Raymundi Lulli... Testamentum duobus libris vniuersam artem chymicam complectens ; Item eiusdem Compendium animae transmutationis artis metallorum

101쪽

hemus formas eorum apparentes indiuersis speciebus,& per diuersas propo tiones mixti,datur diuersa forma generato mixtibili u. Et diuersa proportio mixtio nis, est in metallis,ut ex eoru formis apparet. Et ex hoc mouetur pars secreti, quod nisi cognoscas lapides, & eorum virtutes in omnibus suis naturis consulimus, quod non appropinques nostro lapidi .Fili forma & species tibi manifestant

bonitatem materiae, siue immunditiam,& utilitatem eorum, &grossitiem,& simplicitatem. Quoniam certa forma ac species secundum proprietatem suam data est suae propriae materiar, & secundum fluxum materiae formae in Ruxae sunt, prout aurum&plumbum tibi manifestant. Et inquantum materia nobilior, est in tantum forma cuiuslibet mixti nobilior existiLEt inquantum forma elementi puri est nobilior, in tantum forma corporis est nobilior,quod ab omni corruptione fuerit depuratum.

omodo elementa exiverunt ab v

nasola materia quae in se conti

102쪽

vel seciem minem m.

Bementa nostra fili ab una sola natura exiverunt,in qua species mine ratis influxa est potentialiter, quae postea per opus naturae actu manifesto se ostendit in fine eorum elementatio ci culationis. Et hoc opius non est in actu sed in ratione potestatis, per quam natura cum sita intelligentia ponit eum in actu proprio. Et idcirco nostrum opus as similatur natum, & est in ratione tantia, quia sine illa cursus operationis naturalis nunquam inueniret finem, nisi per intellectivam rationem transeat.Et ideo pauci sunt,qui opus nostrum sciant in a istione ponere.Quia fere nullus vadit per semitam rectam natum respectu, per quam mutari se habent elementa sub conserua

tione, & multiplicatione speciei in ipsis infuse de potentia ad actum. Et sic appa- ret, quod scientia nostra non est inesse, nec in actione, sed in potentia, quam per intellectivam rationem traximus,&posuimus de potentia in achionem.

103쪽

stuomodo artis a debet cognoscere naturam, ut possit ei assimilari in ali, quibus crumibus. Et de errore plurimo.

rum venatorum. de eorum aut a.

mento. quomodo in trumenta naturae aequipanuntur in strui mentis artis, in quibus guo

bernetur influasor.

matione. C A P. X X I I I I. OVando ergo volueris lapidem notastrum facere, scias primo, quomodo &qualiter natura operatur, &conducit seipsam. Et sequere hanc viam,& quadraturam,& habebis de dictis eleia mentis qUantum volueris, quia natura habet operari,& non tu ad formandum,

mundandum, & purificandum. Et ideo ltibi necessarium est,quod scias eam duce i

re per rectam carreriam, per semitam re- lctam,&materiam informare in qua na

tura est introducta, quia si bene scias eam custodire, qui tibi remaneat, dabit ultra quam scies petere. Postea scias specifice ,

104쪽

T H E o R I C A. quot modis fatui Alchymis ad sensualiter errat, no instructi, nec experti in tribus principalibus rebus & cxperimentis, de quibus duae ad unam reuertutur,scilicet, quia nesciunt ignem disponere, qui est totus magister operis, quia est ille qui co- gelat & dissoluit simul, , ideo haec intelligendi non habent potestatem, quia Onesimbuti sunt sua fatua ignorantia. Tertia

causa est, quia disponere nesciunt male riam tali modo,quo data est ei informatina virtus,per quam instrumentum, quod

est in materia, directum est ad formanduper suu motu illud, quod petimus. Et est natura venerabilis abscondita in fabrica sua, qua fili si scias bene regere,apparebit tibi cara,&clara,vt nobis ipsis in claro apparuit lumine, in forma terrae albae, subtilis, foliatae,& fusibilis,& erat prope naturam argenti fini, clari & pretiosi. quare in magisterio nostro noli habere artem in certam loco informativae virtutis. Noli in ardeti igne operari loco instrumenti. Virtus informativa est gubernata per modum certii operandi, qui in certa ratione datus est scientifica, &hunc ante oculos

habere debes in introitu magisterii nostri. Et antequam aliquid facias, vide

G iiij quid

105쪽

quidvis facere,&sapienter operare. De grosso fac simplum, & de ponderoso Ie-ue,asperum mollifica,& durum fac molle,& amarum dulce. Et tunc habebis complementum in notitia instrumenti, quod idirectum est insermativa virtUte, mouente materiam ad formam, de qua est activus formator per potentiam, quae infunditur in illo ex parte superiori. Et est locus & locatum, Quia per infusionem generatus est in suo loco. Et locus, quia Igenerat aliud locatum per proprietates coeli, quae in materia sua influxae sunt per radios solis & stellarum.Illud tam quod elementales ac coelestes virtutes agunt in suis naturalibus vasis, illud met faciunt in suis vasis artificialibus, si sint formata ad modum vasorum naturalium.Et illud quod facit natura solis&stellaru calore, hoc idem facit per calorem ignis,dum taliter temperetur, quod non superet vi tutem motivam, & informativam, quae est in materia influxa desuper. Quia in omnibus rebus,quae sunt,& fuerunt corruptae,& putridae, vidimus influere virtu tes stellarum, determinationem in re illa accipiendo,in quam materia conuenientiam habet. Quia coelestis virtus fortis est

106쪽

nem,& finem per virtutes sui sit biecti in

rebus mixtis. Et ideo quando in materia inius es minerali, statim recipit determinationem naturae & virtutis mineratis. Et sc est de vegetabilibus rebus, & animalibus, secundum eorum materiale genus.Et idcirco fili debes lapidis nostri e lementa cygnoscere, quae sunt de materia natum minoralis, quoniam in ipsis iussuitur virtus mineralis multiplicativa, quae respicit ad perfectionem actus mineralisper determinationem, quam accepit materia min erati,n on vegetabili nec an i- mali. Nihilominus quando voles haberemineralia elementa, non accipias de primis, &vltimis pro nostro lapiae creando, quia prima sunt multum, imo nimis sim plicia,vltima vero sunt nimis grossa. Quado fames tibi aduenit accipe psinem & dimitte sarinam. Quando voles faccre panem farinam accipe, bladum dimitte. Et

hoc verbii philosophi calo datum es tibi de elementis figuratiue, in quibus Uemetis sunt entia realia mineralia, de quibus mouetur virtus coelestis instrumentatis. Et nota, quod virtus informativa mouet instrumentum,& instrumentum G v mouet

107쪽

R A T M v N D I I. v L L Imo Uet materiam occultam, S materia

mouetur de potentia occulta in aetum manifestum. Et virtus informativa in materia est per scientiam introducta Per artificem in sua naturali operatione.

De virtute informatiuaper quam se, lpis noster recipit creationem, re mulistiplicationem in suis in humentis . Et de Alsuritate elementorum. Et de loco generatiorais.

Post haec fili per praecedetia potes in

telligere & discernese, quae sit viritis per qua lapis noster potest , & habet se multiplicare &vn de exit. Et dicimus quod est virtus mineralis, quod descendita coelo in naturam mineralem, perquam

secundum naturae suae specificatione ipsa lfortitudinem & virtutem accepit minera llem, quae resppeium habet ad totius materiae suae perfectione, inquanto se exten- ldere potest, secudum indiuiduorum na- lturam,quq quidem indiuidua in uniuer- lsitate naturae nn ineralis inclusa sunt, &in quibus vi, tute influentiae destendit, &in funis l

108쪽

infunditur virtus formativa lapidis no stri, sicut in semine bruti generatia imperfluitate nutrimenti putrida,avasis testicularibus virtus formativa animalis deficendit,quae virtus postmodu per diligentia naturae specificae informat indiuidua in specie animalis praecedetis.Et est sicut magi ster carpentator, qui in format sta iam artificiantem per suam artem operando.Sic

enim est in materia lapidis nostri virtus inform1tiua, quae resipicit perfectione eius&alterius. Et ideo dicimus, quod est una virtus mineralis, quae format lapides ac metalla , ac omnia, quae inter ea sunt media . Et ultro dicimus, quod ipsa est communis virtus naturq mineralis, per eam sunt formati per determinatio nem, quam accipit ab aqua terrestri eorum generationis, ae in ipsa aqua stat si-xata,videas tunc si est res communis,c Umipsa sit in lapidibus, quos tu quotidie calcas. Et nota, quod ex hoc patet doctrina, in qua terra, anima debeat terminari, &coniungi Mercurius. Et super hoc passu videatur epistola Alexandri, quae loqui

tur de illis qui dictit, lap ides qui inueniutur inutiles & nulli' valoris.Vnde miratur

rustici, qua do eis dicitur, quod nostrum

109쪽

pidum. Adhuctili potes melius cognoscere formativam virtutem per hanc similitudinem In liquoribus enim gummosis, ab arboribus exeuntibus, sicut thus, mastix,Terebentina pix&similes,cognoscere potes, quod sunt humiditates mixtae in minimis partibus cum subtilibus partibus siccis,existentibus in arboribus suis virtute & mixtione caloris naturalis, quae fecit humidum per siccum pati, &siccum per humidum. Qui 1 quando tales liquores ab arboribus exeunt, statim humidum naturam sitam siccam manufestat.Quia calor naturalis per totum humidum dispcrsius, constringitur a sicco contemperato cum humido, aut a frigido aereo ipsum circundante,&sic amplius nequit se mouere in humido, ad Do madum illud in figura & forma fructitas, eum sit extra locum sui vasis suae generationis.Videas igitur ne vas aperias, donec totum humidum terminetur&finiatur, secundum quod suas rorationes, & sufflationes excluderet. Hoc intelligitur de terra, quae non est separata a vase de terra terrae.Et de hoc habes exemplum de grano frumenti, & de rebus terminatiS, qua do re

110쪽

do per frigus aereum constrictiuum se

congelant. I e gummae sic congelantur, cum sunt extra locum generationis earu, in quo loco est formativa virtus, scilicet,

calor, qui format ipsas humiditates per sua duo instrumentam foliis, & floribus

ac fructibus secundum suam naturam, quando infra arbores suas fuerunt,&mrant sub dicta virtute, scilicet, informativo, qUaeerat in natura It calore.Et per hoc

intelligere potes, quod sicut materia sicci terrestris,quae passa est per humidu visco sum, cu materia humidi,quae passa est per ignem &siccum terreum,parata est ad lapidem, Sin ipsum generata per infusio-onem virtutum stellarum &loci,ut sup ei diximus de virtute formativa lapidis . Sic generatur perinfusionem similis virtus in semine genitalium, scilicet, quando semen descensum est per totam spongiositatem corporis,& attractum in vasis seminariis, tali modo, quod dicta virtus accipit determinatione in loci ubi infusa est,& per hoc accipit potentiam formandi figuras diuersas propter differentiam qua litatis loci generationis. Quia quando virtus informativa infusa est in materia minerali, recipit materiam multum in