장음표시 사용
171쪽
me exagitandam, irritandamque, ne in apertam turbam erumperet, rebatur ; eo minus , quod ne Rex quidem talibus cogitationibus abhorrebat , cui multae incommodar opiniones ab haereticis, atque ipso Ucangio inculcatae in antimo insederant, in quibus evellendis magnum i
V de negotium Commendono fuit. Sed cum tape' eum studiose docuisset, quam ea res ad publicar' quietis, jurisque, & imperii sui conservationem V pertineret, cum quidquid haereticis, & multitu- ' dini semper turbidae, ac plerumque in suam pem V niciem furenti adjiceretur jurium , id totum de-
trahi majestati ejus necesse esset: vix eos tot te V gum aucioritate, tot scitis, exemplisque majorum oppositis sistineri; quid si juris aliquid p
blici illorum audaciae adderetur , fore Z Quid in-N de non timendum turbarum, ac seditionum esse N In Gallia biennio ante Regem puerum , & suira non satis gnarum, qua imbecillitate matris, qua infidelibus suorum consiliis inductium haec fecis v se, ut Poysii habito Regni conventu disceptator ipse, materque inter Catholicos, haereticos
D queiconsideret. Num aliud eam coitionem , αγ quam initium tumultuum fuisse , ac veluti bucra cinam civilium armorum, atque classicum ceciis nisse 3 ita ab illa disceptatione discessum ad vim,
is atque ad bellum , cujus finis pullus cerneretur, ,, fuisse. His Regis animum nihil magis, quam intestinos motus, atque vim formidantem, a tali cogitatione penitus avertit. Itaque cum agitata
172쪽
res in Senatu esset instinetia haereticorum, Rectmentionem ejus praecidit professus de sacrorum jure statuere nihil ad se pertinere. Nam non ab Episcopis modo , sed a multis praeterra Senatori bus acriter, oc constanter defresa religionis causa fuerat : quorum Stantilaus Volskius Castella nus Ravensis non privatis unius Populi, aut gentis conventiculis conflari, & scisci divinarum rerum jura , & colendae Christianae pietatis ratio nem dixit, quae omnium salutem contineret: sed in legitimis , atque oecumenicis Conciliis traduto a majoribus more ex Dei praecepto dscerni, atque constitui. Atque ego, inquit, Auguste , μte quidem Regem meum libenter agnosco, & reconfiteor : Pontificem Maximum esse mihi non redubitanter nego. Ucangium ipsum palam profi- α
teri furorem non audentem , ne inde auctoritate Pontificis Maximi, & rei invidia , & consensit bonorum opprimeretur, partim per se in ossicio continebat, partim per Episcopos, Catholicosque alios conatibus ejus obviam ibat. Et ille dum sitos occultare studet sensias , atque utiles quoque interdum sententias in Senatu dicit, &venditans se Commendono cum haereticis alter
catur, ne illi quidem ipsi fatis fidere ingenio ejus
coeperant , quam suspectionem Commendonus studiose alebat ; atque ita hominum pro praesenti usu habebat. Sed ille in hanc cogitationem incubuerat : dc cum Tridentinorum decrcto Pa
173쪽
que provinciae conventus agere ad res Ecclesiasti cas ex scitis eorum ordinandas, Vcangius aptam cogitatis suis occasionem arripuit,& studium parendi Patrum auctoritati prae se ferens , consilium convocandi Synodum cum Commendono ha
buit, & reliqui Episcopi , & fere optimus quinque Synodum expetebant. Idem Commendonus
maxime omnium probasset, nisi suspectum Ucangit ingenium habuisset: verum ne salutari rei,& in eam consentienti bonorum studio unus adversari, qui pro officii sui munere favere maxime debebat, videretur, Petricoviam, sic enim convenerat , indici patitur Synodum, Interea observat Ucangium , ejusque consilia quam potest diligentissime, explorat, a quo ut occulte imvitatos h*reticos , capitaque eorum se compar re, ut Concilio interessent, comperit, per Nico laum Volscium Episcopum Chioviensem , unum eorum , quos maxime deditos sibi habebat, R gem , quae clam agitarentur , certiorem fecit , caverique initia civilium discordiarum monuit Itaque ex auctoritate Regis per litteras ab Ucam gio pariter , & a Commendono petentis , ut ea Synodi coactio in pacatius tempus disserretur: r jecta res est, de Ucangit machinationibus sine motu ullo occursum, & magni negotii distrimen Commendori solertia.vitatum.
174쪽
COMMENDO NI CARD. Dὸ Concilii Tridentini decretis a Rege ,
CAPUT XI. ΙNτER haec publicum Christianae Reipublicae
Concilium, quod Tridenti cum magna bscoporum frequentia , tum Caesaris, reliquorumque Regum legationibus celebrabatur, tertio pbstanno , quam Vocatum a Pio IV. vigesimo , quam a Paulo III. fuerat coeptum, ad finem pedi
venerat , explicata , atque constituta tota rati
ne , atque disciplina sacrorum. Et Pontifex Ma ximus Concilii a 'a , dccretaque clim auctoritate sua comprobasset, rataque omnia habuisset, dc referri in volumen, edique, atque pareri legibus iis imperavit. Hunc librum ad Commendo num in Poloniam misit, ac dare operam jussit, ut publice acciperetur, ex ejusque praescripto res Ecclesiastica administraretur. Ea res magn m Commendono curam iucussit , magnaeque illi difficultates propone, o tur, qua ab haeretic*rum
factione praevalida ,& Regi ipsi formidolosa, qua ab Ucangio causas publici dissidii, atque alien,
tionis quaerente. Agere cum Rege , & ei soldmlibrum tradere , ut tutius, ita neque ex digi itate rei esse, neque satis firme receptum a Resnovideri poterat quod unus non de suorum sen-
175쪽
tentia Rex accepisset. Reddere porro in Senam,' ne res in disceptationem veniret, atque etiam ne contendentibus haereticis dubio aliquo, atque imcommodo retonso vulneraretur, timebat. Hel spergae in Prustia erat, cum id Pontificis manda tum accepit, profectus eo ad visendum Stanis. laum Hostium Cardinalem Varmiensem , tum maxime Tridento reversum : is enim ob cxcellentes innocentiae laudes, atque doctrinae in amplissimum Collegium lectus Concilio ipsi Pontificis Maximi nomine cum quatuor ex eodem odidine Collegis praesederat, quo dimista Varmiam, ubi Episcopus erat, ad muneris sui functionem
redierat. Ei Commendonus erat omnibus omciis, omnibus amicitiae, atque benevolentiae nocessitudinibus ςonjunctissimus , ut facile homi num voluntates ex morum , studiorumque similitudine conglutinantur. Cum igitur aut conan dum id sibi, ut a Rege, Senatuque acciperetur, aut aljter non reddendum eum librum statuisset, participe consilii siti uno Varmiense habito proiectus ab eo magnis itineribus ad Regem conten, diti qui longe inde in illivaniae finibus Parzo- viae conventum Regni habebat. Eo Commen- donus cum venisset, priusquam aliud inciperet, aut rem cum ullo communicaret nolebat enim spatium Ucangio , haereticisque adversandi, seque. contra instruendi, csse , Regem convenit, atque cum eo de tota re diligentissime egit, quo
sibi ex sententia praeparato, cum placuisset Regi
176쪽
COMMENDO NI CARD. i ieadem die verba Legati audiri, Commendono in cubiculo suo rellisto , seque ibi opperiri jussis, Senatum ipsim ipse ingreditur, nec diu moratus
ad accersendum eum duos Senatores misit, a quibus in Senatum, qui frenuentissime iam convenerat, est introductus, auditusque magno silentio. Ille a causis convocandi, haoendique Comcilii exorsus, celebritatem , progressionem , exitum denique ejus exposuit. Nihil ibi actum, ni si rite ex veterum consuetudine , & tradito a 'conditoribus ipsis Christianae disciplinae more nihil praeterminum , quod ad explicandam divi.
narum rerum rationem , atque omnia sacrorum
jura constituenda res poscere visa sit, quod liben- tius fecisse Pontificem Maximum , ut Patrum consulta rata approbatione sua faceret, & auctoritate addita promulgari, edique, atque iis stari, ac pueri ab omnibus juberet. Horum igitur de cretorum volumen ab se Regi reddendum misis se, ut qui eo in Concilio Oratorem suum testem, auditoremque omnium consiliorum habuisset , ejus quoque scita Poloniae populis ediceret: esse vero eum caelestibus praeceptis, legibusque refer- tum librum , & cum universis Christianη Reipu- blicae utilem , tum aegris , & ab hac novarum opinionum praxitate laborantibus provinciis salutarem, ut quibus ad eum forte diem fiuctuanti bus mens in ambiro fuisset, eorum jam in ex- plicata , constitutaque sententia animi conquie-1cerent. Cum enim ab trecentis ferme Episcopis,
177쪽
is qui non sedulo iis obtemperet legiti Ino, R is que incumcniςo Conςilio, quod caelusti numineri regi dubii ro nemo possi*, qt Christi nominuis ςontineri velit, ipso auctore Deo, atque ex ipsius is doctrina Chrisii hausta vitae , & pietaxis praeς is pia tradenti suam gravato sentci,tiam subjiciat 3
quam necessaria secrorvi a Conc illorum auctor tas ad tenendam , tvehdgnaque pietaris, & fidei regulam, ne ipsi cillita e humanae intelligentiae η vero , atque rςOQ vli mi in partem inflehi, auxdetorqueri vηqR m pGςt, diloruiti refutavitque amentςs eorum errores, qui ab Ecclesia de
D ex viii ςuj libidine statui, distrahi, detor v veri r Id vero incon naod qua ne ipses qui m
178쪽
desertores Catholicae religionis non intellexisse, quamquam id quidem illi re magis fateri cogun. Ntur, quam verbis concedere velint: quippe eos
justium, ac legitimum Apostolicae Sedis Magistratum Christo Deo auctore institutum , pro cujus εfide rogavit ipse , ne unquam deficeret quem conversum confirmare aliquando fratres suos jus usit, respuentes, post concitas passim multitudi- μnes, post omnes sellicitatos ad defectionem po- cipulos , omniaque cumultibus , seditionibus, ata remis denique , ac bello confiiti , ac ξerturbata, α novos sibi Magistratus , novos Pontificatus , aut αGenevae, aut Vittembergae , aut aliis nescio qui- rebus hi angulis condere necesse habuisse;& quam rein Eccletia Catholica non ferunt potestatem , μ. eam in coetibus, & conciliabulis sitis nullo jure , ιι aut more coactis quaerere , & Calvinos , & Lu- α theros, & hujusmodi hominum quisquilias sacro- α rum Principes , & religionum interpretes pati. αAt Tridentum ad Concilium veniendi factam re omnibus potestatem , nec universos modo , sed resingulos quoque benignὸ invitatos ; datam pu- ιι blicὰ fidem , seu disceptare quis, petere, seu remonere, sive etiam expostulare aliquid voluissent, α nemini noxae, aut fraudi futurum. Adversus id is quam absurde, quam intoleranter multa haereti- ticos ut caetera sileantur , quam illud indignum, αγδd non Pontificis Maximi, non Patrum, non remortalium cujusquam judicium, aut disceptationem admittunt 3 Ipsam quoque veterem sanctissi-
179쪽
a morum virorum testatam litterarum monumentis
is de Christianae religionis fide consensionem reji a ciunt,& qui id agere, id spectare videantur,ut eram leges, & cupiditatibus suis parentes vivant, impo-ον tentiae suae, atque expetitae rerum omnium licentiae ,, divinarum litterarum nomen, & Dei Verbum praera tendunt: hoc se tegunt, in hoc delitescunt, hoc D mutuo disceptatore disseri de sacrorum jure de ,, bere contendunt: hominum judicium fluxum , D infirmum, quod labi , errare, decipi potest, sci- D licet aternantur ; tamquam si aut homines ipsis, non essent, aut errore capi, fallique mortalium D uni non possent, & id modo pro vero, sanctoque is habendum omnibus esset, quod opinati illsiue ,, rint; ea secrorum librorum interpretatio, sentem is itaque accipienda, quam ipsi probarint, aptam- is que rationiDus suis duxerint. Religionis, & fideiis jura ex sacris hauriri, atque constitui litteris nega D re neminem posse, sed ne illud quidem dubium is esse sacrarum litterarum dicta aliter ab aliis intes is ligi, extollique. Quot enim ea de re omnibus is temporibus Ecclesiae cum haereticis controversae 3 is quot nunc & nobis cum illis, & illis inter se deis caelestium dictorum vi, atque intelligentia co is tentiones 3 Cum vero obscura multa, & quaestimis nem , de dubitationem habentia sint in divinisse litteris, quae veteres illi sanctissimi, atque doctis is simi viri Augustini, Hieronymi, Bernardi, B si silii, Chrysostomi, Gregorii ut intelligerent, a- si liissique explicarent, tantum studii, laborassique ex
180쪽
hauserunt, ea nos perspiam, illustria , intellectu facilia esse dicemus Uerius, dilucidius , ac mi- noli negotio, quis illi, nos perspicere, interpre- tarique poterimus t qui neque vitae, neque inge- nil laudibus conferendi sumus cum illis claristia Ginis sapientiae , atque innocentiae luminibus : & Gquam Ecclesiae tribuere auctoritatem gravamur, eam aut nobis ipsis nostraeque auctoritati arroga- μbimus, aut ad Calvinum , ad Lutherum turbu- talentos, ac pestiferos homines deferemus: qui, ut perpetuus naereticis mos, verba Dei intervertem tares, ac per fiammam arrogantiam ad sensus, cu- α
piditatesque suas accommodantes, omnem di L civunt Christianae pietatis disciplinam: & cum om- μnis semper Ecclesiae Catholicae cum omnibus hae- α reticis lis, & controversia de sacro rum librorum re tentia fuerit, sitque maxime cum iis, qui ne- α faria impudentia Dei verba semper in ore ha- cebent, ab iis discedi non oportere vociferantur, requasi ea , aut repudientur a nobis , aut ulla lex , α
ullum in Ecclesia colendae religionis institutum resit, quod non in divinis litteris habeat funda- α
mentum: tamen illi cum urgentur, Vsque recum rerunt eb, in eamque se arcem recipiunt, ut dicta iaDei, sicut ij si aut intellexerunt, aut malitiose in . . terpretati fuerint, objiciant : denique nullam, αnili quam ipsi invenerint, aut probaverint sen- α-ntiam recipiant. Solos-ne igitur Calvinos , & αLutheros , aut alios ab his pestibus ortos Verita- α tem invenisse 3 Solos divinae mentis internuncios, α