Speculum sapientiae matronalis, ex vita Sanctae Franciscae Romanae fundatricis sororum turris speculorum, panegyricus Authore Andrea Valladerio..

121쪽

Uita Sanctae suum penetrale sic ad dixerat, ut non illa vivere, sed

Christus in ea vegetare, sentire, intelligere,&velle vi derctur, atque iam cum Apostolo diceret,et mo autem, iam non igo,vivit vero in me C stus; Iam cum alia sponsa caneret. Ego doimis, ' cor meum vigilat. Quippe, ip-psus se sibus ad res humanas omnino sopitis, mortuissque, solus ille in illius pectore vigilabat .vivebatque, quem ex Salomonis Rabbini interpretatione corci tum suum non immolitὁ appellabat ; Iam illud si uis si me praegustabat, Fasciculus myrrhae dilidius meus mihi

inter ubera mea commoralitur: nempe Theodoretus in quit. in praecipua animae mea parte cilicet in corde, quod inter ubi a collocatum est. Iam ad extremum cum magno Cypriano in illud erumperct. Dico igitur Domino meo, . δύ-NA D us meus es tu, dicit mihi dominus meus, ego Dominus

Deus tuus, homo cuius Deus est quid amplius quaerit Z si cis tu Deo, susciat tibi Deus. Quadam visione caelitus collustrata iussa est versare senaper animo supremum amore,Quo inde ab ternitate nos Deus benignissim & libera illi inius dilexisset, eoque potissimum dilexis se sivi ignominiosissimae patibulo crucis mortem non dedignaretur oppetere , quo posset mortalis homo

una cuna Deo aeterna illa vita vivere: quo ex tempore, nunquam intermisit quoties oraret, quoties de caelo, de Deo, de rebus diuinis alijs cogitaret, spon siti in caelestem ardeter orare, ut ne se unquam a suo amore di

uelli permitteret, sine quo vita illi acerba, & intolera bilis, extremique supplicii quam simillima; cum illo deliciosissima, atque iucundissima viveretur. Hinc

122쪽

Franciscae Romanae. cerumpente foras inccndio, sua conflagratione incendere mortales omnes cupiebat ; indolescebatque inc-dullitus illius animae deploranda sanguineis lacrimis infelicitatem, quae Deum toto pectore minim arderet, a quo ipsa, caeterique homines sempiterno amore praeuenti, ad eum redamandum, aeterna obligatione 'anticipati beneficij,impellerentur. Nam quae illud di

Ibm Christum sit anath ma , maranatha , crcbris quoque sermonibus ustirpare solebat, qui Deum tota animi contentione non diligercnt, Cimmerijs plusquam tenebris circumfuses, Andabata rugi more, quadam magis insania, quam ratibne ferri, rotarique ; omni motu fiexibiles,omni leuissima aura versatiles circumferri,sicut inanem glumam, aut puluerem, que pro ij 'cit ventus a facie terrae; neque in re ulla magis cons- alis . r. stere, quam elementa, aut mixta videmus, dum suis

quaeque locis insederint;illud enim, ut alia omnia prς-ῖare a B. Augustino dictum esse inquietum cor 'ostrum esse oportere, donec in Deo, veluti centro sito conquiesceret. Cuius praeterea illa certe sunt scripta praeclare Da mihi te D u, meus ,redde mihi te: ehantis sparum est, amem validius, currat et ita mea in amplexus tuos. Hoc pio auia male mihi Vlpraeter te, non olu extra me, sed Cr in meipyo,'omnis copia, quς D us m us non

Atque qua do diuini fornace amoris Deus optim ad sacrum diuini holocaulli altare succendit, veluti inveteri illa holocausti Mosaici asa caesellis innis semper ardeba cuius ardentes prun e,ex quorunda doctior

123쪽

vita Saulia sententia , B. etiam Hieronymo id suspicant in ca Visii. s. bunculos conuerterentur qualem eum fidisse oportet, quo Esaiae Prophetae Seraphinus, cum cum ex eo altari forcipe abstulisset, labra expiauerat j ad illud sacramentum imprimis se inflammata Francisca torre- bat. ibi toto corpore, nedum animo,liquefacta penitus dedagrabat; ibi se dulcissimo sponso ineffabili c5

nexione gloriosissimi corporis commiscebat: liceatnaque mihi limpidissimum illud, atque aureum Chri- stianae eloquentiae flumen Chrysostomum,ita suo aureo ore fluentem huc derivare, cuius illa mire mihi animum sensu cisiusdam incredibilis voluptatis assi- rc . ciunt. rdenter amantium melint sua corpo a caste copulari inuicem figere oscula; ita hoc sacramento oscula Chri is figimus, corpus corpori copulamus: quod ne semel aliud cogitans magis effudis e, quam inculcasse ex

animo videretur, et titati ue, inquit, noni tum per cha- ritatem hoc famus, merum ipsi misceamurca nemis hocperesiam eo citur, quam largitus est nobis, molenso tondere demerium , quod erga nos habet, propterea 'me ipsum nobis immi cuit, cr corpus suum in nos contemperauit,eti unum quid siciamur; ardenter enim amantium hoc emino eodem loco illa maxime ad rem codem ipso ar- 'dore incensus exaggerat, Tanquam leones stitur ignem spirantes ab illa mensa recedamo falli diabolo tetribiles, em caput nostrum mente reuoluentes, charitatem, quam nobis exhibis. Huc tota sese nostra Beata,vel utilia altaris ho-

locausti craticulam torrendam applicabat, ubi in pretiosum carbui ulum diuitii amoris continuo dccta-

124쪽

Francisae Romanae. Igrantis conuertebatur. Adibat,ut minimum, sim cs in hebdomade: quaedam eius familiares foeminae in actis tradiderunt bis etiam mercursi diebus, &sabbati sabiem confessione peccata expiare sblitam. At quae diuina eloquciatia satis extollat,quanta,quam inexplicabili, quam infinita voluptate , puritateque hocce

amoris infiniti sacramentum,augustissimam,inquam, Eucharistiam frequentaret 3 acciperet 3 ex Osculaietur equidem nunquam absque lachrymis,veluti ex vaporatio, flamma subiecta distillantibus ; im ὀ ita in sponsum abs ,rbebatur, ita illius prUentia diffluebat, ut

communissime auulsa a sensibus extra se ipsa as ortata raperetur, atque tam strauem inustati odoris fragrantiam, eo loco, ubi sacramentum acceperat, exhalaret, ut qui praesentes aderant, tam hyberno, quam verno, aucaestiuo tempore,locum recentibus rosis,& liiijs,S: omni florum varietate de industria stratum, ornatum que crederent, quasi illa suis oculis tum, ex Cantico multo ante suauissime decantata, in B. Francisca experirentur. Introduxit me Rex in Cellam minariam, ord uir in me Aaritate aut ut doctiores malu0 etexillum lius super me amor; fulcite me loritu stipate me malis,quia amo re langueo. Ex eo sensu,quem ex illo inu sto diuinorum

uberum scilicet humanitatis, diuinitatisque, aeterno communis hy postasis in Euchai istia vinculo, connexarum sopita, & sensibus ebria capiebat, a sacrarum aedium altaribus auelli vix poterat, quantum per viri

obedientiam,aut domesticarum rerum otium liceret,

inter quae illa templa maxime frequentabat, SS. Petri,

125쪽

Uita Sanctae Paulique praecipue; Arar caeli, S. Maris Transhberi nar, S. Caeciliae, S. Mariae nouar. Tantum porro, sapore quodam diuini sacramenti profecerat, ut inibi se uatoris Christi praesentiam sensibus hisce corporeis, paucisSanishorum concessa sagacitate,sensili quadam,&longua experientia deprehenderet. Ad D. Caeciliae cum sua vannotia ad rem diuinam profecta, in sacrilegum sacerdotem incidit aliquando quicum haud satis probaret primarias, ex isto pr sertim genere nupta

rum, opulentasque mulieres tam frequenter augustain adire synaxim, statuit, impulsu tetri cuiuspiam

caco daemonis, utrique, pro Eucharillia consecrata, profanum panem,inneiumque tradere: verum Beatam nequaquam fefellit: illa,an quod excellentem illuanimi saporem non perciperet, an quod perspicacitate mentis collustratς, sponsum absentem agnosceret, scelestissmi hominis Daudem execrabilem deprehendit. Rem extemplo, ingenti doloris sensu, Antonio a Monte Sabellio, quo ad confestiones faciendas

utebatur, expositit. Feliinat Antonius rem a sacerdore perquirere;ille sudare, trepidare, pallere, fateri facinus admissum, veniam denique tentati flagitii, atque .silentium efflagitare. Memoriam habeo,inre simili, B. Algiarium Comitem Sabranensem, cuius ante meminimus, cum Parilijs in Regio comitatu sacerdotem diuino instinctu recognouisset caeleste viaticum, ut putabatur, ad moribundum argentea theca circumferentem, eadem infanda perfidia, pro consceta Eucharistia, vulgarem panem accepisse, Rege, &Pria

126쪽

Francisicae Romanae. 48 cipibus,ad exinbendam sacrosancto gestamini reue- retitiam, sese componentibus, ipsum ne caput qui- dem, vultu in contrarium verso, rctexisse, ac rei insolentia commotum Regem causam cur minime sacramento vcnerabundus accideret,pe ijsi e; tum aperuisse quod suberat Aleiarium ;accitum praesbyterum fas sum fuisse, qui sacratam hostiam, ex quadam incuria, non haberet ad manum, aliam quae prima se dedisset,

tumultuarie deportas se, ne si fateretur incuriam, moribundum ultimam viatici opem implorantem offenderet. B. Ludovicum Regum nostrorum miraculum non raro templorum adyta, insalutato, quod alias ni Quam consueueiat, sanctissimo sacramento, etiam accensis ante, appensisque lampadibus, praetcrire solitulegimus, quod persentisceret sacramentum tum esse nullum, idque ita fuisse semper, quoties insalutatum praetermiserat, compertum fuisse. Enimuer0 veluti Ionattaar, melle degustato,&discipulis ad Emauntem sacra meto refectis oculos adapertos antiqua recenset historia, non aliter sanctis mellitissima caelestium deli clarum mensa epulantibus inici nus adspectus ad illa arcana spectanda reseratur. Hae itaque sunt matronae sanctissmae connubiales illecebrae, narcaeternae veluti in sponsum caritatis, Angelicique conuiuij anteca nia. Quidyliquum ei risi, ut quae tam in fartimato iardore sponsum deperiret, tota cogitatione in illum

fastidiret Θ Darij uxorem in te gerrimam foetii inam Re. 'am Persarum veteres tradiderunt, postquam ma'

127쪽

Vita San iari us ad epulas clarissimos,ac pulcherrimos quosque e curia proceres inuitas let, cui illa quoque conuiuio intereiat, sublatis mensis, dilapsisque conuiuis ,a Rege interrogatam, quisnam ex lectissima nobilitate ven stior, quis gratior, quis cultior, comptiorque fuisset visus, se nescire praecise respondisse; usam iterum aD ferre iussam, addidisse denique, quod in solum maritum intenta, quem solum amaret, solum cordi haberet, solum ormosum esse duceret, se aliorum notasse, aut vidis e neminem. Dictum de Barbara foemina,verum de B. Francisca, ac mirum , quam unice Christum, cui se totam, penitusque deuouerat, Veneraretur,ac totum quodammodo mente, amore,ipsis pro-pemodum oculis hauriret. In quo quam nos aliam familiaritat cm,quam venerationem maiorem, quae dulciora alloquia intelligamus, quam assiduum ibidi imorandi, meditandi, conleplandi, legendi, sacra omniatur' ore, tum mente tractandi Θ Haec semotiori se gynaec o, a reliqua negotiorum sirepentium turba identidem secernebat: haec nugarum Obmurmurantium, vestemque carneam staccutietium cateruam,cum 5S

Augustino, atque Bernardo, ad fores interea sistere imperabat aec se ipsa in sese ne sese quaereret extra)quaerebat, reperiebatque; Ea c primi momenti nego. tium, quod Lalutem attingit, remotis arbitus, solo disce atore, dic cognitore, Ad arbitro numine, pertra bat. Quo segregato feriatae animς diuerticulo non cohtenta, domi recessum oratorium sibi in hortulo a cauum, elucae instar,sub umbrifera arbore Cydoni pomo

128쪽

homo adornauerat, quo subinde ad secretiora capta-da cum sponsi, colloquia secedebat, neque inconsiderate praetereundum profecto est, quod illi co loco

aliquando accidit,commemorando recordari. EJ comite vannotia aliquando diuerterat, ne ad grauidam in vicinia parturientem, Romanarum mulierum more,accurrere familiari inuitamento cogeret ir; optimum factu ratainterim, cum dulcissima socia reco itate quam arduum esset in tanta varietate, & perturbatione domesticarum,urbanarumque in communi vita occupationum Deo perfecte, es exanimo insem

uire. Qua ex sermocinatione sensim utrique gliscere animo sacra cupi as nonnulla caeperat in remotarii quampiam solitudinem conuolare, ubi expeditius illis, tutiusque in meliorem eam partem, quae porro una necessaria est, liceret incum bere. Mensis tum Aprilis adolescebat, atque ecce e caelo testimolitum,

illam secessionem superis cordi fuisse. Ex Cydonia

arbore, pira, intempestiuo &trunco,&tempore, bene bona, &matura, ac probata decidunt. Mirantur attollitae, ne veteratoris hostis astutia nonnulla sub sit primo subueritae paulum haerescunt; tum unum explorant, nihil fraudis inueniunt; plane natiui esse, germanique saporis agnoscunt ; authori munerum Deo grates ex animo ambae rependunt, qui nec in

gratam suae Majestati illam a rebus inutilibus digres siunculam praesenti indicio testaretur , illasque magis in dies ad rerum humanarum, sui lite despicientiam exstimularet. Reliqua pira maritis, ad eorurn quoquo

129쪽

fiduciam exsuscitandam deferunt, utrinque gratula tiones, & supremae bonitatis encomta decantantur. Verum inter omnia incredibile dictu est, quam quotidiana acerbis limorum Claristi cruciatuum meditatione interius eius aleretur, & recrearetur animus, incendereturque quotidie, ut consimile aliquia ipsus amore caperiretur; ex quo singulari quodam priuile fio consecuta erat, ut quoties de illa torribili mem-rorum Christi carnificina cogitaret, ipsa dolores ijs.

dem in partibus sui corporis adeo vehementes, aspexosque sentiret, ut tum e vestigio moritura facile ex

simaretur : quemadmodum B. Colletiae virgini S. Clarae concessum suisse accepimus ut hora sexta diei veneris Sanctioris hebdomadae, qua hora Christus in cruce decesserat, mirabiles quasdam angustias persen

sisse, sic ut illius lateri plaga, Christi vulneri lancea

transverberati, quam simillima obtigerit, unde tanta quae copia, nouo quodam stipphcij genere, cum dolore maximo distillabat, vi panniculis tumorem siste re perpetuo manantem, pastinaque panniculos alijs alios si licere necesse esset. Etiam B. Claram illam alia Montisfalconis, mirabile dictu, audituquel adeo intentam Christi cruciamenta patientis versare animo consueuisse memoriae tradiderunt, ut in defundis medio corde,exsectis visceribus,omnia illa salutaria asser tae humanae salutis insignia, crux, lan cea, spongia, co-xon , claui, & reliqua, impressa, sculptaque inuenirentus, quae ibidem etiam non hodie relimose culta, exhibetique populo soli ac 'ns cruantur. Illa interna,

130쪽

ton cae omanae. Johaec magis externa, quae ego dicam; quanquam ea caveluti scaturigine, iisque scatebris interiorious, ista exm i iii teriora emanabant. Piorum codicum i ione supra is '' modum capiebatur, insitamqi muliebit ingenio fructuose, & iucunde, & nullo periculo pascebat curiositatem: Deum illic loquentem, atque intime sua arcana insusurrantem audiebat: quo quia nihil infestius caco daemoni, praesertim in molli, atque otiosa foemina esse potest, qua desidia magis perdere, quam aperto marte consueuit,quemadmodum Annibalem

Romani, Capuanis magis delich), qu.am instructis exercitibus debellarum; ide0 tape importunissimus interpellator solebat, exiguam illam libellorum supeblectilem,simiae forma spectat habrip ere, spargere, lacerare, donec secum ilia' quos pluris raciebat ge- sinare ipsa statuit, quo de insidiosi hostis inuidiam sit, Δ illud opis semper ad manum, quocunque ince- deret, deinceps habuit. Qu'ad vocales, quas Vocant precati'nes, conflat totis quadraginta annis, rituale Deiparς Hatris ossicium nunquam intermisse studio, recitasse, una cum quibusdam alii' statis, ac certis ora tionibus,quae uno libello horario continetur, qui ho- diMedulo cultus, non sine admirationc, & singulari quodam sensu maximς pietatis,ostenditur ad Turrim speculorum. Id non in templo solum, scddo uri, sed ..

fori ruriiiii urbe,&loc quocunque, ubi se se oppor- . tunitas daret,ubique tame genibus ileais,apiaque co- positione mentis, dc corporis, recitabat: alguimento

perstitiosis mulieribus, quae nusquam se orasse con-