De Juris divini et naturalis origine Caroli Polini S. Martini Abbatis libri tres..

141쪽

122 LIBRI SECUNDI viget & vigebit usque ad finem saeculorum. Profecto natura lex nuncupata est, eo quia omnino rationabili natum comsona videatur, quamquam eam a Deo acciverint homines, cujus nimirum summae sapientiae proprium erat tantum persectum opus architectari, undecumque illud spectes ; qumlibet enim objecta in punctum veluti unum desinunt. Hujuste argumenti monumenta , ut mei instituti ratio postulat, petenda primum sunt a Ρopulo Dei, deinde Ethnicorum. In Scripturis Sanctis sic a legitur : omnis sapientia a Domino Deo est:& estudit illam super omnia opera sua , & super omnem carnem secundum datum

suum. De primo autem Homine post lapsum Moses b imquit : Invenit eum s Deus in terra deserta , in loco hoditoris & vastae solitudinis : circumduxit eum , & docuit,&custodivit quasi pupillam oculi sui. Et David e) : Lucerna pedibus meis verbum tuum , & lumen semitis meis. Quum autem in sacris litteris exposita sint crebra inter Deum & antiquos ritriarchas colloquia , supervacaneum censeo ea singillatim referre. Praeterea in iisdem Sacris Scripturis perspicua sunt colloquia inter Sanctos Angelos hominesque ; sed & mani stum est, Deum illorum Spirituum ministerio persaepe voluntatem suam hominibus patesecisse, sutura predixisse, ac mirabilia patrasse. Hos Spiritus Apoestolus id) dicit, administratorios Spiritus, in ministerium missos propter eos, qui haereditatem capiunt salutis. Hinc S. Hieronymus se) inquit: Magna dignitas animarum, ut

unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam sui Angelum delegatum. Ex hoc etiam commercio factum est, ut malorum Spirituum notio ad homines perveniret, ne o culti

142쪽

culti hostis fraudibus deciperentur. Diabolus enim est ille an. tiquus humani generis adversarius, qui quum adversus Deum punitorem suum inexpiabili rabie incendatur, nulli parcit l, bori , ut homines a Deo avertat, secumque eos trahat in per ditionem . De Principe Daemoniorum apud Isaiam capite decimo quarto sic legitur. is Quomodo cecidisti de Caelois Lucifer, qui mane oriebaris ὸ Corruisti in terram, qui ,, vulnerabas gentes λ Qui dicebas in corde tuo : in Cedi,, tum conscendam, super astra Dei exaltabo selium mrum, ,, sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis: astem se dana super altitudinem nubium , similis ero Altissimo. Dum haec superbe cogitaret, de Caelo dejectus est cum in.

genti Spirituum turba, quae cum illius temeritate consenserat. Altissimae notiones seblimium illorum Spirituum comveris sunt in exquisitissimas artes ad fallendum : invidia,& implacabile odium caritatis locum Occupaverunt: eoerumque felicitas conversa est in malignam conseiationem tentandi homines, ut eos a Deo avertant, habeantque paenν rum sectos. Nequissimi Ρrincipis Daemoniorum artes graphice deseribens ignotus auctor seliloquiorum quae salis D. Augustino tribuuntur sic capite decimo sextio ait: Ecce

tetendit ante pedes nostros laqueos infinitos, & omnes vias nostras variis replevit decipulis , ad capiendas animas nostras: laqueos posuit in divitiis, in paupertate : laqueos te

tendit in cibo, in potu, in voluptate, in somno, & in vigilia: laqueos posuit in verbo, in opere, & in omni via nostra Isive enim dormiamus, sive vigilemus , sive comedamus, sive bibamus, sive quodcumque opus operemur, omnibus modis instat die ac nocte fraudibus , & artibus, nunc palam, nunc occulte sagittas venenatas contra nos dirigem, ut interficiat animas nostras. Hactenus ignotus auctor. D Immensum autem , ut libro primo capite primo inquit Vos 2 issius,

143쪽

ia 4 LIBRI SECUN Diis sus , beneficium est , quod Deus non contentus homisi nem condidisse, eum praemio vitae aeternae proposito, se tionem docuerit colendi sui. Quum vero manifestum sit, de his omnibus in populo Dei esse firmam persuasionem, reliquum est, ut ostendamus, eandem persuasionem apud omnes Gentes suisse propagatam, ac apud Ethnicos nostro quoque arvo irrefragabiliter perseverare.

Exordiar a Ratone, qui de primis hominibus sic a loquitur: is Deus ipse illorum risior & Custos dictus iis quemadmodum homines nunc brutorum pastores sunt.

Ρlutarchus M inquit: is Supremus Deus omnium Ρω, ter & opifex est appellatus. Item Aristoteles se ait: se Ideo bene Homerus de Iove inquit: Hominum riter,

is atque Deorum. Quum autem praecipua Patris proprietas sit, filios docere , eorumque curam gerere , propterea ab Ethnicis quoque stiminus Deus hominum riter nuncupatur. Hinc Seneca d) vocat se bonos Viros, Dei discipis is los, quos Parens ille magnificus, virtutum non levis exa-- ctor, sicut severi Ρatres, durius educat. Socrates, in sui apologia apud Platonem, differens adversus Athenienses , qui eum tamquam curiosum damnaverant, sic ait: is crinis dibile porro non est, quod Deus mentiatur 3 quoniam is mentiri non convenit Deo. Hoc certe Socrates Atheniensibus objicere haud debuisset, nisi iisdem jam persium stim sitisset, Deum docuisse homines , quos alloquio suo dignabatur. Sed & Homerus hymno in Iovem sic cecinit.

Iovem Deorum canam optimum & maximum, quique cum Themide Seorsum sedente crebros sermones miscet.

Sophocles de legibus sic e) canit:

144쪽

CΑpuΥ ΡRIMUM. I 2ILeges excelsae , quae caelitus Natae sunt , quarum Deus Pater est Blus , neque eas Mortalis hominum natura peperit.

Hinc Ρlutarchus a) inquit: se Ubi eaedem omnibus leges,

is sub eodem magistratu, ubi unus Rex & Princeps Deus. D Hunc comitatur justitia ultrix eorum , qui divinam le-D gem deseruerunt. Propterea Cicero b) moralem legem divinam esse dixit. se Hanc sapientissimo n, ait, fuisseis sententiam , legem neque hominum ingeniis excogita- D tam , neque scitum aliquod esse populorum , sed aeteris num quiddam, quod universiam mundum regat, impe-D randi prohibendique sapientia. Ita principem legem il-

is tam & ultimam , mentem esse dicebant, omnia ratione B aut cogentiS, aut vetantis Dei. . . . Quamobrem lex vera ,, atque princeps apta ad jubendum, & ad vetandum , ra

D tio est recta summi Iovis. Tacitus libro de Germaniae

populis haec habet. ,, Ceterum neque animadvertere, ne

D que Vincire , neque verberare quidem , nisi sacerdotibus D permisium : non quasi in poenam , nec Ducis jussu , sed B Velut Deo imperante. AEgyptiorum eadem filii sententia , ut supra diximus testimonio Mercurii Trilinegisti, quod scilicet ,, discussis ab animo errorum tenebris, & -- is ritatis claritate percepta toto se sensu intelligentia divinadi, commisceat. Ad haec addit c) Voslius: D AEgyptii, D inquit, dixerunt Prometheum filisse divinitus edoctum, is & hunc Prometheum suisse Noe. Eadem persuasio fuit apud populos alterius Hemi-lpherii , nostris antiquis omnino ignoti. In antiquistismo, inquit d Huetius, orientalium Brachmanum Coedice

145쪽

126 LIBRI SECUNDI dice Chaster nuncupato legitur , antiquos patriarchas a Deo fuisse edoctos ; & in eodem scriptum esse , Deum de nube Bremavio Patriarchae legum suarum Codicem tradidisse. Item antiqui Mexicani loco, quo Dei responsum acceperant, illic ara lapidea ab illis exstructa fuit. Consucius quoque celebris Sinensium Ρhilosophus scripsit,

alias esse caeli leges hominibus traditas , alias terrae , hoc est eas, quae ab hominibus constitutae sunt, ut videre e si libro secundo capite primo ejusdem Confudit. Haec consona videntur iis, quae vulgata fuerunt in nostro Hemisph rio, testibus Diodoro Siculo, & Platone libro tertio de legibus, ut idem fluetius resert. Item Ρ. Vincentius Maria a Siena , qui Missionarii munus apud Indos orientales explevit, libro primo testatur, is in Brachmanum orientalium li-- bris reperiri, homines a Deo fuisse edoctos. Apud Gom, tum de Mendor a de Sinensiibus libro secundo capite quinto legitur, se in antiquioribus Sinensium libris scriptuin esse :D Deum creavisse homines, eosque scientias docui sse. Pica dias a) refert, se Americanos firmiter credere, a Deo, quemis Spiritum universalem dicunt, gubernari mundum , hoe es minumque mentes ab eodem Spiritu illuminari, religiose nemque traditam suisse. Additque , habitatores Insile se Canadensis firmiter credere, bona cuncta, quibus fruum es tur homines, ab universali fluxisse Spiritu , a quo rectati consilia, donaque omnia proveniant. Eruditissimus Lasetavius, Societatis Iesii, qui integro lustro apud septentrionalis Americae Silvestres vitam egit, illorum religione ,

moribusque exacte perpensis , scribit, is illos Ethnicosis populos sateri, Deum suisse religionis auctorem, &n esse religionis objectum . Adduntque illi Silvestres ,ri Deum

146쪽

se Deum sepe se manifestavisse primis humani generis Ρωes rentibus , ut Deum ipsiim posteri majorum traditionbis bus agnoscere possent. Neque Deo , inquiunt, fuit isse iis , se prodere divinorum operum bonitate , & ad cores hominum loqui conseientiae testimonio ; sed ad alios,, quoque se manifestavit per se ipsum, aut ministerio bo

se norum Spirituum , hoc enim commercio Deus ipse voeis luit esse hominum magister. In exordio autem sui oporis I fit avius animadvertit, religionem etiam , & moralem distiplinam illarum Gentium divinae revelationis noetionem praseserae , quum ea , quoad substantiam, consentanea priorum Patriarcharum institutis videantur 3 proepterea apertissimae selsitatis arguit eos seriptores , qui per vulgare ausi sunt , apud populos Americae barbaros nulla invenisse vestigia religionis, quod omnino falsum est. Pro secto omnes populi & culti, & barbari totius hujus orbis terraquei, ut in contextu hujuste operis uberrime demonstrabitur , aliquam religionem profitentur , quae , quamquam apud plurimos vanis additamentis foedata sit, ant, quae tamen verae religionis sundamenta, & in quolibet poepulo haud obseuram etiam antiquae speciem ipsi religio corrupta servavit. Et hoc mirum non videbitur animas vertenti , eadem omnibus populis esse initia , quamquam non iidem sint progressus, di cogitandi modi, ex quibus tot dissentanea oriuntur. De caussis autem corruptionis aptiori loco habendus est sermo. Principia autem celsissima tanta sunt divinitus seliditate firmata, ut ea nunquam sive superstitiones , sive pravorum hominum cogitata ivbesectare potuerint. Gongales de oviedo seribens ad Carolum V Imperatorem de ea Americae parte , quae tunc

detecta fuit, sa) ait: is Americanos titeri, a Deo legesis datas

147쪽

128 LIBRI SECUNDI se datas suisse, statutaque in eos stupplicia, qui illas violave. D rint. Deumque innotuisse hominibus, tradendo iisdem se mysteria religionis,& leges. Quum autem capite quarto hujus libri omnium Gentium consensiis exibendus sit de justitia Dei ultrice, pnecipue in vita sutura I satis super que sunt, quae hactenus de divinis legibus tradidimus. Instituendus itaque est sermo de ministerio Sanctorum Angelorum , ut de hac quoque re Ethnicorum consensio cum populo Dei deduci possit. Eruditissimus Ge. tardus Vossius , Idololatriae diligentissimus scrutator plur, morum Ethnicorum scripta congessit, quae strictim res,

ram . De Angelorum ministerio sic a Appulejus: Sunt quaedam divinae mediae potestates , per quas & desideria

nostra & merita ad Deos commeant, inter mortales cael, colasque vectores , hinc precum , inde donorum. Alterum posuere Platonici , tum in mandatis Dei denunciam

dis, tum in patrandis mirabilibus & portentosis , tum insuturis praedicendis , de quibus sic iciem Appulejus : Per

hos eosdem , ut Plato in Symposio autumat, cuncta denuntiata , & magorum varia miracula, omnesque praes. gloriam species reguntur. Ex Censerini sententia Genius est Deus, cujus in tutela, ut quisquis natus est, vivit 3 nempe singulos singulis custodes apponi voluere. Socraticum

postea documentum Appuleius de Angelo Bbdit: Hie prorsus custos , singularis praesectus, inseparabilis testis ,

malorum improbator, bonorum probator , si rite animas vertatur , sedulo cognoscatur , religiose colatur , ita ut a Socrate justitia & innocentia cultus est.... Ex Censorino,& Platone haberi, Genium esse Deum , cujus in tutela , ut quisquis natus est, vivit. Hos custodes esse, recti hortatores , & monitores in dubiis, di in vita agenda , seimper

148쪽

CAp UT PRIMUΜ. I 29per adesse testes , nemini conspicuos , actorum , verum etiam cogitatorum , at ubi vita edita remeandum est ,

eurndem illum , qui nobis praeditus suit, raptare illico ,& trahere veluti custodiam tuam ad judicium , atque illic in caussa dicenda assistere , si qua commentiatur, redam guere , si qua vera dicat, asseverare , prorsus illius test,

monio fieri sententiam .... Tria vero genera Spirituum ab

antiquis cognita fimi ; siremus Spiritus mundi opifex : medius Spiritus, hoc est, Angelus : imus Spiritus, anima hominis. Medius Spiritus, sue Angelus est bonus

malusve , quorum utrumque Daemoniorum nomine Platonici intelligunt : alii, ut ex Plutarcho, qui est melior Deum , qui deterior Daemonem dicunt. Censorinus amtem eumdem esse dicit Genium , ac Larem , ut multi veteres prodiderunt, in queis etiam Graccus Flaccus in libro, quem ad inserem de indigitamentis scriptuin reli quit. Alii vero fiant Genii, sive Manes, quos inter Deos publica adscivit auctoritas, quosque dixere Spiritus custo. des , quos Deus vel observatores homini appositit, vel tutelae pmsecit loci, praecipue Urbis , vel regionis. Hinc Servius in i . Georg. inquit. Genium dicebant antiqui naturalem Deum uniuscujusque loci, vel rei, aut hominis. Et apud Ammianum Marcellinum Genius tutelae salutis appositus : Genius appositus seminae dicitur Iuno : Loci vero apud Festum appellari Deos Genios ; unde veteres in seriptiones: Lo Ci HUI Us GENIO. Et apud Arnobium CIVITATUM GENIos. Item Claudianus epistola ad Severam: REGNI GENIUM dixit. Academicis etiam priditer Deum, mundi opificem, duplices Dii suem : alii qui se per fuissent a corporeis vinculis tinmunes, ac a Christianis

Angeli vocantur: alii qui aliquando fuissent corporibus illi. gati, di erant Heroes, quibus ob beneficia publica divini R essent

149쪽

13o LIBRI SECUNDI essent honores constituti. Certum est etiam , distinxisse Philosephos inter cultum supremi Numinis, quem Iovem dixere , illumque Daemoniolum , & Heroum. Iovi tribuisse imperium supremum , & a nullo dependens : Dddimonibus autem , es Hemibus dependens ab alio , eique

subjectum , sive subalternum 3 proptereaque Iovem veno ratos ut sontem & principium omnis boni : Heroas ut ejus administros , pariterque amicos , orantes pro hominibus. Hactenus excerpta ex Vossit libro . Octavius apud

Minucium Felicem de Hosthane inquit: is Hosthanesse Spiritus , idest , ministros, & nuncios Dei, ejusque

is venerationi novit assistere. Varro autem sic a) ait: is omnes quatuor partes animorum fiant plenae : in aethere,, & aere immortalium: in aqua & terra mortalium. Α sui se mo circuitu Caeli usque ad circulum Lunae aethereae suntis animae , astra & stellae , iique caelestes Dii non modo se intelliguntur esse, sed etiam videntur λ inter vero Lunaeis gyrum,& nimborum & ventorum cacumina aereae suntis animae , sed eae animo videntur , & vocantur Heroes, is & Lares, & Genii. Halicamasseus autem libro primo inquit: is Inter generationem divimam & humanam datures alia tertia species, cum qua Geniorum natio modo cum se hominibus, modo cum Diis caelestibus miseetur. Et libro secundo ait: se Genios esse monitores intem umis consiliorum, quodque Genius appositus Romulo suaeri nativitatis die , hunc , vita edita , traxerit in Caelum. Socrates, in sui apologia apud Platonem , Vocat is bre-D Vem Geniorum vocem, quae intus monet,& aliquando is nos avocat ab eo , quod facere propositimus. In diver- fas classes Ethnici distinguebant Spiritus stubsternos 3 printer enim Coelicolas alios agnoscebant, quos inter Caelum

150쪽

CAp UT PRIΜUM. I I& Terram habitare dicebant. Hinc Lucanus a canit: Quodque patet terras inter caelique meatus, Semidei manes habitant.

De his Spiritibus Hesiodus sic b) canit:

Castos custodes hominum, rerumque datores Lautarum, quod sint regalis honoris adepti.

Homerus c de Coelicolis: O boni profecto fiant hi auditores,

Quos dicis, alte in nebulis sedentes, Quique & aliis Viris imperant. Idem Homerus hymno in Iovis pueros: Servatores peperit pueros terrestrium hominum. Animadvertendum est , teste Halicarnasseo libro primo , quod gentes fingebant Spiritus custodes sub specie juvenum , propterea Iovis pueri nuncupabantur. De veteribus Persis, ut Picardus sa) refert, certum est , eos firmiter credidisse , a Deo 1limmo plures alios Deos minores fiuisse creatos, atque iis demandatum minnus docendi homines , veritatem scilicet, sapientiam, justitiam , bonitatem , honestamque jucunditatem . Alii Ethnici orientales populi , Gaures vocati in eadem sententia fuerunt, & nunc quoque sunt; adduntque, Spiritus Dei ministros lumina quaedam modo communia, modo particularia mortalibus infundere , eorumque Spirituum ministerio Deum uti in mundi gubematione. Ρ. Vincemtius Maria a Siena e) inquit: is antiquos Sabaos agninis visse Spiritus Dei ministros , & in ea suisse sententia,n summum Deum, Bracma nuncupatum , bonis Spirit,