Arriani Nicomediensis De Epicteti philosophi, praeceptoris sui, dissertationibus libri 4., saluberrimis, ac philosophica grauitate egregiè conditis, ... nunc primùm in lucem editi. Iacobo Scheggio ... interprete. Accessit Epicteti Enchiridion, Angelo

41쪽

ditae Sed quando Zephyrus flabit Qirrum indelicet es

commodum uisum,aut Aeolo fuerit, ὁ bone uir.Neque enim te dispensatorem Deus constituit uentorum, sed Aeolum. Quid ergo nobis opus est facto Nempe ut ea quae nostra sunt in potestate, quam rediissime adoria mus:rcliquis autem rebus utamur, prout dant sese. Sed quo pacto sese dent rogas Eo nimirum,quo uisum fue rit Deo. Sed fasineceue mihi esse, ut unus ego capite plectar. Num ergo hoc animo eris, ut cupias simul omnes truncati capite,ut ex ea re sola ' aliquid capias Anxis fani uero abnuis ita porrigere ceruicem, ut ipsam Lateranus des. Porrmit Romae, quum supplicio capitalia Neronea ceretur Protense enim collo, cum ictum accepisset imbecilliorem, quam ut eo caput amputaretur, cu parumper se cotraxisset,iterum porroit ceruicem.Quin etiam priusquam extremo assiceretur supplicio, a liberto Ne ronis Epaphrodito de coluratione interrogatus, respondit:Si quid est quod uolo,ipse dica domino tuo. Quid ergo in his meditatu habere casibus oportet Ecquid'na aliud,quam nosse quid meum, & item quid meum non sit: quid mea sit in potestate, re quid non sit. Mori mihi

necesse est: num etiam ingemiscerer uinculis detineri: num etiam eiularer in exilium pelli: sed quid prohibet, quominus &ridens, ec hilaris, & magna tranquillitate animi selu uenam Profer arcana. Non proseram istud enim in mea est potestate. At uincia te. Mihi ne uincula inincies Vt crura uinculis astringas,arbitrium tamen nihilominus meum erit, quod ne Impiter quidem uincere' potest. In carcerem te conmeia,truncabo te capite. Num dixi aliquando tibi,ceruicem meam solam no posse prscidi In his elaborare oportet philosephantes, ligc quoatidie commentari, in his exerceri. SicThrasea solitus est loqui: Malo hodie quam cras interfici,aut in exilium rotegari. At vide quid ei dixerit Rufus: Si, quia alterii grauius est, magis deposcis, quid stultius hac optione sin

42쪽

quia leuius, quis delectum hunc concessit tibi ρ' Quare

non potius in eo te exerces, ut sis contentus rebus con

cesila oc oblatis Quo cum respiceret Agrippinus, quid Agrippia quaeso dixit c Ego mihi ipsi non uolo esse impedimen- ημε. to . Denunciatum ei suit, quod in senatu accusaretur. Bene vortat, inquit. Quintus aduenit dies, quo solebat se exercere,& Digida lauare: Eamus, dixit, in palaestram. Luctanti quidam ait: Ahi,quoniam damnatus es. us suit, utrum exilio an morte plecteretur:Exilio,respondit. Sed de bonis quid Haec tibi adempta non sunt. Ea mus ergo in Ariceam, & isthic prandeamus. At id iapsum est meditari quae meditanda sinit nobis, nempe prosecutione, declinationem, comparare item ea quae . impediri non possunt, nec quae sint casibus incertis ob noxia. Mori mihi necesse est. Si modo oportet, moriar sane: sin uero no multo post, prandebo nunc, siquidem tempus illud postulat:ac deinde mortem oppetam. Sed quomodo morieris i par est eum qui ea quae sua non sunt, sed aliena reddit.

Quo pacto suum decorum seruore qui sis posit in omni resuscipienda. c A P. II.

PArticipi rationis animali, solum id quod rationi rea

pugnat,intolerabile est: quod uero ei cosentaneum est, facile sustinetur. Etenim uerbera ac plagae natura sunt tolerabiles. Sed quo modo Considera, ut Lacedaemon 3 uerberibus accipiantur, steti sela disciplina, qua intelligunt recte id fieri. Suffocari laqueo,ne ipsum qui dem tale est ut non possit sustineri. simul enim ut quis

didicerit a ratione non abhorrere, discedens n6 abnuit , suspendi. Quo cuncydenit animum aduerteris, a nullare perinde animal premi atq; ab experte rationis natu ra : ac iterum non alio pertrahi uehementius, ait ad id quod rationi consentaneum sit, experiemur. Verunt men aliud alii uidetur consentaneum , vel non consen

e laneum,

43쪽

taneum, quemadmodum etiam bonum & malum, utiale item 5c inutile: ut hanc ob causam institu tionis ac diasciplinae uel praecipue indigere uideamur, qua imbuti, quid deceat,quid non, cognoscentes, iudicium illud reah singulis in quibus uersamur quoad consentanea sit, adhibere queamus. Proinde decentis ac indecentis

operis iudiciu describiturno modo reru quae extra nos sunt,& quibus utimur, momentis,uerum etia suspersonae respeictu quisq3 id poderat. Uidebitur equidem cuso

Piam conuenire ac consentaneu esse, tenere matula: ei nimirum qui eo respiciat, ut si no teneat,plagas metuat, re uictum non habeat: sin aute teneat, nihil patiatur a

sperum, aut triste. Idipsum uero alii cuipiam tam intolaphis iubes r/ndum uidebitur, ut no solum ipse praebere matulam, uribi, fila sed ne inspicere quidem prs bitore ac ferre positi. Quod

dirisu , qui si e me sciscitere, utrum porruere matulam an no de misistis beas assentiar equidem tibi,s a te pluris fiat cibum accis porrigit. pere quam no accipere, ac tundi uerberibus maiorem censes esse ignominiam. Quare si talibus opinionibus tuas actiones metiris, abi oc praebeto. Attamen conseri taneu illud no existimo ego quare teipsum ad costium hoc non etia me, adhibebis. Tu etenim es, qui teipsum quanti sacias, optime noris, & quanti te addicere uelis: alii enim pro aliis sese uenditant. Quocirca Agrippiamippi nus, secum cogitanti Floro, utru ad spectacula Neronis

nus.

ei esset descendendum, oc si quid usui esset suppeditan γ' dum autor fuit ut descenderet sciscitante porro Floro, quare ipse etia n6 descenderet respondit, Quoniam id consit 3 ego nH capio. Nam qui semel in huiusmodi rebus cogitatione suam defixerit, ac in his quae sunt extra se plurima momenti opinione suffragio suo ponit,si milis est his qui sua ipsord saciem obliuiscuntur. Quid, si quiunt, me rogas, mors optabiliorne sit, an uita ita sentio, ut uitam putem esse potiore, nec puto dolorem. praestare

44쪽

EPIc TE TVS. D pristare uoluptati. At nisi Tragoedis opera mea praestiatero, capite plectar. Abi ergo, re naua illis opera tuam: ego certe Tragicis Iudis intereste no uolo. Qui aut istud fiat,interrogas: Quia uidelicet tu temetipsum censes fi- S iristum Uuoddam esse ex multis illis, quibus contexta est q*imfueru' toga. Ergo quidnam, aut in quo tibi est elaborandum nempe ut in id incumbas, quo possis alioru hominum V ro,qpμ

esse similis: quemadmodum unum filum prae alio nihil I

habet eximij. Verum ego id ago ut sim purpura, quae in 'praetexta non multa alluit: illustre quiddam, splendi dum*, ac quod aliis ornamentum decorenam cociliet.

Quid ergo mihi praecipis,ut me similem exhibeam multis hac enim ratione qui possem esse purpura Ac idipsum Priscus quoq; Helvidius intellexit, re ita sentiens Priseim Brise talem quom praestitit. Etenim Vespasianus cum per Mous.

nuncium monuisset, ne ingrederetur senatum:rcsponadit, In tua est potestate ut me moveas ordine senatorio.

Quousm tandem igitur me ingredi oportebit Ingresdere sane, sed os contine. Non roga sententiam: & tascebo. At oportet me rogare sententiam. Ergo decebit, iut quod iustum re aequum mihi uideatur,respondeam. Si dixeris, interficiam te. Num aliquando me immoratalem esse diximinterseceris, tu tuum, ego meum prae stabo.Tuum erit occidere, meum uero occumbere sor, liter:tuum est agere in exilium, meum egredi sine moe stitia ac aegritudine animi. At Priscus cum esset unus,

quid profecit quid prodest purpura assuta togae: nuns quid aliud praestati quam ut ei sit ornamento, quia puro pura Sic Priscus etia aliis tanqua insigne exemplum Proponitur,at inter multos effulget insignis. Alius suit quida, cui Cssar turbulento illo rem statu,ne senata a ingrederetur cum dixisset: Gratias, inquit, habeo tibi, quod mihi peperceris. Hunc quidem ut interdicto araceret senatu, nihil fuit opus: propterea quod sciret, astu

ea turum

45쪽

turum se 1pso hi consessu tanquam testaceum uas, aut dicturum ad arbitrium Caesaris: θc plura etiam additurum qi ipse proposuisset. Haud longe secus res habet

rubri or di ratio Athletae cuiusdam, cui omnino, nisi Patere titμ ρ tur sibi amputari uirilia,moriendum erat: ad quem sta ter accedens philosophus is erat) sic eum est allocutus: Age stater, quid facies praecidemusne partem illam, ut iterum deinde in palaestra uersari possimus Renuit: ac perstans in sententia, diem suum obihi. Quaerente deinde quodam, quo istud more oc instituto fecisset u trum ut Athleta, an tanquam philosophus crespondit, ut uir in Olympijs fama celebratus, in his* certaminishus exercitatus, atque in hac palaestra uersatus, non a

tem iuxta batum oleo plenum duntaxat unctus . Alius proinde quidam fuit, qui se,quo minus iugularetur,no recusaturum diceret, si modo absq3 ceruice uiuere pocm pro set. te illud est cuique personae congruens decorum:

φω tanta eius uis & esicacia apud eos, qui assuefacti ars P seipsis, in deliberationibus afferre possunt quod ipsos deceat. Age Epictete, tonde capillos,siquidem es philosophus. Nolo inquam tondi. At amputabo tibi cer uicem. Siquidem melius tibi erit, no impedio quo mi nus istud facias. Sed quaerat fortasse quispiam, quo modo suae persenae quisque decorum percipiet, aut exsploratum habebit Vnde quaeso est, quod taurus, inua dente leone, solus abs* monitore sentit se instructum, sess ipsum propugnatorem offert pro armeniis c Nonne perspicuum est, simul ut nactus sit apparatum illum zuo possit propulsare vim, non deesse etiam sensumitus possessionis: Proinde quiuis etiam nostrum con kius sibi erit, quemadmodum ad uiuendum sit instruis ctus. Non enim taurus subito fit, nec derepente exi P siit uir generosus: sed rebus oportet difficilibus exerisceri , praeParari etiam, ac non temere dc inconsulto

sereti

46쪽

EPIc TE TVS. 3 Diri, proslientem ad ea quae ad se nihil pertinent. Duntaxat cogita ὀ homo, quanti uelis addicere tua in deligendis rebus arbitrium. Hac cogitatione si nihil aliud,id certe consequere, ut ipsum no paruo diuendas. Eximium uero si quid est, ec magnificum: id alijs conagruet magis, Socrati nimirum ac similibus. Sed quint,ut non multi aut plerissi tales essiciamur, quum simus natura habiles: praesertim quum equi fiant omnes cele res, ec canes omnes sagaces: Cum lim tardo ingenio, etiamne desistam ab hac exercitatione Nequaqua. Epi clietus melior Socrate non est: si non sit, deterior tamen Est aliquὸ non est, quod mihi satis est. Non enim si Milo esse non prodire t possum,iccirco corporis omnem abijciam curam: nec si nM, Cy rCroesus no fiam, ideo acquirendi studium omne deposnam: nec si ad summa perueniendi, spes nulla uobis a p.

Pareat, ea re omnis exercitatio meditatioq3 relinque da. Quotiam pambae opinione imbutis aliquis, Deum uidelicet esse patrem hominum,in Ommbus deinde Li s

uersetur. c A P. III.

SI quis huic opinioni ex animo, atq; ita ut ipsius prae-

stantia postulat,assentiretur, nimirum nos Procrearatos a Deo quodam insigni naturae principatu, ac pro terea Deum patrem esse deorum atΦ hominum: haud dubie nihil humile aut abiectum de seipso cogitaturus .esset. Quod si Caesar te adoptaret, supercilium tuum neramo sane ferret. Si ergo Dei te filium agnoscis, non te esseres At istud nos non facimus iam: propterea quod duo haec in ortu nostro confusa sunt oc coagmentata, corpus scilicet, quo comunicamus cum animalibus re liquisn ratio ali intelligentia, qua couenit nobis cum Dins. Quare non ulli,& maxima quidem pars, ad morotiseram illam at inscelicem cognationem naturae pro pensiores sunt: quidam uero, re perpauci, sese ad diuisnam ec beatam illam adiungunt cognationem naturae.

scit

47쪽

33 A R R I A N ICum porro sit necesse quemlibet re qualibet sic uti, pro

eo ut de ea senserit, pauci nimirum illi qui se natos cenissent ad fidem, ad pudorem, ad cautionem prudenter ustendi uisis, de seiplis nihil scilicet cogitat humile aut ab tectum. Plurimi uero illi cotra faciunt. Quis,inquiunt, tandem mihi uideor Certe misellus homuncio, & caoro inlaelix,& reuera misera. At melius etiam quiddam habes carne: quare misso illo, &neglecto, carni duntas xat es deditus rob huius societatem declinantes a me liore natura quidam lupis similes efficimur, dum sumus

perfidi, & inlidiosi, oc ad nocendum parati: alii leoni

bus,quia seri immanes, ac truculeti: maXima uero pars

uulpeculae sumus, aut si quid aliud in animalibus pro monstroso habetur. Etiamne aliud quiddam est male dicus aut malevolus homo, quam vulpes, aut si quid ea est uel ignobilius, uel contemptius Circunsipicite ita , 8c curate, ne quando huiusmodi calamitatibus obno xios fieri uos accidat. De profictu. c A P. III LIS proficere dicendus,qui institutus a philosophis, di

dicit appetitionem esse bonorum, declinationem ue romalorum:ac praeterea, quod tranquillitas uacuitast affectuum aliter non contingat homini, quam si ipsius appetitum nihil unquam frustretur, sugiendo autem &declinando in malum non incidat. Praeterea qui ratio ne appetitionis omnia praesidia uiuendi a seipso expe ciet, oc supra omnia se effert, declinationem uero ad ea duntaxat adhibeat quae sub delectum oc arbitrium ca dunt. Si quid enim declinauerit eoru qus sub delectum nostrum non cadunt, haud eum sugit certe, quin ita incidere aliquando possit, ut uitare non liceat aliqua cauistione oblatu periculum, quo necesse sit si uirtutem arbitretur esse talem declinatione) calamitosum & mis

tum existere. Quod si hoc de se promittit uirtus, senti

48쪽

EPICTET V s. mirum conciliatricem esse secticitatis, affectuum expultricem, traquillitatis animorum procuratricem, nonne

prosectus ad eam sic reserendus est omnis, ut ad ea quae iam dixi singula sit accommodandus c Nam quocuncs nos persectio alicuius rei prorsus adduxerit, eius pr gressu etiam 5c appropinquatione definiri aequum est prosectum. Proinde qui sit ut uirtutem id esse, quod dixi, fateamur: prosectum uero in alijs quaeramus, atque ostentemus: Quodna opus uirtutis tranquilli tas. Quis

uero profecisse dicendus si multos Chrysippi libros

euoluerit At uirtus non est,ut liquet, perlegisse Chry sippi commentaria. Nam si sit, absq; cotrouersia uerum 6c concedendum erit, prosectum nihil aliud esse quam multa Chrysippi scripta intelligere. sed nunc cosessi sitismus, alio nos resipicere definienda uirtute, re alio dum definimus progressionem in ea, nempe prose 'ium. Is,

inquit, iam potest sine interprete assequi Chrysppum. Recte igitur,d homo, profecisse eum dicis: sed quonam profectu Quid illudis ei, quare eu abducis ab animad

uersione 5c sensu suorum malorum Non uis ostende re opus uirtutis, ut discat qua ratione ei sit proficiendsie

Prosectu igitur, o miser, quaeras illic, ubi occupatus esse debes. Sed in quonam debes esse occupatus In prose quendo & sugiendo:ut uidelicet ne seustrere, & ne ciracunueniare,ut appetedo dc refugiendo peccato careas. Primi sunt illi primi, inquam,loci, quibus ex necessita te est insistendum. Quando autem tremens et Iugens id agis ut ne quod in malum incidas, certe non est ut te a bitrere proficere. Tu itaque tuum mihi ostende prose istum. Perinde autem facis, ac si Athletam compellans, petam ab eo ut humeros suos mihi ostendat: is uero nolium eros, sed halteras proserat in medium. Considera,

tu quidem & halteres praesto sunt, ego aute industriam ec opus spectare cupiebam.In manus sume de appetitu

uolumen,

49쪽

uolume, ec considera quomodo ipsum euoluerim. Maacipium,no illud quaero, sed quemadmodum te geras in prosequendis 5c sugiendis rebus, appetendis respuenis

dis*, ut sis deditus, ut te ac modes ac pares ad res ob eundas, conuenient e naturae, an ab eius praescripto

dissentiens. Si conuenienter, declara istud mihi,& late hor ego te profecisse: sin uero discrepas, abi,& non modo interpres sis librorum, sed etiam ipse coscribe si libet talia. At quem inde percipies fructu An nescis totum librum quin* eminumulis r Igitur ne in alio opus u strum, & in alio prosectum collocetis. Sed qua nam in re est prosecstus c in ea nimiru, ut quispiam desistens ab

externis, sese totum reuocet ad iudicium 8c delectu rorum, in eoi occupatus sit & elaboret, ut co sentientem animum naturae obtineat, eX celsum, libem, qui a nullo

prohiberi aut impediri possit, constante re fidele, uereacundum .Praeterea qui didicit, cognouitan ea qus sua in potestate n6 sunt, si quis ea aut cupide delideret, aut rea fugiat, eu nec costantem nec libem esse posse, sed in his rebus fluctuante simul uarie iactari, ac modo his modo alijs assieetibus agitatum exardescere. Quin etiam idem obnoxium sese his exhibebit, quom ope ista uel acqui

runtur, uel quo minus ad nos perueniant impediuntur.

Proinde qui profecit, mane e lecto surgens,ossiciosa etiam illa obseruat 5c custodit: siquidem lauat ut uir bo

nusWinteger, item comedit ut uerecundus, ac quavis re oblata tanquam materia nactus aliqua, praecipua illa exorcet uirtutis munera. Nam ut cursor currendo, &cantor canendo, sic qui proficit ueritate rerum exerceatur. Idem si aliorsum se conserat&quasi peregrinetur, non temere quicquam facit. Si se studiis ac libris addi. Xerit, in eo quoque genere strenue elaborat, quasi qua dam peregrinatione suscepta. Quinetiam iubeo, inde domum se recipiat, nec domestica negligat, propterea

50쪽

E p r e T E T V s. mquod & haec ipsius quaedam sit peregrinatio. Si proci

ratio nulla sit , restat ut hoc meditetis,quo nimirum p eio detrahas uiis ludius oc lamentationes,&ne subinde in hanc uocem erumpas, Heu mihi, xme scru: neue succumbas uel afflidiae uel prorsus aduersae sortunae, ut cosideres quid mors sit, quid fuga, quid carcer, quid cicuta: ut nimiru deletus carcere efferre istud possit, o a

mice Crito, si dijs ita uisum est,fiat sane. Ac no illas ene, ita, .rat uoces: Miser ego, consessius senio, ad haec tempora ' , p . . canos meos reseruaui A' quo ista dicuntur Credo pu is c ιtabitis illum esse ignobilem quedam re abiectum, a quo tone. haec dici sit cosentaneum. Nonne Priamus sic loquitur re praeterea quot reges ita loqui solent Nam quid aliud Tragoedia est, quam repraesentatio numeris compro Tragoedis, hensa ac uersibus asse fluum c quibus admirantur lio mines quae sunt extra se. Quod si decipi est, id addisceare, quod nimiru externa quae uoluntate nostra guber nati non possint ad nos nihil pertineant: non respuo sane hanc imposturam, qua placide & sedate possim ui tam transigere. Sed uos quo animo sitis cogitate: quid autem uobis prodest Chrysippus c Vt noris, aiunt, haec falsa esse,non autem illa quibus paratur tranquillitas, reperturbationum uacuitas. Sume libros,& intelliges uora Ac consentanea esse naturs,quibus sedantur affectius. O' Delicitatem ingentem, o praeclarum beneficiorem eum qui nobis demonstrauit uiam. Equidem templa, ec aras Triptolemo undiss mortales extruxerunt, quod chosipputis agresti ad mitiorem uictum caelumque corporis hu- Triptole-maniorem traduxerit. Et porro qui ueritate inuitam, mo diuinis dagauit atque illustrauit, eam* uniuersos edocuit ho- bonoribus mines, non tam ad uiuendum quam bene uiuendum accomodatam: quis unquam uestrum aram dedicauit,

aut fanum struxit, aut estigiem posuit c aut quis pro boneficio tanto se supplicem exhibuit deo e Num quia ub