장음표시 사용
781쪽
in suis legibus comprobat Plato,qui venditorem adulterinae meteis iubet fustibus caedi praecone dicente causam propter
Filii naturales sui &: legitimi fiunt s cum matre eorum,co-cubina sua, pater contrahat matrimonium confectis dotalibus instrumentis 3. vlt. Inst.denupt. Nov. I 2.& I8. I mo& sne dotalibus instrumentis, ut opinor, sine dote, sine donatione propter nuptias si modo apud acta profiteatur velle se eam sibi uxore esse,aut filios quos ex ea forte suscepit sibi esse suos, quae singulari priuilegio fieri possunt no solum apud eos magistratus qui actorum conficiendorum potestatem habeant, sed etiam apud utrumque vel alterum fisci patronum qui aerarii causas agit in foro praef. praetorio ex constitutione l. laudabile. C.de adu .diu. iud.absque praeiudicio tamen absentiu . quin imo ut fit hodie in Gallia vocandi essent agnati,qui potassent I di sui tale ut ita dixerim,liberorum naturalium,quemadmodum in Confirmanda adoptione non iure facta adhibe- dos esse ait l39. de adopt.eos qui contradicerent,id est qui loderentur confirmatione adoptionis. M hoc quod ita obserubui ex d.l.laudabile confirmat Nou.I17.c.II. VCrum alia etiam in re ex eadem lege fisci patroni ius actorum habent. nam si quis velit fidem bonam Sc debitum agnoscere iterata cautione eam ob rem non est necesse delegari arbitrum specialem apud quem acta fiant. quia fieri etia possiant apud fisci patronum .ia iteratam cautionem huiusmodi eleganter Greci ad i. cum notissimi s sed & si quis C .praescript. o. annorum vocat σιμα καα ac similiter in d.laaudabile apud patronum sisti fidi i acta τγν χροι Πάντων. Disitigod by Cc fle
782쪽
Prodiit vetus quς dicitur adnotatio qua l. cum Stichus desolui.in concordiam adducitur cum l.Si centum de verb oblig. hoc modo. Lex si centum .loquitur de incertis hominibus promissis,quq stipulatio numero diuiditur. Lex cum Stichus. de certis hominibus, quam non admittet qui animaduerterit t. Cum Stichus loqui de io.hominibus promissis, ergo de incertis non certis. Sc tamen specie obligationem diuidere non numero . neque Vero ea ratio componendi discidii vetustior est Accursana: nam hoc idem voluit Accurs adnotans in legibus contrariis factam hominum promissionem in genere in l.Cum Stichus homines io. fuisse specialiter designatos, nec aliam comperi nouam quemquam aduenisse. Nam quod Ioannes scribit hanc vocem decem homines, aut decem denarios potuisse quidem accipi generaliter, sed in I. Cum Stichus, accipi specialiter de certis corporibus seruorum ac nummorum,quid aliud est quam quod veteres respiderunt. Et hanc tamen veterum interpretationem neque verba ferunt,ut ante dixi,neque sententia auctoris,qui a duo. bus Stichis separat duos aut decem homines promissos, sane nec quidquam si & illi Io. homines certi homines sunt. Si igitur incerti sunt, falsum est quod ait stipulationem Io. hominum aut decem denariorum corpore diuidi non numero, quod in denariis euidelius apparet. Et si in denariis compe tum ius est,numero diuisionem fieri, idem ergo statui debet in hominibus: nam & hi & illi communi, & promiscua specie continentur non propria: parem enim V sum omnes denarii,omnes serui praestant scilicet in suo genere, idemque aequum est constitui propter adiectionem numeri si duo Stichi promissi sint, ut pro numero qui adiectus est stipulationi , diuidatur stipulatio. Idem s Io. si Ioo. homines nominatim promissi sint denique idem siue specialiter sue generaliter adieccto certo numero homines promittantur. Sed tract. mus etiade alia veteri adnotatione qua l.2. de bon. eor. qui mor. sbi Const. componitur cum l. Eius.De ivr.fisc.hoc modo, Lex se-Disitigod by Cooste
783쪽
68 DIFFERENTIARUM cunda loquitur de eo qui fuit a latronibus nominatus, & pro
confesso habitus atque conuicto obiit corrupto accusatore. Lex eius, de eo qui corruperat accusatorem tantummodo.na de is qui accusatorem tantum corrupit, fatis habetur pro conis fesso atque conuicto. dicta l. Eius. &si quis citra corruptionem aduersarii satis habetur pro confesso atque conuicto, quid se ultra adiicitur S hunc quoque aduersarium corruptias a' d. l. 2. Quinimo verba eius legis aperte demonstrant a latronibus nominatos non alia ratione videri confessos de crimine quam quod corrupto accusatore diem suum obierunt. alia quaecumque ratio commentitia est, aut illa superflua.
Et quod est in Basilicis , ς φα nihil aliud est quam quod in Digestis, ut conlassi de crimine, ac denique ut de .
Quemadmodum de stipulatione quaeri solet an si inutilis sit,valeat ut pactum, vel Vt constitutum,& de accepti latione similiter, & de testamento inutili, an valeat ut codicillus, & de fideiussione inutili,an valeat ut iussio,ita de nuptiis inutilibus quςsitum inter prudentes est, an Vim habeant sponsalium, ut si minor I 2. annis in domum quasi mariti deducta sit, non sunt iustae nuptiae antequam maior annis apud eundem esse coeperit. l. si uxor. f. si minor D. ad leg. Iul. de adulter. l. minorem. D.de rit. nupt. l. 2. in fin. D. de pr. Cred. Sed quaeritur an interim hς nuptiae siue deductio in domum haec, pro sponsalibus habeatur. Et verior est Labeonis sentenotia nec nuptias interim esse nec sposalia. Nuptias no esse scribit l. penulti. D. quan .dies leg. ced.l.quod vir. D. de don.inter Vir.& uxor.Sponsalia non esse resert ex eodem Labeone Vlpianus in l. quaesitum. D.sponsal .nisi scilicet nominatim facta sint,quo casu etiamsi praemature in domum deducta sit puebla nondu viri potens,durant tame sponsalia quae praecesserur. Sola deductio sponsalia non facit: S: hanc sententiam Papinianum probare,libro scilicet decimo Quaestionum,ut idem ipse Vlpianus adiicit .l .cum hic status. f.si quis sponsam. D. de donat. inter vir. dc uxor. Verius est inquit quod Labeoni vide Disiligod by Coos e
784쪽
videtur M a nobis & a Papiniano lib. Io. Quaestionum prob tum est. A nobis in inl.quaestum. Priores enim fuere libri ad edictum libris ad Sabinum. A Papiniano in l. dotis promissio.
D. de iur.dor. ubi ex lib. Io. pars habetur huius sententiaequς-dam. Delectabit horum locorum inter se collatio, si in ea ipsa studiosus ierit. At videamus quibus verbis hanc quaestionem proposuerit Vlpianus in d.l. quaesitum. Quaesitum est,inquit, apud Iulianum an sponsalia sint ante I 2. annum,si fuerint nuptiae collatae. Hic collatas nuptias Budaeus interpretatur, dilatas reiectasque in tempus pubertatis.quae interpretatio in nem hanc quaestionem & superuacuam reddit. Nam si dilatae sint nuptiae, nondum igitur fuerunt, & si non fuerunt, frustra quaeritur an iustae sint, vel an pro sponsalibus habeantur. Et rectius Accursius Costatas, id est contractas, cum non liceret,ut d. s. si quis sponsam, minorem annis Ia. uxorem ductam, immaturam in domum quasi mariti deducta. Collatas enim nuptias collocatas intelligi Vlpianus voluit, vel sane potius scripsit,ut l.ex hoc iure. D. de iust. &iur. aedificia collocata, quod alii collata. & ita collocatas nuptias poeta quidam dicit Ciceronis 3. de Orat .Sed mihi cum retulit illi coronam ob recto. candas nuptias,obι ferebat.
Explicantuν er emeniantur quadam in tit. de costib-.
Coloniae aliae sunt Italicae , aliae prouinciales. Et Italicas
quidem vulgo existimant esse immunes non prouinciales, nisi donatae sint iure Italico. Ius Italicum immunitatem esse tributorum . quod ego esse falsissimum opinor. Nam &quae ius Italicum non habent quaedam coloniae prouinciales, immunes sunt, ut Caesariensis colonia prima Flauia quam Vespasianus deduxit,auctore Plinio s.cap.I3.& Nou. IO3. immunis est l. vlt. D. de cesib. remisit enim ei Vespasianus tributum capitis primum, & quia non ideo etiam remissum videbatur tributum soli, postea Titus etiam solum Caesariensis Coloniae immune factum interpretatus est. Auxit Titus interpretationis specie beneficium vespasiani quod eo usq; nulli iuris interpreti producere licuisset. Non ideo tarne Caesariensis colonia ius Italicum habet,Li. D.eo. cui ibidem comparatur
785쪽
Elia Capitolina id est Hierosolyma, sicut l .vltim. Caesariensibus Capitulenses id est Hierosolymitani. Et ita recte Plin. 3.
cap.3.& Il. chlitates aut colonias immunes separat ab iis quae
ius Italicum habent. Possit quidem una eademque ius Italicum habere,& esse immunis, sed non quod immunis, veluti Barcino d. l. vlti. aut Ilium,ut superiore libro docuimus, ideo& iuris Italici. idemque ex diuerso dicendum est.Plus est eo
se immunem ciuitatem vel coloniam quam habere ius Italicum. Nam ius Italicum leuatio tantum censitionis est, putavi idem in censitione ius experiantur quod Italicae coloniae.
Qua de causa sub titulo de cens bus tractatur, ut opinor, de coloniis & ciuitatibus immunibus, & de iis quae iuris Italici sunt M no nihil etia de aliis quibusda,quae nihil praeter nomo Coloniarum habent ut quod forte sibi vindicabant ostenderetur eas non habere. De coloniis quae ius Latii habent nihil in eo titulo tractatur, quas Asconius ad orationem in Pisonem separat ab iis quae Italico iure donatae sunt, &ius Latii definit, petendi magistratus gratia ciuitatem Romanam adipisci. Credo igitur nihil de eis sub eo titulo tractari, quia eorum cognitio nihil ad censionum iura pertinebat, de
quia iam Imper. Antoninus totum orbem Romanum Latio &ciuitate donauerat. Vniuersae Hispaniae quodam iactatae procellis Reipubl. Vespasianum donasse ius Latii Plinius scribit, eadem liberalitate qua Neronem uniuersae Achaiae dedisse libertatem, quae duς sunt diuersς conditiones,quas in oppidis recensendis frequenter idem Plinius notat his verbis, Latinae conditionis,liberae conditionis,ut non sit dubiu apud eundem Nat. historiae 4. cap. I 2. duobus locis pro liberae ciuitatis cmendandum ess tiberae conditionis. Idem accurate notat quibus datum fuerit ius Latii antiquum, nec aliena est haec obseruatio a professione nostra. Nam S Seruius in illum locum titio antiquo fueris staιus, duo Latia in iure
. legi scribit, vetus & nouum:sic sane,ut duo ciuium genera veteres & noui. Et noui sunt qui per Latiu aut beneficio Mincipis in ciuitatem venerunt, ut Plinius definit in Panegyrico: Hi cognationum liara non habebant illi habebant,& hac ratione illis quide hereditatem vicesima remittebatur, his irrogabatur quasi extraneis heredibus ante costitutione Traiani,
786쪽
LIBER . IV. 7I quae onere vicesimς etiam nouos ciues liberari voluit quibus beneficio principis aut per Latiu ciuitas obuenisset. Latium antiquum definit Plinius 3.ca. f. Colonias Latii antiqui, quae Latio antiquitus donatae sunt cap. I. Ius vero Italicum non tantum leuationem censitionis dat ut diximus si colonia non sit immunis,sed cisi immunis sit, facit ut in reliquis eodem iure sit eius coloniae. Resp. quo ipsa Italia, puta in traditionibus nexi, in usucapionibus, in annali exceptione, itemq; in iure capiendi. Nam hac de causia cum tractaret Celsus de fidei commisso relicto coloniae Philippensium l. Ballista. D. ad Trebell. adiecisse eum opinor coloniam Philippensem esse iuris Italici l.6.de censibus cuius inscriptio emendanda est ex d. leg.Ballista. Atque ita multo plura conferebat ius Italicum quam immunitas: sed in causa tributorum ut dixi plus certe erat immunem esse quam habere ius Italiae. Et ita ius Italicum accipio quod urbi Constantinopolitanae restituitur in II. C.Th. de tu. Ital.Vrb. Const. Hispositis, siquid praeterea sit in eius tituli legibus adnotatu dignum videamus. Ait i. i. 'D. Adnavus 3n quadam oratione ait. Forsiua oratione illa de Italicensibus, in qua de iure municipiorum coloniarumque Ga
ctauit,ut Gell.scribit libr.26. Besti civita. Intestigit bellum ciuile Pescennii Nigri, a quo stetit Byzantium & Antiochia,
quas etiam victor Seuerus male multauit: & auctore Herodiano,Perinthiis quia se steterat,adiudicauit ByZantios partis aduersae,& eadem ratione Laodicenis Antiochenos: quibus praeterea eum adervisse multa Spartianus scribit,priuileis gia scilicet omnia sua, ut Byzantinis, & inde forsitan ratio dubitandi in l. Antiochensium. D. de reb. auct. iud. possi an Antiochensibus quae a principibus lege sua acceperunt priuilegia adempta censeantur,ut puta tacitae hypothecae in bonis defunctorum debitorum. Et respondet Papi. ea durare d. I. Antiochensium. Eadem quoq; ratione Tyriorum coloniae Seuerus ius Italicum' dedit d. l. I. 8c forsitan Beryto ademir, quae aemulatione Tyriorum ad Nigrum desciuerat, eodem Herodiano auctore. Sed postea omnib. Antoninus iura vetera restituit Indicia quoque Zerne m colonia a D. Trasiano deducta. Sic est scriptu Flor.Αt legendu, in Dacia quoq; Zernesiucolonia, ex Basilicis quae sic habent, o α ἡ τ Σερμαῶν M
787쪽
a DIFFERENTIARUM via. Zernensium scriptum est Flor. ut in Notitia Ro. Imperii sub dispositione ducis Daciae Ripensis praefecturae legionis
ι . Geminiae, Zernis. In Bas. Zermensium, ut in antiqua inscriptione, i. O. M. Romulo parenti marti auxiliatori felicibus auspiciis Caesaris D. Neruae Traiani August. condita Colonia Dacica Termis per M. Scaurianum propraetorem. Sequitur in eadem lege. Zarm egethusa quoque eiusdem iuris est. Item Napstensis coonta se C patensis. Et has quoque Traianus forsitan condidit. Namque Dio non coloniam eum, sed colonias in Daciam deduxisse his verbis fignificcauit, Κωπι--Mo . & quod ad appellationes earum coloniarum attinet, quid dubitamus Ptolomaeus in Daci ponit, Sequitur, Patavissensium me M. Basilica,Pα ς πω Pcolomaeus corrupte. Pro P κωλααν. In Cilicia Selinus o Trabianopolis. Duo sunt unius ciuitatis nomina, unum vetus, at rerum nouum, non ciuitates
duae, auctores Dio & Zonaras in Traiano. Selinus alia est in
Sicilia Stephano& Plinio. Rectὸ in l. 3. in Syriis, id est Syria
Coele & Srria Phoenice. In l. 4. 3. is vero, i uri enim tributam in eam ciuitatem debes issare, emendo, Agri enim tributum eum, &c. Hic enim est sensus, ut qui in alia ciuitate agrum habet, in alia moratur,eum agrum incensum deferre debeat in ea ciuitate in qua ager est, non in qua ipse moratur, quod aequum sit eam potius ciuitatem leuari facta contributione singulorum agrorum,qui in eius territorio possidentur, qutin alienam. In uniuersum enim ciuitatis territorium tributum inducitur , qua ex causa, ut Vrbicus scribit, est saepe quaestio de iure territorii, ac deinde in singulos pro modo agrorum describitur, quorum si quem subduxeris, alios oneraueris,si non subduxeris, legaueris. Ipuapost censum edictum.
hie est sensus, ut si posteaquam in censum detuli bona mea aliquid adquisiero, id possim & verb debeam noua professione edere censitori priusquam munus in ilictum peregerit, qui finis videtur addendus etiam ad i. a. eiusdem titui. Alioquin non possum sine venia. In I. vltim. Luitani. An Illicitani ab Illicitano sinu colonia immunis Plinio. An Acisani eidem colo-- iuris Italici. Nam Acitania legendum est in Plinio ex vet. Diuiligod by Cooste
788쪽
libris,non Accitana.&obseruandum ab his separare eumLacetanos, quos alii confundunt cum his perperam. Macrob.I. Satur. citani Histanagem. Praeter colonias quae hoc titulo enumerantur est in Pandectis, Colonia Beneuentanotum l. heredes. D. ad Trebell. Colonia Graviscanorum I. quidam.
Qui dotem promittit pro muliere, sub hac conditione
eam promittere videtur si nuptiae sequantur.l. stipulationem De Iu .dot. qua re fit ut regula Catoniana ad eam stipulationem non pertineat.l. 68. eod. Est autem conditio accipienda de iustis nuptiis. nam si iniustae sequantur,non videtur impleta conditio. Sed non videtur etiam defecta.& integrum est eam implere d.l. 68. Defecta semel conditio postea impleretur frustra. nec enim solent resumi conditiones t. quidam in pr. de fi d. lib. Idemque erit si quis legauerit mulieri sub conditione si nupserit. nam si iniustas contraxerit nuptias, benignius est dicere nondum impletam conditionem, non desectam. Sic omnino legendum est in L Io. D. de con.& dem.addita negatione. In eodem tractatu de dotibus i. n. in fin. De Iv. doti addita voce, marito,ita lego puemadmodamsi eam qui sibi donatui esset, mulier ipsa martio donari iustisses: cuius vocis primam tantum literam quasi nor m qua vox marito designetur, habent Pand. Florentini, &ita Basilica: ωαπερ ἀν ἡ γα δειπε, ψμελλια -τν με δε ,et ιέπιθί & sententia est aper- ea , ei qui dotem dedit pro torua quam liberam esse existim a-bat,dari condictionem ob causam nisi mulieri donaturus dedit.hoc enim casu domino mulieris condictionem dari. item que si cum donaturus millieti erat iussu mulieris marito do nauerit, nihil igitur referre donaturus mulieri, iussit eius marito dederit an absque iussu ut Cyrill' perstringit his verbis:
δὲ avias. 3c est-in verbo, donare. nam postremo loco significat dare vi l. quemadmodum. eod. tit.
Beneficium La. de res. a d. maleporrigiademptorem.
. Equum erat subuenire venditori qui minoris vendidie,
789쪽
quem plerumque necessitas rei familiaris compellit vendere pretio minore, i. MI 2. Sc I 6. C. de rest. Vend. l.1. C. de praed.
cur. l.2. C. sine cen. Vel rel. l.ita VL Omnes f. I. Mand. non etiam
emptori ultro accedenti ad emptionem praedii saepc fraudandi causa & plerumque eminenti pretio impenso,S immodio, affectione opportunitatis, vel vicinitatis, vel coeli, vel quod illic educatus sit, vel parentes sepulti vi l. I. g. sed si rem. D. siquid in fraud. pat. vel quod maiorum eius fuerit vi l. si in emiaptionem. D. de minor. qua cupiditate incensus ultro proiicitiaepe ingentia de immensa pretia. quod calorem vocat. l. locatio. D. de pub. alii insaniam.Cicero ad Atticum xvi.Othonem υincas volo,nec tamen istum insaniturum puto. Virg. Insanire libu qaoniam sibi. de stultitiam l. 3.ad leg. Falc. Et recte post Notitiam Ro. Imperii de rebus bellicis auctor quidam,emeistis fraudulentam calliditatem & vendentis damnosam necessitatem,difficultatem contractibus inferre, ne rebus intersit simplicitas. Et Salvianus v. de prouidentia Dei, Inuidiam penes emptorem, inopiam penes venditorem esse, quod emptor emat visobstantiam siuam augeat,venditor ut minuat. Et inde etiam leges omnes l. 2. & l. 8. Cod. de rest. vend. dc l. I. C. si maior fact.alien .rat. hab.&c. 3. dc pen. de em p. & vend. & No. Romani senioris de rest. vend. venditori tantum fraudato supra dimidiam iusti pretii dant rescissionem, nulla opitulatur emptori maiori as. annis qui fundum iniquissimo pretio emit. minori fateor subueniri siue minoris vendiderit, siue pluris quam oporteret emerit t. patri. F.praedium. D. de minor. I. II. C. de praed. min. l. Iulianus. f. si colludente. de act. cmp. de marito grauato in aestimatione dotis. l. 6. C. solui. matrimonio. quia non simplex emptio est,sed dotis causa. l. quotiens.
pra verum fundi pretium eum altero tanto amplius emit,qui ut fundum dignum I v. emit x.vel Ix. Nam si fraus est ex parte venditoris cum rem dignam x. Venae 1 v. quia nec dimidiam partem verae aestimationis rei suae consequitur & similis igitur e contrario fraus est ex parte emptoris cum rem dignam Iv.emit. . vel Ix.quia ex re empta nec dimidiam pecuniae suae partem fert.& si liter cum rem dignam X. mis xxI. Vt retro
fraus est ex parte venditoris si rem dignam xxi. vendat x. Et
790쪽
quemadmodum No. Romani senioris dimidiam iusti veriqi pretii cum de venditore fraudato agitur, vocat duplum, dum ων κ Vocat id quod plus est in re vendita eiusue rei pretio Vero quam in pretio conuento: ita si agatur de emptore fraudato,dimidia iusti pretii erit duplum, sed inemptore est duplum pretii veri, in venditore est duplum pretii conuenti. Et quod excedit haec dupla fraus est quae in venis
ditore corrigitur per rescissionem, intra quadriennium, Ut cautum est No. Romani, ex Constitutione regia intra decennium, non in emptore: sicut ex forma P P. relata apud Harmenopulum lib. 3. epitom. titul. 8. constat corrigi eam in locatore non in conductore. Et in permutatione igitur quatenus uterque venditori similis est, utrique idem beneficium dabitur, non quatenus Vterque emptorem imitatur. 8c error communis tamen obtinuit, ut idem turis sit in empi re.cui agnatus est etiam allus, ut fraudatus emptor intelligatur si rem dignam x. emerit xvr.cum eo tamen modo emptor plus quam dimidiam pecuniae suae partem ex ea re habeat saluam. & bene hunc errorem notauit Carolus Mo linariis libro de usuris salebrosa licet & incondita oratione nimis . nondum quisquam Indicauerat beneficium d. l. 2. non esse pro ducendum ad emptorem maiorem 23 annis. Pertinet enim ea lex ad maiores non ad minores, & ad res soli non ad mobiales. & hoc posito non debere produci d. l. 2. ad emptorem,s peruacuum est quaerere virum fraus emptoris tunc sit in tot rabilis,cum rem dignam x.emirori an cum emit eam XXI. Amu ligitimas non peragi per rac Murem. Actus legitimi sunt veluti aditio aut cretio hereditatis, Mmancipatio, quae & mancipium dieitur, ut cum Paulus scribit in Sententiis ex primo aut secundo mancipio manumissum suo heredem geri. Se in Iure cesso & accepti latio, dc tutoris datIo, aut libertatis datio quae fit in Iure, & serua vel cuius alterius rei optio. Et horum actuum inter caetera proprium hoc estve non fiant per procuratorem. Igitur acceptilatio non si porprocuratorem,&quod adiicitur sine mandato , & in Basilicis ἰm leg. 3. de acccptil.hoc est, quia mandato