fide sacrorum , de divi D narum litterarum intelligentia altercantur. Foemi- nae , pueri in circulis , in cauponis, inter pocula, D ludosque, quod miserandum est, de religionera constituunt. A vobis denique ipsiis hoc ipso in Conventu , quanto laboratum est opere , ut ali. D quam uniusmodi mentis speciem praeferre posse- D tis 3 Quod assequi tamen nequivistis scilicet, uto, discrepare inter se vera, ita conjungi, & coimo, venire falsa non possunt. Et quanto quis ab Ec- αν clesiae portu magis rςcedit, quanto longius a vo. ra, stabilique fide in crrorum veluti pelagus pro ,, vehitur, tanto caecioribus fluctibus jactatur, falais lacioribiisque opinionibus involvitur. Quin vos,, ipsa varietas inconstantiaque Doctorum vestri
,, rum revocat aliquando ad cogitationem verita-
D tis, quae simplex, neque plus una est 3 Quin imi- ,, tamini Pauli Apostoli exemplum , ad nostram ,, eruditionem memoriae proditum Z qui cum ni- ,, hil , nisi divino spiritu affatus ageret, divinitus is que traditam sapientiam haberet, ut labi, atque es errare nullo modo posset, tamen divinitus item is admonitus de re , quae justam dubitandi causam se habere aliis videri poterat, ad Apostolorum Conis cilium retulit, ne forte , ut Lucas inquit, in v
,, num curreret, aut cucurrisset. Sed haec vos videis ritis. Pontifex quidem Maximus pio , piique pa-
is rentis ossicio adversiis vos functus, omnique ni-ἡ xus studio, ut deviis quoque, & contumacibus
128쪽
filiis salutem redderet, jure vobis, ac omni Ger- is maniae exprobrabit illud Evangelii, Quoties motui is congregare filios tuos , quemadmodum gallina convocat is
pusi suos sub alas a m noluisti ' Quae autem postre- is mὀ honorifice de nobis ipsis dixistis , pro priva- isto Principum erga nos studio, privatas quo lue is gratias iis a nobis referre vos jubemus. Caeterum is ea nos non alia re deberi nobis, quam ejus a se quo missi sumus nomine , profitemur. Hac a se Commendono habita oratione , Germani nullo dato responso discesserunt, varie pro cujusque ingenio dicta Nuncii accipientes; pars veritate perculsi taciti ingemiscere , fremere alii, ac indignari , ea dicere tam celebri loco ausiam. Et mox conventus ipse dissolvitur, renovatis foederibus , α constituto, ut neque ipsi mitterent ad Concilium , & metum injicerent Germaniae Episcopis,
ne a custodia rerum sitarum abscederent. Adium inter eos magnis certaminibus est de conciliandis
opinionibus , quibus dissidebant Palatinus, qui
totum Calvinum ample stebatur, Lutherique ex plodendi locum quaerebat, ut ad Augustanam for- mulam Melanchthonis quoque apologia adder tur,contendit: eo enim lioro Melanchthon paul tim a Luthero, cui in docendi munere successerat, deflectens,viam ad Calvini disciplinam aperuerat.
Alii item alia adscribi demisse Augustanae formulae, ut cujusque ratiohibus conducere, aut ingeniis aptiora esse videbantur, postularunt. Id cum alii indigne ferrent, res in magnam est al-
129쪽
tercationem adducta. Et Ioannes Federicus Ue-mariensium Dux , Friderici illius filius, qui a Carolo V. armis victus, septemvirali dignitate privatus fuerat, susceptum familiae sitae inde ab inbtio Lutheri patrocinium tuendum sibi existimans, quamquam Palatini filiam in matrimonio habe ret, tamen adeo seceri auctoritatem non est ro ritus, ut palam eum Calvinianum, & Augustanae formulae desertorem appellarit, protinusque se concilio proripiens in suum regnum abierit. Quae res actionem illam , & consultationem omnem abrupit. Nuncii cuncta ordine Romam ad Pontificem perscripserunt, ubi maxime probata ab
omnibus Commendoni oratio est, qua contumaciam Germanorum tam licenter in Romanam
Eccle in insultantium, egregie retudisse est visis. Cum enim lite ad rem, vereque, tum m derate simul, ac taliter, & prorsus pro majesta te Romani nominis locutum praedicabant. Nos exitum, actaque in eo conventu paulo fiasius tradidimus , quia & celebris res fuit, nec scitu injucunda , α verius disseri, quam a nobis , qui omnibus rebus interfuimus , a nemine posse est visa. L
130쪽
I De reliquo ejus per Germaniam itinere. CAPUT IV.
N Uης i i N umburgio profecti ad reliqua
obeunda digrediuntur. Commendonus Saxoniam intrat, fide prius ab Augusto Duce accepta per regni sui nnes tuto transeundi. Is erat Augustiis non immiti vir ingenio, & fessus tanta seditarum varietate , nascentium quotidie , atque intereuntium, aliquam gratiae, ac pacis cum Pontifice reconciliandae rationem iniri cupivisset; sed in discordia, ac defectione audacissimi, atque infestissimi cujusque, valentissima semper auctoritas est. Tum improbi,ac turbulenti furore, sapientes necessitate reguntur. Altera , quam a Naum-
burgio profectius est die, Lipsiam venit ; inde Halam , ut ibi Archiepiscopum Magdeburgensium conveniret. Is erat Ioachimi Brandeburgii septemviri creando Caesari, quos Germania munere Electores appellant, filius: sedeo non invento Berlinum ad Ioachimi ipsius Regiam perrexit, Albi flumine ad Vitembergiam trajecto. Oppi dum Lutheri furore, & Caroli V. victoria , αFederici Saxonis , & Lanigravit clade nobilitatum. Ioachimus Alberti patris cura in fide R manae Ecclesiae diu retentus, post mortem inde patris , temporum illorum procella abreptus se haereticis adjunxerat. Sed tamen ex ingenio sito