장음표시 사용
111쪽
complexion e siccam, tendentem ad mi neralitatem. Igitur ei necesse est, ut sit
fortis iusiuentia, ut scilicet calor sit ad di- rigendum sufficiens materiam metalli, pro prima digestione, aut quod illa materia sit satis rara, ut calor simplex valeat se
mouere per totum, donec generetur for- ttior calor in m teria fortiori composita, ut possit dirigere materiam fortiorem. Et ideo opus estivi sequatur mineralem ma teriam informando secundum loci qualitatem, in quo adiunsitur natura secundum suam fortitudinem. Cosimilitores in natura animalium, tuq est com plexi o- nata complexione calida & humida, quia locus suus proprius complexionatus est ipsam et coplexione, sicut animaliti testiculi sunt calidi calore,& humi di atq; madidi secundu plus & minus fortiter spongiosi.Et si virtus format naturq qualitate lcustodie do &specificando secudum in telligentia natum ad specie generi S, unde exivit. Et ideo dicim' quod in quali bet materia secundu suam specie est pr opria virtus infusa.Et hoc est quod dicit litera chronicae Platonis. Secudum materiaru merita virtutes coelestes infuse sunt, quae operatur & formant res naturae irr
112쪽
vegetabilibus,& mineralibus. Et nota quod in flucti a caloris naturalis des cedit 1 stellis in aestate, &tuc calciit aer, Omniaco tinens,& calcfach ' calcfacit corpora,&distatuit ea. Deniq;venit influentia frigoris, calidu aeris coprimens, in cEntro corporis,& tunc vegetabilia incipi ut crestere & germinare,&sic factui mineralia. Propterea dicitur in rebri quod dimittas stellismatoria ad constringendu calidum in
Afundia. Et ex isto constat, calore natu ratem debere esse cum calore loci. Et ista vocamus virtutem coeleste, multiplicati Uam,vegetatiua,mutatiuam .Qta apropter declaratur, quod noster lapis formatur per virtutem coeleste,& crescit per virtute
multipli cativi, & pullulatur & gignitur
per virtute vegetativa,& mutatur per virtute mutati Ua,& corrumpitur per Virtute corruptiua, degeneratur per Virtute generativa de corruptione in generatione.Et
ideo virtus coelestis dicitur multiplicati Ua, eo quod multiplicat; vegetativa, quia crescit de fructificat; mutativa, qUia mutat ; corruptiua, quia corrupit; generatiua, quia generat. Et hae sunt sex virtutes, que determinatione recipi ut a primaquq
desiderat formari. Et formatio no poteste si e
113쪽
esse sine mutatione & alteratione materiae. Quare covenit & est necessitas,quod ista prima sola virtus induat se virtutibus omnium aliarum virtutum secundum proprietatem materiae asterativae,&passibilis. Quapropter apparet, quod non potest formari absque mutatione materiae,
nec mutari sine corruptione, nec generari, multiplicari, vegetari sine alteratione materiae illius. Per quod apparet, quod
virtus coelestis propter formationem ficilicet,ut valeat perficere & formare materiam, omnia praedicta facit,&sic declaratur qualiter natura transit per sua media lad extrema. Declaratur etiam per hoc,
quod nulla materia potes: perfici, nisi patiatur diutat ideo necessarium est, quod in tua materia haec virtus sit infusia, quae
anima est lapidis, quia anima lapidis no stri de lapidibus es , sicut anima vegetabilis de plantis, & anima vitalis de bestiis: non tamen quod intelligas, quod sit illo modo vegetabilis sicut plantae,sed du- taxat ordinem in sequendo, secundum suam potentiam , & secundum quod materia sua sustinere potes: potentiam suae nobilissimae coelestis virtutis, & in- tantum, quantum est sua materia subtilib
114쪽
T II E o R I C A. gyor,de ipsa plus&minus ad nutum suum operatur.Non quod sit sicut anima vitalis,quae es actio organicornm,&philo*phicalium membroru, habens in se vitae potestatem, quia materia naturae suae terrestris,& durq ac siccq no patitur,sed sicut arS, cum qua artista operatur in suo arti siclo.Et ideo tibi necessariues scire,quod om nis talis virtuS, quae format materiam secundum genus nature, indiget duobus propriis instrumentis, per quae suum fommet opus secundum suae diuersitatem materiae,de quib'ins rumetis loquemur in secunda parte capituli secundi. Quia hic te adhuc in sermare volumus de dictis virtutibus, & per exempla declarare, per vegetabilia siaepedieta.
De morte lapidis, is de aliquibus causis, cir de rebus impedientibus gens
ratione, multiplicatione d quomo do nemouentur per exempli demo inu.tionem ad resectum natur e
IN lapide nostro fili dicta virtus m rota
tua est, quae non habet multiplicandi H poten-
115쪽
potentiam, ratione suae dum,& nimis co pactae materiae, quonia peream ligatus est calor, qui mouere se non potest, perque dieta virtus se regere deberet in informa
do lapidem nostr u. Et ex hoc tibi damus cxemplum de grano frumenti ac omnibus aliis seminibus, quia frumenti granum per se solum existens in materia co- pactam sicca, non habet potentiam crescendi,secundum cursum natum, neqUe
multiplicandi se, nisi resolutione quada, S attenuatione per simplicitatem viae durae substantiae n qua substantia dura co-geIatus est calor infra existens inclusus. haec substantia terminata est,&mortificata ratione siccitatis S duri ciei, in qua te minata est materia, in qua reten ins est calor natum. Quia siccitas& rigiditas ex cellentes causant mortificativam qualitatem .Et per hoc potest rusticus cognosce re, quod talis siccitas causans duriciem &mortificatio nem, aerea indiget humectatione,ut calor naturalis resuscitari possit, extendi in simplici materia aeris, qui cst ei materialis cibus, sed hanc grossitu ipartium densitat- siue duri ciem pone rein simplicitatem, non est datum naturae, nisi per subtiliationem suarum parti-
116쪽
um Accarum, factam 1 resolutione, qUae est facta per rein crudationem madidi &humidi materialis grani, quod erat te minatum in cocito in digestione perfecta, per modum substantiae albae sub tilis, de quasi panis quem comedis. Et rein crudatio dicti humidi seminalis terminati in sicco,causatur ab humido subii li frigido & crudo, quam accipit in sua dissolutione. Quare necessariu es , quod
illud siccum torminetur aut con Uertatur in humidum aereum, quod est ami cus & cibus ignis, qui sua virtute format nascentia. Sed cum siccum & humidum sint oppositae qualitates per suae contrarietatis differentiam, ideo est opus, quod per differentiam concordantiae, elementa de qualitato in qualitatem trans V tentur, & vna qualitas in aliam . . siccum in frigidum,&frigus in humidum, S humidum i n calidum, ut materia approprietur & iungatur per ignem, per huius concordantiae differentiam. Hoc est dicere, quod materia sicca grani conuertatur in humidum materiale, in quo est naturalis calor, per differentiam cocordantiar, quae potestate habet recipere vi tutein formativa eoeli ab illo. Quapropter
117쪽
apparet, quod natura non transit de uno contrario ad aliud sine medio, per quod causata est differentia concordantiae, per quam materia transmutatur de natura in naturam, & haec est specialis differentia, quam habet custodire. Nam aqua est aeris amica per humiditatem,& vicina terrae per stigiditatem.De qua per rarefactionem, alleuiationem, & subtiliationem
venit rein crudatio in rebus, quae sunt&fuerunt coctae, condensatae, & terminatae Per naturam & artem .Et terra est vicina igni,propter eius siccitatem,& ignis vicinus aeri propter eius calorem, a quate Ta per rarefactionem,& alleuiationem vel subtiliationem sit rein crudatio in rebus, quae sunt& fuerunt coctae, & condens Sterminatae per artem & naturam .Fili codensiatio &rarefactio est via originalis in elementorum transmutatione, in gradibus rerum.Et haec est communis doctrina, per quam natura sagax conuertit sua elementa.Et ideo granum frumenti qua-do solutum, di lutum,&rein crudatum est,tansmutatum est de sua natura in aliud opus, ibidem operatur frigiditas, ct humiditas, quae est aqua cruda.Et ideo calor in quo est vegetabilis virtus potenti- S
118쪽
tem secundi instrumenti, quae mouetura coelo,ad informandum per aliam informationem naturalem calorem, & per hoc non potest habere modum penetrandi actualiter, nec ibi se mouere in partibus humidi sui materialis. Quoniam quasi hebetatus es in suo materiali principio, ratione frigidi&humidi, quod intrauit in suo materiali per resolutionem dicti sieci, cum superfluitate multi, magni, frigidi, humidi. Sed postea a secundo instrumento descendit coelestis virtus per calorem solis, resoluendo, & diminuendo adicto humore frigido quantum opus est ad intentionem naturae N non plus, sed in lato & usq; ad terminu excitationis de
accelerationis naturalis calQris, quia per
dit materia ista superfluitate frigiditatis,
quae eam tenebat mortificata.Et quado istae naturae calor,qui est excitatus & acceleratus a calore solis, per continuatione instrumentationis illi us caloris se mouere incipit in suo madido &humido materiali, per quod ligatus fuit, tunc in ipso se mouendo penetrat, &penetrado dilatat,& dilatando format, & conuertit suum humidum materiale in suam pro-
119쪽
priam speciem, Sin suum proprium esse,&ens,&sic dictus calor non cessat ope rari infra suam materiam , vegetando, pullulando,crescendo,& augmentando, elongando,&extendendo,&etiam multiplicando tantum, &1 quousque veni- lat ad terminum, qui non habet amplius materiam humidam,& tunc humor incipit terminari & in spissari per informa liuam virtutem aliis deferentem per concordiam,&calor per siccitatem morti ficat Ur, quam granum frumenti accipit in sua terminatione per compactibilitatem S duritiem, tantum & quousque altera
vice in resolutionem reuertitur &putrefactionem. Quapropter rota elemento rum per naturam tota & in circuitu ro
tunda gyratur, Serit quousque venerit ad suum proprium terminatum p Unctum, & sic per euidentem experientiam natura tibi ostendit, quod virtus quae est in potentia in semine bladi in nullo tem pore posita est in effectum N actionem productivam & vegetatiuam, nisi post corruptionem & putrefactionem suae materiae propriae, quae causa est alleuiationis& subtiliationis, & rarefactionis, quousque ven iat ad puctum generationis, quae
120쪽
THEORICA. 35vocamus multiplicatione, de uno grano in centum,& de centu in Io ooo. appellamus, & ideo vis est rusticis credere, quod si granum frumenti no proiiciatur in te ram, nullo tempore virtus eius mult plicaebitur, quia natura sua sicca non vult illud pati propter causiam suae terminationis, factae per conuersionem subtilis in spiosum,& si proh ciatur in terram,alleviabit se per resolutionem, &crescet humiditas sua per putrefactionem, per qUam ciUS a palmae vis procedit, non tantum quod fa ciat cum multiplicare in calore coelesti saperius ascendendo, ac si melius foret quae hic inferius, scd sicut erat.vide igitur quomodo separatur per sit btiliation em mundum ac purum a vili & immundo &cce-noso,viscoso per elementationem, quam ccepita putrido per rarefactionem, per
quam exaltatum est,& frumenum appellatum. Dicimus ergo frumentum res exaltatas in altum, quae per omnes mundi gentes sunt desiderata ac sic nominatae. Quare dicimus, quod per opera rusticorum virtutes coeles es adiuuantur, scilicct,per arationem, culturatione, seminationem, & impinguationem te rae. Et tali modo rustici iuuant natura,vi