Arriani Nicomediensis De Epicteti philosophi, praeceptoris sui, dissertationibus libri 4., saluberrimis, ac philosophica grauitate egregiè conditis, ... nunc primùm in lucem editi. Iacobo Scheggio ... interprete. Accessit Epicteti Enchiridion, Angelo

발행: 1554년

분량: 644페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

201쪽

Sed quid Apollo est: quare oracula pronuntiate quare hanc tibi sumpsit ut dicituo prouinciam: ut nimirum

esset uates, ec quasi sons ueritatis oc ut ex uniuerso o he ad eum uenirent petitum responsa quare in uestibilo eius scriptum fuit, Nosce teipsum, quum tamen sei Psum nemo cognoscat. Omnibus ne persuasit Socrates qui ipla familiariter utebantur, ut seipses curent Non certe millesimum quem*: at nihilominus, quum istius muneris functionem a Daemonio ut ipse dicebat mari datam accepisset, ei deesse nunquam uoluit. Proinde ad iudices quid dicit ' Si me absolueritis hac conditione,ut ista deinceps non agam quae hactenus egi, non acquierascam,necremittam quicquam, quin cuiuis oc adolesce ii re grandiori, quicun* se obuiam mihi tulerit,me ad

iungam ex eo sciscitans quae hactenus etiam interroga re sum solitus. In primis autem me ita uobiscum,quum sitis ciues, geram, quia genere propius scilicet me attii gatis. Tam es curiosus 5 Socrates, ec tantum a re tua ch est tibi, aliena ut cures quid tu nostra curas aut quid

est quod curae tibi esse dicas Quum mihi tecum multa sint communia, sist propinquus, teipsum negligis se ita

licet,et ciuitati prauum ciue exhibes,& cognatis improbum propinquum, ac uicinis molestum uicinum. Tu

ergo quis es hoc loco c Magnum est dicere me eum esse cui curae esse debeant humana. Etenim leoni quiuis hos resistere audet. quod si taurus ei se opposuerit,dic ei

si videbitur) tu quis es, ut ista cures c Ita habeto bone

uir. In omni genere nascitur quidpiam excellens,in b hus,in canibus,in apibus, in equis. Ne dixeris eximio: Tu quis es sin pergas, respodebit aliquando hanc proferen uocem:Ego tale quiddam sum qualis est in uesti

bus purpura, ne putes me similem resiquis. Aut naturae meae succenseas, quae me ab aliorum ingenio discrepari

tem procreauit. Quid ergo Vnde est quo d ego talis sume

202쪽

sum Inde adeo quod tu talis sis, ut possis audire ueritastem. Vtinam ita sit c At nihilominus quum talis de me lata sit sententia, ut oporteat me canam barbam, re patilium gestare, ac tu ad me tanquam ad philosophum ue

nias, conseram tecum non acerbe aut contemptim, sed isto tecum modo colloquar adolescens. Quem uis tu e

Nornare& pulchrum facere ζ Noscito primum qui sis, deinde teipsum exornato. Homo es, id est,animal morotale,quod uti uisis potest adhibens rationem. At secur cum rationem uiuere quid est c Naturae scilicet conuenienter, re persecte. Quid ergo num animal eximium illud in te est, an excellis mortalis quod es Non. At uti quod potes uisis ne illud quidem. Quo praestas alijs,r tio est hanc igitur orna, eius formam excole lenocinqs. Capillum omitte ei a quo est factus, talisq; maneat quae lem eum esse uoluit opifex. Age, si quibus alijs appella ris nominibus,ut si uir, aut si foemina. Virum ergo qui hus decet ornamentis comptum inice, no ut muler se Oare mundicias, quam natura leue ac molliculam pro creauit: ea si sit hirta & hispida pro monstro habetur, ae

Romae inter portenta ostenditur. Fert aute natura m

ris ut talis non sit. Quod si pilosius non sit, at id ei euoniat a natura, monstrum est: quod si aut tondendo aut euellendo pilos sustulerit, quid eo faciemus, aut in quo

numero recensebimus, aut quo titulo cum proscribeamus illo scilicet: Ostendam uobis uirum qui mulier esse malit quam uir. O 'miserum spectaculum. Neminem censes miraturum hanc literis sic inustam notam c Per Iouem opinor ne uellicatores quidem animaduertere

tale probrum esse ipsorum quod faciant. Quid facis bone vir, num accusas naturam tuam, quod uirum te secoxit. Quid ergo Num oportuit omnes nos taminas nasci At si sic, quid profuissent tibi munditiae, cui tenam exornasses et Siquidem omnes essemus mulierculae. At

displicent

203쪽

di licent tibi ipsi per se pili Totum ergo te ex omni

Parte tonde, aufer quicquid illud tandem est quo crescunt, ut ne erremus, ac ne ex parte aliqua marem, alia mulierem prae te seras. Cui gestis placere, mulier cutisnec Placeto his ut uir. At leuibus&glabris dei diantur. In malam cruce. si cinaedis delectarentur,num uelles propterea cinaedus quoque fieri. In eo duntaxat occupatus eris, ad id tantum natus es ut lasciuis muli ribus placeast Talis cum sis,in Corintho pro cive tege res c oc si ita res seret, praesectura urbis defungere, aut Princeps eris iuuentutis, aut certaminum curator Age uero, num ducens uxorem uellicari etiam uisc sed cui, re quamobrem Liberos quoque si susceperis, operam dabis ut uellicentur,quos deindead ducas ad rempubliacam ' Honestus ciuis, senator, Rhetor est. Tales ut no his nascant& educentur liberi,rogandus est Deus,non autem ut tibi nascantur adolescens. Sed his semel audi tis rationibus, hinc disicedens, tecum sic loquitor: Epiactetus haec mihi non dixit qui enim potuisset: Sed Deus quidam mihi benevolus per illum. Non enim in mentem uenissent talia Epicneto ut diceret, quum alias non cosueuerit alloqui quempia. Ergo pareamus Deo, ut ne in uindi fiam incidamus diuinam. An faciendum non censes Si coruus aliquid moneat crocitans, non

coruus, sed Deus per ipsum aliquid significat. Quod si uoce humana quid te monuerit, per hominem id emita renon poterit: Vt nimirum intelligas uim daemonii, quod quibusdam sic, q uibusda aliter significat& ostenadit quidpiam. De maximis autem Sc praecipuis rebus nuncio etiam praestantissimo admonere seset. Ecquidanam aliud est quod dicitur apud Homera: Quum hoc ei praedixissem, misso

Nereurio uteiora qui Jecutitur, er Argum a

Quirit crimi' obibenso in cubila

204쪽

n p t c τ E T V s. Di Ergo descendens e coso Mercurius de his admon

re Aegisthum debuit. Quare tecum etiam Dij sita loquuntur per Nereurium summi strum Iouis Argicidam.

Nempe ne uelis molliter habere quae alioqui bene sint assecta, nec exquisitis mussit s uti: sed sinere uirum esse uirum, re muliere esse mulierem, uenustum esse uenustum et deforme esse deformem,quandoquidem nec sis caro, nec pili,sed uoluntas: hanc si habueris honesta, pulcher certe eris. Vis dum ego mihi tepero, certe quo minus te appellem foedum & deformem. Videris enim mihi quiduis potius audire posse quam illud. luare considera quid Socrates dixerit pulcherrimo atq3 aetatis flore uenustissimo Alcibiadi: Perquam cupio pulcher es.se.Quid itaq; ei praecipi nil ista:Finge cincinnos,uelibcato crura: Nequaqua, sed orna animum tuum, prauas exime opiniones. Vt tractandum erit corpusculum Itasne ut natum est:alius huic prospexit,cui ipsum comitate. Num sordidume esse oportebit Non, sed hac mum ditia tamen cultus uti quae tibi congruat, re naturae tuaest accommodata. Sua enim uirum decet munditia, nee

non sua quoquemuliebrem sexum, & puerum. Si non uideatur, euellamus iubam leoni, ne sit immundus: eccristas demamus gallinaceo: oportet enim θc hunc pu rum esse, sed ut gallinaceum, & hunc ut leonem, & u

natorem ut uenatorem.

In quibus exerceri oportea eam qui uelit proficere. Et quia praestim im qiues negligamin. CAP. II.r Res suntloci quibus exerceri oportet eos qui ad s. I stigium persecie uirtutis contendunt. Primus estque tribuimus appetitioni, 5c fugae: ut siueappetat, nofiustretur seo desiderio: siue fugerealiquid cupiat,non incidat in aliquid. Secsidus cotinetconatuum in aggre C diendo,

205쪽

diendo aliquid, ues in desistendo ab aliquo industriam,

ac simpliciter ossicij rationem ut ordine,ut non sine causa,ut non negligenter aliquid fiat.Tertius complectitur ut ne qua fraude implicet, aut ne quid faciat praeter de corum. Praecipuus uero is est qui uersatur in assensioni hus, re qui maxime requiritur in affectibus modera dis. Assectus enim n5 est causa facti alicuius nisi appe litus frustretur, aut declinatio seu suga aliquo implicinti est qui pertui bationes, tumultus, laustrationes re is fortunia inuehit: qui ploratus,inuidias excitat: qui facit

invidos,& obtrectatores: quibus impedientibus,rati nem exaudire n6 possumus. Secundus est in persequendo ossicio. non enim oportet me sine assectu omni esse ut est statua,sed respectus obser re naturales,& aduentitios, ut pium scilicet decet, ut filium, ut fratrem, ut pa trem,ut ciuem. Tertius est qui iam persectis contingit, nempe costantia,& in his ipsis custodiendis expers poriculi cautio. Ita ut ne per somnium quidem uisum alia quod non animaduersum nos suffigiat, nec quado la gius biberimus,aut quando atra bile uexamur.Illud,six quiunt, siupra uires nostras est. Certe qui nunc sunt phialosophi, primum item* secudum locum relinquentes, consistunt in tertio. Docent ut sint interrogandi s logismi coarguentes propositiriri, concludentes hypotheticos, praeterea mentientes. Oportet, inquiunt, uer sentem aliquem in huiusinodi materiis cautum esse, ne . . insidiosa oratione aut captiosa decipiatur,siquidem um

inia is 'ςJς uix persectus. Tibi ergo id unum deest, alijs sa-

tis te exercuisti. Si lucellum propositum sit, falli te non huisi ho tu sini : quando uideris elegantem puellam, resistis phan

infibia cr tasiae . quando uicinus tuus haereditatem creuerit, non. Mue, s morderis. nihil amplius tibi deest, quam ut ne vacilles bis reprae- in his quae ratione comprehenderis. Miser, discis porro hodit. haec tremens oc anxius, ne quia te contemnat, semper querens

206쪽

gprcT ET V s. roquerens mihi quis de te dicat aliquid. Quod si ueniensi aliquis ad te dixerit, Cum incidisset sermo quis esset optimus philosophorum,quidam dixit,lsse unus est phialosephus, hac nimirum laude animula tua, quae digito Prius grandior non erat,duobus cubitis maior est faeia. Quod si alius quispiam huius iudicium reprehedat, ac eum nihil dixisse contendat, dicati no dignus cui praebeat qui iam aures, ecquid nam scit c Primorum rudi mentorsi gnarus,amplius nihil est quod intelligat.Mox mentis compos no es, palluisti subito, exclamas,Ego ei ostendam qui sim,& quam magnus sim philosophus. Ex his ipsis qus sic agis cernitur qualem te in alijs sis exohibiturus. An nescis Diogenem quendam Sophisiam hoc modo deprehendit se, cum medium ei porrexisset digitii, postea suribundo eo, Hic est, inquit,siridemo stravi hunc uobis. Homo digito non demonstratur ut lapis, aut lignum: sed tum quando animum ipsius quicpiam demonstrarit, ac sententias, ipsum ut hominem o stendi consentaneu est. Consideremus porro tuas quique sententias: non enim est obscurum, te uoluntatem tuam & arbitrium in nullo, quod sit arbitrarium, pone re: sed extra aciem intendis, ad ea quae uoluntatis arbitatrio non possimi gubernari. Quid ergo nobis dicet ille, re quis tibi esse uideberis Si philologus es,si Chrysippa

legisti, aut Antipatrum, quod si etiam Archedem Rha hes nimirum omnia, quid insuper anxius es ac cura Raaris, quo minus ostendas nobis qui sis: Vis dica tibi qualem te nobis ostenderis c Hominem scilicet qui te cor

tuleris ad nos humilem, morosumaracudum, timidum, omnia reprehendentem, Omnes accusantem, nuquani

quiescentem. Haec nobis de te indicasti. Abi nunc , eclege Archedemum. Si mus deciderit, aut pei sonuerit, formidine morieris Talis obitus tibi eueniet, qualis ex .

tinxit haud ita pridem quendam Crinin, qui sibi etiam C a multum

207쪽

ertio numeratur etiam niter Stoicos autores

in uita Zenonis.

2o4 A R. R I A N rmultum uidebatur sapere,quod legisset Archedemum. Infoelix, omittere haec no uis ad te quae nihil pertinent: Legeda haec sunt his qui sine perturbatione ista possunt addiscere, qui dicere queant, No irascor,non cottistor, non inuideo,n5 prohibeor,non cogor. Quid reliquum mihi est uacuus sum inutilibus negotijs , quiete ago. Perspiciamus modo ut sit uersandu nobis in rationibus quas in cotrarium quispiam contorquere potest: constaderemus quo pacto hypothesi constituta, ei qui eam de sendit, absurdi nihil necessse sit cocedere. In huiusnodi rebus & studiis isti sunt occupati. At qui uitam aput mi nime laboriosem, delicateς uiuunt, his couenit secum accendere, prandere si ita res postulet, etiam canere M saltare. Quum autem nauis mergi incipit, accedes tum ad me effers spharos, quod significat speciem quandam tibiae, atq; etiam pharomspecies haec est amphorae.

MAteria honesti et boni uiri est principatus mentis

quem ipse in se obtinet,corpus uero medici est ocunctoris,ager materia est agricolae.Caeterum opus per secta uirtute praediti hominis est,uti uisis secundum nasturam. Omnis porro anima ut naturaliter propensa estre uero assentiri oc a falso disiidere,& in obscuris atque ambiguis se sustinere: ita quo* ei insitu est ut ad bona appetitu quodam incitet, ec a malo declinatione quadaresugsan sc in his qus nec bona sunt nec mala, neutram

in parte moueatur. Quemadmodum numulario no lucet pro adulterina re cere moneta Caesaris, aut qui uescit olera: simul enim ut effigiem ostenderis, uelis nolis, pro re uenalinumum accipias necesse est. Haud longe secus res coparata est ratione an s. Bonum obiectum statim commouit atq; illexit animum ad se, malum Uero aspernatione sui excitauit, ac repudium. N et uero unquam

208쪽

EpIC TE TV s. to unquaeuidens boni uisum respuit anima, nihilo magis atq; Caesaris monetam. Inde dependet omnis motus rehominis oc Dei. Ob hanc causam prςsertur bonu omni ei quod alioqui nobis coniunctissimum est. Nihil mihi di patri commune est, sed ratione boni commmunica mus. Heus tu quare es tam durus oc inhumanus 'Ta lem me uoluit esse natura, nomisima hoc mihi dedit Deus. Quocirca si ab honesto& iusto discrepat bonu, α patris oc fratris Sc patris ratio nulla amplius apparet, nec res ulla alia in medio relinquitur. A t quod mihi bono esset, id mitto & tibi ipsum concedo. Quamobrem id sacis quia pater sum tuus. Sed no es bonum meum. Frater tuus sum. Sed non bonum meum. Quod si istae rabes a mres in recta uolutate & proposito collocatae suerint quo uer est qua

nimirum respectus rectae rationis observentur bonum permutan- scilicet efficiuntur. Qua ratione fit de reliquo, ut etiam tur merces, qui interdum bono aliquo externo cesserit, uero bono virtut tamen potiatur. Adimit opes tibi pater,sed auferens nihil nocet, plus agri possidebit, atq; eum tantum quan p pti tum uolet,num Propterea plus etiam postidet uerecuti 'di animi,fidelis, aut fraterno amore incensi ex hac possessione quis te potest e cere ρ' Ne Iupiter quidem. sed an

id Iupiter nunquam facere uolet, id* omnino meum ciam id si secit,& mihi id concinit quale ipse habebat bonum: in uitam ut quod prohiberi, quod cogi, quod impediri non possit. ture des Quod si monetam aliam quam haec sit legitima) alicui quia ostenderit quispiam, prol ea redimat aliquid a laedito. principis re, tanquam fur scilicet uenit ad regenda prouinciam. s . Proconsul qua moneta utitur argentea scilicet. Osten. τμ l. V de, re accipe quod libuerit. At uenit moechus, quast

moneta utitur Puellis. Accipe,inquit, monetam hanc,&uende mihi inhonestam reculam. Da, ct empta ha oaevi poshe. Est qui exoletos cupiat comparare, da nQmisma,qsuivirclinii

quod uoles, a me accipito at* impetrato. Esi quidam C 3 uena

209쪽

zo is

A R R I A N I 3s mone uenationis cupidus. Et si quis dicat, Da equuleum pus laboria ani chrum, aut catellum, flens at* suspirans prae eoru cupiami ip γ ditate, alia quaecunque uoles tibi diuendet. Intrinsecus' ὐκ- , ergo quidda est quo ad permutatione cogitur, nempe is qui moneta laanc constituit. Ergo ut respiciat simula . r. crum illud perpetuo, in exercendus. Ac quam prima f. ut suus te m ne lesio proripueris ante solis ortum quemcunq; ita frequi uideris, quemcunq3 audieris, diligenter excute,respon bus redivisi de tanquam ad quaesitum quoddam. Vidisti quem putam' praua chrum aut quam pulchra: Affer regulam aut canonem p M. quo deprehenditur utrum in potestate sit nostri arbitrii Pro ucra an uer dextra. Si est extra, Sc non uoluntarium, exime o Πή ιη' ac proh ce. Quid uidisti luetiam quendam propter obi ει ἡά- tum M', C nonem applica.Mors est ex eorum numero quae in pol te nostra non sunt. Ad te nihil pertinet, iis hi ita tone e medio obuiam uenit consul Canonem adhibe. id est consulatus ut eius simus compotes in nostramo quoi ne est potestat an no.' Nequaquam est. quare auso remesis, nee repudia illum. Non est arbitrium. Retice, nihil ad te. I mat lex ut ta* studiose istud si ageremus,oc in eo quotidie exercem per ας remur ab ortu usq; ad uesperam, proficere aut consequidi ita me Deus amet possemus aliquid. Nunc ueis, ro si/tim a qualibet phantasia occupamur oscitantes,dc' o duraxat in schola aliquid auditur quo parumper excitemur. Egressi uero quado uidemus aliquem lugentem, Per si dicimus. Si consulem,o beatum illum. Si proscriptum, o miserum, Si pauperem, o calamitosum, non habet quod comedat. Huiusmodi prauae opiniones euel

Iendς sunt in eo est nobis elaborandum. Quid flere est, quid eiulares opinio. Quid concordia, quia dissensio,

quid morositas, quid reprehensio, quid impietas, uana loquacitas haec omnia sunt aliud nihil quam opinio ecopini es quidem de his rebus quae in potestate nostra non sunt, Perinde tamen habentur atque si essent bonae

210쪽

E p I c T E T V c. rortui mala nostra. Tantundem studii conserat quispiam in sta quae sunt nostri arbitrii, sponsore me exhibebo,

sere ut quae ad ipsum pertineant, optimo statu confir mentur omnia. Ut pelvis repleta aqua, sic anima quosque. Nam ut splendor incidens in aquam, sic phanta sae quoq3 sunt comparatae. Ital cum aqua commoue tur, uidetur etia radius Sc splendor commoueri, qua mauis non moueatur. Haud longe secus si cuius ratio ob tenebrescat, artes quidem ec uirtutes non confunduntur, sed spiritus illi quibus insident, quibus quiescenti hus Sc illae con quiescunt.

Ad eum qui in theatra praepostere eficiosius erat. cap. IIII

aeses Epiri quum indecentius cuidam comoedo In meae officium suum praestitistet re ob hanc causam publi sis interiace conuicijs incesseretur, quum esset denuciatum quod 'rijs auidelicet male audiret, commoto eo aduersus obtrecta. μο torcs, Quid, inquit Epictetus, mali secerunt non minus h e illi studiose cura rut sua at* tu tua. Eo di te, Nunqui et 2 sua officia & studia ad hunc exequitur modum Te in- tiabis do tuentes, respondit, suum scilicet praesidem, re Caesaris res urebaamicum atq; procuratorem, tam studiose ista agentem lib. Q. Amac serio, quidni ipsi etiam suum declararent studium: biit. di Nam si talem nauare operam nondecet,& tibi erit ab oram quos stinendum: sin uero oporteat, quid grauate fers si te oo Memia Crderint Nam quos ad imitandum magis proponat sibi βμων impleriet quam superiores vos ad quos respiciunt quo it 'Π- quum in theatru uenerint. Vide,inquiunt, Cssaris pro. M procurator quam sit studiosus spectadi exclamauit, &ego

clamabo: exiluit,& ego exilia. Servi eius sedent uocife- erantes, ego autem quuseruos no habeam, pro omnibus Loquitis quantu ualeo tollam clamorem pro me.Ergo te scire o autem deportet quu ingrederis in theatru, quod nimiruta quam Nerone. regula ingrediaris, Sc exemplum aliora: quo nimirum

modo spectaculo adesse debeant. 4rae igitur est causa quod

SEARCH

MENU NAVIGATION